Metýlenblátt til venjing og endurmenning: hvat er í veruleikanum mátað

Í mars 2022 legði ein maratonrennari á hægsta stigi út eitt stuðlað viðmæli av eini sugitablett við metýlenbláum. Hon segði, at hon „kann hjálpa við at bøta um hugsavning, úthaldni og svøvn“, og at hon brúkti hana áðrenn harðar venjingar. Somu viku lýstu læknar, sum vórðu endurgivnir í landsfevnandi fjølmiðlum, breiðari rákið sum ávirkarar, ið tóku reingerðarevni til akvarium innvortis. Hvørki sjónarmiðið svarar spurninginum, sum ein rennari í veruleikanum hevur.

Hevur nakar givið fólki metýlenblátt og mátað, hvussu langt ella skjótt tey kláraðu, ella hvussu væl tey komu fyri seg aftur? Leitingarnar til hesa grein funnu ikki eina einastu stýrda kanning við fólki, sum mátaði avrik undir venjing ella endurmenning. Tilvísingarnar leiða til trý djórasløg, fleiri royndaruppsetingar á starvsstovum og eitt evni, sum als ikki er metýlenblátt.

Úthaldni, endurmenning og virkisháttur eru ymisk uppáhald

Ein markørur kann broytast í øvugta ætt av avrikinum, ella broytast uttan at avrikið broytist yvirhøvur. Tað er ikki ein tekniskur smálutur: tað er júst hetta mynstrið, sum sæst í mest endurgivnu kanningini av metýlenbláum og venjing.

Hundakanningin brúkti eitt annað litevni

Greinin, sum oftast verður víst til í sambandi við metýlenblátt og venjing, er kanningin hjá Imai og starvsfeløgum frá 1986 við vaknum hundum á rennibandi. Hon kannaði, um økingin í minuttrúmd hjartans undir venjing er tengd at redoxstøðuni í vevnaðinum, við tí, sum í háttalýsingini verður nevnt „4 mg/kg av nýggjum metýlenbláum 3,7-bis(ethylamino)-2,8-dimethylphenazothonium chloride, Eastman Kodak Company“. Nýtt metýlenblátt er eitt annað tiazinalitevni við tveimum etýlaminobólkum har, sum metýlenblátt hevur tveir dimetýlaminobólkar. Tað er best kent sum eitt litevni til retikulocyttir. Eitt úrslit, sum fæst við tí, er ikki eitt úrslit, sum fæst við metýlenbláum.

Kanningin hevur kortini týdning, tí hon vísir greiðast, at ein markørur og fysiologiin kunnu broytast hvør sær. Hundarnir runnu tvær 20-minutta etapur við fyrst 2.5 og síðani 5.0 mph í einum halla á 6 prosent. Venjingin tvífaldaði minuttrúmd hjartans og økti súrevnisnýtsluna í øllum kroppinum trífalt til ferfalt í báðum bólkum. Í bólkinum, sum fekk saltvatn, øktist lutfallið millum laktat og pyruvat í slagæðrablóðinum úr 6.0 í 9.97. Í viðgjørda bólkinum øktist tað ikki.

Øll mát av virkni vóru óbroytt. Hjartatíttleiki, slagæðratrýst, samandráttarevni hjá vinstra hjartakamari og katekolamin í plasma øktust eins í báðum bólkum. Sambandið millum minuttrúmd hjartans og súrevnisnýtsluna í øllum kroppinum kundi ikki greinast sundur hagfrøðiliga. Høvundarnir komu til ta niðurstøðu, at broytingarnar í lutfallinum „ikki hava nakað orsakasamband við øktu virksemið í blóðrenslinum undir lættari til miðalharðari venjing“.

Lutfallið er veikari prógv, enn tað sær út til. Tað lækkaði, tí pyruvat øktist úr 0.14 í 0.38 mmol fyri hvønn litur, samstundis sum laktat eisini øktist úr 1.05 í 2.85 mmol fyri hvønn litur. Hjá hundum, sum fingu litevnið í hvíld, øktist súrevnisnýtslan eitt sindur, pH í slagæðrablóðinum hækkaði og koltvísúrni minkaði. Høvundarnir nevna hesar broytingar „líkar“ teimum, sum 2,4-dinitrofenol elvir til, eitt evni, sum avkoplar mitokondriur. Ferðin var ásett í royndarætlanini, so eingin hundur rann nakrantíð til útmødingar.

Svimjikanningin við rottum og skamturin í henni

Sterkasta úrslitið um avrik hjá djórum kemur frá royndini hjá Peng og starvsfeløgum frá 2025 í Frontiers in Behavioral Neuroscience. Rottur svumu tíggju nætur á rað við loddum, ið svaraðu til 3 prosent av kroppsvektini, bundnum upp í halarnar. Tær svumu í minst tveir tímar hvørja nátt, til tær rukku einum mettum endapunkti fyri útmøding. Eftir hvørja venjing fekk ein bólkur metýlenblátt gjøgnum nøsina, og ein annar fekk saltvatn á sama hátt. Viðgjørdu rotturnar svumu longri, áðrenn tær uppfyltu treytirnar fyri útmøding, fluttu seg meira á opnum øki dagin eftir, vístu minni atferð, sum líktist angist, og høvdu minni tap av taugafrumum, minni skaða á myelini og minni sundurbýting av mitokondrium í hippocampus og striatum.

Skamturin verður vanliga sleptur í endursøgnum. Ein 1 prosent loysn er 10 mg/mL; tíggju mikrolitrar vórðu givnir í hvørt nasaglugga, so samlaða mongdin var umleið 20 mikrolitrar, ella 0.2 mg fyri hvørja rottu eftir hvørja venjing. Leiðin gjøgnum nøsina verður vald fyri at røkka heilanum gjøgnum luktitaugina og trígreinatavina. Høvundarnir staðfesta, at kanningin „ikki mátaði oxidatiónsreaktiónir, bruna ella hormonstig í heila og plasma“. Teir mæla til, at næsta stig verður at kanna „samlaðu árinini av MB-ískoyti undan venjing“.

Tað er hetta, ein rennari hevði viljað havt kannað. Í hesi royndarætlanini varð evnið givið eftir arbeiðið fyri at avmarka skaða. Longri svimjing dagin eftir í einum royndarmodelli við útmøddum rottum er eitt úrslit um endurmenning, ikki eitt úrslit um eitt vant menniskja, sum tekur ein skamt undan venjing.

Haðan orðið „úthaldni“ kom

Músakanningin, sum vanliga verður lýst sum ein kanning, ið vísir betri úthaldni, er arbeiðið hjá Gureev og starvsfeløgum frá 2016 í Neuroscience Research. Mýs drukku vatn við metýlenbláum í einum skamti á 15 mg/kg um dagin í 60 dagar. „Kropsliga úthaldnið“ varð mátað við tráðroyndini, ella vatnrøttum stongum, sum metir gripstyrki, rørslusamskipan og javnvág undir einum. Óviðgjørdar miðaldrandi mýs fingu 1.17 stig; viðgjørdar mýs fingu 2.23 stig, nær stiginum hjá vaksnum músum. Hjá vaksnum músum batnaði einki.

Súrevnisnýtslan í hvíld øktist umleið 15 prosent. Framleiðslan av hydrogenperoxidi í mitokondrium í heilanum øktist úr 94.9 í 176.7 pmol um minuttin fyri hvørt milligram av proteini. Mitokondriu-DNA øktist 2.3-falt. Hetta er økt útskifting av mitokondrium hjá aldrandi djórum, við teimum oxidativu boðunum, sum reka hana. Tað vísir ikki, at ein frískur íðkari hevði verið skjótari.

Frumuroyndir og mørk teirra

Louters og starvsfelagar greiddu í 2005 frá, at metýlenblátt virkjar glukosuflutning gjøgnum GLUT1 í L929-fibroblastfrumum, við upp til 800 prosent við 50 mikromolar. Ein framhaldskanning frá 2008 vísti, at metýl-beta-cyklodekstrin bindur metýlenblátt beinleiðis og forðar árinunum. Tað er eitt úrslit um eina frumulinju, sum ongantíð er víst í beinagrindarvøddum.

Sjálvur virkishátturin er umstríddur

Í kanningini hjá Tretter og starvsfeløgum frá 2014 av einangraðum mitokondrium úr marsvínaheila økti metýlenblátt við 100 nanomolar til 1 mikromolar súrevnisnýtsluna í hvíld, endurreisti membranpotentialið og ATP-framleiðsluna, tá kompleks I ella kompleks III varð tálmað, og økti framleiðsluna av hydrogenperoxidi. Avgerandi var, at „andingin, sum varð stimbrað av ADP, var óávirkað av MB við øllum teimum substratunum“, ið vórðu roynd. Mesta koplaða andingin, sum eitt uppáhald um venjing byggir á, øktist ikki.

Í framhaldskanningini hjá Gureev og starvsfeløgum frá 2019 fann sama starvsstova, sum hevði fingið úrslitið við músunum, at metýlenblátt „ikki megnar at endurreisa membranpotentialið og andingina, sum antimycin hevur tálmað“ í mitokondrium úr músaheila. Hon kom til ta niðurstøðu, at elektronmóttakarin er Qo-staðið á kompleksi III heldur enn nakað longri frammi í ketuni. Einfalda myndin av einum litevni, sum flytur elektronir fram við eini stongdari andingarketu, heldur ikki í øllum royndaruppsetingum.

Einki av hesum útilokar árin hjá menniskjum. Men tað merkir, at grundgevingin, sum byggir á virkisháttin einsamallan og viðger trúliga mitokondriukemi sum eitt úrslit, hevur trupulleikar í sjálvum virkisháttinum.

Tveir trupulleikar í royndarsniðinum, sum ein roynd við fólki mátti loyst

Tað er torført at blinda royndir við metýlenbláum. Tað litar landið blágrønt, og fólk varnast tað. Víxlroyndin frá 2017 við fólki við bipolarari sjúku segði tað beinleiðis: „Vit valdu hetta sniðið, tí metýlenblátt mislitar land, og tí kundu vit ikki brúka eitt vanligt placebo.“ Tann royndin samanbar ein lágan skamt við ein høgan skamt heldur enn við eina tablett uttan virkið evni.

Trupulleikin er størri í venjingargransking enn næstan allastaðni annars, tí upplivað áreynsla og avrik í tíðarroyndum verða nógv ávirkað av væntanum. Ein roynd, sum ikki kann blinda luttakararnar, hevur í eins stóran mun mátað eina sannføring sum eitt legemiddel.

Ein skjalfest loysn er til. Slembibýtta myndatøkuroyndin frá 2016 við 26 frískum vaksnum gav 280 mg av metýlenbláum av USP-góðsku, umleið 4 mg/kg, ella eitt placebo við matlitevni FD&C blue no. 2 í eins, ógjøgnumskygdum hylkjum. Hon bað luttakararnar lata vatnið undan skamtinum, men ikki aftur, „fyri at sleppa undan at seta blindingina í vanda orsakað av møguligari liting av landinum“.

Hin trupulleikin er skamtur og inngávuleið. Metýlenblátt, sum verður tikið gjøgnum munnin, verður lutvíst skilt út við landinum, og nøgdin, sum kemur til heilan, er umleið helvtin av henni, sum kemur hagar eftir inngávu í bláæð, sum Gureev-bólkurin vísir á, tá hann vísir til farmakokinetiska arbeiðið hjá Peter og starvsfeløgum. Inngáva gjøgnum nøsina hjá eini rottu kann ikki beinleiðis samanberast við eitt hylki. Skamtarnir til menniskju í útgivnu kanningunum eru 0.5 til 4 mg/kg, og myndatøkuroyndin frá 2016 viðmerkir øvugt árin við meira enn 10 mg/kg.

Kanningarnar við fólki máta nakað annað

Tvær stýrdar royndir við fólki verða nevndar í endursøgnum um hetta evnið, og hvørgin mátaði venjing. Í myndatøkuroyndini frá 2016 vísti reaktiónstíðin í uppmerksemisroyndini einki hagfrøðiliga týðandi samspæl millum legemiddel og tíð. Við placebo var hon fyrst 230 og síðani 220 millisekund, og við metýlenbláum fyrst 230 og síðani 230 millisekund, P = .43. Í eini kanning frá 2023 við inngávu í bláæð hjá átta frískum kvinnum minkaðu bæði blóðrenslið í heilanum og súrevnisnýtslan í heilanum heldur enn at økjast. Vegleiðingin um próvgrundarlagið fyri orku og møði viðger báðar.

Um tú kortini velur at royna tað

Ein sjálvsroynd staðfestir ikki virkni, men hon kann skrásetast nóg væl til, at tú sleppur undan at lumpa teg sjálvan. Skráset vøruna og framleiðslulotið, inngávuleiðina, tíðina undan venjing, ta nágreiniligu venjingina við frástøðu ella belastningi, upplivaðu áreynsluna á einum talmerktum stiga, svøvn, koffein og møguligan heilivág, umframt vøddapínu dagin eftir og avrik eftir 48 tímum í sama slagi av venjing. Endurtak síðani somu venjingar uttan evnið.

Ein persónur, sum fylgir einum broytili, kann ikki skilja árinini av einum legemidli frá venjingarstøði, motivatión, veðri og vanliga órógvinum í venjingini. Tann subjektivi parturin er tann, sum mest sannlíkt villleiðir.

Metýlenblátt hevur eisini váðar, sum einki hava við avrik at gera. Tað tálmar monoaminoksidasu A, sum ger tað viðkomandi í sambandi við ávísan heilivág móti tunglyndi og annan serotonergan heilivág. Tað er kontraindiserað við G6PD-troti vegna váðan fyri hemolytiskum blóðtroti. Trygdarvegleiðingin viðger bæði, og vegleiðingin um samspæl við heilivág skipar spurningarnar um heilivág eftir bólki. Um tú kappast undir antidopingreglum, kanna reglurnar heldur enn at líta á eitt uppáhald frá einum seljara.

Tilfarið er ein broytil í hvørjari kanning omanfyri

Hvør skamtur, sum er lýstur her, var ein mátað nøgd av einum tilskilaðum evni. Ein fløska frá einum seljara, sum ikki er kannaður, er ikki tað sama. Samsvar við USP-monografiina er tann standardur, sum ein keypari kann kanna. Tilfar, sum ikki samsvarar, er sannlíkt ætlað til tekstilnýtslu og kann innihalda lívrunnar óreinsur sum Azure B, leivdir av loysingarevnum og tungmetal í nøgdum, sum ein farmaseutisk kravalýsing setur mørk fyri. Hvat USP-heitið staðfestir og ikki staðfestir viðger góðskuflokkin, og kanningarhættirnir fyri óreinsur viðgera, hvat ein starvsstova leitar eftir.

Flestu seljarar, sum lýsa eina vøru sum kannaða av triðjaparti, kanna bert fyri tungmetal og leggja síðani hesa einu kanningarrøðina fram, sum um hon uppfylti alla kravalýsingina. Blupreme kannar alla USP-kravalýsingina: samleika, reinleika, lívrunnar óreinsur, leivdir av loysingarevnum, grundevnaóreinsur, leivdir eftir gløðing, mikrobiologisk markvirði og bakteriell endotoksin. Hvørt framleiðslulot verður sent við einum greiningarváttanarskjali, og at lesa tað rætt merkir at samsvara lotnummarið og starvsstovuna við fløskuna, tú heldur í hondini.

Niðurstøða

Eingin stýrd kanning við fólki hevur mátað árinini av metýlenbláum á úthaldni, ferð, styrki ella endurmenning. Hundakanningin, sum verður víst til fyri árin á laktat, brúkti eitt annað litevni og fann ongan mun á avriki. Svimjikanningin við rottum gav 0.2 mg gjøgnum nøsina eftir arbeiðið. Músakanningin aftan fyri orðið „úthaldni“ brúkti eina grip- og samskipanarroynd hjá aldrandi djórum, og virkishátturin er umstríddur í mitokondriugranskingini.

Eftir standa ein trúligur virkisháttur, nøkur úrslit úr smáum djórakanningum, ein trupulleiki í royndarsniðinum við eini skjalfestari loysn og eingi avriksgøgn frá menniskjum. Yvirlitið yvir próvgrundarlagið fyri gagn hjá menniskjum setur uppáhaldini um venjing í samband við aðrar kanningar við fólki, og granskingarsavnið skrásetur kanningarnar aftan fyri hvørt uppáhald.

Um tú venur fram ímóti onkrum, er venjingin sjálv tann broytilin, sum hevur sterkasta próvgrundarlagið aftan fyri seg.