Мәкалә
Метилен зәңгәресе һәм мигрень: дәвалау турындагы белдерүләр һәм кулланганнан соң баш авырту
Метилен зәңгәресе мигреньне дәвалауның танылган ысулы түгел. Бу күзәтү өчен табылган клиник әдәбиятта аның мигрень өянәкләрен туктатуын, аларны булдырмавын яки аураны дәвалавын күрсәтүче контрольле сынау юк. Баш авыртуның җиңеләюе турында да, кулланганнан соң баш авырту турында да хәбәрләр булырга мөмкин, ләкин алар метилен зәңгәресенең диагноз куелган мигреньгә ничек тәэсир итүен расламый.
Буталчыклыкның бер сәбәбе — баш авыртуның төп сәбәбе дәваланганда авырту җиңеләергә мөмкин. Хастаханә практикасына килгәндә, метилен зәңгәресе тормыш барышында барлыкка килгән метгемоглобинемияне дәвалау өчен кулланыла. Бу халәт үзе мигреньгә охшаган көчле баш авыртуга китерергә мөмкин. Мондый очракта уңышлы дәвалау мигреньле кешегә метилен зәңгәресе кулланырга кирәкме дигән сораудан башка сорауга җавап бирә.
Кинәт башланган, чиктән тыш көчле баш авырту, яңадан барлыкка килгән хәлсезлек яки сөйләү кыенлыгы, аңны югалту, яисә сулыш алу кыенлыгы һәм иреннәрнең зәңгәр яки соры төскә керүе белән бергә баш авырту булса, ашыгыч ярдәм сорагыз. Бу симптомнарны организмның метилен зәңгәресенә көтелгән җайлашуы дип уйламагыз. NHSның баш авырту турындагы күрсәтмәләре кинәт башланган көчле авыртуны һәм неврологик симптомнарны ашыгыч ярдәм таләп итә торган билгеләр дип атый.
Мигрень турындагы белдерүләр чынлыкта нәрсә күрсәтә
Бирелгән фикер алышулар капма-каршы тәҗрибәләрне күрсәтә: бер форум темасында метилен зәңгәресеннән соң баш авырту турында хәбәр ителә, ә икенчесендә өянәк башланганда авыртуның җиңеләюе турында белдерүләр бар. Болар — укучыларның күзәтүләре, клиник нәтиҗәлелек мәгълүматлары түгел. Соңгы фикер алышуда хәтта эремә концентрациясенең төгәл билгеле булмавы да тасвирлана, шуңа күрә матдә тәэсирен аңлату кыенлаша.
Файдалы дәвалау тикшеренүендә мигрень диагнозы расланырга, препарат һәм аны кертү юлы билгеләнергә, контроль төркем белән чагыштыру үткәрелергә һәм билгеле бер вакытта авыртуның бөтенләй бетүе яки айлык мигрень көннәре санының үзгәрүе кебек нәтиҗә үлчәнергә тиеш. Бер кешенең баш авыртуы җиңеләюе бу җитмәгән чагыштыруларны алыштыра алмый. Мигреньнең барышы үзгәреп тора, кешеләр еш кына башка дарулар да кабул итә, ә чара өянәк инде үзгәрә башлаган вакытта кулланылырга мөмкин.
Азот оксидын тикшерү баш авырту механизмнарын өйрәнү өчен биологик нигез бирә, ләкин метилен зәңгәресенең дәвалау чарасы булуын расламый. Лассен һәм хезмәттәшләренең 1998 елгы мигрень тикшеренүендә венага кертелгән азот оксиды синтазасы ингибиторы L-NMMA дәваланган 15 катнашучының 10сында ике сәгатьтән соң баш авыртуны җиңеләйткән; контроль төркемдә исә 14 кешенең 2сендә җиңеләю күзәтелгән. Әмма бу тәҗрибәдә плацебо алган катнашучыларның өчесе генә очраклы рәвештә бүленгән; контроль төркемдәге унбер кеше элекке тикшеренүләрдән алынган. Тагын да мөһимрәге, L-NMMA — башка дару. Аның нәтиҗәсен метилен зәңгәресенә яки ваклап сатыла торган эчкә кабул итү продуктларына күчереп булмый.
Шул ук аерма метилен зәңгәресен башка авырту халәтләрендә тикшерүгә дә кагыла. Бер урында гына булган авырту өчен процедура яки нейропатия буенча тикшеренү мигреньне дәвалау өчен күрсәтмә булуын расламый.
Дәлилләр таблицасы: баш авырту очракларын аерыгыз
| Очрак | Дәлилләр чынлыкта нәрсәгә кагыла | Алар нәрсәне раслый алмый |
|---|---|---|
| Аура белән яки аурасыз диагноз куелган мигрень | Интернеттагы тәҗрибәләр һәм механизмнарга нигезләнгән фикерләр; бу күзәтү өчен мигреньне метилен зәңгәресе белән дәвалау буенча контрольле сынау табылмады | Мигрень өчен нәтиҗәле дәвалау схемасы, профилактик файда яки аурага ышанычлы тәэсир |
| Мигреньнең эксперименталь фармакологиясе | Аурасыз мигреньдә венага кертелә торган L-NMMA буенча кечкенә тикшеренү; элекке тикшеренүләрдән өстәмә плацебо контроль төркемнәре дә кулланылган | Башка кушылма булган метилен зәңгәресенең нәтиҗәлелеге |
| Метгемоглобинемия белән бәйле дип саналган баш авырту | Дәвалаудан соң көчле баш авырту, цианоз һәм башка симптомнар беткән очракны үз эченә алган басылып чыккан күзәтү | Метгемоглобинемиясе булмаган кешедә беренчел мигрень өчен файда |
| Табиб билгеләгән метилен зәңгәресе инъекциясеннән соң баш авырту | Рецептлы инъекция препаратының куллану инструкциясендә баш авырту тискәре реакцияләр арасында күрсәтелә | Эчкә кабул ителә торган продуктны кулланганда баш авырту ешлыгы яки матдә тәэсиреннән соң һәр баш авыртуны буягыч китереп чыгаруын |
| Табиб билгеләмәгән матдә тәэсиреннән соң яңа баш авырту | Вакытны, продуктны, даруларны һәм бергә күзәтелгән симптомнарны бәяләүне таләп итә торган клиник тарих | Серотонин дәрәҗәсен үлчәү нәтиҗәсе, вакытка гына нигезләнгән диагноз яки матдәне кабат куллану өчен сәбәп |
Бу таблица тикшеренүләрдәге кешеләр төркемнәрен һәм клиник проблемаларны аера. Ул аерым кешедә бу халәтләрнең булу ихтималын дәрәҗәләргә бүлми.
Ни өчен метгемоглобинемия турындагы мәкалә мигрень сынавы түгел
Бирелгән тикшеренү чыганагы — Хан һәм хезмәттәшләренең Баш авырту һәм метгемоглобинемия мәкаләсе — 2019 елда интернетта һәм журналның 2020 елның гыйнвар санында чыккан. Ул икенчел баш авыртуны күзәтә һәм бөтен баш буйлап көчле авырту, авыз тирәсендә чәнчү, иреннәр һәм кулларның зәңгәрләнүе, күңел болгану һәм физик көч куйганда сулыш кысылу булган пациентны тасвирлый. Метилен зәңгәресе белән дәвалаудан соң симптомнар беткән.
Метгемоглобинемия гемоглобинны үзгәртә, шуңа күрә кан кислородны гадәттәгечә китерә алмый. Бу кан бозылуын дәвалау аның симптомнарын җиңеләйтергә мөмкин. Мәкаләдә аның билгеләрен борчылу яки гипервентиляция белән бергә булган мигрень дип ялгыш кабул итү мөмкинлеге турында кисәтелә. Анда беренчел мигреньле кешеләр метилен зәңгәресе яки плацебо алу өчен очраклы рәвештә бүленмәгән, һәм дәвалауга җавап гадәти мигрень өянәкләрен булдырмауны яки җиңеләйтүне расламый. Метгемоглобинемияне хастаханәдә дәвалау турындагы тулырак аңлатмада бу күрсәтмә карала.
Нәкъ «метилен зәңгәресе мигрень аурасы» дип эзләүче укучылар өчен: соңрак чыккан хатта күрү аурасы белән мигреньгә охшаган метгемоглобинемия тасвирлана. Бу — диагностикада билгеләрнең охшашлыгы, аураны метилен зәңгәресе белән дәвалау дәлиле түгел. Ачык PubMed язмасында аннотация юк, шуңа күрә исеменнән генә ул пациентны дәвалау нечкәлекләрен белеп булмый.
Матдә тәэсиреннән соң баш авырту — серотонин тесты түгел
PROVAYBLUE куллану инструкциясендә баш авырту хәбәр ителгән тискәре реакцияләр арасында күрсәтелә. Бу мәгълүматлар метгемоглобинемияле пациентларда кулланыла торган, венага кертелә торган рецептлы продуктка кагыла. Алар составы һәм тәэсир шартлары башка булган эчкә кабул итү препараты өчен куркынычны сан ягыннан билгеләми.
Гамәлдә яңа баш авырту тискәре тәэсир, таныш мигрень өянәге, башка төр баш авырту яки бүтән авыруның бер өлеше булырга мөмкин. Вакыт мөһим, ләкин «аннан соң» дигән сүз «аның аркасында» дигән нәтиҗә ясау өчен җитми. Нәрсә булганын теркәгез һәм табиб билгеләмәгән продуктны яңадан кулланганчы киңәш алыгыз. Бәйләнешне сынау өчен матдәне кабат кулланмагыз һәм аның тәэсирен басу өчен башка дару өстәмәгез.
Үзара тәэсир куркынычы чыннан да бар: чистартылган кеше ферментлары белән үткәрелгән тәҗрибәләр метилен зәңгәресенең моноаминоксидаза Aны тоткарлавын күрсәтә. Әмма баш авырту кешенең серотонин концентрациясен күрсәтми. Башка матдәдән соң яхшыру да, баш авыртуның булмавы да серотонин токсиклыгына диагноз куярга яки аны кире кагарга мөмкинлек бирми.
Мигрень өчен кулланылган даруларның төгәл исемнәрен тикшерегез
Мигреньне дәвалау берничә класстагы даруларны үз эченә алырга мөмкин. Суматриптанның куллану инструкциясе аны MAO-A ингибиторы белән бергә куллануны тыя. Профилактика өчен кулланыла торган кайбер дарулар, шул исәптән антидепрессантлар да, игътибар таләп итә. Метилен зәңгәресе инъекциясенең куллану инструкциясе серотонинергик дарулар һәм опиоидлар белән кулланганда серотонин синдромы турында кисәтә. Фармацевтка «мигрень даруы» дигән гомуми атама түгел, ә даруларның чын исемнәре кирәк.
Матдә тәэсиреннән соң ярсыну яки аң буталу белән бергә бизгәк, көчле тирләү, калтырау, мускулларның катылануы яки ирексездән тартылу хәрәкәтләре барлыкка килсә, ашыгыч медицина ярдәме сорагыз. Мондый билгеләрнең бергә булуы аерым баш авыртуга караганда күбрәк борчылу тудыра. Метилен зәңгәресен куллану өчен табиб билгеләгән профилактик даруны туктатмагыз һәм даруның организмнан чыгарылуын көтү графигын үзегез төземәгез. Даруларның үзара тәэсире турындагы кулланма тиешле классларны аңлата; кыска исемлектә булмау кулланырга рөхсәт дигән сүз түгел.
Ярдәм алуны кичектермичә, эпизодны теркәгез
Кабул итүгә алып бару өчен симптомнар тарихын теркәү бланкын йөкләп алыгыз. Ул эпизодны терки, ә диагноз яки дәвалау тәкъдиме бирми.
Бу авыртуның сездә гадәттә күзәтелә торган үрнәккә туры килү-килмәвен, матдә тәэсиренә карата кайчан башланганын, нәрсә кабул иткәнегезне һәм тагын нинди симптомнар булганын тасвирлагыз. Даими кулланыла торган баш авырту даруларындагы үзгәрешләрне һәм өянәк вакытында кулланыла торган дәвалау чараларына никадәр еш мөрәҗәгать итүегезне дә языгыз. Еш куллану үзе дә баш авыртуны бәяләүне катлауландырырга мөмкин.
NICEның баш авыртуны бәяләү күрсәтмәләре баш авырту ешлыгын, дәвамлылыгын, көчен, бергә күзәтелгән симптомнарны, даруларны һәм мөмкин булган этәргеч факторларны теркәргә киңәш итә. Алар шулай ук типик, акрынлап барлыкка килгән һәм кире кайта торган аураны өстәмә бәяләү таләп итә торган билгеләрдән аера. Беренче тапкыр булган яки элеккеләреннән шактый аерылган күрү яки неврологик эпизодны интернеттагы тасвирламага гына нигезләнеп «аура гына» дип атарга ярамый.
Матдә тәэсиреннән соң яңа яки бетми торган баш авырту булса, табибка яки фармацевтка савытны яисә этикетканың ачык фотосын һәм тутырылган бланкны алып килегез. Тулырак куркынычсызлык кулланмасы һәм табиб белән сөйләшү өчен сораулар әңгәмәне нәкъ шул продукт һәм аны ниятләнгән куллану тирәсендә оештырырга ярдәм итә.