Inqaku
I-methylene blue kwezonyango: ukusetyenziswa okugunyazisiweyo nezicelo eziphandwayo

I-methylene blue ineendlela zokuyisebenzisa kwezonyango ezisele zisekiwe, kodwa imvume ibhekisa kwimveliso ethile nakwimeko ethile esetyenziselwa yona. Iyeza elitofwayo elichasa ityhefu, ipilisi eyenzelwe ukufaka umbala kwikholoni, nonyango oluvavanywayo oluthathwa ngomlomo ziindlela ezahlukeneyo zongenelelo, nokuba ziqulethe imichiza enxulumeneyo.
EUnited States, ulwazi lokumisela i-ProvayBlue luchaza i-methemoglobinemia efunyenweyo njengemeko egunyaziselwe yona kubantu abadala nakubantwana. I-European Union ikwagunyazisa olunye uhlobo lweyeza, i-Lumeblue, ukuze kuphuculwe ukubonakala ngexesha le-colonoscopy. Akukho nanye kwezi mvume engqina ukuba amathontsi e-methylene blue athengiswa ezivenkileni anyanga isifo esingahambelaniyo nezo meko.
Funda amacandelo emvume nobungqina ngokwahlukeneyo
Ukusetyenziswa okugunyazisiweyo kuthetha ukuba imvume yemveliso ekhankanyiweyo iquka imeko esetyenziselwa yona, indlela yokulinika, neqela lezigulana elichaziweyo. Ukusetyenziswa ngaphandle kwemiyalelo yemveliso kuthetha ukuba iyeza eligunyazisiweyo lisetyenziswa ngendlela engaphandle kwaleyo ichazwe kwimiyalelo yalo. Ukusetyenziswa okuphantsi kophando kuthetha ukuba abaphandi bavavanya indlela yokulisebenzisa. Indlela ethile yokulisebenzisa inokuba ngaphandle kwemiyalelo yemveliso kwizonyango, ibe kwangaxeshanye iphantsi kophando kwizilingo.
Ezi nkcazelo ngokwazo azilubeki ngokwamanqanaba ubungqina. Isilingo esincinci sinokunika umqondiso oluncedo ngaphandle kokungqina inzuzo yokusetyenziswa rhoqo. Kwelinye icala, iyeza lokuchasa ityhefu esele lisekiwe kwimeko engxamisekileyo enqabileyo linokuxhaswa ngamava ezonyango nangamaqela ezigulana ezichaziweyo, kunokuba lixhaswe zizilingo ezinkulu ezilawulwa nge-placebo ezilindelekileyo kwizifo ezingapheliyo.
Itheyibhile engezantsi ihlola iirekhodi zeemveliso ezikhankanyiweyo zase-US, EU, nase-UK ngokolwazi olufumanekayo ngomhla we-12 Septemba 2026. Sisikhokelo sezonyango, hayi uluhlu olupheleleyo lwayo yonke imveliso kwilizwe ngalinye. Kwimiqolo yophando, “ngaphandle kwemiyalelo yemveliso ehloliweyo” kubhekisa kumayeza e-methylene blue akhankanywe ngasentla, kunokuba kube libango malunga nayo yonke indawo elawulayo okanye imvume yezixhobo.
Itheyibhile yokusetyenziswa kwezonyango
| Ukusetyenziswa | Indawo elawulayo nemvume | Indlela yokulinika nohlobo lweyeza | Ubungqina ebantwini nemida yabo |
|---|---|---|---|
| I-methemoglobinemia efunyenweyo | US: I-ProvayBlue ivunywe yi-FDA kubantu abadala nakubantwana. | Ifakwa emthanjeni, isinyibiliko esingenazintsholongwane esingu-5 mg/mL. | Unyango lokutshintsha okungaqhelekanga kwehemoglobin ngenxa ye-oxidation, oluxhaswa yimiyalelo yemveliso; alungqini unyango lokudinwa okuqhelekileyo okanye isifo semiphunga. |
| I-methemoglobinemia ebangelwa liyeza okanye yimichiza | EU: I-Proveblue igunyaziselwe unyango olungxamisekileyo lweemeko ezineempawu, kuquka nakubantwana. | Ifakwa emthanjeni, inaliti engu-5 mg/mL. | Ukusetyenziswa okusiseko njengeyeza lokuchasa ityhefu, kunye nezithintelo ezijoliswe kuloo mveliso. Isifo esizalwa naso asiyiyo imeko ekhankanyiweyo apha. |
| I-methemoglobinemia ebangelwa liyeza okanye yimichiza | UK: Iqukwa yi-Proveblue SmPC, kubantu abadala nakubantwana. | Ifakwa emthanjeni, inaliti engu-5 mg/mL. | Ulwazi lwemveliso yase-UK luchaza indlela yokulinika nokubeka iliso kwezonyango; ezinye iindlela zokulinika azinakutshintshwa nje ngale. |
| Ukwenza izilonda zekholoni nerektam zibonakale | EU: I-Lumeblue igunyaziselwe i-colonoscopy yokuhlola okanye yokubeka iliso kubantu abadala. | Iipilisi zomlomo ezingu-25 mg ezikhupha iyeza ixesha elide, ezenzelwe ukukhupha iyeza kwikholoni. | Uphononongo oluthelekisayo lwaphucula ukufunyanwa kwe-adenoma/carcinoma. Esi sisixhobo esincedisa ekuxilongeni, hayi unyango lomhlaza. |
| I-vasoplegia emva kotyando lwentliziyo | US/EU/UK: Ingaphandle kwemiyalelo yeenaliti ehloliweyo; ukusetyenziswa ziingcali ngaphandle kwemiyalelo yemveliso. | I-methylene blue efakwa emthanjeni ngokwemigaqo yonyango yasesibhedlele. | ULevin noogxa bakhe babela ngokungakhethiyo izigulana ezingama-56 ezine-vasoplegia emva kotyando. Izilingo ezincinci zijolise kumaqela athile ezigulana zotyando, hayi kuzo zonke izinto ezibangela uxinzelelo lwegazi olusezantsi. |
| Umothuko obangelwa yi-sepsis | US/EU/UK: Ingaphandle kwemiyalelo yemveliso ehloliweyo; unyango olongezelelweyo oluphantsi kophando. | Isinyibiliko esifakwa emthanjeni songezwa kunyango oluqhelekileyo lwabagula kakhulu. | Isilingo esinezabelo ezingakhethiyo sezigulana ezingama-91 sanciphisa ixesha lonyango ngamayeza anyusa uxinzelelo lwegazi; izinga lokufa lalifana. |
| I-encephalopathy enxulunyaniswa ne-ifosfamide | US/EU/UK: Ingaphandle kwemiyalelo yemveliso ehloliweyo; unyango okanye uthintelo olwenziwa ziingcali ngaphandle kwemiyalelo yemveliso. | I-methylene blue efakwa emthanjeni ekusetyenzisweni okuxeliweyo kwezonyango lomhlaza. | UPelgrims noogxa bakhe baxela iimeko ezili-12, ezisibhozo zanyangwa nge-methylene blue. Ukuchacha okubonwe ngaphandle kokwabiwa ngokungakhethiyo akunakungqina ifuthe lonyango. |
| Ukumakishwa kwee-lymph node ezilindi | US/EU/UK: Ingaphandle kwemiyalelo yamayeza okuchasa ityhefu ehloliweyo; ukusetyenziswa kwinkqubo kufuna eyako imveliso novavanyo lwendawo. | Ukutofwa kwesinyibiliko sedayi yotyando kwizicubu zaloo ndawo; hayi ukunika iyeza lokuchasa ityhefu kuwo wonke umzimba. | Uthelekiso lwase-UK olwalandela izigulana ezingama-329 lwavavanya ukuchongwa kwee-node ngedayi kuphela okanye ngedayi kunye nesiphawuli esinemitha. Ukuchaneka kuxhomekeke kwinkqubo ethile. |
| Iimveliso ezixuba amayeza eempawu zomchamo | US: Irekhodi ye-Uribel Tabs ehloliweyo idwelisa iyeza elingavunywanga, nangona linemiyalelo yokumiselwa ngugqirha. | Iipilisi zomlomo ezinezithako ezininzi, eziqulethe i-methylene blue nezinye izithako ezisebenzayo. | Ukudweliswa kwemiyalelo yemveliso akuyomvume ye-FDA. Amabango emveliso exuba amayeza akanakungqina ukuba i-methylene blue iyodwa inyanga usulelo. |
| Uphando lwenkumbulo nolwenkqubo yemithambo-luvo | US/EU/UK: Ingaphandle kwemiyalelo ye-methylene blue ehloliweyo; iphantsi kophando. | I-methylene blue ethathwa ngomlomo kumalinge amafutshane; iintlobo ezahlukileyo ze-methylthioninium kwizilingo zesifo sengqondo esixhalabisayo. | Isilingo samavolontiya angama-26 asempilweni salinganisa utshintsho lwexesha elifutshane ekwenzeni imisebenzi nakwimifanekiso yezonyango. Asizange sivavanye unyango lwesifo sengqondo esixhalabisayo okanye inzuzo ehlala ixesha elide kubomi bemihla ngemihla. |
| Ukunciphisa ukusasazeka kwemalariya | Isilingo eMali; ayiyomeko yokusetyenziswa kwimiyalelo yase-US/EU/UK ehloliweyo. | I-methylene blue ethathwa ngomlomo yongezwa kumxube othile wamayeza emalariya. | Isilingo sesigaba 2 sabathathi-nxaxheba abangama-80 saphanda ukukwazi ukosulela iingcongconi kumadoda ane-G6PD eqhelekileyo nosulelo olungenazimpawu. Iziphumo azingqini ukusetyenziswa kwayo iyodwa ekunyangeni imalariya eqatha. |
| Unyango lwezicubu ezixhasa amazinyo kusetyenziswa ukukhanya nedayi | Isilingo eIraq; ayiyomeko yokusetyenziswa kwimiyalelo ehloliweyo yamayeza asebenza kuwo wonke umzimba. Ubume besixhobo okanye bohlobo lweyeza elisetyenziswa kuloo ndawo bufuna ukuqinisekiswa ngokwahlukeneyo. | I-methylene blue isetyenziswa kuloo ndawo kunye nokukhanya okuyivuselelayo, ecaleni konyango olusebenzisa izixhobo. | Isilingo sezigulana ezili-18 esathelekisa amacala ahlukeneyo omlomo saxela ukuphucuka kwezicubu ezixhasa amazinyo. Iindawo ezingama-332 ezalinganiswayo zazingezizo izigulana ezingama-332 ezizimeleyo. |
Kutheni indlela yokulinika itshintsha umbuzo wezonyango
Kwi-methemoglobinemia, intsimbi ekwihemoglobin itshintshwa yi-oxidation ukusuka kwimo yayo esebenzayo ye-ferrous, Fe²⁺, ukuya kwi-ferric, Fe³⁺. I-methylene blue ithatha inxaxheba kwindlela ye-reduction enceda ukubuyisela ihemoglobin esebenzayo. Inkcazelo ye-pharmacology ye-Proveblue icacisa olu tshintsho. Into ekujoliswe kuyo kwezonyango kukungaqheleki okuthile kwegazi, hayi ukunqongophala kwamandla ngokubanzi. Inkcazelo yethu yonyango lwasesibhedlele lwe-methemoglobinemia ilandela lo mahluko ngokweenkcukacha.
I-Lumeblue isebenzisa olunye uphawu: ukufaka umbala. Umaleko wayo wangaphandle ulibazisa ukukhululwa kweyeza ukuze idayi ifake umbala kudonga lwangaphakathi lwamathumbu ngexesha lokulungiselela uvavanyo. Isishwankathelo sovavanyo lwe-EMA sixela ukufunyanwa kwezilonda kuma-56% xa kuthelekiswa nama-48% abathathi-nxaxheba kuthelekiso oluphambili. Inzuzo eyalinganiswayo yayikukufumana izilonda, ezathi zaqinisekiswa ngokuhlolwa kwezicubu. Yayingekuko ukuncipha kwethumba okanye ukuncipha okubonwayo kokufa ngenxa yomhlaza.
Lo mahluko ukwacacisa ukuba kutheni inaliti yedayi yotyando efakwa kwindawo ethile, ulwelo oluthathwa ngomlomo, kunye neyeza elifakwa emthanjeni zingenakutshintshaniswa ngokulinganisa nje ubunzima bedayi. Indawo imveliso efikelela kuyo, ukungabikho kweentsholongwane, iimpawu zokukhululwa kwayo, kunye nenkqubo esetyenziswayo zigqiba oko imveliso ikwenzayo. Iinkcukacha zifumaneka kumxholo weenaliti neentlobo zamayeza afakwa emthanjeni nakumxholo wokusetyenziswa kutyando nasekuxilongeni.
Oko kungqinwa ngokwenene ziziphumo ezithembisayo zezilingo
Isilingo somothuko obangelwa yi-sepsis sinika umzekelo oluncedo wokufunda ngaphaya kwesihloko esinika ithemba. Yayiluphononongo kwiziko elinye, olulawulwa nge-placebo, apho i-methylene blue yongezwa kwangethuba kunyango olwalusele lunikwa. Ixesha eliphakathi de kuyekwe amayeza anyusa uxinzelelo lwegazi laliyi-69 iiyure nge-methylene blue xa kuthelekiswa ne-94 iiyure nge-placebo. Izinga lokufa nexesha lokusebenzisa umatshini wokuncedisa ukuphefumla ayefana. Oku kuxhasa uphando olongezelelekileyo ngefuthe lokunciphisa imfuneko yamayeza anyusa uxinzelelo lwegazi; akubonisi inzuzo yokusinda. Izilingo ze-vasoplegia nezomothuko obangelwa yi-sepsis zifuna ukutolikwa ngokwahlukeneyo kuba izigulana zazo nezinto ezibangela ukusilela kokujikeleza kwegazi zahlukile.
Uphando lwenkqubo yemithambo-luvo longeza ingxaki yohlobo lweyeza. Isilingo se-LMTM sesigaba 3 sabathathi-nxaxheba abangama-891 saphanda i-leuco-methylthioninium bis(hydroxymethanesulfonate), uhlobo lwe-methylthioninium ekwimo ye-reduction, kwisithuba seenyanga ezili-15 kubantu abanesifo sika-Alzheimer esisezingeni eliphakathi kobuthathaka nobuphakathi. Uhlalutyo lwaso oluphambili olwamiselwa kwangaphambili alufumananga nzuzo ekusebenzeni kwengqondo okanye kwimisebenzi yobomi bemihla ngemihla kwiidosi eziphezulu ezavavanywayo xa zithelekiswa neqela lolawulo elalifumana idosi ephantsi. Ukutolikwa kwamaqela amancinci akuthathi indawo yeso siphumo siphambili, kwaye olu hlobo lweyeza aluyobhotile eqhelekileyo ye-methylene blue.
Esi sisilingo esinye kwinkqubo yophando eqhubekayo, hayi isigwebo ngayo yonke imichiza okanye uphononongo olulandelayo. Funda uhlalutyo lwesilingo sesifo sika-Alzheimer ukuze ubone ubungqina obuqhubeka buvela. Kusebenza kwaoku kuqaphela kuphando lomhlaza: ukubulala iiseli ezikhuliswe elebhu, ukuphucula isiphumo esilinganiswa ngemifanekiso yezonyango, nokunceda izigulana ziphile ixesha elide ziziphumo ezahlukeneyo.
Ukhuseleko yinxalenye yohlobo lweyeza, hayi into ejongwa ngokwahlukeneyo nje
Imiyalelo yenaliti yase-US ilumkisa nge-serotonin syndrome eqatha xa isetyenziswa kunye namayeza achaphazela i-serotonin nee-opioid, iyakuthintela ukusetyenziswa xa kukho ukunqongophala kwe-G6PD, kwaye ichaza ukuphazamiseka kokufundwa komlinganiselo weoksijini nge-pulse oximeter. Ezi zizizathu ezibambekayo zokuba abasebenzi bezonyango bahlole uluhlu lwamayeza athathwayo ngokwenene kunye nomxholo weemvavanyo zaselebhu. Ukufundwa komlinganiselo weoksijini obonakala usezantsi emva kokufumana eli yeza akubonisi ngokwako ukuba ukuhanjiswa kweoksijini kuye kwehla.
I-UK SmPC ikwachaza iimeko ekungafuneki lisetyenziswe kuzo xa kukho ityhefu ye-chlorate nakwiimeko ezithile ezinxulumene ne-nitrite. Ngoko ke, “iyeza lokuchasa ityhefu” alithethi ukuba lifanelekile kuyo yonke imeko yetyhefu. Ubunzima obukhulu bokuphefumla, ukuwa, okanye ukubhideka ngesiquphe kufuna uvavanyo olungxamisekileyo, hayi ukuzama idayi eluhlaza ekhaya.
Xa kucetyiswa unyango, qala uchonge imveliso kanye, indlela yokulinika, uxilongo, nesiphumo ekujoliswe kuso. Yiza nezo nkcukacha kuluhlu lokuhlola lwengxoxo nogqirha uze ufunde isikhokelo seziphumo ebezingalindelekanga neemeko ekungafuneki lisetyenziswe kuzo. Umbuzo oluncedo kukuba ingaba ubungqina buyaluxhasa na olo ngenelelo lukhethekileyo kuloo meko ikhethekileyo.