Barruu qorannoo
Buluu meetiliinii fi hirriba: qorannoowwan maal galmeessan, maaltu immoo hin safaramne

Tarree tokko gabatee taateewwan miidhaa keessatti argamu ragaa hirribaa maatii qorichaa kanaaf jiru keessaa isa guddaadha. Qorannoo torban 52, ramaddii tasaa qabu, namoota deementiyaa fuulduraa-fi-cinaa sammuu gosa amala irratti adeemsifame keessatti, dhukkubsattoota guyyaatti 8 mg fudhatan 110 keessaa 3 fi warra guyyaatti 200 mg fudhatan 108 keessaa 7 hirriba dhabuu gabaasan. Barreessitoonni hirriba dhabuu taateewwan miidhaa hamma qorichaa waliin dabalan keessaa tokko godhanii tarreessan; hir’ina dhiigaa, garaa kaasaa, lallabuu, fincaan yeroo baasan dhukkubbii, irra deddeebi’anii fincaa’uu fi haqqisuu waliin.
Hammi qorichaa dachaa digdamii shan ta’e hirriba dhabuu gara dachaa lamaa fi walakkaatti dabale. Kun mallattoo xiqqaa gabatee xiqqaa keessatti argamuudha; garuu sababii namoonni baay’een mata duree kana barbaadaniin kallattii faallaa qaba.
Qorannoon ramaddii tasaa qabu kan buluu meetiliinii, yookaan bifa isaa riidaaksii ta’e hydromethylthionine mesylate, kamiyyuu hirriba akka bu’aa qorannoo hin safarre. Barbaacha barruu kanaaf godhameen qorannoon gaaffilee madaallii hirribaa, actigraphy, yookaan halkan tokko laaboraatorii hirribaa keessatti dabarsuu fayyadame hin argamne. Wanti jiru dhukkubsataan akka tasaa gabaasee fi ogeessi fayyaa akka tasaa koodiin galmeesse qofa; kun meeshaa madaallii namni yaadu caalaa dadhabaa dha.
Sagantaaleen ramaddii tasaa maal galmeessan
Kuusaawwan deetaa sadii galmeewwan hirribaan walqabatan argaman hunda qabu. Lama qorannoowwan ramaddii tasaa hydromethylthionine ti; kun bifa riidaaksii bu’uura phenothiazine walfakkaataa, akka soogiddaatti tasgabbaa’eedha. Inni sadaffaan odeeffannoo qoricha karaa ujummoo dhiigaa kennamu ajajuuf Ameerikaa keessatti fayyadamamuudha.
| Madda | Hirmaattota | Gareewwan walbira qabaman | Hirriba dhabuu | Mugaatii yookaan hirribni nama qabuu | Hirribni akka bu’aa qorannoo safarame |
|---|---|---|---|---|---|
| Deementiyaa fuulduraa-fi-cinaa sammuu, sadarkaa 3, 2020 | 220, ramaddii tasaa | 8 mg/day fi 200 mg/day | 2.7% fi 6.5% | Addatti hin tarreeffamne | Lakki |
| Alzheimer, sadarkaa 3, 2026 | 598 ramaddii tasaa, 332 qoricha hojii qabu irratti | MTC 4 mg torbanitti yeroo lama (to’annoo) fi 8 mg/day fi 16 mg/day | 1.6%, 2.5%, 2.4%, 2.4% walitti qabame | 0.4%, 2.5%, 1.2%, 1.5% walitti qabame, 0.9% yaalaan walqabata jedhamee murtaa’e | Lakki |
| Odeeffannoo PROVAYBLUE ajajuuf kennamu | Dhukkubsattoota 31 methemoglobinemia tiif yaalaman | IV 0.78 hanga 2 mg/kg | Hin tarreeffamne | Hin tarreeffamne | Lakki |
Tarree lammaffaa keessatti wantoonni lama lakkoofsota caalaa barbaachisoodha. Tokkoffaa, gareen to’annoo methylthioninium chloride, kompaawundii buluu meetiliinii jedhamee gurguramu sana, 4 mg torbanitti yeroo lama argate. Kun akka halluu fincaanii hojii yaalaa hin qabneetti kenname; hirmaattonni boolla mana fincaanii ilaaluun gareewwan lamaan akka adda hin baasneef. Lammaffaa, gareewwan qoricha hojii qabu argatan keessatti namoota hirriba dhabuu qaban saddeet keessaa tokko illee qorichaan walqabata jedhee qorataan hin murteessine. Namoota 332 keessaa taateewwan mugaatii sadii garuu qorichaan walqabatu jedhamee murtaa’e.
Taateen miidhaa safartuu miti. Inni waan namni tokko dubbate, jechoota dubbisaan fayyadamu irraa adda ta’aniin galmeeffameedha; kunis namoota dhukkuba narvii suuta mancaasu qaban keessatti, isaan keessaa baay’een qorichoota nama tasgabbeessanii fi farra dhiphina sammuu fudhatan keessatti ta’e. Tarree sadaffaa keessatti “hin tarreeffamne” kan jedhu “hin uumamu” jedhanii dubbisuun sababii faallaa irraa dogoggora ta’a: dhukkubsattoonni 31 saamuda xiqqaa waan ta’aniif taateewwan hedduu arguu dhabuu danda’u. Odeeffannoon qoricha ajajuu hariiroon saaxilamummaa qorichaa fi deebii isaa, akkasumas saaxilamummaa fi nageenya isaa gidduu jiru hin beekamu jedhee ifatti ibsa.
Himannaan hirribaa eessaa dhufa
Barruun, viidiyoon fi fuulli oomishaa kompaawundii kana hirribaan walqabsiisu hundi jechuun ni danda’ama, dhuma irratti bu’aa tokko irratti hirkata. Bara 2007, Oxenkrug fi gareen isaa sochii monoamine oxidase fi indoolota xannacha pineal hantuutaa safaran, hamma qorichaa tokko gogaa jalatti kennanii booda.
Buluun meetiliinii monoamine oxidase gosa A kan dorgommiidhaan ittisu fi deebi’ee furamuu danda’u ture; Ki isaa gara nanomoles 180 ture. Gosa B irratti immoo gara nanomoles 1,400 ture; jechuun gosa A irratti gara dachaa saddeetiin caalaatti hojjeta. Garee tokko keessatti hantuutota shan, gogaa jalatti 10 mg/kg, daqiiqaa 90 booda xannachoota pineal baasuu. Melatonin xannacha tokko keessatti nanograms 0.17 irraa gara 0.71 ol ka’e. N-acetylserotonin, wanti battalumatti melatonin dura uumamu, hamma daangaa adda baasuu gad jiru irraa gara 0.86 ol ka’e. Serotonin xannacha pineal keessatti 79 irraa gara 118 ol ka’e; 5-HIAA, oomishni caccabbii isaa, 10.9 irraa gara 4.1 gadi bu’e.
Sababni itti aanu keemistirii sirrii irratti hundaa’a. Serotonin meeshaa bu’uuraa melatonin ti; noradrenaline immoo tarkaanfii acetylation serotonin gara N-acetylserotonin jijjiiru kakaasa. Inzaayimii lamaan isaanii diigu yoo ittisan, xannachi pineal yeroo ifaa meeshaa bu’uuraa baay’ee qabaata; yeroo dukkanaa ga’u immoo wanta melatonin dura uumamu caalaa argata.
Kun garuu nama tokko hirriba fooyya’aa rafuu irraa baay’ee fagaata. Wanti safarame qabiyyee xannacha bineensa hadoochame tokkoo yeroo tokko qofa irratti ture; qindaa’ina yaalii sana keessatti hantuutni hammam akka rafe, hammam saffisaan hirribni akka isa qabe, yookaan ganama itti aanu akkam akka itti dhaga’ame kan galmeessu hin jiru. Waraqaan qorannoo sun waa’ee adeemsa qorichoonni farra dhiphina sammuu itti hojjetan irratti barreeffame. Kutaan marii isaa melatonin guyyaa ol kaasuun namoota dhiphina sammuu qaban keessatti marsaa sa’aatii qaamaa jijjiirame sirreessuu danda’a jedhee yaada dhiyeessa. Kun tilmaama kutaa marii keessatti dhiyaateedha; madda himannaa hirribaa sanas kanuma.

Himannaan abjuu ifaa madda maxxanfame hin qabu
Barbaacha barruu kanaaf godhameen, buluun meetiliinii abjuu ifaa, abjuu sodaachisaa, yookaan jijjiirama abjuu yaadachuu waliin walqabate keessatti gabaasni nama tokkoo, gabaasni namoota hedduu, galmeen qorannoo, yookaan qorannoon kamiyyuu hin argamne. Himannaan sun mariiwwan interneetii keessatti jira; barreeffamoota saayinsii keessatti miti.
Ragaan garee qorichaa kanaa yeroo yaalaa kallattii faallaa agarsiisa. Yeroo clorgyline fi pargyline, ittistoonni filatamoon monoamine oxidase gosa A fi B, torban afuriif kennaman dhukkubsattoota jeequmsa miiraa qabaniif, hirribni REM jechuun guutummaatti ni ukkaamame; yeroon hirribaa waliigalaa illee ni hir’ate. Sakatta’iinsi sirnaawaa qorichoota farra dhiphina sammuu fi abjuu, qorannoowwan kilinikaa 21 fi gabaasota nama tokkoo 25 hammate, phenelzine, ittisaa monoamine oxidase beekamaa, jalatti irra deddeebiin abjuu yaadachuu akka hir’atu argate. Barreeffamoota sana keessatti abjuun sodaachisaan yeroo qoricha dhaaban, hirribni REM deebi’ee dabalu mul’ata malee yeroo qorichichi fudhatamaa jiru miti.
Kanaaf, adeemsi yeroo baay’ee akka sababii abjuu ifaatti caqasamu, haala idilee keessatti hirriba REM xiqqaa fi abjuu yaadachuu xiqqaa tilmaama; yeroo dhaabbatu immoo deebi’ee dabaluun namatti hin tolle uumamuu danda’a. Buluun meetiliinii nama keessatti lamaan kana keessaa tokko illee akka uumu hin qoranne. Ittisni isaa deebi’ee furamuu danda’a, phenelzine caalaa baay’ee dadhabaadha; qorannoowwan namaa gaaffii kana deebisanis gonkumaa hin gaggeeffamne.
Himannaan jeequmsa sa’aatii imalaa madda dhugaa qaba
Waraqaa qorannoo tokko irraa dhufe. Oxenkrug fi Requintina moodeela jeequmsa sa’aatii imalaa hantuutaa keessatti uuman, marsaa ifaa jijjiiruun. Sana booda serotonin, N-acetylserotonin fi melatonin xannacha pineal keessatti kromaatogiraafii dhangala’aa raawwii olaanaa qabu, adda baasuu fluorescence waliin fayyadamuun safaran.
Bu’aawwan lama gabaafaman. Jalqaba yeroo dukkanaa haaraa irratti melatonin lilmoon kennuun marsaawwan N-acetylserotonin fi melatonin akka deebi’an saffisiise. Akkasumas N-acetylserotonin fi buluun meetiliinii, waraqaa sana keessatti akka ittisaa monoamine oxidase A ibsame, jeequmsa ifaan dhufu kan N-acetylserotonin hir’isan; kan melatonin garuu hin hir’isne.
Kana of eeggannoodhaan dubbisaa. Moodeela bineensaa haala himannaan sun irratti xiyyeeffatu keessatti, buluun meetiliinii mallattoo wanta melatonin dura uumamu tokko jijjiire malee marsaa melatonin hin jijjiirre. Xumura waraqichaa mataan isaa yeroo gahumsaa kamtu imala xiyyaaraa gara bahaatti filatamaa akka ta’ee fi melatonin yeroo kamiif akka qindaa’u irratti xiyyeeffata. Buluu meetiliinii akka yaala jeequmsa sa’aatii imalaatti hin dhiyeessu; qorannoon namaa tokko illee akka yaala kanaatti hin qoranne.
Hantuutota xixiqqoo keessatti hirriba dhowwuun safartuu hirribaa miti
Yaaliin yeroo baay’ee akka ragaa buluun meetiliinii hirriba dhabuu irraa nama gargaaraatti caqasamu hirriba hin safarre. Marzabadi fi gareen isaa hantuutota xixiqqoo dhiiraa BALB/c 60 qindaa’ina waltajjii hedduu fooyya’e keessa kaa’an. Bineensi waltajjii dhiphaa irra kaa’ame dammaqee turuuf dirqama. Garee to’annoo waltajjii bal’aa irra jiru, bineensota hirriba dhowwataman, buluu meetiliinii qofa, leezarii rukutaa nanometre 810 qofa, fi lamaan walitti makaman waliin walbira qaban.
Buluun meetiliinii hirriba dhowwuun osoo hin jalqabin dura guyyoota walitti aanan kudhaniif 0.5 mg/kg lilmoon kenname; leezariin immoo guyyaa tokko gidduutti dhiisuun hojii irra oole. Barachuu fi yaadannoon daandii walxaxaa T, qormaata walqunnamtii hawaasummaa fi sanduuqa shuttle fayyadamuun madaalaman. Sana booda hammi PSD-95, GAP-43 fi synaptophysin hippocampus keessatti safarame.
Hirriba dhowwuun hamma filannoowwan dabareedhaan jijjiiruu, hawaasummaa, fedhii namoota haaraa waliin walqunnamuu fi indeeksii yaadannoo hir’ise. Yaala tokko qofti lamaan keessaa tokko illee safartuuwwan sana keessaa baay’ee gara duraanitti hin deebisne. Walitti makamuun isaanii garuu deebise; mallattoolee sinaapsii sadan hundas ol kaase. Bu’aan argame walitti makamuun yaalaa dursee kenname bineensota hirribni isaanii jeeqame keessatti yaadannoo eeguu isaati. Qindaa’ina yaalii keessatti hirriba dhowwuun miidhaa uume malee bu’aa safarame miti. Yeroon hirribni nama qabuuf fudhatu, dheerinni hirribaa yookaan qindaa’inni sadarkaalee hirribaa hin galmeeffamne. Waraqicha akka ragaa namni hammam gaarii akka rafuutti dubbisuun waan inni safare garagalchuu dha.
Ganama moo halkan: lakkoofsonni murtii hin kennan
Gorsi yeroo fudhatamuu amantaa guutuudhaan irra deddeebi’amee kennama; garuu gonkumaa hin qoranne. Qorannoon kamiyyuu, garee namootaa kam keessatti, bu’aa hirribaa kamiifuu, ganama qoricha fudhachuu galgala fudhachuu waliin walbira hin qabne.
Wanti safarame kompaawundichi hammam suuta akka socho’uudha. Qorannoo hamma qorichaa tokko tola ooltota fayyaa qaban keessatti godhame keessatti, qophii mar’imaanii booda 200 mg afaaniin fudhatame hammi isaa dhiiga keessatti sa’aatii kudha lamaaf ol ka’aa ture; yeroo ol’aanaa irra ga’us meediyaaniin sa’aatii 16 ture. Hamma qorichaa sana irratti yeroon hammi isaa walakkaatti hir’atu sa’aatii 14 hanga 27 ture; 400 mg irratti immoo sa’aatii 6 hanga 26 ture. Oomishni karaa ujummoo dhiigaa kennamu kan odeeffannoo qoricha ajajuu keessatti ibsame yeroo hammi isaa walakkaatti hir’atu gara sa’aatii 24 qaba. Gara 40% osoo hin jijjiiramin fincaaniin ba’a; hojii kalee hir’ate keessatti saaxilamummaan baay’ee dabala.
Kanaaf hammi qorichaa yeroo ciree afaaniin fudhatame ol’aantummaa isaa safarame gara halkan walakkaatti ga’a. Kun waan irratti yaaduun barbaachisuudha; sababni isaas gorsi lamaan beekamaan kun dhugaa kana faallessu irratti hirkatu. “Hirriba akka hin jeeqne ganama fudhadhu” jechuun dhiibbaan isaa yeroo ciisichaa dura darbeera jedhee tilmaama. “Saffisaan waan dhumuuf halkan fudhadhu” jechuun immoo faallaa isaa tilmaama. Qorannoon sochii qorichaa qaama namaa keessatti argamu tokko sun dhiibbaa galgalaa gabaabaa hin deeggaru. Yaaliin hantuutaa seenaa melatonin duuba jiru immoo sababii guutummaatti addaatiin, wanta melatonin dura uumamu guyyaa ol kaasuuf, jalqaba yeroo ifaatti kennuu irratti hirkata. Lakkoofsota qorichichi qaama keessaa itti ba’uuf yoo dhufte, qajeelfamni addaa kompaawundichi qaama keessatti hammam akka turu ibsu jira.
Deebiin amanamaan gaaffii yeroo fudhatamuuf kennamu namni kamiyyuu hin beeku kan jedhuudha; hammi safarame immoo beekama fakkeessuu morma.
Gabaasa namaa tokko kan jeequmsi hirribaa jijjiirame ibsu
Maxxansi namaa argame kan buluu meetiliinii nama jeequmsa hirribaa qabuuf kenname ibsu tokko qofa jira; innis gabaasa nama tokkoo ti.
Gabaasni nama tokkoo bara 2021 Cureus keessatti maxxanfame dhiira umrii waggaa 15 sindiroomee Kleine-Levin qabu ibsa. Kun haala baay’ee hin mul’anne kan hirribni garmalee baay’achuun guyyoota hanga torbanootaaf turu irra deddeebi’ee uumamuudha; burjaajii, naannoon dhugaa akka hin taane namatti dhaga’amuu fi jijjiirama amalaatiin walqabata. Waggaa sadiif lithium dhaan yaalameera; modafinil, methylprednisolone, qorichoota farra saayikoosisii idilee hin taanee fi amantadine fooyya’iinsa hin fidne. Umrii 18tti yeroo dhukkubaa gara ji’a jahaatti ture keessa seene. Hayyama warraatiin, halkan hunda ifa diimaa karaa funyaanii nanometres 633, square centimetre tokkoof joules 11.4, daqiiqaa 25 kennamu sa’aatii tokko dura buluu meetiliinii 10 mg afaaniin kennameef. Torban tokko keessatti hirribni garmalee baay’achuu fi mallattooleen amala ni dhabaman. Waggaa lama booda irra deebi’ee hin dhukkubsanne; qoricha biraas hin fudhanne.
Barreessitoonni daangaa isaa ofumaan ibsu: nama tokko, qorannoo yeroo dheeraa hordofu miti; yeroo dhukkubaa Kleine-Levin waggoota keessatti irra deddeebiin isaa akka hir’atu beekama. Kun fooyya’iinsa sana yaalaaf kennuun akka hin danda’amne taasisa. Daangaan lammaffaa isaan xiyyeeffannoo itti hin kennin jira. Tarkaanfiiwwan yaalaa lama yeroo tokkotti kennaman; isaan keessaa tokko ifa diimaa qaawwa funyaanii keessa kennamu ture. Innis kompaawundii itti fayyadamni isaa footoodaayinaamikii guutummaatti ifaan akka kakaafamu irratti hundaa’u waliin kenname. Dubbisaan halluu sana, ifa sanaa fi yeroo darbe adda baasuu hin danda’u; gabaasni sun rakkoo hirribaatiif buluu meetiliinii yaaluuf sababii miti.
Kallattiin deetaa namaa qabu tasgabbeessuu dha
Safartuuwwan sirna narvii giddugaleessaa namaa bakka jiranitti, irra caalaan isaanii dammaqina caalaa tasgabbeessuu agarsiisu.
Qorannoon bara 2008 Anaesthesia keessatti maxxanfame dhukkubsattoota 11 buluu meetiliinii dursee kennamuuf, namoota to’annoo 11 amala walfakkaataa qaban waliin walbira qabe. Kun yeroo hadoochi jalqabamuu fi baqaqsanii yaaluutti, indeeksii Bispectral fi propofol hamma kaayyeffameen to’atamee ujummoo dhiigaatiin kennamu fayyadamuun godhame. Hamma propofol bakka dhiibbaa isaa keessatti tilmaamame millilitre tokkoof micrograms 2 irratti, qabxiileen tasgabbeessuu fi gatiiwwan indeeksii garee yaala argate keessatti haala hiika istaatistikii qabuun gadi aanaa turan. Yeroo baqaqsanii yaaluu guutuu keessatti, dhukkubsattoonni dursee yaalaman sadarkaa hadoochaa walfakkaataa irra ga’uuf giddugaleessaan propofol 50% xiqqaa barbaadan. Waraqichi dhukkubsattoota baqaqsanii yaala xannacha parathyroid godhatan, buluu meetiliinii dursee argatan keessatti, hadoochaa keessaa ba’uun tursiifamuu fi jeequmsi narvii duraan gabaafamuu ibsuun jalqaba. Qorichichi yeroo baqaqsanii yaaluu dura, gidduu yookaan booda ujummoo dhiigaatiin kennamu hundatti hamma isaa of eeggannoodhaan sirreessuu gorsuuniis xumurama.
Odeeffannoon qoricha ajajuu waanuma kana jechoota addaatiin ibsa. Yaalli burjaajii, mataa naanna’uu fi jeequmsa arguu fiduu danda’a; dhukkubsattoonnis hanga isaan kun dhabamanitti konkolaataa oofuu yookaan maashinoota balaa qaban fayyadamuu akka dhiisan gorfamu. Qajeelfamni kun kompaawundii akka gargaaraa hirribaatti gurguramu waliin hariiroo ifaa hin qabu.
Itti aansuun, itti fayyadamni haala hirriba fakkaatu dhugumaan yaalu jira. Ifosfamide, qorichi keemooteraapii, encephalopathy fiduu danda’a; mallattooleen isaa ijoo mugaatii cimaa, jeeqamuu fi burjaajii yoo ta’an gara koomaatti ce’uu danda’u. Buluun meetiliinii yaalawwan isaaf kennaman keessaa tokko. Sakatta’iinsa namoota 24 MD Anderson Cancer Center keessatti godhame keessatti, dhukkubsattoonni 20 buluu meetiliinii argatan; 19 keessatti mallattooleen ni dhabaman. Namoota shan keessaa sadii, yeroo booda qoricha rakkoo sana fidaan irra deebi’anii yaalaman, buluu meetiliinii ittisaaf fudhataa osoo jiranii mallattooleen itti deebi’an.
Qorichi hadoochaa gadi fageessu, mataa naanna’uu fi burjaajii fidu, akkasumas haala hirriba garmalee keemooteraapiin dhufe deebisuuf fayyadamu, ifatti gargaaraa hirribaa miti. Qoricha dhiibbaa dhugaa sirna narvii giddugaleessaa irratti qabuudha; kallattiin dhiibbaa isaa wantoota biroo waliin fudhataman irratti hundaa’a.
Qorichoota halkanii fi halkan hafuura baafachuu
Namni galgala buluu meetiliinii waan biraa waliin fudhatu kamiyyuu galmeewwan lama odeeffannoo qoricha ajajuu keessa jiran irratti xiyyeeffachuu qaba.
Inni jalqabaa tarree walitti bu’iinsa qorichootaa ti. Asxaan SSRIs, SNRIs, MAOIs, bupropion, buspirone, clomipramine, mirtazapine, linezolid, opioids fi dextromethorphan maqaa dha’a; hamma qorichaa isa dhumaa booda sa’aatii 72 keessatti qoricha serotonin irratti hojjetu kamiyyuu akka hin fudhanne gorsa. Isaan keessaa lama minjaala siree cinaa irratti argamu. Mirtazapine qoricha farra dhiphina sammuu nama tasgabbeessu kan yeroo baay’ee halkan fudhatamuudha. Dextromethorphan immoo qorichoota qorra halkanii keessatti qufaa ukkaamsu yoo ta’u ajaja ogeessa fayyaa malee gurgurama. Walitti makamuun lamaan isaanii tilmaama qofa miti: asxaan oomishoota garee buluu meetiliinii irraa sindiroomeen serotonin uumamuu galmeessa; isaan keessaa tokko tokko du’a fidaniiru. Gabaasni maxxanfame kan yeroo baqaqsanii yaaluu dhiira umrii waggaa 67 ibsa; buluun meetiliinii yeroo baqaqsanii yaaluu kennamee booda, jeeqamuu, clonus fi ho’i qaamaa garmalee ol ka’uun isaa yeroo hadoochaa waliigalaa keessaa ba’aa ture qofa mul’atan.
Melatonin, benzodiazepines, qorichoonni z akka zopiclone, fi diphenhydramine serotonin irratti hin hojjetan; kanaaf yaaddoon achitti jiru sindiroomee serotonin miti. Yaaddoon jiru kan qorannoon hadoochaa safare sana: tasgabbeessuu walitti ida’amu, hamma namni kamiyyuu amala isaa hin ibsine irratti.
Galmeen lammaffaa hafuura baafachuu ilaallata. Deebiiwwan miidhaa oomishoota garee buluu meetiliinii keessatti gabaafaman keessaa, odeeffannoon qoricha ajajuu funyaan cufamuu, dhukkubbii afaanii fi qoonqoo, funyaan yaa’uu fi haxxifachuu tarreessa. Kun gabaasota ofiin dhiyaatan kan hamma uumamuu isaanii fi karaa qorichichi itti kenname hin ibsamneedha. Jijjiiramoota ganama afaan gogaan dammaquu fi halkan keessa karaa funyaanii haala addaatiin hafuura baafachaa turan fakkaachuu keessatti mul’achuu danda’anis isaanuma. Gabaasni dubbisaa tokko yeroo hirribaa tasaan karaa afaanii hafuura baafachuu jalqabuu ibsu marii interneetii keessatti jira. Garuu qorannoo qaamaa, seenaa qorichaa yookaan safartuu tokko illee hin qabu; kanaaf gabaasni dhiyaachuu qofa mirkaneessa malee waan biraa miti.
Namni rakkoon hirribaa isaa kororsuu, yeroo hirribaa hafuura addaan kutuu namni biraa arge, yookaan hirribni guyyaa hamma konkolaataa oofaa jirutti isa qabuu ga’e kamiyyuu, wanta dabalataa caalaa gaaffii apnooyaa hirribaa ilaalu qaba. Apnooyaan adda baafamuu fi yaalamuu danda’a; ragaa armaan olii keessaa tokko illee isa hin ilaallatu.
Qulqullinni wantichaa asittis jijjiiramaa dha
Hammi qorichaa qorannoowwan armaan olii hunda keessatti fayyadame, kompaawundii ifatti ibsame kan oomishtuu qorichaa irraa dhufe, safaramee fi ragaa xiinxalaatiin deeggarame ture. Qaruuraan gurguraa hin mirkanoofne irraa dhufe sana miti; garaagarummaan isaas bifa mul’atu qofa miti. Mallattoon USP istaandaardii bitataan mirkaneeffachuu danda’uudha. Wanti istaandaardii kana hin guunne sadarkaa huccuu halluu dibuu kan qabu ta’uu mala; kunis xuriiwwan orgaanikii akka Azure B, hafteewwan bulleessitootaa fi sibiilota ulfaatoo hamma ulaagaan qorichaa daangessu ol qabaachuu danda’a.
Gurgurtoonni oomishni isaanii qaama sadaffaan qorame jedhu baay’een sibiilota ulfaatoo qofa sakatta’u; garee qorannoo tokko sana akka guutummaatti ulaagaalee guutuuti dhiyeessu. Blupreme ulaagaalee USP guutuu qora: eenyummaa kompaawundichaa, qulqullina, xuriiwwan orgaanikii, hafteewwan bulleessitootaa, xuriiwwan elementootaa, haftee gubuu booda hafu, daangaawwan maayikiroobii fi endotoxin baakteeriyaa. Tuutaan oomishaa hundi ragaa xiinxalaa waliin ergama; ragaa sana sirriitti dubbisuun lakkoofsa tuutaa fi laaboraatorii qaruuraa harkatti qabdu waliin walsimsiisuu jechuu dha.
Kun hundi faayidaa hirribaa hin uumu; kompaawundii kana fudhachuuf sababas miti. Yoo ta’es fudhatta ta’e, wanta kaapsulii keessa jiru beekuun waan xiqqaa irraa eegamudha. Wabii nageenyaa fi qajeelfamni walitti bu’iinsa qorichootaa gaaffilee marii yeroo fudhatamuu dura dhufan ibsu.
Xumura
Qorannoon ramaddii tasaa qabu kamiyyuu yeroo yaala buluu meetiliinii hirriba hin safarre. Galmeewwan hirribaa galmee ramaddii tasaa keessatti argaman tarreewwan taateewwan miidhaa qofa. Walbira qabinsa hamma qorichaa guddaa argamu keessatti, hammi hirriba dhabuu guyyaatti 8 mg irratti 2.7%, guyyaatti 200 mg irratti immoo 6.5% ture.
Himannaan abjuu ifaa madda maxxanfame hin qabu; barreeffamoonni monoamine oxidase immoo yeroo yaalaa faallaa isaa tilmaamu. Gaaffiin ganama moo halkan jedhu gonkumaa hin qoranne. Hammi qorichaa afaaniin fudhatamu dhiiga keessatti meediyaaniin sa’aatii 16 irratti ol’aantummaa irra ga’a; nama yeroo ciree fudhatuuf kun yeroo laaqanaa caalaa halkan walakkaatti dhiyaata. Yaaliin hirriba dhowwuu akka ragaatti naanna’u qorannoo yaadannoo kan hirriba tokko illee hin galmeessineedha. Gabaasni namaa tokko jeequmsi hirribaa fooyya’uu ibsus dhukkubsataa tokko, yaala kamiin akka argatu hin dhokfamneef, yaalawwan lama yeroo tokkotti argateedha.
Cuunfaan ragaa namaa wanta qorannoowwan kun dhugumaan mirkaneessan walitti qaba; sakatta’iinsi yaadannoo fi xiyyeeffannoo safartuuwwan dandeettii yaaduu qorannoowwan walfakkaataa keessatti hirribatti dhiyaatan xiinxala; mana kitaabaa qorannoo immoo waraqaa qorannoo himannaa fuula kana irratti argamu hunda duuba jiru tarreessa.