Метилен зәңгәре һәм йокы: сынауларда нәрсә теркәлгән, ә нәрсәне беркем дә үлчәмәгән

Тискәре вакыйгалар таблицасындагы бер генә юл — бу дарулар төркеме өчен йокыга кагылышлы булган иң зур дәлил. Фронтотемпораль деменциянең тәртип бозылу варианты буенча 52 атналык рандомизацияләнгән сынауда көненә 8 mg кабул иткән 110 пациентның 3се һәм көненә 200 mg кабул иткән 108 пациентның 7се йокысызлык турында хәбәр иткән. Авторлар йокысызлыкны, анемия, эч китү, күңел болгану, дизурия, поллакиурия һәм косу белән беррәттән, доза арткан саен ешайган тискәре вакыйгалар исемлегенә кертә.

Доза егерме биш тапкырга артканда йокысызлык якынча ике ярым тапкырга ешрак күзәтелгән. Бу — кечкенә таблицадагы кечкенә сигнал, һәм ул күпчелек кешенең бу теманы эзләү сәбәбенә капма-каршы юнәлештә.

Метилен зәңгәре яки аның кайтарылган формасы — гидрометилтионин мезилаты буенча бер генә рандомизацияләнгән сынауда да йокы нәтиҗә күрсәткече буларак үлчәнмәгән. Бу мәкалә өчен эзләгәндә йокы сораштыргычы, актиграфия яки йокы лабораториясендә үткәрелгән төн кулланылган бер генә тикшеренү дә табылмады. Булганы — пациентның очраклы рәвештә әйткәнен һәм клиницистның очраклы рәвештә код белән теркәгәнен генә күрсәтә; бу коралның мөмкинлеге беренче карашка тоелганнан күпкә чиклерәк.

Рандомизацияләнгән программаларда нәрсә теркәлгән

Табылган барлык йокыга бәйле язмалар өч мәгълүмат җыелмасында тупланган. Икесе — гидрометилтионин буенча рандомизацияләнгән сынаулар; ул шул ук фенотиазин үзәгенең тоз рәвешендә тотрыклыландырылган кайтарылган формасы. Өченчесе — вена эченә кертелә торган препаратның АКШтагы куллану күрсәтмәсе.

Икенче юлдагы ике нечкәлек саннардан да мөһимрәк. Беренчедән, контроль төркемгә атнага ике тапкыр 4 mg метилтиониний хлориды — метилен зәңгәре исеме белән сатыла торган шул ук кушылма — бирелгән. Ул катнашучылар бәдрәфтәге төскә карап ике төркемне аера алмасын өчен актив булмаган сидек буягычы сыйфатында кулланылган. Икенчедән, актив препарат алган төркемнәрдәге сигез йокысызлык очрагының берсен дә тикшеренүче препарат белән бәйле дип бәяләмәгән. 332 катнашучы арасындагы йокымсырауның өч очрагы исә бәйле дип табылган.

Тискәре вакыйга — үлчәү түгел. Ул нейродегенератив авырулы кешеләр төркемендә кемнеңдер телгә алган нәрсәсе; аларның күбесе тынычландыргычлар һәм антидепрессантлар да кабул итә, ә язма укучы кулланган сүзләрдән аерылып торган терминнар белән теркәлә. Өченче юлдагы «күрсәтелмәгән» дигәнне «булмый» дип аңлау да, кире сәбәп аркасында, хата булыр иде: 31 пациент — теләсә нинди диярлек күренешне күзәтми калырлык кечкенә сайланма, ә куллану күрсәтмәсендә препаратның организмдагы экспозициясе белән җавап реакциясе һәм куркынычсызлыгы арасындагы бәйләнеш билгесез икәне ачыктан-ачык әйтелә.

Йокы турындагы раслаулар кайдан килә

Бу кушылманы йокы белән бәйләгән һәр мәкалә, видео һәм продукт бите диярлек ахыр чиктә бер нәтиҗәгә сылтый. 2007 елда Оксенкруг һәм хезмәттәшләре моноаминоксидаза активлыгын һәм күсе эпифизындагы индолларны үлчәгән; моның алдыннан тире астына бер тапкыр доза кертелгән.

Метилен зәңгәре моноаминоксидазаның A тибын якынча 180 наномоль Ki белән, ә B тибын якынча 1,400 наномоль белән кире кайтарыла торган конкурент рәвештә ингибицияләгән; ягъни A формасына өстенлек якынча сигез тапкыр булган. Һәр төркемдә биш күсе, тире астына 10 mg/kg, 90 минуттан соң эпифизлар алынган. Мелатонин күләме бер бизгә 0.17 нанограммнан 0.71 нанограммга күтәрелгән. Мелатонинның турыдан-туры башлангыч матдәсе булган N-ацетилсеротонин ачыклау чигеннән түбән дәрәҗәдән 0.86га җиткән. Эпифиздагы серотонин 79дан 118гә күтәрелгән, ә аның таркалу продукты 5-HIAA 10.9дан 4.1гә төшкән.

Шуннан соңгы фикер йөртү химия ягыннан нигезле. Серотонин — мелатонин өчен чимал, ә норадреналин серотонинны N-ацетилсеротонинга әйләндерә торган ацетиллаштыру адымын этәрә. Икесен дә таркатучы ферментны тыю эпифизга якты чорда күбрәк чимал, ә караңгы чор башланганда күбрәк башлангыч матдә бирә.

Ләкин бу кеше йокысының яхшыруыннан бик ерак. Үлчәнгән нәрсә — анестезия астындагы хайван бизендә бер мизгелдә булган матдәләр күләме; тәҗрибә төзелешендә күсенең күпме йоклаганы, никадәр тиз йокыга киткәне яки икенче иртәдә үзен ничек хис иткәне теркәлми. Мәкалә антидепрессант механизмнар турында язылган, һәм аның фикер алышу бүлегендә көндезге мелатонинны арттыру депрессияле пациентларда күчкән циркадиан ритмны төзәтергә мөмкин дигән тәкъдим бар. Бу — фикер алышу бүлегендәге гипотеза, һәм йокы турындагы раслауның чыганагы да шул.

Ачык төшләр турындагы раслауның бастырылган чыганагы юк

Бу мәкалә өчен эзләгәндә метилен зәңгәре ачык төшләр, куркыныч төшләр яки төшләрне хәтерләү үзгәреше белән бәйләнгән бер генә очрак тасвирламасы, очраклар сериясе, сынау язмасы яки тикшеренү табылмады. Бу раслау әдәбиятта түгел, фикер алышу темаларында яши.

Бу дарулар классы буенча дәлилләр дәвалау вакытында кире юнәлешне күрсәтә. Аффектив бозылышлары булган пациентларга моноаминоксидазаның A һәм B типларының сайланма ингибиторлары — клоргилин һәм паргилин — дүрт атна бирелгәндә, REM йокысы тулысынча диярлек басылган һәм гомуми йокы вакыты кимегән. 21 клиник тикшеренүне һәм 25 очрак тасвирламасын колачлаган антидепрессантлар һәм төшләр буенча системалы күзәтү классик моноаминоксидаза ингибиторы фенелзинны кабул иткәндә төшләрне хәтерләү ешлыгы кимүен ачыклаган. Ул әдәбиятта куркыныч төшләр препаратны кабул иткәндә түгел, ә аны туктатканнан соң, REM йокысы кире көчәйгәндә күренә.

Димәк, гадәттә ачык төшләрнең сәбәбе итеп китерелгән механизм, гадәти очракта, REM йокысының һәм төшләрне хәтерләүнең кимүен, ә кабул итү туктатылганда күңелсез кире көчәюне фаразлый. Метилен зәңгәре кешедә боларның берсен булса да китереп чыгарамы — тикшерелмәгән. Аның ингибициясе кире кайтарыла торган, ул фенелзинга караганда күпкә көчсезрәк ингибитор, ә сорауга җавап бирә алырлык кеше тикшеренүләре бөтенләй үткәрелмәгән.

Джетлаг турындагы раслауның чын чыганагы бар

Аның артында бер мәкалә тора. Оксенкруг һәм Рекинтина яктылык циклын күчереп, күселәрдә джетлаг моделен төзегән, аннары флуоресценция белән ачыклау кулланылган югары нәтиҗәле сыеклык хроматографиясе ярдәмендә эпифиздагы серотонин, N-ацетилсеротонин һәм мелатонинны үлчәгән.

Ике нәтиҗә хәбәр ителгән. Яңа караңгы чор башында мелатонин инъекцияләре N-ацетилсеротонин һәм мелатонин ритмнарының торгызылуын тизләткән. Ә N-ацетилсеротонин һәм мәкаләдә моноаминоксидаза A ингибиторы дип тасвирланган метилен зәңгәре яктылык китереп чыгарган N-ацетилсеротонин ритмы бозылуын киметкән, ләкин мелатонинныкын киметмәгән.

Моны игътибар белән укыгыз. Нәкъ раслауда телгә алынган хәлнең хайван моделендә метилен зәңгәре бер башлангыч матдә маркерын үзгәрткән, ә мелатонин ритмын үзгәртмәгән. Мәкаләнең үз нәтиҗәләре көнчыгышка очканда кайсы килеп җитү вакыты уңайрак булуы һәм мелатонинны кайчан кабул итү турында. Ул метилен зәңгәрен джетлагны дәвалау чарасы итеп тәкъдим итми, һәм аны шул максатта бер генә кеше тикшеренүе дә сынамаган.

Тычканнарны йокыдан мәхрүм итү — йокыны үлчәү түгел

Метилен зәңгәре йокыдан мәхрүм калу очрагында ярдәм итә дигән дәлил итеп иң еш китерелгән тәҗрибәдә йокы үлчәнмәгән. Марзабади һәм хезмәттәшләре 60 ата BALB/c тычканын үзгәртелгән күп платформалы җайланмага урнаштырган: анда тар платформадагы хайван уяу калырга мәҗбүр. Алар киң платформадагы контроль төркемне йокыдан мәхрүм ителгән хайваннар, метилен зәңгәре генә алганнар, 810 нанометрлы импульслы лазер гына кулланылганнар һәм икесе бергә кулланылганнар белән чагыштырган.

Йокыдан мәхрүм итү башланганчы, ун көн рәттән метилен зәңгәре 0.5 mg/kg күләмендә инъекция белән кертелгән, ә лазер көн аралаш кулланылган. Өйрәнү һәм хәтер T-сыман лабиринт, социаль үзара бәйләнеш тесты һәм күчеп йөрү тартмасы ярдәмендә бәяләнгән; соңыннан гиппокамптагы PSD-95, GAP-43 һәм синаптофизин дәрәҗәләре үлчәнгән.

Йокыдан мәхрүм итү чиратлашу ешлыгын, аралашучанлыкны, социаль яңалыкка кызыксынуны һәм хәтер индексын киметкән. Аерым кулланылган ике тәэсирнең берсе дә бу күрсәткечләрнең күбесен кире кайтармаган. Берләштерелгән тәэсир кайтарган һәм өч синаптик маркерның барысын да арттырган. Нәтиҗә шуннан гыйбарәт: алдан кулланылган чаралар кушылмасы йокысы бозылган хайваннарның хәтерен саклаган. Тәҗрибә төзелешендә йокыдан мәхрүм итү — зарар китерүче фактор, нәтиҗә түгел. Йокыга китү вакыты, йокы дәвамлылыгы яки йокы архитектурасы теркәлмәгән; мәкаләне кемнеңдер никадәр яхшы йоклавы турында дәлил итеп уку ул үлчәгән нәрсәнең мәгънәсен кирегә әйләндерә.

Иртәме, төнме: саннар бу сорауны хәл итми

Кабул итү вакыты турындагы киңәшләр ышаныч белән кабатлана, ләкин беркайчан да тикшерелмәгән. Бер генә сынауда да, бер генә кешеләр төркемендә дә, йокының бер генә нәтиҗә күрсәткече буенча да иртәнге кабул итү кичкесе белән чагыштырылмаган.

Үлчәнгән нәрсә — кушылманың организмда никадәр акрын хәрәкәт итүе. Сәламәт ирекле катнашучылардагы бер дозалы тикшеренүдә эчәкне әзерләгәннән соң авыз аша кабул ителгән 200 mg кандагы концентрациянең унике сәгать буе артуына китергән; иң югары ноктага җитү вакытының медианасы 16 сәгать булган. Бу дозада ярым чыгару вакыты 14–27 сәгать, ә 400 mg дозада 6–26 сәгать тәшкил иткән. Куллану күрсәтмәсендәге вена эченә кертелә торган препаратның ярым чыгару вакыты якынча 24 сәгать, якынча 40%ы сидек белән үзгәрмәгән килеш чыгарыла; бөер эшчәнлеге бозылганда экспозиция сизелерлек арта.

Димәк, иртәнге аш вакытында авыз аша кабул ителгән доза үлчәнгән иң югары ноктасына төн уртасы тирәсендә җитә. Моның турында уйланырга кирәк, чөнки киң таралган ике киңәш нәкъ шуның дөрес булмавына таяна. «Йокыны бозмасын өчен иртән кабул итегез» дигән киңәш тәэсирнең йокларга ятканчы үтеп бетүен фаразлый. «Тиз беткәнгә күрә төнлә кабул итегез» дигәне киресен фаразлый. Кешеләрдә үткәрелгән бердәнбер булган фармакокинетик тикшеренү кичке кыска тәэсирне расламый; ә мелатонин турындагы хикәянең нигезендәге күсе тәҗрибәсе якты чор башында кабул итү файдасына бөтенләй башка сәбәп китерә — көндезге мелатонинның башлангыч матдәсен арттыру. Әгәр сезне чыгару саннары кызыксындырса, кушылманың организмда күпме торуы турында аерым белешмә бар.

Кабул итү вакыты турындагы сорауга намуслы җавап — моны беркем дә белми, ә үлчәнгән концентрацияләр бүтәнчә белгән булып күренүгә каршы дәлил булып тора.

Кешедә йокы бозылышының үзгәрүе турында бердәнбер хәбәр

Йокы бозылышы булган кешегә метилен зәңгәре бирелгән нәкъ бер генә кеше турындагы басма табылды, һәм ул — бер очрак тасвирламасы.

Cureus журналындагы 2021 елгы очрак тасвирламасында Клейне–Левин синдромы булган 15 яшьлек егет турында сүз бара. Бу — берничә көннән берничә атнага кадәр дәвам иткән кабатланучы гиперсомния эпизодлары белән характерланган сирәк халәт; аңа аң буталу, дереализация һәм тәртип үзгәреше дә кушыла. Ул өч ел литий белән дәваланган, ә модафинил, метилпреднизолон, атипик антипсихотиклар һәм амантадин яхшыру китермәгән. 18 яшендә аның алты айга якын дәвам иткән эпизоды башланган. Ата-анасы ризалыгы белән аңа һәр төн борын эченә 633 нанометрлы кызыл яктылык белән 25 минут тәэсир итүдән бер сәгать алдан авыз аша 10 mg метилен зәңгәре бирелгән; яктылык дозасы бер квадрат сантиметрга 11.4 джоуль булган. Бер атна эчендә гиперсомния һәм тәртип симптомнары беткән. Ике елдан соң кабатлану булмаган, һәм ул башка дарулар кабул итмәгән.

Авторлар чикләүне үзләре дә әйтә: бер генә катнашучы, озын вакытлы күзәтүле тикшеренү түгел; өстәвенә, Клейне–Левин эпизодларының еллар узган саен сирәгәюе билгеле, шуңа ремиссияне дәвалауга бәйләү мөмкин түгел. Алар ассызыкламаган икенче чикләү дә бар. Бер үк вакытта ике тәэсир кулланылган, һәм аларның берсе — яктылык белән активлаштыруга бөтен фотодинамик кулланылышы бәйле булган кушылма белән бергә борын куышлыгына бирелгән кызыл яктылык. Укучы буягычның тәэсирен яктылыктан һәм вакыт узудан аера алмый; бу хәбәр йокы проблемасы өчен метилен зәңгәрен сынап карарга сәбәп түгел.

Кеше мәгълүматлары булган юнәлеш — седация

Кешеләрдә үзәк нерв системасы буенча үлчәүләр булган урыннарда алар күбесенчә уяулыкка түгел, седациягә күрсәтә.

Anaesthesia журналындагы 2008 елгы тикшеренүдә анестезиягә кертү һәм операция вакытында метилен зәңгәре алдан бирелгән 11 пациент аларга туры китереп сайланган 11 контроль пациент белән чагыштырылган; биспектраль индекс һәм максат концентрациясе буенча идарә ителә торган пропофол инфузиясе кулланылган. Тәэсир урынындагы фаразланган пропофол концентрациясе миллилитрга 2 микрограмм булганда, препарат алган төркемдә седация баллары һәм индекс кыйммәтләре сизелерлек түбәнрәк булган. Операция дәвамында анестезиянең шул ук тирәнлегенә ирешү өчен алдан препарат алган пациентларга уртача 50% азрак пропофол кирәк булган. Мәкалә башында калкансыман биз янындагы бизләр операциясе алдыннан метилен зәңгәре алган пациентларда анестезиядән соң уянуның тоткарлануы һәм неврологик бозылышлар турында инде хәбәрләр булуы әйтелә; ахырында исә препарат операция тирәсендәге чорда инфузия белән кертелгәндә дозаны һәрвакыт җентекләп көйләү киңәш ителә.

Куллану күрсәтмәсе дә шул ук фикерне башка сүзләр белән әйтә. Дәвалау аң буталу, баш әйләнү һәм күрү бозылышлары китереп чыгарырга мөмкин; пациентларга алар беткәнче машина йөртүдән яки куркыныч механизмнар белән эшләүдән тыелырга киңәш ителә. Бу күрсәтмәнең йокыга ярдәм итүче чара дип сатыла торган кушылма белән бәйләнеше ачыктан-ачык күренми.

Аннары йокыга охшаш халәтне чыннан да дәвалаган кулланылыш бар. Химиотерапия препараты ифосфамид энцефалопатия китереп чыгарырга мөмкин; аның төп билгеләре — көчле йокымсырау, ярсу һәм аң буталу, комага кадәр үсәргә мөмкин. Метилен зәңгәре — моның өчен бирелә торган дәвалау чараларының берсе. MD Anderson Cancer Center үзәгендәге 24 очракны күзәткәндә 20 пациент метилен зәңгәре алган һәм 19ының симптомнары беткән; соңрак ифосфамид яңадан бирелгәндә метилен зәңгәрен профилактика өчен алган биш пациентның өчесендә симптомнар кабатланган.

Анестезияне тирәнәйтүче, баш әйләнү һәм аң буталу китереп чыгаручы, шул ук вакытта химиотерапия китереп чыгарган артык йокымсырау халәтен кире кайтару өчен кулланыла торган даруны йокыга ярдәм итүче чара дип атау җиңел түгел. Бу — үзәк нерв системасына чын тәэсире булган препарат; тәэсир юнәлеше организмда тагын нәрсә булуына бәйле.

Төнге дарулар һәм төнлә сулыш алу

Метилен зәңгәрен кичен башка нәрсә белән бергә кабул иткән һәркем куллану күрсәтмәсендәге ике язмага игътибар бирергә тиеш.

Беренчесе — үзара тәэсирләр исемлеге. Күрсәтмәдә SSRIs, SNRIs, MAOIs, бупропион, буспирон, кломипрамин, миртазапин, линезолид, опиоидлар һәм декстрометорфан санала; соңгы дозадан соң 72 сәгать эчендә бернинди серотонинергик препарат та кабул итмәскә киңәш ителә. Боларның икесе йокы бүлмәсендәге тумбочкаларда тора. Миртазапин — гадәттә төнгә кабул ителә торган седатив антидепрессант. Декстрометорфан — төнгә кулланыла торган салкын тию препаратларындагы йөткерүне басучы матдә, һәм ул рецептсыз сатыла. Бу кушылмаларның берсе дә фараз гына түгел: күрсәтмәдә метилен зәңгәре классындагы продуктлардан серотонин синдромы очраклары теркәлгән, һәм кайберләре үлем белән тәмамланган. Операция тирәсендәге чорга кагылышлы бастырылган очрак тасвирламасында операция вакытында метилен зәңгәре бирелгән 67 яшьлек ирнең ярсуы, клонусы һәм гипертермиясе ул гомуми анестезиядән чыга башлагач кына ачык күренгәне әйтелә.

Мелатонин, бензодиазепиннар, зопиклон кебек z-препаратлар һәм дифенгидрамин серотонинергик түгел, шуңа алар белән бәйле борчу серотонин синдромы түгел. Ул — анестезия тикшеренүендә үлчәнгән, әмма беркем дә дозасын характерламаган өстәмә седация.

Икенче язма сулыш алуга кагыла. Метилен зәңгәре классындагы продуктлар өчен хәбәр ителгән тискәре реакцияләр арасында куллану күрсәтмәсендә борын томалану, авыз-йоткылык авыртуы, борыннан агу һәм төчкерү санала. Болар — ешлыклары һәм кертү юлы күрсәтелмәгән үзлегеннән килгән хәбәрләр; мондый үзгәрешләр иртән авыз кибеп уяну һәм төнлә борын аша башкача сулыш алган кебек тою рәвешендә чагылырга мөмкин. Йокы вакытында кинәт авыз аша сулыш ала башлау турында бер укучы хәбәре форум темасында бар, ләкин анда тикшерү дә, дарулар кабул итү тарихы да, бернинди үлчәү дә юк. Бу бары тик хәбәр ясалганын гына раслый, артыгын түгел.

Йокы проблемасы гырлау, башкалар күргән сулыш тукталулары яки машина йөрткәндә йоклап китәрлек көчле көндезге йокымсырау булса, өстәмәгә түгел, йокы апноэсы мәсьәләсенә игътибар итәргә кирәк. Апноэга диагноз куярга мөмкин, аны дәвалап була, ә югарыдагы дәлилләрнең берсе дә аңа кагылмый.

Монда матдәнең үзе дә үзгәрешле фактор

Югарыдагы һәр тикшеренүдә дозалар фармацевтика җитештерүчесеннән алынган билгеле кушылманың үлчәнгән күләмнәре булган, һәм алар анализ сертификаты белән расланган. Тикшерелмәгән сатучыдан алынган шешә моңа тиң түгел, һәм аерма тышкы күренештә генә түгел. USP билгесе — сатып алучы тикшерә ала торган стандарт; аңа туры килмәгән матдә, мөгаен, текстиль сыйфатлы була. Анда Azure B кебек органик катнашмалар, калдык эреткечләр һәм авыр металлар фармацевтик спецификация чикли торган дәрәҗәләрдә булырга мөмкин.

Продуктын бәйсез өченче як тикшергән дип тасвирлаучы күпчелек сатучылар авыр металларны гына тикшерә һәм шул бер панельне тулы туры килү итеп күрсәтә. Blupreme USP спецификациясен тулысынча тикшерә: матдәнең тәңгәллеген, чисталыгын, органик катнашмаларны, калдык эреткечләрне, элемент катнашмаларын, яндырганнан соңгы калдыкны, микроб чикләрен һәм бактерия эндотоксиннарын. Һәр партия анализ сертификаты белән озатыла; аны дөрес уку — партия номерын һәм лабораторияне кулыгыздагы шешә белән туры китереп тикшерү дигән сүз.

Боларның берсе дә йокы өчен файда тудырмый һәм бу кушылманы кабул итү өчен сәбәп түгел. Әгәр барыбер кабул итәсез икән, капсулада нәрсә барлыгын белү — иң ким таләп; куркынычсызлык белешмәсе һәм үзара тәэсирләр белешмәсе кабул итү вакыты турында сөйләшкәнче каралырга тиешле сорауларны колачлый.

Йомгак

Метилен зәңгәре белән дәвалау вакытында бер генә рандомизацияләнгән сынауда да йокы үлчәнмәгән. Рандомизацияләнгән язмалардагы йокыга кагылышлы бердәнбер мәгълүмат — тискәре вакыйгалар юллары; дозаларны чагыштырган булган иң зур сынауда йокысызлык ешлыгы көненә 8 mg булганда 2.7%, ә көненә 200 mg булганда 6.5% тәшкил иткән.

Ачык төшләр турындагы раслауның бастырылган чыганагы юк, ә моноаминоксидаза буенча әдәбият дәвалау вакытында киресен фаразлый. Иртәнме, төнгәме дигән сорау беркайчан да тикшерелмәгән; авыз аша кабул ителгән дозаның канда иң югары концентрациягә җитү вакыты медианасы — 16 сәгать. Иртәнге ашта кабул иткән кеше өчен бу төшке аштан бигрәк төн уртасына якынрак. Дәлил итеп таратылган йокыдан мәхрүм итү тәҗрибәсе — йокы бөтенләй теркәлмәгән хәтер тикшеренүе; ә кешедә йокы бозылышының яхшыруы турында бердәнбер хәбәр — ике дәвалауны берьюлы алган, сукырайту булмаган бер пациент турында.

Кешеләрдәге дәлилләргә күзәтү бу сынаулар чыннан да нәрсә раславын туплый, хәтер һәм игътибар буенча күзәтү шул ук тикшеренүләрдә йокыга иң якын торган когнитив нәтиҗә күрсәткечләрен җентекләп карый, ә тикшеренүләр китапханәсе бу биттәге һәр раслауның нигезендәге мәкаләләрне индекслый.