Tuhinga
Te kikorangi metilīni mō ngā tūwhenua o te waha me te korokoro mamae: he aha tā ngā taunakitanga e tautoko ana

Kāore ngā rangahau mō te kikorangi metilīni e whakaū ana i tētahi maimoatanga hei whakamahi auau ki te kāinga mō te tūwhenua aphthous noa, mō te korokoro mamae rānei. He rerekē ngā mate me ngā maimoatanga e tirohia ana e ngā rangahau mō ngā wai horoi waha kua whakaritea e te kaiwhakatakoto rongoā mō te mamae nā te maimoatanga mate pukupuku, me ngā rangahau e whakakotahi ana i te waikano me ngā taputapu rama ā-niho. Kāore ēnei e whakaū ana i te tika o te pani i tētahi pāpaka kāore anō kia tautuhia ki tētahi wairewa hoko noa.
Ko te pātai tuatahi e whai hua ana, he aha te take o te mamae. Ka whakararu te tūwhenua pāpaku i roto i te pāpāringa, ngā repe korokoro e mumura ana, me te pokenga harore i te kai. Ahakoa kotahi tēnei tohumate e pā ana ki ēnei mate katoa, kāore e taea te whakawhitiwhiti noa i ā rātou maimoatanga.
He aha te tikanga o te “tūwhenua o te waha”?
Ko te tūwhenua aphthous he pakarutanga ki tētahi wāhi o te kiriuhi o te waha. Ehara tēnei i te tohu aunoa o te pokenga huakita, harore rānei. Tērā anō pea he tūwhenua nā tētahi niho koi, nā te ngau rānei i te pāpāringa. Ka wehewehe te aratohu a te NHS mō ngā tūwhenua o te waha i ēnei pāpaka i ngā mate tuwhenua o ngā ngutu, ā, ka whakamārama i ētahi take, tae atu ki te wharanga me ngā mate kei muri i aua tūwhenua.
Ko te tikanga o te “stomatitis” ko te mumura o te waha. He whakamāramatanga whānui tēnei, ehara i te ingoa o tētahi rauropi kotahi. Tērā pea ko tētahi rangahau kua whakarārangitia ki raro i te stomatitis e pā ana ki ngā tūwhenua aphthous e hoki mai ana, te mumura i raro i ngā niho horihori, te kino rānei nā te maimoatanga mate pukupuku. Mā te pānui i taua kupu matua anake ka puta pea he tūtohutanga maimoatanga whakapohehe.
Ka pā te mumura o ngā repe korokoro ki ngā repe kei ngā taha o te korokoro, ā, ka takea mai pea i te pokenga huaketo, huakita rānei. Kāore te puta o ngā ira mā e mea ana he rite tēnei ki te mate harore o te waha. Ko te mate harore o te waha he pokenga harore ka puta ai pea he papanga mā, he waha mamae, whero rānei, ā, ka rongoātia ki te rongoā patu harore. Kāore pea e taea te whakatau i te mate mā te āhua anake.
He ripanga whakataurite i ngā tohumate me ngā taunakitanga
Whakamahia tēnei ripanga hei whakarite i tētahi kōrerorero ki te rata niho, te kaiwhakarato rongoā, te rata rānei. Ka tautuhi te tīwae tuatahi i ngā mate tērā pea e pā ana, ehara i te tātaritanga mate ka taea e koe te whakatau mā tētahi whakaahua.
| Te tohumate me te mate e whakapaetia ana | Te hanganga, te maimoatanga rānei e whakamahi ana i te kikorangi metilīni | Te horopaki me ngā taunakitanga e tika ana | Te pātai hei tuku ki te mātanga hauora |
|---|---|---|---|
| He tūwhenua iti, mamae kei roto i te pāpāringa, i te ngutu rānei: he tūwhenua aphthous, he tūwhenua nā te wharanga rānei | He pani, he wai horoi rānei hei whakamahi ki te kāinga, kāore e mōhiotia tōna hanganga | Me whai whakamātautau hāngai mō ngā tūwhenua noa kua tātaritia. Kāore ngā hua mō te mamae nā te mumura o te kiriuhi hūpē i te maimoatanga mate pukupuku e whakaū ana i te whakaora, i te ārai rānei i konei. | He tūwhenua aphthous tēnei e hoki mai ana, he mea take mai rānei i tētahi niho, taputapu ā-waha, rongoā, mate kē rānei? |
| He mamae ina horomia, ā, e mumura ana ngā repe korokoro: he mumura o ngā repe korokoro, o te korokoro rānei | He kikorangi metilīni e whakahohea ana e te rama i te taiwhanga, ā, i ētahi wā ka rangahaua me ngā matūriki hiriwa ā-nano | Ko ngā whakatipuranga huakita mai i ngā tauira ūkui korokoro he taunakitanga taiwhanga. Ehara i te whakamātautau maimoatanga mō ngā korokoro o ngā tūroro. | E tohu ana rānei te tirohanga he pokenga huakita, ā, me whai whakamātautau, maimoatanga motuhake rānei? |
| He papanga mā, he wherotanga whānui rānei o te waha: tērā pea he pokenga Candida | He matū whakapiki tairongo ki te rama kua tautuhia, me ngā taputapu rama haumanu | Ka ine ngā whakamātautau ā-niho mō te mate Candida kua tātaritia i te urupare o ngā pāpaka me te maha o ngā moroiti. He maimoatanga kē te wai horoi ki te kāinga kāore e whakamāramatia ki te rama. | Ko Candida rānei te take, ā, ko tēhea rongoā patu harore, ko tēhea atu whakahaere rānei e tika ana? |
| He mamae whānui o te kiriuhi o te waha i te wā o te hahau, o te haumanu iraruke rānei: he mumura o te kiriuhi hūpē | He wai horoi waha kikorangi metilīni kua rangahaua, hei tāpiri ki te manaaki tautoko | Ko te nuinga o ngā whakamātautau mate pukupuku e tirotiro ana i te mamae me te mahi o te waha. Kāore e whakaū ana i te maimoatanga o te pokenga korokoro noa. | He mumura rānei tēnei o te kiriuhi hūpē nā te maimoatanga, he pokenga, ko ēnei mea e rua rānei, ā, me whai āwhina mō te whai wai, mō te mamae rānei? |
| He pāpaka e mau tonu ana, he rerekē, he hoki mai auau rānei, tae atu ki tētahi tauira mā rite ki te reihi | Kāore e taea te kōwhiri i tētahi hanganga rongoā mai i tēnei whakamāramatanga | Me whai taunakitanga e hāngai ana ki te mate kua tātaritia. Kāore e taea te whakawhānui i ngā rangahau mō te lichen planus o te waha ki ngā tūwhenua katoa. | Me whai aromatawai ā-rongoā waha, he tirotirohanga rānei i mua i te maimoatanga? |
He aha tā te rangahau wai horoi waha mō te mate pukupuku i whakaatu ai
I tētahi whakamātautau matapōkere wāhanga 2 i te tau 2022, e 60 ngā pakeke he mumura o te kiriuhi hūpē o te waha nā te maimoatanga mate pukupuku i whakaoti i te maimoatanga. E toru ngā rōpū i whiwhi i ngā kukū rerekē o te wai horoi kikorangi metilīni me te manaaki tikanga noa; ko te rōpū whakataurite i whiwhi i te manaaki tikanga noa anake. Ko te putanga matua i inea ko te panonitanga o te mamae i roto i ngā rā e rua, ā, i inea hoki te mahi o te waha.
He nui ake te hekenga toharite o te mamae i ngā rōpū kikorangi metilīni, ahakoa i tata noa te whakataurite takirua mō tētahi kukū ki te paepae hiranga tauanga tikanga noa. Tokowaru ngā kaiuru i pūrongo i te rongo wera i te tīmatanga, ā, kotahi i whakamutu i te maimoatanga. He whakamātautau iti, poto tēnei mō te mamae uaua ki te whakahaere e pā ana ki te mate pukupuku. Kāore i whakaū i te whakakore a te wai horoi i tētahi pokenga, i te ārai i te hokinga mai o ngā tūwhenua, i te maimoatanga rānei o ngā tamariki he tūwhenua noa ō rātou.
Ka tāpiri tētahi rangahau i te tau 2026, kāore i huna te momo maimoatanga, kāore hoki i tohatoha matapōkeretia i ētahi kōrero horopaki whai hua. I waenga i ngā tūroro e 43 ka taea te aromatawai, i kōwhiri ngā tāngata i te kikorangi metilīni, i te wai horoi waha paerewa rānei. I pai ake ngā rōpū e rua i muri i te hoatutanga, ā, kāore he rerekētanga whai hiranga tauanga o te hekenga o te mamae i waenga i ngā rōpū. Ka herea ngā whakataurite mō te take me te hua e te kōwhiringa a te tūroro me te korenga o te tohatoha matapōkere. Ko te whānuitanga o ngā taunakitanga mō te wai horoi mō te mumura o te kiriuhi hūpē nā te maimoatanga mate pukupuku e pā ana ki tētahi raruraru motuhake o te manaaki tautoko.
He aha i kore ai ngā rangahau whakahohe mā te rama e tautoko i te pani ki te kāinga
Ka whakakotahi te maimoatanga whakaahua-hihiri i tētahi matū whakapiki tairongo ki te rama me tētahi whakapānga rama kua tautuhia. Kei roto i te maimoatanga i whakamātauria te tuku rama me te tukanga haumanu, kaua ko te ingoa anake o te waikano.
I tētahi whakamātautau matapōkere mō te mate Candida whero o te waha, i tātarihia ngā tūroro e 41 i tohaina ki te wai whakatārewa nystatin, ki te haumanu whakaahua-hihiri kikorangi metilīni rānei. I aromatawaihia ngā pāpaka haumanu me ngā moroiti i whakatipuria. E hāngai ana aua putanga ki te mate Candida kua tātaritia, i raro i ngā tikanga maimoatanga ā-niho. Kāore te hekenga o ngā kāhui moroiti i te taiwhanga, te pai ake rānei o tētahi pāpaka, e whakaū ana i te whai hua o tētahi wai hoko noa kāore anō kia tautuhia hei wai horoi waha whānui. Ka wehewehe te arotake taunakitanga mō Candida o te waha i te urupare haumanu me te whakakore i ngā moroiti.
Ka kitea taua raruraru anō i ngā kerēme mō te korokoro. I tētahi rangahau mō te kikorangi metilīni whakahohe mā te taiaho me ngā matūriki hiriwa ā-nano, i kohia ngā tauira ūkui korokoro mai i ngā tamariki e 20, kātahi ka whakamātauria ngā pānga patu huakita i roto i te taiwhanga, i waho o te tinana. Nā ngā tamariki ngā tauira i tuku; kāore rātou i rongoātia ki te maimoatanga whakamātau. I kī mārama ngā kaituhi me whai rangahau anō i mua i te whakaaro ki te maimoatanga tamariki.
He tauira ēnei e whakaatu ana he aha me pānui ai ngā rangahau patu moroiti me te whai whakaaro hoki ki te tātaritanga mate, te hanganga rongoā, te ara tuku, me te putanga i inea. Kāore tētahi kitenga pai i tētahi horopaki e whakautu ana i tētahi pātai haumanu rerekē.
He mea nui te hanganga rongoā me te horomia
Kāore te tapanga “kikorangi metilīni” i runga i tētahi pātara e tautuhi ana he rongoā mō te waha. He mea nui katoa te kukū, te whakarewa, ērā atu kai whakauru, ngā whakaritenga hanga, me te ara tuku e hiahiatia ana. Kāore e taea te whakawhitiwhiti noa i tētahi wairewa ā-wai, tētahi rongoā mō te kiri, tētahi waikano taiwhanga, tētahi hua mō te puna ika, me tētahi wai horoi waha kua whakaritea e te whare rongoā, nā te mea kotahi tonu te waikano kei roto. Kāore tētahi kerēme mō te parakore e whakarato i ngā tohutohu whakamahi ā-waha, i ngā taunakitanga painga rānei.
Kāore hoki te kupu “mō te mata anake” e kī taurangi ana kāore tētahi wāhanga e horomia. Kawea te ipu tonu, te tapanga rānei ki te kaiwhakarato rongoā, ki te kaiwhakatakoto rongoā rānei. Ka tautuhi ngā mōhiohio whakatakoto rongoā mō te kikorangi metilīni ka tukuna ki roto i te ia toto i ngā āwangawanga nui e pā ana ki ngā rongoā e pā ana ki te serotonin, te ngoikoretanga G6PD, me te hapūtanga. Kāore taua tapanga werohanga e ine ana i te mōrea o tētahi whakamahinga motuhake ki te waha; e whakamārama ana kē he aha e kore ai e taea te whakakapi i te aromatawai mō te ara tuku ki te whakapae kāore he kino o te whakamahinga ki tētahi wāhi anake.
Ki te horomia ohoreretia tētahi rongoā kāore e mōhiotia tōna hanganga, tōna rahinga rānei, whakapā atu ki tētahi ratonga mōhiohio paitini, ki tētahi ratonga hauora kōhukihuki rānei, me te whakaatu i te hua, te rahinga e whakapaetia ana, te wā, me te pakeke o te tangata. Kaua e whakaputa ruaki. Ka whakamārama te aratohu a te NHS mō te paihana he aha me tere ai te rapu tohutohu ina whakapaetia kua pā atu ki tētahi mea kino, ahakoa kāore anō kia puta ngā tohumate.
Ngā pātai mō ngā pēpi me ngā tamariki
Ki te kore e mārama tētahi whakahaunga rongoā, tētahi tuhipoka ā-ringa rānei, tonoa te kaiwhakatakoto rongoā, te kaiwhakarato rongoā nāna i tuku te rongoā rānei, kia whakaū i te tātaritanga mate, te hanganga rongoā tonu, te ara tuku e hiahiatia ana, me ngā tohutohu i mua i te whakamahi. Kaua e waihanga anō i tētahi hōtaka maimoatanga mai i tētahi tuhinga rangahau mō ngā pakeke, i ngā wheako rānei o tētahi atu mātua. Kāore pea te tamaiti nohinohi e āhei ki te horoi i te waha me te tuha kia tika i ngā wā katoa, ā, ka panoni te aromatawai mēnā he uaua te whāngai i te pēpi.
Ka kōrero te aratohu taunakitanga mō ngā tamariki mō ēnei āputa e hāngai ana ki te pakeke. Me whai aromatawai motuhake anō mō ngā pātai mō te hapūtanga me te whāngai ū. I ēnei āhuatanga e rua, ko te wāhi tīmata whai take ko te hua tonu me te raruraru haumanu, e whakamāramatia ana i ngā pātai hei ui ki tētahi mātanga hauora mō te kikorangi metilīni.
Āhea me matua whai aromatawai
Rapua he āwhina ohotata mō te uaua o te hā, te kore e taea te horomi, te rere o te hūare nā te raruraru horomi, te hā haruru tangi teitei, ngā tohumate kino rānei e tere kino haere ana. Rapua he tohutohu kōhukihuki mō te matewai, te kirikā nui, te korokoro mamae rānei o tētahi tangata kua ngoikore tōna pūnaha ārai mate. Ko ēnei ngā paearu a te NHS mō te rapu āwhina ake mō te korokoro mamae, ehara i te āhuatanga hei whakamātau i tētahi rongoā korokoro.
Whakaritea he tirohanga ā-niho, ā-rata rānei mō tētahi tūwhenua e roa ake ana i te toru wiki, tētahi pāpaka rerekē, toto haere rānei, tētahi rānei e nui haere ana te mamae me te wherotanga. Me aromatawai hoki te korokoro mamae kāore e pai ake i muri i te wiki kotahi. Me whai ara tātaritanga rerekē pea mō ngā pāpaka mā rite ki te reihi e mau tonu ana, tae atu ki te aromatawai mō ngā mate e kōrerotia ana i ngā rangahau mō te lichen planus o te waha.
Mō ngā tohumate kāore he pōauautanga, ka taea e tētahi kaiwhakarato rongoā te āwhina ki te kōwhiri i tētahi kōwhiringa whakamāmā mamae e tika ana. Me hāngai te whakatau ki te take e whakapaetia ana, te pakeke o te tangata, me āna rongoā, kaua ki te tae o tētahi rongoā tuku iho.