Metilen gögi bilen giperbarik kislorod: utgaşdyrylan bejergi baradaky tassyklamalary bahalandyrmak

Bir klinikanyň sahypasy energiýa, aň-biliş ukyplary ýa-da dikeldiş üçin metilen gögi bilen HBOT hödürleýär. Käwagt gyzyl ýagtylyk paneli hem goşulýar we bu toplum metilen gögi, gyzyl ýagtylyk we giperbarik kislorod diýlip atlandyrylýar. Sahypada mitohondriýalara, kislorodyň eltilmegine we birnäçe ylmy makala salgylanylýar. Baha her seans üçin görkezilýär. Okyjynyň bermeli soragy her bölegiň ynandyryjy görünýändiginden has anyk bolmalydyr. Esasy sorag: kimdir biri hut şu utgaşdyrmany synap, her bölegiň aýratyn ulanylmagy bilen deňeşdirilende goşmaça peýdany ölçedimi?

Bu syn hut şol soraga bagyşlanýar. Toplum özbaşdak üýtgedilip bilinýän dört täsir usulyna çenli öz içine alýar: kameranyň basyşy, kislorodyň dozasy, dermanyň görnüşi we ulanylýan wagty, şeýle hem ýagtylygyň täsiri. Bir bölek baradaky subutnama tutuş toplumyň subutnamasy däldir. Utgaşdyrmany gönüden-göni synan iň güýçli netije bolsa umumy mitohondrial güýçlenmä däl-de, fotodinamiki ýok etmegiň güýçlenmegine yşarat edýär.

Bir at bilen hödürlenýän dört täsir usuly

Basyş birinji düşünjedir. Köplenç HBOT diýlip atlandyrylýan kliniki giperbarik kislorod bejergisi daşky gurşawyň basyşyndan ýokary basyşda ýokary konsentrasiýaly kisloroddan dem almagy aňladýar. Adatça bu takmynan 1.9 bilen 3.0 absolýut atmosfera aralygynda geçirilýär; howadan dem alyş arakesmelerini hem goşmak bilen, kisloroddan dem alyş döwürleri takmynan 90 bilen 120 minut aralygynda bolýar. Bir orunly kamerada basyş kislorod bilen döredilýär; köp orunly kamerada bolsa basyş howa bilen döredilýär, näsag kislorody ýörite başlyk ýa-da maska arkaly dem alýar. Basyş bilen kislorodyň paýy aýratyn üýtgeýär, şonuň üçin bu iki san görkezilmedik «ýeňil giperbarik» beýany olaryň hiç birini anyklamaýar.

Kislorodyň eltilmegi ikinji düşünjedir. Arassa kislorod bilen 2 atmosfera basyşda gemoglobine bagly kisloroddan başga-da, plazmada erän kislorodyň mukdary kadaly derejeden ep-esli ýokarlanýar. Şol erän paý Suwasty we giperbarik lukmançylyk jemgyýetiniň görkezmeler sanawyndaky gaz emboliýasy we ýaşaýşa ukyplylygy howp astyndaky transplantatlar ýaly kabul edilen ulanylyşlaryň esasyny düzýär. Ol zäherleýji täsirleriň hem sebäbidir: gulagyň we burunýany boşluklaryň barotrawmasy, kislorodyň öýkene zäherleýji täsiri, wagtlaýyn miopiýa we kislorodyň has ýokary basyşlarynda tutgaýlar.

Dermanyň görnüşi üçünji düşünjedir. Garaňkylykda boýag okislenme-dikelme siklini amala aşyrýar we alternatiw elektron göteriji hökmünde işleýär: elektronlary kabul edip, leýkometilen gögi emele getirýär, soňra bolsa sikli gaýtalap, olary başga ýere geçirýär. Bu ýagdaý metilen gögüniň elektron geçiriji hökmünde nähili işleýändigi baradaky makalada düşündirilýär. Önüm, ulanylyş ýoly, her kg üçin mg bilen ölçenýän doza we kamera seansyna görä ulanylyş wagty bu düşünjä degişlidir. ABŞ-daky sanjymyň resmi maglumatynda gazanylan metgemoglobinemiýa üçin her kg üçin 1 mg görkezilýär; bu ProvayBlue derman bellemek maglumatynda beýan edilýär. Emma bu meýletin utgaşdyrylan seanslar üçin barlanyp tassyklanan doza däldir.

Ýagtylygyň täsiri dördünji düşünjedir we diňe käbir tekliplerde bolýar. 630 bilen 680 nm aralygyndaky gyzyl ýagtylyk boýagyň 664 nm töweregindäki siňdiriş zolagy bilen gabat gelýär we fotosensibilizatoryň himiki reaksiýalaryny herekete getirip bilýär; 810 nm ýakyn infragyzyl şöhle bolsa boýagy gönüden-göni gowşak işjeňleşdirýär. Bu metilen gögi we gyzyl ýagtylyk bejergisi baradaky syn makalasynda beýan edilýär. Tolkun uzynlygy, şöhlelenme dykyzlygy we geometriýa baradaky gollanma görä, tolkun uzynlygy, şöhlelenme dykyzlygy, flýuens we dermanyň ulanylmagy bilen ýagtylygyň berilmeginiň arasyndaky wagt täsir düzgünini kesgitleýär. Şol sanlar görkezilmedik gyzyl ýagtylyk, optiki taýdan, basyşy görkezilmedik giperbarik täsir bilen deňdir.

Utgaşdyrma baradaky ylmy işlerde hakykatda näme synaldy

Bu syn üçin tapylan, adamlarda geçirilen hiç bir gözegçilikli synag metilen gögi bilen hakyky HBOT-nyň utgaşdyrylmagynyň iki bölegiň aýratyn ulanylmagyna garanyňda bedeniň tutuş derejesinde goşmaça peýda berýändigini görkezmeýär. Bar bolan maglumatlar üç topara bölünýär we olaryň her biri başga soraga jogap berýär.

Utgaşdyrmany iň gönüden-göni synan tejribe in vitro geçirildi. Bisland we kärdeşleri erkin ýüzýän hem-de biofilm görnüşindäki S. aureus we P. aeruginosa bakteriýalaryna boýag bilen birlikde 600 bilen 800 nm aralygyndaky süzgüçden geçirilen gyzyl ýagtylygy täsir etdirdiler. Synag arassa kislorodyň 2 atmosfera basyşy bilen we onsuz geçirildi; bu fotodinamiki kislorod barlagynda habar berilýär. Basyşly kislorodyň goşulmagy her kwadrat cm üçin 5 J-da ýok etmegi bir logarifmik birlikden köp, her kwadrat cm üçin 10 J-da bolsa iki logarifmik birlikden köp artdyrdy. Bu laboratoriýa gapjygyndaky fotodinamiki bejergä kislorodyň hakykatdan hem goşmaça peýda berýändigini görkezýär, ýöne basyşly kislorod bilen boýagyň adamlarda aň-biliş ukyplaryny ýa-da energiýany gowulandyrýandygynyň subutnamasy däldir.

Muňa iň ýakyn faktorlaýyn haýwan tejribesinde HBOT däl-de, kadaly basyşdaky giperoksiýa ulanyldy. Rodriguez we kärdeşleri arteriýasy 60 minut dykylan alakalary howa ýa-da kislorod toparlaryna, olaryň her birini bolsa serişdäniň göterijisi ýa-da her kg üçin 1 mg boýag toparlaryna böldüler. Bu insultdan soňky dikeldiş barlagynda beýan edilýär. Utgaşdyrma her bölegiň aýratyn ulanylmagyna garanyňda funksional dikeldişi gowulandyrdy, emma infarktyň göwrümleri diňe boýag ulanylandaky netijelere meňzeýärdi. Hiç ýerde basyş ýokarlandyrylmandygy üçin bu kislorod bilen boýagyň özara täsirini goldaýar, ýöne 2 bilen 3 atmosfera basyşyň diňe kisloroddan artykmaç bir zat goşýandygy barada hiç zat aýtmaýar.

Adamlara degişli maglumatlar aýratyn kliniki ýagdaýlar derejesindedir. Agyr gazanylan metgemoglobinemiýaly 52 ýaşly adama kislorod bilen birlikde her kg üçin 1 mg boýag damar içine berildi, soňra takmynan 2.2 atmosfera basyşda 90 minut HBOT geçirildi. Bu gyssagly kömek baradaky kliniki ýagdaýda beýan edilýär. Yzygiderli halas ediji bejergi keseliň tebigy gidişiniň, boýagyň, kislorodyň we basyşyň täsirlerini aýry-aýry kesgitlemäge mümkinçilik bermeýär. Munuň tersine, dapson bilen bagly bir ýagdaýda 2 sagatlap 2.5 atmosfera basyşda geçirilýän bejergi az täsir etdi, emma soňra her kg üçin 1.5 mg boýag çalt netije berdi. Bu yzygiderli bejergi baradaky kliniki ýagdaýda habar berilýär. Bu HBOT-nyň boýagyň ornuny tutmagyna garşy delildir, ýöne bir wagtda geçirilýän bejergini synamaýar. Köplenç salgylanylýan, syçanlarda 810 nm bilen geçirilen işler kamerany asla ulanmazdan boýag bilen ýagtylygy synaýar. Olar PMID 35059872 we PMID 31372913 ýazgylarynda indekslenendir, şonuň üçin kamera protokolyny tassyklap bilmezler.

Näme üçin has köp kislorod bilen redoks boýagynyň utgaşmagy awtomatik sinergiýa däl

Boýagyň okislenme-dikelme sikliniň özi kislorod sarp edýär: bu metabolik barlagda damar içine mikromolýar konsentrasiýada berlen boýag alakalarda tutuş bedeniň kislorod sarp edişini takmynan ýarym esse artdyrdy; dikeldilen boýag elektronlary gönüden-göni kisloroda geçirýärdi. Onuň kislorodyň reaktiw görnüşlerine täsiri substrata baglydyr: izolirlenen ýürek mitohondriýalarynda I toplumyň substratlary bilen olar artýar, suksinat bilen bolsa azalýar (substrat barlagy). Ýagtylyk bolmasa, iki çaklama henizem mümkin bolup galýar: goşmaça kislorod daşalyşyň bozulan ýerlerinde boýagyň gaýtadan oksidlenmegini goldaýar ýa-da boýagyň sikli netijesinde oksidleýji akymy artdyrýar. Basyş ýokarlandygyça boýagyň has güýçli antioksidanta öwrülýändigini aýdýan düzgün ýok.

Gyzyl ýagtylygyň goşulmagy mehanizmi üýtgedýär. Ýagtylyk bilen işjeňleşdirilen boýag energiýany ýa-da elektronlary kisloroda geçirip, singlet kislorody hem öz içine alýan oksidleýji görnüşleri döredýär. Şonuň üçin goşmaça kislorod laboratoriýa gapjygyndaky netijede bakteriýalaryň ýok edilmegini güýçlendirdi. Şol bir himiki proses nädogry nyşana hem zeper ýetirýär: bu mitohondrial fototoksiklik barlagynda izolirlenen alaka bagyr mitohondriýalaryndaky ýagtylandyrylan boýag oksidantlaryň emele gelmegine, glutationyň azalmagyna, oksidleýji fosforlanmanyň arasyndaky baglanyşygyň üzülmegine we ATP önümçiliginiň peselmegine sebäp boldy. Görkezilen sinergiýa fotodinamiki sitotoksiklikdir; ol sagdyn dokumany energiýa bilen üpjün etmäge däl-de, mikroblary ýok etmäge laýyk gelýär.

Howpsuzlyk boýaga umuman däl-de, anyk hyzmatyň özüne baglydyr

Her düşünje aýratyn deslapky barlagy talap edýär, utgaşdyrma bolsa boýagyň howpsuzlygy baradaky umumy sahypanyň öz içine alyp bilmejek özara täsir nokatlaryny goşýar.

Kamera üçin deslapky barlag basyş we kislorod howplaryndan başlanýar: bejerilmedik pnewmotoraks, obstruktiw ýa-da bullaly öýken keseli, gulakdaky basyşy deňleşdirip bilmezlik, öňki tutgaýlar, ýakynda geçirilen döş boşlugy ýa-da göz operasiýasy we bedene ýerleşdirilen enjamlar. Ýangynyň öňüni almak ulgamlaýyn çäreleri talap edýär. Giperbarik enjamlaryň howpsuz ulanylyşy baradaky FDA haty öndürijiniň görkezmelerini berjaý etmegi, ýere birikdirmegi, işgärleri taýýarlamagy, üznüksiz gözegçiligi, enjamlara tehniki hyzmat etmegi, gadagan edilen elektrik enjamlaryny içeri salmazlygy we NFPA 99 hem-de ASME PVHO-1 boýunça laýyk egin-eşik ulanmagy talap edýär. Ýagtylyk panelini kisloroda baý kamera diňe alyp girmek asla bolmaz; onuň laýyklygy kameranyň görkezmelerinde we ýangyn howpsuzlygy maksatnamasynda resminamalaşdyrylmalydyr.

Derman üçin deslapky barlag boýagyň resmi maglumatlaryna esaslanýar. G6PD ýetmezçiligi resmi garşy görkezmedir; boýag monoaminoksidazanyň inhibitory bolup, onuň serotonergik dermanlar we käbir opioidler bilen ulanylanda serotonin sindromy barada çarçuwaly duýduryşy bar. Dermanlardaky islendik üýtgeşmäni olary belleýän lukman ugrukdyrmalydyr, göwrelilik hem-de böwrek we bagyr funksiýalary hem barlanmalydyr. Boýag puls oksimetriýasyna hem päsgel berýär, şonuň üçin takyklyk möhüm bolanda kislorod bilen doýgunlygy başga usul bilen ölçemek gerek. Bu tapawutlar öýken keselinde pes kislorod görkezijileri ýa-da ME/CFS ýaly ýadawlyk ýagdaýlary bilen gyzyklanýan okyjylar üçin möhümdir.

Kameranyň FDA tarapyndan ulanmagyna rugsat berilmegi bu edaranyň metilen gögi bilen HBOT-ny ýa-da haýsydyr bir mitohondrial, aň-biliş ýa-da uzak ömürlilik protokolyny bahalandyrandygyny aňlatmaýar. Kameralar, adatça, öz resmi maglumatlarynda görkezilen ulanylyşlar üçin 510(k) ýoly arkaly rugsat berilýän II synp enjamlardyr. Ýokardaky FDA haty netijeliligi makullamak däl-de, howpsuzlyk baradaky habarnamadyr.

Utgaşdyrma subutnamalarynyň barlag sanawy: şu makala üçin taýýarlanan özboluşly gural

Bu barlag sanawyny ylmy makalany ýa-da klinikanyň sahypasyny barlamak üçin ulanyň. Ygtybarly protokol her setiri ýazmaça görkezýär. Haýsydyr bir setir ýok bolsa, tassyklama umyt beriji däl-de, ýeterlik derejede anyklanmandyr.

Düzüm bölekleri: ulanmagyna rugsat berliş ýagdaýy bilen bilelikde kameranyň modeli; bir orunly ýa-da köp orunly bolmagy; absolýut atmosferalarda takyk basyş; näsagyň dem alýan kislorod paýy; howadan dem alyş arakesmeleri bilen kisloroddan dem alyş wagty; kameradaky umumy wagt; seanslaryň sany we ýygylygy. Derman önümi we görnüşi; ulanylyş ýoly; her kg üçin mg bilen doza; iň ýokary jemleýji doza; dermanyň berilmegi bilen kamera seansynyň arasyndaky wagt. Ýagtylyk hem goşulýan bolsa: tolkun uzynlygy; şöhlelenme dykyzlygy; flýuens; dowamlylyk; boýagyň ulanylmagyna görä wagty; çeşmäniň kameranyň içinde ýa-da daşynda ýerleşýändigi we onuň giperbarik şertlere laýyklygynyň resminamalaşdyrylandygy.

Deňeşdirijiler: barlagda toparlar utgaşdyrmany, her bölegiň aýratyn ulanylmagyny we mümkin bolsa, ýasama bejergini ýa-da adaty lukmançylyk kömegini öz içine almalydyr. Toparlara tötänleýin bölünişik we öňünden kesgitlenen esasy netije görkezijisi bolmalydyr. Tutuş toplum ulanylmazdan öňki we soňky maglumatlar tapgyry peýdany hut utgaşdyrma degişli edip bilmez. Klinikanyň sahypasy üçin salgylanylýan makalalarda şol toparlaryň haýsylarynyň hakykatda ulanylandygyny soraň. Diňe boýagyň synaglaryna we diňe HBOT-nyň synaglaryna salgylanmak sinergiýanyň subutnamasy däl-de, bibliografiýa arkaly utgaşdyrma düzmekdir.

Netijeler: ahyrky görkezijini, ölçeg usulyny we ölçegiň wagtyny atlandyryň. Funksional şkalalar, zeper ýeten ýerleriň göwrümleri, mikroblaryň sany we alamatlaryň ballary dürli ölçeg gurallary bilen bahalandyrylýan dürli tassyklamalardyr. Seans wagtyndaky gytaklaýyn üýtgeşmeler, meselem, kisloroddan dem alnanda monitoryň has ýokary görkezijisi, dowamly peýdany subut etmeýär.

Howpsuzlyk çäreleri: öýken keseli, gulakdaky basyşy deňleşdirmek, öňki tutgaýlar, G6PD ýagdaýy, serotonergik we opioid dermanlar, göwrelilik, böwrek we bagyr funksiýalary boýunça ýazmaça deslapky barlag; taýýarlykly giperbarik işgärleriň üznüksiz gözegçiligi; barotrawma we kislorodyň zäherleýji täsiri boýunça çäreler; gyssagly dekompressiýa meýilnamasy; ýangynyň öňüni alyş çäreleri we gadagan edilen zatlaryň sanawy; ýaramaz hadysalaryň hasaba alynmagy; boýagyň puls oksimetriýasyna päsgel berýändigini göz öňünde tutup, kisloroda gözegçilik etmek üçin beýan edilen meýilnama.

Sahypa bu setirlerdäki maglumatlary berip bilmese, internetden tapylan protokoly barlamak üçin ulanjak şol bir barlag tertibiňizi ulanyň. Hut şol toplumy synan neşiri soraň, onda haýsy toparlaryň ulanylandygyny okaň we ynandyryjy mehanizmi ölçenen netije hökmünde kabul etmäň. Mantykly görünýän utgaşdyrma henizem synalmadyk bolup biler. Bu ýagdaýda bolsa synalan ýeke-täk özara täsir sagdyn dokuma gönükdirilmegini iň az islejek himiki prosesiňizi güýçlendirýär.