Methylene blue àti oorun: ohun tí àwọn ìdánwò ṣàkọsílẹ̀, àti ohun tí ẹnikẹ́ni kò wọn

Ìlà kan ṣoṣo nínú tábìlì àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àìfẹ́ ni ẹ̀rí tó tóbi jù lọ nípa oorun tó wà fún ẹgbẹ́ oògùn yìí. Nínú ìdánwò pínpín láìlétò ọlọ́sẹ̀ 52 fún ìyípadà ìwà nínú àrùn ìrẹ̀wẹ̀sì ọpọlọ frontotemporal, 3 nínú àwọn aláìsàn 110 tí ń gba 8 mg lójúmọ́ àti 7 nínú àwọn 108 tí ń gba 200 mg lójúmọ́ ròyìn àìlè sùn. Àwọn òǹkọ̀wé fi àìlè sùn sí àárín àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àìfẹ́ tó ń pọ̀ sí i pẹ̀lú ìwọ̀n oògùn, pẹ̀lú àìtó ẹ̀jẹ̀, ìgbẹ́ gbuuru, ríru, ìrora nígbà ìtọ̀, ìtọ̀ lọ́pọ̀ ìgbà àti èébì.

Ìwọ̀n oògùn tó jẹ́ ìlọ́po mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n fa àìlè sùn tó tó ìlọ́po méjì àti ààbọ̀. Èyí jẹ́ àmì kékeré nínú tábìlì kékeré, ó sì ń lọ ní ọ̀nà tó tako ìdí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn fi ń wá kókó yìí.

Kò sí ìdánwò pínpín láìlétò ti methylene blue, tàbí ti hydromethylthionine mesylate tó jẹ́ fọ́ọ̀mù rẹ̀ tí a ti dín kù nípa kẹ́míkà, tó ti wọn oorun gẹ́gẹ́ bí àbájáde. Àwọn ìwádìí fún àpilẹ̀kọ yìí kò rí ìwádìí kankan tó lo ìwé ìbéèrè nípa oorun, actigraphy, tàbí òru kan nínú yàrá ìwádìí oorun. Ohun tó wà ni ohun tí aláìsàn kan ṣẹlẹ̀ pé ó ròyìn àti ohun tí oníṣègùn kan ṣẹlẹ̀ pé ó fi sínú kóòdù àkọsílẹ̀; èyí jẹ́ ọ̀nà ìwọ̀n tó kéré agbára ju bí ó ṣe ń dún lọ.

Ohun tí àwọn ètò ìdánwò pínpín láìlétò ṣàkọsílẹ̀

Àwọn àkójọpọ̀ dátà mẹ́ta ló ní gbogbo àkọsílẹ̀ tó ní í ṣe pẹ̀lú oorun tí a rí. Méjì jẹ́ ìdánwò pínpín láìlétò ti hydromethylthionine, fọ́ọ̀mù tí a ti dín kù nípa kẹ́míkà ti ìpìlẹ̀ phenothiazine kan náà, tí a mú dúró ṣinṣin gẹ́gẹ́ bí iyọ̀. Ẹ̀kẹta ni ìtọ́nisọ́nà kíkọ oògùn ní US fún ọjà tí a ń fi sínú iṣan ẹ̀jẹ̀.

Àlàyé méjì nínú ìlà kejì ṣe pàtàkì ju àwọn nọ́ńbà lọ. Àkọ́kọ́, methylthioninium chloride ni ẹgbẹ́ àfiwé gbà, àdàpọ̀ kẹ́míkà kan náà tí a ń tà gẹ́gẹ́ bí methylene blue, ní 4 mg lẹ́ẹ̀mejì lọ́sẹ̀. A fún wọn ní i gẹ́gẹ́ bí ohun tí kì í ṣiṣẹ́ bí oògùn ṣùgbọ́n tí ń yí àwọ̀ ìtọ̀ padà, kí àwọn olùkópa má bàa lè mọ ìyàtọ̀ láàárín ẹgbẹ́ méjèèjì nípa wíwo inú ilé ìgbọ̀nsẹ̀. Èkejì, olùṣèwádìí kò dájọ́ pé èyíkéyìí nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àìlè sùn mẹ́jọ nínú àwọn ẹgbẹ́ tó gba oògùn tó ń ṣiṣẹ́ ní í ṣe pẹ̀lú oògùn náà. Ó dájọ́ bẹ́ẹ̀ fún ìṣẹ̀lẹ̀ ìròòrùn mẹ́ta nínú 332.

Ìṣẹ̀lẹ̀ àìfẹ́ kì í ṣe ìwọ̀n. Ó jẹ́ ohun tí ẹnìkan mẹ́nu kàn, tí a ṣàkọsílẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ tí ó yàtọ̀ sí èyí tí òǹkàwé ń lò, láàárín àwọn ènìyàn tí wọ́n ní àrùn tó ń ba ètò iṣan-ara jẹ́ díẹ̀díẹ̀, tí ọ̀pọ̀ wọn sì tún ń lo àwọn oògùn tó ń mú kí ara balẹ̀ àti àwọn oògùn ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn. Kí a ka “kò sí nínú àkọsílẹ̀” ní ìlà kẹta gẹ́gẹ́ bí “kì í ṣẹlẹ̀” yóò jẹ́ àṣìṣe fún ìdí tó yàtọ̀: àwọn aláìsàn 31 jẹ́ àpẹẹrẹ tó kéré débi pé ó lè má ṣàfihàn ọ̀pọ̀ ohun, ìtọ́nisọ́nà kíkọ oògùn sì sọ ní kedere pé a kò mọ ìbáṣepọ̀ láàárín bí ara ṣe fara kàn oògùn náà àti ìdáhùn sí i, tàbí láàárín bí ara ṣe fara kàn án àti ààbò rẹ̀.

Ibi tí àwọn ẹ̀sùn nípa oorun ti wá

Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo àpilẹ̀kọ, fídíò àti ojú ìwé ọjà tó so àdàpọ̀ yìí pọ̀ mọ́ oorun máa ń tọ́ka sí àbájáde kan nígbẹ̀yìn. Ní 2007, Oxenkrug àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ wọn ìṣiṣẹ́ monoamine oxidase àti àwọn indole inú ẹṣẹ́ pineal eku lẹ́yìn ìwọ̀n oògùn kan tí a fi sí abẹ́ awọ ara.

Methylene blue jẹ́ ohun tó ń dí monoamine oxidase irú A lọ́nà ìdíje tí ó sì ṣeé yí padà, ní Ki tó tó 180 nanomoles, àti irú B ní nǹkan bí 1,400 nanomoles, èyí tó túmọ̀ sí pé ó fẹ́ràn fọ́ọ̀mù A ní nǹkan bí ìlọ́po mẹ́jọ. Eku márùn-ún nínú ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan, 10 mg/kg lábẹ́ awọ ara, a yọ àwọn ẹṣẹ́ pineal kúrò lẹ́yìn 90 ìṣẹ́jú. Melatonin pọ̀ sí i láti 0.17 sí 0.71 nanograms fún ẹṣẹ́ kọ̀ọ̀kan. N-acetylserotonin, aṣáájú tó ń di melatonin taara, pọ̀ sí i láti ìwọ̀n tó wà ní ìsàlẹ̀ ààlà tí a lè rí sí 0.86. Serotonin inú ẹṣẹ́ pineal pọ̀ sí i láti 79 sí 118, 5-HIAA, ohun tó ń jáde nígbà tí ó bá tú ká, sì dín kù láti 10.9 sí 4.1.

Ìrònú tó tẹ̀ lé èyí bá ìmọ̀ kẹ́míkà mu. Serotonin ni ohun èlò ìbẹ̀rẹ̀ fún melatonin, noradrenaline sì ń darí ìgbésẹ̀ acetylation tó ń yí serotonin padà sí N-acetylserotonin. Bí a bá dí ensáyímù tó ń pa méjèèjì run, ẹṣẹ́ pineal yóò ní ohun èlò ìbẹ̀rẹ̀ púpọ̀ sí i ní àkókò ìmọ́lẹ̀ àti aṣáájú púpọ̀ sí i nígbà tí àkókò òkùnkùn bá dé.

Èyí sì tún jìnnà sí pé ènìyàn kan ń sùn dáadáa sí i. Ohun tí a wọn ni ohun tó wà nínú ẹṣẹ́ ẹranko tí a ti fi oògùn akuniloorun fún ní àkókò kan ṣoṣo; kò sì sí ohunkóhun nínú ètò ìdánwò náà tó ṣàkọsílẹ̀ bí eku ṣe sùn pẹ́ tó, bí ó ṣe tètè sùn tó, tàbí bí ara rẹ̀ ṣe rí ní òwúrọ̀ ọjọ́ kejì. A kọ ìwé ìwádìí náà nípa àwọn ọ̀nà ìṣiṣẹ́ oògùn ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn, apá ìjíròrò rẹ̀ sì dábàá pé fífi melatonin ọ̀sán pọ̀ sí i lè ṣàtúnṣe sí ìlànà àkókò ara ojoojúmọ́ tó ti yí padà nínú àwọn aláìsàn tó ní ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn. Èyí jẹ́ àbá nínú apá ìjíròrò, òun sì ni orísun ẹ̀sùn nípa oorun.

Ẹ̀sùn nípa àlá tó ṣe kedere kò ní orísun tí a tẹ̀ jáde

Àwọn ìwádìí fún àpilẹ̀kọ yìí kò rí ìròyìn ọ̀ràn kan, ọ̀wọ́ ìròyìn àwọn ọ̀ràn, àkọsílẹ̀ ìdánwò, tàbí ìwádìí kankan tí ó so methylene blue pọ̀ mọ́ àlá tó ṣe kedere, àlá búburú, tàbí ìyípadà nínú bí a ṣe ń rántí àlá. Ẹ̀sùn náà wà nínú àwọn ìjíròrò orí ayélujára, kì í ṣe nínú àwọn ìwé ìwádìí.

Ẹ̀rí nípa ẹgbẹ́ oògùn náà tọ́ka sí òdìkejì nígbà ìtọ́jú. Nígbà tí a fún àwọn aláìsàn tó ní àwọn àìlera ìmọ̀lára ní clorgyline àti pargyline, àwọn ohun tó ń dí monoamine oxidase irú A àti B lọ́nà àṣàyàn, fún ọ̀sẹ̀ mẹ́rin, oorun REM fẹ́rẹ̀ẹ́ parẹ́ pátápátá, àpapọ̀ àkókò oorun sì dín kù. Àtúnyẹ̀wò ètò àwọn oògùn ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn àti àlá, tó kárí ìwádìí ilé ìwòsàn 21 àti ìròyìn ọ̀ràn 25, rí i pé bí ènìyàn ṣe ń rántí àlá lọ́pọ̀ ìgbà máa ń dín kù nígbà lílo phenelzine, oògùn tó ń dí monoamine oxidase tí a ti mọ̀ fún ìgbà pípẹ́. Àlá búburú nínú àwọn ìwé wọ̀nyẹn máa ń farahàn nígbà tí a dá oògùn dúró, nígbà tí oorun REM bá padà pọ̀ sí i, kì í ṣe nígbà tí a ń lo oògùn náà.

Nítorí náà, ọ̀nà ìṣiṣẹ́ tí a sábà ń tọ́ka sí gẹ́gẹ́ bí ìdí fún àlá tó ṣe kedere sọ tẹ́lẹ̀ pé oorun REM àti ìrántí àlá yóò dín kù ní ọ̀ràn déédéé, pẹ̀lú ìpadàbọ̀ tí kò dùn mọ́ni nígbà tí lílo rẹ̀ bá dáwọ́ dúró. A kò tíì dán an wò bóyá methylene blue máa ń ṣe ọ̀kan nínú méjèèjì nínú ènìyàn. Ìdènà rẹ̀ ṣeé yí padà, agbára rẹ̀ láti dí ensáyímù kéré gan-an ju ti phenelzine lọ, a kò sì ṣe àwọn ìwádìí ènìyàn tí yóò dá ìbéèrè náà lóhùn rí.

Ẹ̀sùn nípa ìdàrúdàpọ̀ oorun ìrìnàjò ní orísun gidi

Ìwé ìwádìí kan ló wà lẹ́yìn rẹ̀. Oxenkrug àti Requintina ṣẹ̀dá àwòṣe ìdàrúdàpọ̀ oorun ìrìnàjò nínú eku nípa yíyí ìyípo ìmọ́lẹ̀ padà, lẹ́yìn náà wọ́n wọn serotonin, N-acetylserotonin àti melatonin inú ẹṣẹ́ pineal pẹ̀lú chromatography olómi tó ní ìṣiṣẹ́ gíga àti ìṣàwárí fluorescence.

Wọ́n ròyìn àbájáde méjì. Abẹ́rẹ́ melatonin ní ìbẹ̀rẹ̀ àkókò òkùnkùn tuntun mú kí ìlànà àkókò N-acetylserotonin àti melatonin padà bọ̀ sípò kíákíá. Bákan náà, N-acetylserotonin àti methylene blue, tí ìwé náà ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí ohun tó ń dí monoamine oxidase A, dín ìdàrúdàpọ̀ N-acetylserotonin tí ìmọ́lẹ̀ ń fà kù, ṣùgbọ́n kò ṣe bẹ́ẹ̀ fún melatonin.

Ka èyí pẹ̀lú àfiyèsí. Nínú àwòṣe ẹranko fún ipò pàtó tí ẹ̀sùn náà dá lórí, methylene blue yí àmì aṣáájú kan padà, kò sì yí ìlànà àkókò melatonin padà. Àwọn ìparí ìwé náà fúnra rẹ̀ dá lórí àkókò ìdé tó dára jù lọ fún ìrìnàjò ọkọ̀ òfurufú sí ìlà oòrùn àti bí a ṣe yẹ kí a ṣètò àkókò melatonin. Kò dábàá methylene blue gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú ìdàrúdàpọ̀ oorun ìrìnàjò, kò sì sí ìwádìí ènìyàn tó ti dán an wò gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú bẹ́ẹ̀.

Dídènà oorun nínú eku kéékèèké kì í ṣe ìwọ̀n oorun

Ìdánwò tí a sábà ń tọ́ka sí jù lọ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí pé methylene blue ń ṣèrànwọ́ nígbà àìrí oorun sùn kò wọn oorun. Marzabadi àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ fi eku kéékèèké akọ BALB/c 60 sínú ètò ọ̀pọ̀ pẹpẹ tí a ti ṣàtúnṣe, nínú èyí tí ẹranko tí a gbé sórí pẹpẹ tóóró kò ní àyè láti sùn. Wọ́n sì fi ẹgbẹ́ àfiwé tó wà lórí pẹpẹ fífẹ̀ wéra pẹ̀lú àwọn ẹranko tí a dí oorun wọn lọ́wọ́, methylene blue nìkan, lésà onípùlùsù 810-nanometre nìkan, àti àpapọ̀ méjèèjì.

A fi abẹ́rẹ́ methylene blue fún wọn ní 0.5 mg/kg fún ọjọ́ mẹ́wàá tó tẹ̀ lé ara wọn kí dídènà oorun tó bẹ̀rẹ̀, a sì lo lésà lọ́jọ́ kan sí ọjọ́ kan. A fi T-maze, ìdánwò ìbáṣepọ̀ ẹgbẹ́ àti shuttle box ṣe ìdíwọ̀n ẹ̀kọ́ àti ìrántí, a sì wọn ìwọ̀n PSD-95, GAP-43 àti synaptophysin inú hippocampus lẹ́yìn náà.

Dídènà oorun dín ìwọ̀n yíyí àṣàyàn padà, ìbárẹ́pọ̀, ìfẹ́ sí alábàákẹ́gbẹ́ tuntun àti atọ́ka ìrántí kù. Kò sí èyíkéyìí nínú ìtọ́jú méjèèjì lọ́tọ̀ tó mú ọ̀pọ̀ àwọn ìwọ̀n wọ̀nyẹn padà sípò. Àpapọ̀ wọn ṣe bẹ́ẹ̀, ó sì mú gbogbo àwọn àmì synapse mẹ́tẹ̀ẹ̀ta pọ̀ sí i. Ohun tí a rí ni pé àpapọ̀ ìtọ́jú ṣáájú ìdánwò dáàbò bo ìrántí nínú àwọn ẹranko tí a ti dá oorun wọn rú. Dídènà oorun ni ìpalára nínú ètò ìdánwò náà, kì í ṣe àbájáde tí a ń wọn. A kò ṣàkọsílẹ̀ àkókò tí ó gba kí oorun tó bẹ̀rẹ̀, bí oorun ṣe pẹ́ tó, tàbí ètò àwọn ìpele oorun; kí a sì ka ìwé náà gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí nípa bí ẹnikẹ́ni ṣe ń sùn dáadáa tó jẹ́ yíyí ohun tí ó wọn padà sí òdìkejì.

Òwúrọ̀ tàbí òru: àwọn nọ́ńbà kò yanju rẹ̀

A ń tún ìmọ̀ràn nípa àkókò lílo sọ pẹ̀lú ìdánilójú, a kò sì tíì dán an wò rí. Kò sí ìdánwò tó ti fi lílo oògùn ní òwúrọ̀ wéra pẹ̀lú ti ìrọ̀lẹ́, nínú ẹgbẹ́ ènìyàn kankan, fún àbájáde oorun kankan.

Ohun tí a ti wọn ni bí àdàpọ̀ náà ṣe ń rìn lọ́ra nínú ara. Nínú ìwádìí ìwọ̀n oògùn kan ṣoṣo nínú àwọn olùyọ̀ǹda ara ẹni tó ní ìlera, 200 mg tí a mu lẹ́nu lẹ́yìn ìmúrasílẹ̀ ìfun mú ìwọ̀n inú ẹ̀jẹ̀ pọ̀ sí i fún wákàtí méjìlá, ó sì dé góńgó rẹ̀ ní iye àárín wákàtí 16. Àkókò tí ìwọ̀n rẹ̀ fi ń dín sí ìdajì wà láàárín wákàtí 14 sí 27 ní ìwọ̀n oògùn yẹn, àti wákàtí 6 sí 26 ní 400 mg. Ọjà tí a ń fi sínú iṣan ẹ̀jẹ̀ nínú ìtọ́nisọ́nà kíkọ oògùn ní àkókò dídín sí ìdajì tó tó wákàtí 24, nǹkan bí 40% sì ń jáde nínú ìtọ̀ láìyí padà, bí ara ṣe fara kàn án sì ń pọ̀ sí i lọ́nà tó ṣe pàtàkì nígbà tí iṣẹ́ kíndìnrín bá dín kù.

Nítorí náà, ìwọ̀n oògùn tí a mu lẹ́nu ní àkókò oúnjẹ òwúrọ̀ máa ń dé góńgó tí a wọn ní nǹkan bí ọ̀gànjọ́ òru. Èyí yẹ kí a ronú lé lórí, nítorí ìmọ̀ràn méjì tí ó wọ́pọ̀ gbára lé pé kò rí bẹ́ẹ̀. “Mu un ní òwúrọ̀ kí ó má bàa da oorun rú” gbà pé ipa rẹ̀ ti kọjá nígbà tí àkókò oorun bá dé. “Mu un ní òru nítorí ipa rẹ̀ ń parí kíákíá” gbà òdìkejì. Ìwádìí kan ṣoṣo tó wà nípa bí oògùn ṣe ń rìn nínú ara ènìyàn kò ṣe àtìlẹ́yìn fún ipa ìrọ̀lẹ́ tó kúrú; ìdánwò eku tó wà lẹ́yìn ìtàn melatonin sì tọ́ka sí lílo rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ìmọ́lẹ̀ fún ìdí tó yàtọ̀ pátápátá, láti mú aṣáájú melatonin ọ̀sán pọ̀ sí i. Ìtọ́sọ́nà ọ̀tọ̀ wà nípa bí àdàpọ̀ náà ṣe ń dúró pẹ́ tó nínú ara bí àwọn nọ́ńbà yíyọ rẹ̀ kúrò nínú ara bá jẹ́ ohun tí o wá fún.

Ìdáhùn òtítọ́ sí ìbéèrè àkókò ni pé ẹnikẹ́ni kò mọ̀, àwọn ìwọ̀n tí a wọn sì tako ṣíṣe bí ẹni pé a mọ̀.

Ìròyìn ènìyàn kan ṣoṣo nípa ìyípadà nínú àìlera oorun

Ìwé tí a tẹ̀ jáde nípa ènìyàn kan ṣoṣo ni a rí nínú èyí tí a fún ẹni tó ní àìlera oorun ní methylene blue, ó sì jẹ́ ọ̀ràn kan ṣoṣo.

Ìròyìn ọ̀ràn kan ní 2021 nínú Cureus ṣàpèjúwe ọmọkùnrin ọmọ ọdún 15 tó ní àrùn Kleine-Levin, ipò tí kò wọ́pọ̀ tí ìṣẹ̀lẹ̀ oorun àṣejù ń padà wá, tí ó ń pé fún ọjọ́ mélòó kan sí ọ̀sẹ̀ mélòó kan, pẹ̀lú ìdàrúdàpọ̀ ọkàn, ìmọ̀lára pé ayé àyíká kì í ṣe gidi àti ìyípadà ìwà. A ti tọ́jú rẹ̀ pẹ̀lú lithium fún ọdún mẹ́ta, modafinil, methylprednisolone, àwọn oògùn àìlera ọpọlọ atypical àti amantadine kò sì mú ìlọsíwájú kankan wá. Ní ọmọ ọdún 18, ó wọ ìṣẹ̀lẹ̀ kan tó fẹ́rẹ̀ẹ́ pé oṣù mẹ́fà. Pẹ̀lú ìyọ̀nda àwọn òbí rẹ̀, a fún un ní 10 mg methylene blue lẹ́nu ní wákàtí kan ṣáájú ìmọ́lẹ̀ pupa sínú imú fún ìṣẹ́jú 25 lálẹ́, ní 633 nanometres, 11.4 joules fún square centimetre. Láàárín ọ̀sẹ̀ kan, oorun àṣejù àti àwọn àmì ìyípadà ìwà parí. Ọdún méjì lẹ́yìn náà, àrùn náà kò tíì padà, kò sì ń lo oògùn mìíràn kankan.

Àwọn òǹkọ̀wé sọ ààlà ìwádìí náà fúnra wọn: ẹni kan ṣoṣo, kì í ṣe ìwádìí tí a ń tẹ̀ lé ènìyàn ní àkókò gígùn, a sì mọ̀ pé àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ Kleine-Levin máa ń dín kù ní bí wọ́n ṣe ń ṣẹlẹ̀ bí ọdún ṣe ń lọ, èyí tó mú kí ó ṣòro láti sọ pé ìtọ́jú náà ló mú kí àrùn náà rọlẹ̀. Ààlà kejì tún wà tí wọn kò tẹnumọ́. Ohun tí a ṣe jẹ́ ìtọ́jú méjì lẹ́ẹ̀kan náà, ọ̀kan nínú wọn sì jẹ́ ìmọ́lẹ̀ pupa tí a fi sínú ihò imú pẹ̀lú àdàpọ̀ tí gbogbo lílo rẹ̀ ní ọ̀nà photodynamic gbára lé kí ìmọ́lẹ̀ mú un ṣiṣẹ́. Òǹkàwé kò lè ya ipa àwọ̀ náà sọ́tọ̀ kúrò nínú ipa ìmọ́lẹ̀ àti àkókò tó ń kọjá, ìròyìn náà kì í sì í ṣe ìdí láti dán methylene blue wò fún ìṣòro oorun.

Ọ̀nà tí dátà ènìyàn wà fún gan-an ni mímú kí ara balẹ̀

Níbi tí ìwọ̀n ètò iṣan-ara àárín nínú ènìyàn ti wà, ọ̀pọ̀ wọn tọ́ka sí mímú kí ara balẹ̀ dípò jíjí sáárá.

Ìwádìí 2008 nínú Anaesthesia fi àwọn aláìsàn 11 tí a ti fún ní methylene blue ṣáájú wéra pẹ̀lú àwọn aláìsàn àfiwé 11 tí ó bá wọn mu nígbà ìbẹ̀rẹ̀ akuniloorun àti iṣẹ́ abẹ, ní lílo atọ́ka Bispectral àti fífi propofol wọ ara ní ìṣàn tí a ń ṣàkóso sí ibi àfojúsùn. Ní ìwọ̀n propofol tí a sọ tẹ́lẹ̀ ní ibi ìṣiṣẹ́ tó jẹ́ 2 micrograms fún millilitre, àwọn àmì ìwọ̀n bí ara ṣe balẹ̀ àti iye atọ́ka kéré sí i lọ́nà tó ṣe pàtàkì nínú ẹgbẹ́ tí a tọ́jú. Ní gbogbo iṣẹ́ abẹ náà, àwọn aláìsàn tí a ti tọ́jú ṣáájú nílò propofol tó dín ní àárín 50% láti dé ìjinlẹ̀ akuniloorun kan náà. Ìwé náà bẹ̀rẹ̀ nípa ṣíṣe àkíyèsí pé a ti ròyìn jíjí pẹ́ láti inú akuniloorun àti ìdàrúdàpọ̀ iṣan-ara nínú àwọn aláìsàn tí ń ṣe iṣẹ́ abẹ parathyroid tí wọ́n gba methylene blue ṣáájú. Ó sì parí nípa gbígba oníṣègùn níyànjú láti ṣàtúnṣe ìwọ̀n pẹ̀lú ìṣọ́ra nígbàkigbà tí a bá ń fi oògùn náà wọ ara ní àyíká àkókò iṣẹ́ abẹ.

Ìtọ́nisọ́nà kíkọ oògùn sọ ohun kan náà pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ tó yàtọ̀. Ìtọ́jú lè fa ìdàrúdàpọ̀ ọkàn, ìyípo ojú àti ìdàrúdàpọ̀ ìríran, a sì gba àwọn aláìsàn níyànjú láti yẹra fún wíwakọ̀ tàbí lílo ẹ̀rọ tó léwu títí àwọn wọ̀nyẹn fi parí; ìtọ́nisọ́nà yìí kò ní ìbáṣepọ̀ tó hàn gbangba pẹ̀lú àdàpọ̀ tí a ń tà gẹ́gẹ́ bí ohun ìrànwọ́ oorun.

Lẹ́yìn náà, lílo rẹ̀ kan wà tí ó ń tọ́jú ipò tó jọ oorun gan-an. Ifosfamide, oògùn chemotherapy, lè fa àìlera ọpọlọ tí àwọn àmì rẹ̀ pàtàkì jẹ́ ìròòrùn líle, àìsinmi àti ìdàrúdàpọ̀ ọkàn, tó lè tẹ̀ síwájú sí àìmọ̀kan. Methylene blue jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìtọ́jú tí a ń fúnni fún un. Nínú àtúnyẹ̀wò ọ̀ràn 24 ní MD Anderson Cancer Center, àwọn aláìsàn 20 gba methylene blue, àwọn àmì àìsàn sì parí nínú 19. Wọ́n tún padà nínú mẹ́ta lára márùn-ún tí a tún fún ní ifosfamide lẹ́yìn náà nígbà tí wọ́n ń gba methylene blue fún ìdènà.

Oògùn tó ń mú akuniloorun jinlẹ̀ sí i, tó ń fa ìyípo ojú àti ìdàrúdàpọ̀ ọkàn, tí a sì ń lò láti mú ipò ìfẹ́ sùn àṣejù tí chemotherapy fà padà sípò kò hàn gbangba gẹ́gẹ́ bí ohun ìrànwọ́ oorun. Ó jẹ́ oògùn tó ní àwọn ipa gidi lórí ètò iṣan-ara àárín, tí ọ̀nà ipa rẹ̀ gbára lé àwọn ohun mìíràn tó wà nínú ara.

Àwọn oògùn alẹ́, àti mímí ní òru

Àkọsílẹ̀ méjì nínú ìtọ́nisọ́nà kíkọ oògùn yẹ fún àfiyèsí ẹni tó ń lo methylene blue ní ìrọ̀lẹ́ pẹ̀lú ohun mìíràn.

Àkọ́kọ́ ni àtòjọ ìbáṣepọ̀ oògùn. Ìtọ́nisọ́nà náà dárúkọ SSRIs, SNRIs, MAOIs, bupropion, buspirone, clomipramine, mirtazapine, linezolid, opioids àti dextromethorphan, ó sì gbani níyànjú láti má lo oògùn kankan tó ń ṣiṣẹ́ lórí serotonin láàárín wákàtí 72 lẹ́yìn ìwọ̀n oògùn tó kẹ́yìn. Méjì nínú wọn máa ń wà lórí tábìlì lẹ́gbẹ̀ẹ́ ibùsùn. Mirtazapine jẹ́ oògùn ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn tó ń mú kí ara balẹ̀ tí a sábà ń mu ní òru. Dextromethorphan ni ohun tó ń dín ikọ́ kù nínú àwọn oògùn òtútù alẹ́, a sì ń tà á láìbéèrè ìwé oògùn. Kò sí èyíkéyìí nínú àpapọ̀ méjèèjì tó jẹ́ àbá lásán: ìtọ́nisọ́nà náà ṣàkọsílẹ̀ àwọn ọ̀ràn àrùn serotonin láti ọ̀dọ̀ àwọn ọjà ẹgbẹ́ methylene blue, díẹ̀ nínú wọn sì fa ikú. Ìròyìn ọ̀ràn tí a tẹ̀ jáde nípa àkókò iṣẹ́ abẹ ṣàpèjúwe ọkùnrin ọmọ ọdún 67 tí àìsinmi, ìsún iṣan léraléra àti ooru ara tó ga jù hàn kedere nígbà tí ó ń jí láti inú akuniloorun gbogbogbò nìkan, lẹ́yìn tí a fún un ní methylene blue nígbà iṣẹ́ abẹ.

Melatonin, benzodiazepines, àwọn z-drugs bí zopiclone, àti diphenhydramine kì í ṣiṣẹ́ lórí serotonin, nítorí náà kì í ṣe àrùn serotonin ni ìṣòro níbẹ̀. Ó jẹ́ ohun tí ìwádìí akuniloorun wọn, èyí ni àpapọ̀ ipa mímú kí ara balẹ̀ ní ìwọ̀n oògùn tí ẹnikẹ́ni kò tíì ṣàlàyé ìhùwàsí rẹ̀.

Àkọsílẹ̀ kejì ní í ṣe pẹ̀lú mímí. Láàárín àwọn ìhùwàsí àìfẹ́ tí a ròyìn fún àwọn ọjà ẹgbẹ́ methylene blue, ìtọ́nisọ́nà kíkọ oògùn ṣàkọsílẹ̀ dídì imú, ìrora ní ẹ̀yìn ẹnu àti ọ̀fun, sísàn imú àti sínṣín. Àwọn wọ̀nyẹn jẹ́ ìròyìn tí a fi ìfẹ́ ara ẹni ṣe láìsí ìwọ̀n bí wọ́n ṣe ń ṣẹlẹ̀ tàbí ọ̀nà fífi oògùn sínú ara tí a sọ. Wọ́n sì jẹ́ irú ìyípadà tó lè hàn bí jíjí pẹ̀lú ẹnu gbígbẹ àti ìmọ̀lára pé mímí láti imú yàtọ̀ ní gbogbo òru. Ìròyìn òǹkàwé kan nípa ìyípadà lojijì sí mímí láti ẹnu nígbà oorun wà nínú ìjíròrò orí ayélujára láìsí àyẹ̀wò, ìtàn àwọn oògùn tí ẹni náà ń lò tàbí ìwọ̀n kankan; èyí fi hàn pé a ṣe ìròyìn kan, kò sì fi ohun mìíràn hàn.

Ẹnikẹ́ni tí ìṣòro oorun rẹ̀ jẹ́ híhọ̀, dídá mímí dúró tí ẹlòmíràn rí, tàbí ìròòrùn ọ̀sán tó le débi pé ó ń sùn nígbà wíwakọ̀ yẹ kí ó wo ìbéèrè nípa dídá mímí dúró nígbà oorun dípò ohun àfikún oúnjẹ. A lè ṣe àyẹ̀wò láti mọ àìlera yìí, a lè tọ́jú rẹ̀, kò sì sí èyíkéyìí nínú ẹ̀rí tó wà lókè tó dá lórí rẹ̀.

Ohun èlò náà tún jẹ́ ohun tí ó lè yàtọ̀ níbí

Àwọn ìwọ̀n oògùn nínú gbogbo ìwádìí tó wà lókè jẹ́ iye tí a wọn ti àdàpọ̀ pàtó láti ọ̀dọ̀ olùpèsè oògùn, pẹ̀lú ìwé-ẹ̀rí ìtúpalẹ̀ tó fìdí wọn múlẹ̀. Ìgò láti ọ̀dọ̀ olùtà tí a kò ti jẹ́rìí sí kì í ṣe bẹ́ẹ̀, ìyàtọ̀ náà kì í sì í ṣe ti ìrísí lásán. Àmì USP ni ìlànà tí olùra lè ṣàyẹ̀wò, ohun èlò tí kò bá ìlànà náà mu sì ṣeé ṣe kí ó jẹ́ irú tí a ṣe fún aṣọ, tó lè ní àwọn àìmọ́ kẹ́míkà organic bí Azure B, àwọn olómi tó ṣẹ́ kù àti àwọn irin tó wuwo ní ìwọ̀n tí ìlànà oògùn ń fi ààlà sí.

Ọ̀pọ̀ àwọn olùtà tó ń ṣàpèjúwe ọjà gẹ́gẹ́ bí èyí tí ẹgbẹ́ kẹta ti dán wò máa ń ṣàyẹ̀wò àwọn irin tó wuwo nìkan, wọ́n sì ń fi àkójọpọ̀ àyẹ̀wò kan ṣoṣo yẹn hàn gẹ́gẹ́ bí ìbámu pípé. Blupreme ń dán gbogbo ìlànà USP wò: ìdánimọ̀, ìwẹ̀nùmọ́, àwọn àìmọ́ organic, àwọn olómi tó ṣẹ́ kù, àwọn àìmọ́ eroja, ohun tó ṣẹ́ kù lẹ́yìn jíjóná, ààlà àwọn kòkòrò àti àwọn endotoxin bakitéríà. Gbogbo ìpele ìṣelọpọ ni a ń fi ìwé-ẹ̀rí ìtúpalẹ̀ ránṣẹ́ pẹ̀lú rẹ̀, kíkà ọ̀kan lọ́nà tó tọ́ sì túmọ̀ sí fífi nọ́ńbà ìpele ìṣelọpọ àti yàrá ìdánwò rẹ̀ wéra pẹ̀lú ìgò tó wà lọ́wọ́ rẹ.

Kò sí ohun kankan nínú èyí tó dá àǹfààní oorun sílẹ̀, kì í sì í ṣe ìdí láti lo àdàpọ̀ yìí. Bí o bá ṣì ń lò ó, mímọ ohun tó wà nínú kápúsúlù ni ohun tó kéré jù lọ tí ó yẹ, ìwé ìtọ́kasí ààbò àti ìtọ́sọ́nà ìbáṣepọ̀ oògùn sì bo àwọn ìbéèrè tó yẹ kí a dáhùn ṣáájú ìjíròrò kankan nípa àkókò lílo.

Ìparí

Kò sí ìdánwò pínpín láìlétò tó ti wọn oorun nígbà ìtọ́jú methylene blue. Àwọn àkọsílẹ̀ oorun kan ṣoṣo nínú ìròyìn ìdánwò pínpín láìlétò jẹ́ àwọn ìlà ìṣẹ̀lẹ̀ àìfẹ́, nínú àfiwé ìwọ̀n oògùn tó tóbi jù lọ tó wà, ìwọ̀n àìlè sùn jẹ́ 2.7% ní 8 mg lójúmọ́ sí 6.5% ní 200 mg lójúmọ́.

Ẹ̀sùn nípa àlá tó ṣe kedere kò ní orísun tí a tẹ̀ jáde, àwọn ìwé ìwádìí monoamine oxidase sì sọ tẹ́lẹ̀ pé òdìkejì yóò ṣẹlẹ̀ nígbà ìtọ́jú. A kò tíì dán ìbéèrè òwúrọ̀ sí òru wò rí, ìwọ̀n oògùn tí a mu lẹ́nu sì ń dé góńgó nínú ẹ̀jẹ̀ ní iye àárín wákàtí 16, èyí tó sún mọ́ ọ̀gànjọ́ òru ju àkókò oúnjẹ ọ̀sán lọ fún ẹni tó mu un ní àkókò oúnjẹ òwúrọ̀. Ìdánwò dídènà oorun tí a ń pín ká gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí jẹ́ ìwádìí ìrántí tí a kò ṣàkọsílẹ̀ oorun kankan nínú rẹ̀, ìròyìn ènìyàn kan ṣoṣo nípa àìlera oorun tó sunwọ̀n sí i sì jẹ́ aláìsàn kan tí a kò fi ìtọ́jú rẹ̀ pamọ́ fún, tó ń gba ìtọ́jú méjì lẹ́ẹ̀kan náà.

Àkótán ẹ̀rí ènìyàn kó ohun tí àwọn ìdánwò wọ̀nyí fi ìdí múlẹ̀ jọ, àtúnyẹ̀wò ìrántí àti ìfojúsùn ṣàyẹ̀wò àwọn àbájáde agbára ìrònú tó sún mọ́ oorun jù lọ nínú àwọn ìwádìí kan náà, ibi ìkójọpọ̀ ìwádìí sì ṣe àtòjọ àwọn ìwé tó wà lẹ́yìn gbogbo ẹ̀sùn lójú ìwé yìí.