མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་དང་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡ། གློག་རྡུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་དཔང་རྟགས།

ཚོད་ལྟའི་དཔེ་དངོས་གཉིས་གཤིབ་ནས་བཞག་པ་ཞིག་བསམ་བློར་ཤར་དུ་བཅུག གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་ཀླད་པའི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་དབུགས་འབྱིན་ཕྲེང་རྒྱུད་ཀྱི་Complex I འགོག་པའི་རྫས་རོ་ཊེ་ནོན་གྱིས་གནོད་པ་བཏང་ཡོད། ཚོད་ལྟ་བྱེད་མཁན་གྱིས་གཅིག་གི་ནང་དུ་micromolar ཚད་ཀྱི་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་སྦུག་ཆུང་གིས་བླུགས། འཚོ་རླུང་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་སླར་གསོ་བྱུང་། སྐྱི་མོའི་གློག་གནོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཀྱང་སླར་ལོག ཚད་ཉུང་ངུའི་ATP མཉམ་སྦྱོར་ཡང་བསྐྱར་འགོ་ཚུགས། འགྲམ་གྱི་ཚོད་ལྟའི་བུམ་པའི་ནང་། པེ་རོག་སའིཌ་ཚོར་ཆས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་གྱི་ཕྱེད་ཀ་གཞན་དེ་སྟོན། ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་ཚད་ཚང་མར། བེད་སྤྱད་པའི་འགྱུར་རྫས་ཚང་མའི་འོག ཧའི་ཌྲོ་ཇེན་པེ་རོག་སའིཌ་འབྱུང་ཚད་ལྡབ་འགའ་འཕེལ་ཡོད།

འཇལ་འབྲས་གཉིས་ཀ་འགྲིག་ཡོད། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོ་ནི་དབུགས་འབྱིན་ཕྲེང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཤོར་བའི་ཆ་ཤས་ལ་གཡོལ་ནས་གློག་རྒྱུན་མུ་མཐུད་རྒྱུག་ཏུ་འཇུག་ཐུབ་པའི་གློག་རྡུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་པ་ཞིག་ཡིན། སྐྱེལ་འདྲེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱེད་སྐབས་པེ་རོག་སའིཌ་ཀྱི་གཏོང་རིན་ཡང་འབྱུང་དུ་འཇུག དོན་དངོས་འདི་གཉིས་མཉམ་དུ་བློར་བཞག་ན། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོའི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡའི་ལས་ཀ་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཡིག་ཆ་གོ་ཐུབ། གཅིག་ཁོ་ན་བློར་བཞག་ན། དང་པོར་ཞིབ་འཇུག་རྩོམ་ཡིག་གང་བཀླགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ངོ་མཚར་ཞིག་གམ་ཉེན་ཁ་ཞིག་ལྟ་བུར་མཐོང་སྲིད།

སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་གསལ་པོར་བཤད་པ།

དབུགས་འབྱིན་ཕྲེང་རྒྱུད་ནི་རིམ་པར་ལག་བརྒྱུད་བྱེད་པའི་ལམ་ཞིག་ཡིན། གློག་རྡུལ་རྣམས་Complex I ནས་(NADH ལས་)འཇུག་པའམ། Complex II དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕླ་ཝིན་སྨིན་རྫས་རྣམས་ནས་(སག་སི་ནེཊ་དང་དེ་འདྲའི་གློག་རྡུལ་སྤྲོད་མཁན་རྣམས་ལས་)འཇུག དེ་ནས་Complex III བརྒྱུད་ནས་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་འདྲེན་རྫས་སའི་ཊོ་ཁྲོམ་c ལ་བརྒྱུད་ཅིང་། དེ་ནས་Complex IV བརྒྱུད་ནས་འཚོ་རླུང་ལ་སྤྲོད། ལག་བརྒྱུད་རེ་རེས་ཕོ་རྡུལ་རྣམས་ནང་གི་སྐྱི་མོ་བརྒྱུད་ནས་གཞན་ཕྱོགས་སུ་འདྲེན་ཅིང་། དེ་ལས་འབྱུང་བའི་རིམ་ཁྱད་ཀྱིས་ATP མཉམ་སྦྱོར་སྐུལ་འདེད་བྱེད། ས་ཚིགས་གང་ཞིག་བཀག་ཀྱང་། དེའི་གོང་རིམ་གྱི་རྒྱུན་འགག་འགྲོ།

མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་དེ་དང་མཉམ་གཤིབ་ཀྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་པ་ཞིག་གི་ལས་ཀ་བྱེད། དེའི་གསོ་རླུང་འགྱུར་རྣམ་པས་གོང་རིམ་གྱི་འདྲེན་རྫས་རྣམས་ལས་གློག་རྡུལ་ལེན་ནས། ཚོས་གཞི་མེད་པའི་ཉུང་འགྱུར་རྣམ་པ་སྟེ་ལེའུ་ཀོ་མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོར་འགྱུར། དེས་གློག་རྡུལ་དེ་དག་མར་རིམ་ལ་བརྒྱུད་སྤྲོད་བྱས་རྗེས་སླར་ཡང་སྔོན་པོར་འགྱུར། རྣམ་པ་གཉིས་དེ་གསོ་རླུང་འགྱུར་དང་ཉུང་འགྱུར་ཟུང་གི་འགྲེལ་བཤད་ནང་བཤད་ཡོད། རིམ་པར་ལག་བརྒྱུད་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་འགྲོ་ལུགས་ནི་ལས་འགྲོ་སྤྱིའི་འགྲེལ་བཤད་ནང་ཡོད། ད་དུང་ཐག་མ་ཆོད་པའི་དྲི་བ་ནི་སྐྱེལ་འདྲེན་པ་དེ་ཕྲེང་རྒྱུད་ཀྱི་གང་དུ་བསྐྱར་འཇུག་བྱེད་མིན་དེ་ཡིན། Complex III ཡི་Qo ས་གནས་ཞེས་འབོད་པའི་ཀྭི་ནོལ་འབྲེལ་སའི་ཁུག་པར་འཇུག་གམ། ཡང་ན་སའི་ཊོ་ཁྲོམ་c ལ་ཐད་ཀར་སྤྲོད་དམ། ཕྱིར་སྤྲོད་ས་གང་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ཆ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཤིང་། དེ་Complex III ལ་གཡོལ་བའི་ལམ་གྱི་དབྱེ་ཞིབ་ནང་ཞིབ་ཕྲ་བཤད་ཡོད།

སོ་གཙབ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་གསུམ་གྱིས་དངོས་སུ་གང་འཇལ་བ།

ཞིབ་འཇུག་གསུམ་ཀས་ལོགས་སུ་བཏོན་པའི་ཀླད་པའི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡ་བེད་སྤྱད་ཡོད། དེའི་དོན་ནི་ཕྲ་ཕུང་ནས་བཏོན་པའི་ཕྲ་ཕུང་གི་དབང་པོ་ཆུང་ངུ་རྣམས་སྦྱོར་བ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་སྙོམ་རྫས་གཤེར་ཁུའི་ནང་འཕྱང་གནས་སུ་བཞག་པ་ཡིན། ཕྲ་ཕུང་ཆ་ཚང་མེད། རྫས་སྤྲད་པའི་སྲོག་ཆགས་མེད། ཚོད་ལྟར་ཞུགས་པའི་མི་མེད། གར་ཚད་ཅེས་པ་ནི་དབང་པོ་ཆུང་ངུ་དེ་དག་གི་མཐའ་འཁོར་གྱི་གཤེར་ཁུའི་གར་ཚད་ཡིན་གྱི། མིས་ཁ་ནས་བླངས་པའི་ཚད་མིན། གནས་སྟངས་འདི་བློར་བཞག་ན་གྲངས་ཐོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གསལ་པོ་ཡིན།

ཞིབ་འཇུག་དང་པོས་ལོགས་སུ་བཏོན་པའི་གི་ནི་བྱི་བའི་ཀླད་པའི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡ་ལ་100 nanomolar ནས་2 micromolar བར་བེད་སྤྱད་ནས། དཔེ་དངོས་གཅིག་གི་ནང་ཕན་པ་དང་གཏོང་རིན་གཉིས་ཀ་དཔྱད་ཡོད། སྐྱོན་མེད་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡའི་ནང་ཚོས་རྫས་དེས་ངལ་གསོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཚོ་རླུང་བེད་སྤྱོད་འཕེལ་དུ་བཅུག་ཀྱང་། ADP ཡིས་སྐུལ་བའི་དབུགས་འབྱིན་ལ་འགྱུར་བ་མ་བྱུང་། དེས་ན་སྦྲེལ་འབྱུང་ལྡན་པའི་ATP འབྱུང་ཚད་ལ་ཡར་རྒྱས་མ་བྱུང་། Complex I བཀག་པའི་འོག་2 micromolar གྱིས་ATP མཉམ་སྦྱོར་གྱི་ཚད་46 ནས་93 nanomoles per minute per milligram ལ་སླར་གསོ་བྱས། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཚད་ནི་1109 ཙམ་ཡིན། Complex III བཀག་པའི་འོག་ཚད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ATP འབྱུང་ཚད་46 ཙམ་ནས་63 ལ་སླར་གསོ་བྱས། དེའི་རྒྱུན་ལྡན་ཚད་ནི་910 ཙམ་ཡིན། གློག་གནོན་དང་ཀལ་སི་ཡམ་ནང་དུ་ལེན་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་སླར་གསོ་བྱུང་། སའི་ཡ་ནའིཌ་ཀྱིས་Complex IV བཀག་པ་ལ་གཡོལ་མ་ཐུབ། དེས་ཕན་པ་ཡོད་པའི་གློག་རྡུལ་ཕྱིར་སྤྲོད་ས་ནི་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་པའི་Complex IV ཡི་གོང་རིམ་དུ་ཡོད་པ་སྟོན། སླར་གསོ་རེ་རེ་བསྡོམས་རྩིས་ཀྱི་ངོས་ནས་དངོས་ཡོད་ཡིན་ཀྱང་ཚད་ཆུང་ངུ་ཡིན། རྒྱུན་ལྡན་ATP འབྱུང་ཚད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་གྲངས་གནས་གཅིག་ཅན་ཙམ་ལས་མེད།

ཞིབ་འཇུག་གཉིས་པས་བྱི་བའི་ཀླད་པའི་ཕྱི་ཤུན་གྱི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡ་ལ་1 micromolar ཙམ་བེད་སྤྱད་ནས། Complex I ལ་གཡོལ་བའི་ལམ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཤིང་། Complex III ཡི་ས་མཚམས་སུ་ཚད་གཞི་ཞིག་སྟོན། རོ་ཊེ་ནོན་གྱིས་དབུགས་འབྱིན་གྱི་ཚད་འཚོ་རླུང་121 ཙམ་ནས་2 nanomoles per minute per milligram ལས་དམའ་བར་མར་བཅག ཚོས་རྫས་དེས་ཚད་དེ་21 ཙམ་ལ་ཡར་བཏང་། དེ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ཚད་ཀྱི་དྲུག་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཡིན། དེ་དང་མཉམ་དུ་སྐྱི་མོའི་གློག་གནོན་ཕལ་ཆེར་ཆ་ཚང་སླར་གསོ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་Complex III བཀག་རྗེས་1 ནས་5 micromolar བར་དུ་དབུགས་འབྱིན་དང་གློག་གནོན་གང་ཡང་སླར་གསོ་མ་བྱུང་། འགོག་པ་དེས་ཚོས་རྫས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་པེ་རོག་སའིཌ་ཀྱི་བརྡ་རྟགས་ཀྱང་མར་གནོན་བྱས། རྩོམ་པ་པོ་ཚོས་ཉུང་འགྱུར་ཚོས་རྫས་ཀྱིས་རང་གི་གློག་རྡུལ་Complex III ཡི་Qo ས་གནས་ལ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན། ས་གནས་དེ་བཀག་ཡོད་ན། སྐྱེལ་འདྲེན་པ་ལ་སྤྲོད་ས་མེད།

ཞིབ་འཇུག་གསུམ་པས་བྱི་བ་དང་། བྱི་བ་ཆེ་བ། གི་ནི་བྱི་བའི་ཀླད་པའི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡ་ལ་གཙོ་བོ་2 micromolar བེད་སྤྱད་ནས། འགལ་བ་དེ་ཐད་ཀར་ཚོད་ལྟ་བྱས་ཤིང་། Complex III བཀག་པ་ལ་བརྒལ་ཐུབ་པ་རྙེད། Qo ས་གནས་ཀྱི་འགོག་རྫས་མིག་སོ་ཐའི་ཡ་ཟོལ་གྱིས་གཞི་རྩའི་དབུགས་འབྱིན་88 percent མར་བཅག་པའི་གནས་སྐབས་སུ། ཚོས་རྫས་དེས་འཚོ་རླུང་བེད་སྤྱོད་བཀག་མེད་པའི་ཚད་ཀྱི་62 percent ཙམ་ལ་སླར་གསོ་བྱས། ཐད་ཀར་ཚོད་ལྟ་ཞིག་གི་ནང་། Complex III བཀག་ཡོད་སྐབས་ཀྱང་micromolar ཕྱེད་ཀྱིས་ཕྱི་ནས་བསྣན་པའི་སའི་ཊོ་ཁྲོམ་c ཉུང་འགྱུར་བྱས། དེས་NADH ནས་ཚོས་རྫས་བརྒྱུད་ནས་སའི་ཊོ་ཁྲོམ་c ལ་དང་། དེ་ནས་Complex IV ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞིག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད། འོན་ཀྱང་སླར་གསོ་བྱུང་བའི་དབུགས་འབྱིན་དེའི་འགྲོ་ལུགས་རྒྱུན་ལྡན་མིན། ADP བསྣན་པས་འཚོ་རླུང་བེད་སྤྱོད་འཕེལ་བའི་ཚབ་ཏུ་མར་བཅག་ཅིང་། ATP མཉམ་སྦྱོར་བཀག་པས་དབུགས་འབྱིན་སྐུལ་བ་བྱུང་། གློག་གནོན་གྱི་སྣེ་འབྱེད་ཆ་ཤས་ཤིག་ཁོ་ན་སླར་གསོ་བྱུང་། སྦྲེལ་འབྱུང་ལྡོག་ནས་འཚོ་རླུང་མང་པོ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་མིན།

ཚོད་ལྟ་ཁང་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་འབྲས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དེ་གང་གིས་ཐག་གཅོད་པ།

ཐོག་མར་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ལས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པ་དེ་མི་འགྲིག ཚོགས་པ་གསུམ་པས་སོ་གཙབ་སྲོག་ཆགས་རིགས་གསུམ་ལ་ལས་ཀ་དེ་བསྐྱར་དུ་བྱས་ཤིང་། ཚང་མའི་ནང་གཡོལ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་མཚུངས་རྙེད། དེའི་ནང་དུ་སྔོན་ཆད་གཡོལ་ལམ་མེད་པར་སྙན་ཞུ་བྱས་པའི་བྱི་བའི་རྒྱུད་རིགས་དེ་ཡང་ཚུད་ཡོད། དེའི་ཚབ་ཏུ་མི་འདྲ་བ་ནི་གར་ཚད་(1 དང་2 micromolar)། འགོག་རྫས་ཀྱི་ཚད། སྙོམ་རྫས་གཤེར་ཁུ། ལོགས་སུ་འདོན་ཐབས་བཅས་དང་། ལྷག་པར་དུ་བསྡུར་བའི་ནུས་པའི་གནས་སྟངས་ཡིན། གཡོལ་ལམ་དེ་ADP མ་བསྣན་པའི་སྔོན་དུ་གསལ་ཤོས་ཡོད། དེ་ནི་ADP ལ་རེ་སྒུག་དང་འགལ་བའི་ལན་འདེབས་འབྱུང་ས་དེ་ཉིད་ཡིན། དེས་ན་དོན་དངོས་ལ་མཐུན་པའི་རི་མོས་ཆ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོད་ས་གཉིས་སྟོན་དགོས། གཅིག་ནི་Qo ས་གནས་དང་། གཞན་དེ་ནི་སའི་ཊོ་ཁྲོམ་c ཡིན། སྐྱེལ་འདྲེན་པས་ས་དེའི་རྫས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གྱིས་སྤྲོད་དུ་འཇུག་ས་ལ་སྤྲོད།

པེ་རོག་སའིཌ་ཀྱི་གཏོང་རིན།

གཏོང་རིན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་སླར་གསོའི་ཕྱོགས་དང་འདྲ་བར་མཇུག་འབྲས་མཐུན་པོ་ཡིན། གི་ནི་བྱི་བའི་ཞིབ་འཇུག་ནང་། ཚོས་རྫས་དེས་ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཚང་མར་པེ་རོག་སའིཌ་ཕྱིར་གཏོང་ཚད་འཕེལ་དུ་བཅུག དེ་དག་ནི་ངལ་གསོའི་གནས་སྐབས་དང་། ATP མཉམ་སྦྱོར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས། རྫས་ཀྱིས་གནོད་པ་བཏང་བའི་གནས་སྐབས་བཅས་ཡིན་ཞིང་། འགྱུར་རྫས་གསུམ་ཀའི་ཐད་དེ་ལྟར་བྱུང་། ATP མཉམ་སྦྱོར་བྱེད་སྐབས་1 micromolar ལ་འབྱུང་ཚད་148 ཙམ་ནས་1500 picomoles per minute per milligram ལས་མཐོ་བར་འཕེལ། 100 nanomolar ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བརྡ་རྟགས་ལྡབ་བཞི་ལས་མང་བར་འཕེལ་དུ་བཅུག ཚོས་རྫས་དེས་པེ་རོག་སའིཌ་གཙང་སེལ་གྱི་མགྱོགས་ཚད་ཀྱང་2.6 fold ཙམ་དལ་དུ་བཏང་། དེས་ན་བརྡ་རྟགས་དེས་སྐྱེད་པ་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་གཙང་སེལ་དལ་དུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ཀ་མཚོན། བཏོན་པའི་རྫས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ནི། ཉུང་འགྱུར་ཚོས་རྫས་ཀྱིས་འཚོ་རླུང་ཐད་ཀར་ཉུང་འགྱུར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ནང་ཞིབ་འཇལ་གྱིས་རྙེད་ཐུབ་པའི་སུ་པར་ཨོག་སའིཌ་མེད་པ་དེ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ར་སྤྲོད་ཟིན་པའི་གོ་རིམ་ཞིག་མིན་པར། ད་དུང་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་ཁོ་ན་ཡིན།

བྱི་བའི་ཞིབ་འཇུག་གིས་གནས་ཚུལ་དེ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་རུ་གཏོང་། པེ་རོག་སའིཌ་ཀྱི་ཚད་བེད་སྤྱོད་ཚད་དང་མཉམ་དུ་ཤུགས་ཆེར་འཕེལ། གཞི་རྩའི་ཚད་76 ཙམ་ནས་2 micromolar ལ་2000 picomoles per minute per milligram ཙམ་ལ་འཕེལ། འོན་ཀྱང་Complex III བཀག་པས་ཚོས་རྫས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ཤས་མར་གནོན་བྱས། གལ་ཏེ་པེ་རོག་སའིཌ་ནི་ཉུང་འགྱུར་ཚོས་རྫས་དང་འཚོ་རླུང་གི་རྫས་འགྱུར་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན། ཕྲེང་རྒྱུད་བཀག་པས་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་ཙམ་ཐེབས་མི་དགོས། འོན་ཀྱང་ཐེབས་ཡོད་པས། ཕྲེང་རྒྱུད་ཀྱང་དེའི་ནང་ཞུགས་ཡོད། གསོ་རླུང་འགྱུར་འགོག་པ་དང་གསོ་རླུང་འགྱུར་སྐུལ་བའི་བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉིས་ལྡན་པ་འདི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ནང་བཤད་ཡོད། འཚོ་རླུང་དང་ATP བསྡུར་བའི་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱིས་འཚོ་རླུང་གི་གྲངས་ཐོ་ཁོ་ནས་ནུས་པ་སྐོར་གྱི་བཤད་ཚུལ་ནམ་ཡང་ཐག་གཅོད་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་ཡོད།

ལས་ཀ་སླར་གསོ་བྱེད་པ་ནི་ཞིག་གསོ་མིན།

བེད་སྤྱོད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་ཚིག་ནི་"མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡ་ཞིག་གསོ་བྱེད་དམ"་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། ཞིག་གསོ་ཞེས་པ་ནི་ཡུན་རིང་གནས་པའི་སྐྱོན་སེལ་ལ་གོ་དགོས། སྡུད་ཚོགས་རྣམས་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས་པ། རྫས་ཕྱིར་ཐོན་རྗེས་ཀྱང་སྦྲེལ་འབྱུང་མུ་མཐུད་གནས་པ། ཕྲ་ཕུང་ཆ་ཚང་གི་ནང་སླར་གསོ་བྱུང་བ། དེ་ནས་སྐྱེ་ལྡན་གསོན་པོ་ཞིག་གི་ལས་ཀ་ཡར་རྒྱས་བྱུང་བ་བཅས་ཡིན། ཞིབ་འཇུག་རྩོམ་ཡིག་གསུམ་གྱི་གང་གིས་ཀྱང་དེ་སྟོན་མེད། དེ་དག་གིས་མིས་བཟོས་པའི་རྫས་ཀྱི་འགོག་པའི་སྐབས་སུ། ལོགས་སུ་བཏོན་མ་ཐག་པའི་ཕྲ་ཕུང་གི་དབང་པོ་ཆུང་ངུའི་ནང་ལམ་ལམ་བསྒྱུར་བ་སྟོན། དེའི་ATP འབྱུང་ཚད་ནི་རྒྱུན་ལྡན་ཚད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། སྐབས་འགར་སྦྲེལ་འབྱུང་གི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཁྱད་མཚར་ཡིན། རོ་ཊེ་ནོན་དང་ཨན་ཊི་མའི་སིན་ནི་ཚོད་ལྟ་ཁང་གི་ཡོ་བྱད་ཡིན་གྱི། རྒས་པའམ་མིའི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡའི་ནད་ཀྱི་དཔེ་གཞི་མིན། འདིར་ཡོད་པ་གང་ཡང་བདེ་ཐང་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ལ་ནུས་པ་མང་དུ་འབྱུང་བར་སྦྱར་མི་ཐུབ། དེ་ནི་མིའི་ཞིབ་འཇུག་ཡིག་ཆ་རང་དུ་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་ཀྱི་དྲི་བ་ལོགས་སུ་ཡིན།

ཚད་མཚམས་གསུམ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀ་སྒྱུར་ཐབས་སྐོར་གྱི་མཇུག་སྡོམ་གང་ཡང་དོན་དངོས་ལ་གནས་སུ་འཇུག དང་པོ། གཤེར་ཁུའི་གར་ཚད་ནི་བླངས་ཚད་མིན། ལོགས་སུ་བཏོན་པའི་དབང་པོ་ཆུང་ངུའི་མཐའ་འཁོར་དུ་0.1 ནས་2 micromolar ཡོད་པ་དེས། ཁ་ནས་ཚད་ག་ཚོད་བླངས་ན་མིའི་ཀླད་པའི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡ་ཞིག་གི་སར་མ་འབྲེལ་བའི་གར་ཚད་དེ་འབྱུང་མིན་གང་ཡང་མི་སྟོན། ལྷག་པར་དུ་ཚོས་རྫས་དེ་འདུ་གསོག་བྱེད་པའམ་ཕྱིར་འཐོན་པ་དེ་སྐྱི་མོའི་གློག་གནོན་ཉིད་ལ་རག་ལས། གཉིས་པ། འཚོ་རླུང་ནི་ནུས་པ་མིན། ཚོས་རྫས་དེས་འབྱུང་འབྲས་ཡོད་པའི་ཕོས་ཕོ་རི་ལེ་ཤན་བརྒྱུད་ནས་འཚོ་རླུང་བེད་སྤྱོད་འཕེལ་དུ་འཇུག་ཐུབ་པ་མ་ཟད། འཁོར་རྒྱུག་དང་ཕྱིར་འཛག་པ་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ། དེས་ན་ATP དང་གློག་གནོན་གྱི་འཇལ་འབྲས་མེད་པའི་དབུགས་འབྱིན་ཚད་འཇལ་ཁོ་ནས་ནུས་པ་སྐོར་གྱི་བཤད་ཚུལ་ལ་གཞི་འཛིན་མི་ཐུབ། གསུམ་པ། ཕན་པ་དང་འཁུར་པོ་ཚིག་གཅིག་ནང་མཉམ་དུ་བཤད་དགོས། གློག་གནོན་ནམ་ATP སླར་གསོ་བྱུང་བ་བཤད་སྐབས། དེ་དང་མཉམ་དུ་པེ་རོག་སའིཌ་འཕེལ་བ་མ་བཤད་ན། ཚོད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ནོར་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཚད་བཀག་གཞན་རྣམས་སུ་NAD གསོ་རླུང་འགྱུར་དང་ཉུང་འགྱུར་གྱི་དོ་མཉམ། བེད་སྤྱོད་ཚད་དང་ལན་འདེབས་ཀྱི་དབྱིབས། ཞིབ་འཇལ་ལམ་སྟོན་བཅས་ཚུད་ཡོད།

ལག་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་མཆན་གཅིག སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་པ་ནི་འདུས་རྡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། མེ་ཐིལ་ཚོགས་པ་བསལ་བའི་འབྲེལ་རྫས། དཔེར་ན་Azure B ལྟ་བུ་ཡང་གསོ་རླུང་འགྱུར་དང་ཉུང་འགྱུར་གྱི་རྫས་འགྱུར་ནང་ཞུགས་ཐུབ། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་འགྲོ་ལུགས་མི་འདྲ་བས། ཆ་ཤས་ཤིག་ཞིག་འགྱུར་བྱུང་བའི་བཞུ་ཁུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ནི་ཚོས་རྫས་ཆ་ཚང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཚོད་ལྟ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་ལྕགས་རིགས་ཁོ་ནའི་ཞིབ་བཤེར་ལས། སྨན་རྫས་ཚད་གཞིའི་གཞུང་གི་ཚད་གཞི་ཆ་ཚང་དང་སྤྱིར་བསྒྲགས་པའི་ཐོན་ཁག་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཡིན། འོད་ཀྱིས་སྐུལ་བའི་རྫས་འགྱུར་གྱིས་འོད་འོག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པར་དེ་དང་འདྲ་བའི་དོ་སྣང་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་ཁ་སྣོན་བྱེད། དེ་འོད་དམར་པོ་དང་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་དུ་བཤད་ཡོད།

ཚད་བཀག་འདི་དག་ཚང་མའི་འོག་ཏུའང་། ཁྱབ་ཁོངས་ཆུང་བའི་བཤད་ཚུལ་འདི་ལ་གཞི་འཛིན་ཡོད་ཅིང་ཉར་འོས་པ་ཡིན། མེ་ཐི་ལིན་སྔོན་པོས་སྐྱོན་ཤོར་བའི་ལོགས་སུ་བཏོན་པའི་མའི་ཊོ་ཁོན་ཌྲི་ཡའི་ནང་། ཆ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པའི་གློག་རྡུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་པ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་ཅིང་། པེ་རོག་སའིཌ་འཕེལ་བའི་གཏོང་རིན་དང་བཅས་རྒྱུན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཐུབ། དེ་ལས་བརྒལ་བའི་ནུས་པ་དང་། ཚེ་རིང་བ། ཞིག་གསོ་བཅས་ཚང་མར། ཞིབ་འཇུག་འདི་དག་གིས་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་གཏན་ནས་བཀོད་སྒྲིག་མ་བྱས་པའི་དཔང་རྟགས་ད་དུང་དགོས།