Methylene blue àti ìgbà ayé gígùn: sẹ́ẹ̀lì, ẹranko, àti ẹ̀rí nínú ènìyàn

A kò tíì fi hàn pé methylene blue ń mú ìgbà ayé ènìyàn gùn nínú àwọn ìwádìí tí a rí fún àyẹ̀wò yìí. Àwọn èsì kan láti ilé ìwádìí jẹ mọ́ ogbó, ṣùgbọ́n àwọn ohun tí wọ́n wọn yàtọ̀ gidigidi: sẹ́ẹ̀lì tí ń bá a lọ láti pín, eku tí ó wà láàyè títí di ọjọ́ ogbó, àti ènìyàn tí ó parí iṣẹ́ àdánwò ìrántí jẹ́ àwọn èsì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀.

Nítorí náà, ìbéèrè tó wúlò jù lọ gbọ́dọ̀ ṣe pàtó: kí ló pẹ́ láàyè sí i, lábẹ́ àwọn ipò wo, báwo sì ni a ṣe wọn ìgbà ayé gígùn? Ìdáhùn náà ń dènà kí ọ̀nà ìṣiṣẹ́ ẹ̀dá tó ní ìrètí má bàa di ẹ̀sùn pé ó ń fi ọdún kún ìgbà ayé ènìyàn.

Ìtumọ̀ mẹ́rin fún ẹ̀sùn ìdènà ogbó

1. Ogbó sẹ́ẹ̀lì: ipò tí sẹ́ẹ̀lì ti dá pípín dúró tí àwọn ìyípadà mìíràn sì ń ṣẹlẹ̀ sí wọn. Fífi ìgbà tí ipò yìí yóò bẹ̀rẹ̀ sẹ́yìn nínú àṣàgbìn sẹ́ẹ̀lì yàtọ̀ sí yíyọ sẹ́ẹ̀lì tí ó ti dé ipò náà kúrò.
2. Ìwọ̀n àkókò ìyè: àkókò tí ẹ̀dá kan fi wà láàyè. Ìwádìí ìwàláàyè ń tọpinpin ẹranko tàbí ènìyàn, títí kan ikú wọn, dípò kí ó kàn wọn àwọn sẹ́ẹ̀lì wọn.
3. Àkókò ìlera rere: àkókò tí a fi wà láàyè tí ìlera àti agbára iṣẹ́ ara sì wà ní ìpamọ́. Àdánwò ìṣètò egungun tàbí agbára iṣẹ́ ara lè fúnni ní ìmọ̀ nípa apá kan nínú àkókò ìlera rere láìfi hàn pé ìwàláàyè gùn sí i.
4. Ọjọ́-orí ẹ̀dá: ìṣírò tí a mú jáde láti inú àwọn ìwọ̀n tí a yàn. Ìyípadà nínú ìṣírò náà jẹ́ èsì tí a wọn fúnra rẹ̀, kì í ṣe àkíyèsí pé ẹnì kan ti gbé àwọn ọdún àfikún láàyè.

Àpilẹ̀kọ ìwádìí kan lè jẹ́ ẹ̀rí tó lágbára fún ọ̀kan nínú àwọn ẹ̀sùn wọ̀nyí, kí ẹ̀rí tí ó pèsè fún òmíràn sì kéré. Àkótán ẹ̀rí nípa àǹfààní fún ènìyàn lo ìyàtọ̀ yìí fún àwọn ẹ̀sùn mìíràn nípa methylene blue.

Ohun tí àwọn ìwádìí sẹ́ẹ̀lì fi hàn

Nínú àdánwò fibroblast tí Atamna àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ṣe, methylene blue tí a fi kún omi àṣàgbìn sẹ́ẹ̀lì fa ìbẹ̀rẹ̀ ogbó sẹ́ẹ̀lì sẹ́yìn nínú àwọn fibroblast ẹ̀dọ̀fóró ènìyàn IMR90. Àwọn olùwádìí ròyìn pé iye àwọn sẹ́ẹ̀lì di ìlọ́po méjì ní ìgbà tó ju 20 lọ sí i ju ti àwọn àṣàgbìn àfiwé lọ. A ka àwọn sẹ́ẹ̀lì inú àṣàgbìn léraléra, a sì tún gbìn wọ́n, nítorí náà “ìwọ̀n àkókò ìyè” ṣàpèjúwe agbára wọn láti máa bá a lọ ní bíbísí.

Ìlọ́po méjì olùgbé sẹ́ẹ̀lì túmọ̀ sí pé iye àwọn sẹ́ẹ̀lì di ìlọ́po méjì. Ìlọ́po méjì àfikún ogún kì í túmọ̀ sí ọdún àfikún 20, tàbí àfikún 20% sí ìwọ̀n àkókò ìyè ẹni tí a ti mú sẹ́ẹ̀lì náà. Àdánwò náà tún wọn àwọn ìyípadà mitochondria, èyí tí ó ṣètìlẹ́yìn fún àbá nípa ìṣiṣẹ́ ẹ̀dá láìfi ìpadàbọ̀ gbogbo ara sí ipò ọ̀dọ́ múlẹ̀. Bí àwọn àdánwò fibroblast ṣe ń wọn ogbó sẹ́ẹ̀lì ṣàlàyé ìyàtọ̀ láàárín bíbísí sẹ́ẹ̀lì àti yíyọ sẹ́ẹ̀lì tí ó ti darúgbó kúrò.

Àpilẹ̀kọ ìwádìí kejì tí a sábà máa ń tọ́ka sí ṣe àyẹ̀wò àwòṣe àrùn kan pàtó. Ìwádìí progeria tí Xiong àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ṣe fi àwọn fibroblast láti ara àwọn ènìyàn tí ó ní àìsàn Hutchinson-Gilford progeria sínú omi àṣàgbìn sẹ́ẹ̀lì tí ó ní methylene blue. Àwọn àìṣedéédé inú inú sẹ́ẹ̀lì àti mitochondria dín kù; a tọpinpin ìdàgbàsókè fún ọ̀sẹ̀ 12, pẹ̀lú àwọn ìwọ̀n mìíràn ní àwọn àkókò tó kúrú sí i.

Àwọn wọ̀nyí jẹ́ sẹ́ẹ̀lì tí a mú láti ara ènìyàn, kì í ṣe ènìyàn tí a fún ní ìtọ́jú nínú ìwádìí. Àrùn náà jẹ mọ́ protein progerin tí kò ṣe déédéé, nítorí náà mímú àwọn àbùdá sẹ́ẹ̀lì wọ̀nyẹn dára sí i kò fi ìtọ́jú progeria tàbí ipa gbogbogbò lórí dídàgbà ní ìlera múlẹ̀. Àlàyé àwòṣe sẹ́ẹ̀lì progeria sọ̀rọ̀ nípa ìbéèrè ìwádìí tó ní ààlà yẹn. Àwọn èsì nípa ìmúra-ẹwà àti lílo lórí awọ ara jẹ mọ́ àyẹ̀wò ẹ̀rí ìtọ́jú awọ ara lọ́tọ̀.

Àtẹ̀gùn ẹ̀rí: ẹ̀dá, ohun tí a wọn, àti àkókò

Ka àtẹ̀gùn yìí lọ sísàlẹ̀ sí ìbéèrè ìgbà ayé gígùn ènìyàn. Bí ẹ̀rí ṣe jẹ mọ́ ìbéèrè náà sí i kò ṣe ìdánilójú èsì rere. Ìlà kọ̀ọ̀kan sọ ohun tí a kíyèsí gan-an.

Iye nkan náà nínú àdàlù àti ọ̀nà tí a gbà fi sí ara ṣe àfihàn àwọn àdánwò. Wọn kò pèsè ètò lílo fún ìgbà ayé gígùn ènìyàn. Ní pàtàkì, fífi kẹ́míkà sí omi àṣàgbìn sẹ́ẹ̀lì ní tààrà kò gba àwọn ìlànà gbígba sínú ara, pípín káàkiri ara, àti yíyọ kúrò nínú ara tí ó pé. Àkójọpọ̀ ìwádìí ṣètò àwọn ìwádìí gẹ́gẹ́ bí àwọn àlàyé ìṣètò wọ̀nyí.

Ìdí tí èsì eku fi nílò ìwọ̀n àkókò ìyè méjì

Ìwádìí Interventions Testing Program tí a ṣe ní ibi mẹ́ta lo àwọn eku tí àbùdá ogún wọn yàtọ̀ sí ara wọn. Àwọn ọ̀nà ìwádìí rẹ̀ sọ 28 mg methylene blue hydrate fún kilogram oúnjẹ kọ̀ọ̀kan; apá èsì sọ 27 mg/kg oúnjẹ. Méjèèjì ṣàpèjúwe iye nkan náà nínú oúnjẹ, kì í ṣe milligram fún kilogram ìwọ̀n ara kọ̀ọ̀kan.

Àwọn àwòrán ìlà ìwàláàyè tí a kó jọ kò fi ìdàgbàsókè tó ṣe pàtàkì nípa ìṣirò hàn fún akọ tàbí abo. Ṣùgbọ́n nínú àwọn abo, ìwọ̀n àkókò ìyè ní ipò ọgọ́rùn-ún 90th pọ̀ láti ọjọ́ 1,072 sí ọjọ́ 1,138, tó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ 6%, pẹ̀lú P = .004. Àwọn olùwádìí kò ka gbogbo èsì náà sí èyí tó tó láti ṣètìlẹ́yìn fún ọ̀nà ìdènà ogbó tó munadoko ní iye tí wọ́n dán wò.

Agbedeméjì ìwọ̀n àkókò ìyè ni ọjọ́-orí nígbà tí ìdajì ẹgbẹ́ kan ti kú. Ìwọ̀n àkókò ìyè ní ipò ọgọ́rùn-ún 90th ṣàpèjúwe apá tó dé ọjọ́-orí gíga jù lọ, nígbà tí nǹkan bí 90% ti kú. Níbí, “ìwọ̀n àkókò ìyè tó pọ̀ jù lọ” tọ́ka sí ìwọ̀n tó dá lórí ipò ọgọ́rùn-ún yẹn, kì í ṣe ọjọ́-orí ẹranko kan ṣoṣo tó ju gbogbo àwọn mìíràn lọ. Ọ̀nà kan lè ní ipa lórí apá kan nínú bí ìwàláàyè ṣe pín láìmú àárín rẹ̀ dára sí i. Èsì tó jẹ́ ti ẹranko abo nìkan kò tún lè fi àǹfààní fún àwọn obìnrin múlẹ̀.

A gbọ́dọ̀ dán àkókò ìlera rere wò lọ́tọ̀

Àdánwò ogbó egungun ti 2024 ṣàfihàn ìdí tí ọ̀nà ìṣiṣẹ́ kan ṣoṣo kò fi tó. Láìka ìdí tí ó wà fún fífojúsùn àìṣiṣẹ́ déédéé mitochondria, methylene blue kò dènà ìdínkù egungun nínú àwọn eku abo àgbà tí a fún un nínú omi mímu. Àdánwò mìíràn nínú àpilẹ̀kọ ìwádìí kan náà kò tún rí ààbò egungun nígbà tí a fi nkan náà sínú oúnjẹ àwọn eku tí àbùdá ogún wọn yàtọ̀ sí ara wọn.

Èyí kò fi hàn pé gbogbo èsì iṣẹ́ ara tí ó ṣeé ṣe kò ní ipa kankan. Ó fi hàn pé a kò lè rò pé èsì rere nínú sẹ́ẹ̀lì tí a gbìn yóò dáàbò bo ẹ̀yà ara tí ó ń darúgbó. Àyẹ̀wò ẹ̀rí ogbó egungun ṣàyẹ̀wò ìṣòro gbígbé èsì láti àwòṣe kan sí òmíràn yẹn ní kíkún.

Ohun tí àwọn àdánwò ènìyàn àti ìròyìn ara ẹni lè fi múlẹ̀

Ìwádìí àwòrán ara ènìyàn tí a pín àwọn olùkópa rẹ̀ sí ẹgbẹ́ láìṣètò tẹ́lẹ̀ ṣàyẹ̀wò ìdáhùn kíákíá lẹ́yìn fífún wọn ní nkan náà láti ẹnu. Kò lè dáhùn bóyá lílo léraléra ń pa agbára láti ṣe àwọn iṣẹ́ ara ẹni mọ́, ń dènà àrùn tó jẹ mọ́ ogbó, tàbí ń mú ìwàláàyè gùn sí i fún ọ̀pọ̀ ọdún. Oògùn kan lè ní ipa tí a lè wọn ní ìgbà kúkúrú láìmú èyíkéyìí nínú àwọn èsì wọ̀nyẹn dára sí i.

Ìrònú kan náà kan àwọn àdánwò ọjọ́-orí ẹ̀dá. Kódà bí àmì ìṣírò kan bá dín kù lẹ́yìn tí ẹnì kan bẹ̀rẹ̀ methylene blue, ohun tí àkíyèsí náà fi múlẹ̀ ni ìyípadà àmì ìṣírò. Fífi àǹfààní ìwàláàyè hàn nílò ẹ̀rí pé ọ̀nà náà ń mú ìwàláàyè dára sí i, tàbí ìwọ̀n àropò tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pẹ̀lú àyẹ̀wò líle fún ìtọ́jú àti ẹgbẹ́ ènìyàn yẹn. Àmì ìṣírò tí ó ń sọ ewu àsọtẹ́lẹ̀ láàárín àwọn ènìyàn kò fi hàn fúnra rẹ̀ pé yíyí àmì náà padà ń yí ewu náà padà.

Àwọn ìròyìn ara ẹni nípa lílo ọ̀pọ̀ ọ̀nà papọ̀ ní ìṣòro àfikún. Bí ẹnì kan bá yí oúnjẹ, eré ìdárayá, oorun, àwọn àfikún oúnjẹ mélòó kan, àti methylene blue padà lẹ́ẹ̀kan náà, ìdàgbàsókè tó bá tẹ̀ lé e kò lè ya ipa methylene blue sọ́tọ̀. Àyẹ̀wò léraléra àti yíyan àwọn èsì kan ṣoṣo láti ròyìn lè tún yí ojú tí a fi ń wo èsì náà padà. Irú àwọn ìròyìn bẹ́ẹ̀ lè mú àwọn ìbéèrè ìwádìí jáde, ṣùgbọ́n wọn kò lè ṣírò iye ọdún tí a jèrè.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí fún ìpinnu nípa ìgbà ayé gígùn

Àwọn èsì tí ó wà ṣètìlẹ́yìn fún ìwádìí sí i, kì í ṣe iye tàbí ètò lílo tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ fún ìgbà ayé gígùn. Lílo fún ọ̀pọ̀ ọdún láti dènà ìṣòro yóò nílò ẹ̀rí nípa ìpalára tó lè kójọ àti àwọn àǹfààní. Àkọlé àlàyé ọja abẹ́rẹ́ tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ ṣàkọsílẹ̀ àwọn ìbáṣepọ̀ tó lewu pẹ̀lú àwọn nkan tó ní ipa lórí serotonin àti pé a kò gbọdọ̀ lò ó nígbà àìtó G6PD nítorí ewu fífọ àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa. Kò fìdí lílo láti ẹnu fún ìgbà pípẹ́ nítorí ogbó múlẹ̀.

Ṣáájú kí o tó ronú nípa lílo fún ara rẹ, ka àwọn ipa ẹgbẹ́ àti àwọn ipò tí a kò gbọdọ̀ lò ó, kí o sì jíròrò ọja pàtó náà àti àtòjọ àwọn oògùn rẹ pẹ̀lú oníṣègùn. Láti ṣàyẹ̀wò ẹ̀sùn nípa ìgbà ayé gígùn, béèrè fún ẹ̀dá tí a lo nínú ìwádìí, ọ̀nà tí a gbà fi nkan náà sí ara, àkókò tí a fi lò ó, ohun tí a fi wé e, àti ohun tí a wọn gan-an. Bí ohun tí a wọn bá jẹ́ ìdàgbàsókè sẹ́ẹ̀lì tàbí àmì àdánwò kan, ẹ̀sùn náà gbọ́dọ̀ dúró lórí ìdàgbàsókè sẹ́ẹ̀lì tàbí àmì àdánwò yẹn.