Мәкалә

ADHD өчен метилен зәңгәре: чынлыкта нәрсә өйрәнелгән?

ADHD өчен метилен зәңгәре: чынлыкта нәрсә өйрәнелгән?

Метилен зәңгәренең ADHD өчен нәтиҗәле дәвалау чарасы булуы расланмаган. Бу күзәтү өчен үткәрелгән эзләүләр әлеге диагноз белән җәлеп ителгән кешеләрдә аның ADHD симптомнарын яхшыртуын тикшергән сынау тапмады. Гадәттә сылтама ясала торган кеше катнашындагы тәҗрибәләр башка төркемнәрдә хәтергә, лабораториядәге игътибар биремнәренә яки баш миен сурәтләүгә кагыла. Бу нәтиҗәләр метилен зәңгәренең кешегә импульсивлыкны контрольдә тотарга, эшне дәвам итәргә яки ADHD белән көндәлек тормышта яхшырак эш итәргә ярдәм итүен раслый алмый.

Бу аерма иминлек өчен дә мөһим. ADHD өчен кулланыла торган берничә даруны моноаминоксидаза ингибиторлары белән бергә куллану ярамый; нәкъ менә шушы дарулар төркеме метилен зәңгәренең үзара тәэсир хәвефенә бәйле. Файдасы билгесез булу тәҗрибә рәвешендәге комбинацияне зарарсыз итми.

Игътибар тесты — ADHD дәвалау сынавы түгел

ADHD төрле шартларда даими күзәтелә торган симптомнарны һәм көндәлек эшчәнлекнең бозылуын үз эченә ала. CDCның диагноз кую турындагы аңлатмасы кешенең тарихын, төрле мохитләрдәге тәртибен һәм башка мөмкин сәбәпләрне исәпкә алган клиник бәяләүне тасвирлый. Компьютер биремендә акрын реакция диагнозны раслый алмый. Берәр чара кулланганнан соң реакциянең тизләнүе дә, үзеннән-үзе, дәвалауның уңышлы булуын раслый алмый.

ADHD сынавына тиешенчә диагноз куелган катнашучыларны җәлеп итәргә һәм әһәмиятле нәтиҗәләрне үлчәргә кирәк булыр иде. Болар симптомнарны бәяләүнең расланган шкалаларын һәм мәктәптә, эштә яки өйдә көндәлек эшчәнлекне үз эченә ала ала. Шулай ук кулланылган чараның тәэсирен йокыдагы, инде кабул ителә торган дарулардагы, көтүләрдәге үзгәрешләрдән һәм кабатлап күнегүдән аерырга кирәк булыр иде.

Ике сорауны карагыз: кеше күптән түгел күрсәтелгән сурәтне төгәлрәк таный аламы, һәм ул көндәлек эшләрен даими рәвештә оештырып, тәмамлый аламы? Икесе дә танып белүгә бәйле. Әмма алар бер-берсен алыштыра торган нәтиҗәләр түгел. Безнең метилен зәңгәренең кешеләрдәге тәэсире турындагы дәлилләргә күзәтү тәкъдим ителгән файдаларны караганда шул ук аерманы куллана.

Сәламәт өлкәннәрдәге тәҗрибә чынлыкта нәрсә ачыклаган

Rodriguez һәм хезмәттәшләренең 2016 елгы рандомизацияләнгән сурәтләү тикшеренүендә 22 яшьтән 62 яшькә кадәрге 26 сәламәт өлкән кешенең мәгълүматлары анализланган. Анда USP сыйфат стандартына туры килгән метилен зәңгәрен бер тапкыр авыз аша кабул итү зәңгәр төстәге плацебо белән чагыштырылган. Кабул итү алдыннан һәм аннан якынча бер сәгать соң үткәрелгән тикшерүләр игътибарны тотрыклы саклау биремен, кыска вакытлы хәтер биремен һәм функциональ МРТны үз эченә алган. Психик тайпылышлар һәм күптән түгел психиатрия даруларын куллану катнашудан чыгару критерийлары булган.

Баш миен сурәтләүдәге җаваплар берничә өлкәдә үзгәргән. Биремнәрне үтәү нәтиҗәләрен исә җентекләбрәк карарга кирәк: вакыт узу белән игътибар биремендәге реакция вакытын төркемнәр арасында чагыштыру статистик яктан әһәмиятле булмаган, P = .43. Мәкаләдә метилен зәңгәре төркемендә хәтер биременә дөрес җавапларның якынча 7%ка яхшыруы хәбәр ителгән, ләкин аңа туры килгән төркемнәр арасындагы үзара тәэсир дә статистик яктан әһәмиятле булмаган, P = .09.

Бер төркемдә чара куллану алдыннан һәм аннан соң статистик яктан әһәмиятле нәтиҗә булу дәвалауның икенче төркем белән чагыштырганда әһәмиятле өстенлеген расламый. Бу нәтиҗәләр алга таба тикшерүне нигезли, әмма ADHD өчен файданы күрсәтми. Сынау шулай ук кабатлап куллану, балалар яки ADHD дарулары белән бергә куллану турындагы сорауларга җавап бирә алмый.

Җитешмәгән дәлилләрне дә күрсәткән, эзләп була торган исемлек

Язмаларны катнашучылар төркеме, нәтиҗә, автор яки дәлил җитешмәгән өлкә буенча фильтрлау өчен эзләп була торган тикшеренүләр исемлеген ачыгыз. Анда чыганакларга сылтамалар бар, һәм контекст өчен яраклы тәҗрибәләр темага кагылмаган эзләү нәтиҗәсеннән аерылган.

ЯзмаНәрсә тикшерелгәнУл нәрсәне раслый алмый
Rodriguez, 2016Сәламәт өлкәннәрдә игътибар, хәтер һәм баш миен сурәтләүADHD симптомнарының яхшыруын яки озак вакытлы дәвалауның иминлеген
Telch, 2014Экспозиция күнегүләреннән соң куркуның сүнүе һәм контекстуаль хәтерИгътибарсызлыкны, импульсивлыкны яки гиперактивлыкны дәвалауны
PubMed 27099330Авыру тарихында ADHD искә алынган метгемоглобинемия очрагыМетилен зәңгәре белән дәвалауның нинди дә булса файдасын: дару кулланылмаган
ADHD диагнозы куелган кешеләрдәге сынауларБу күзәтүнең максатчан эзләүләрендә табылмаганНәтиҗәлелекне, ADHD өчен дозаны яки расланган дәвалау ысуллары белән чагыштыруны
ADHD дарулары белән бергә кабатлап куллануТиешле контрольле комбинация сынавы табылмаганДәвалау ысулларын берләштерүнең иминлеген яки өстәмә файдасын

Telch сынавында көчле клаустрофобик куркуы булган 42 өлкән кеше экспозиция күнегүләреннән соң метилен зәңгәре яки плацебо төркеменә очраклы рәвештә бүленгән. Хәтерне бәяләүләр һәм бер айдан соң куркуны бәяләү өйрәнүгә һәм куркуның саклануына кагылган. Курку нәтиҗәләре экспозиция сеансының никадәр уңышлы тәмамлануына бәйле булган. Бу ADHD симптомнарын тикшерү сынавы булмаган һәм игътибар өчен гомуми файданы расламый.

Бер эзләү нәтиҗәсе ни өчен мәкаләләрне санау гына җитмәгәнен күрсәтә. PMID 27099330 дип индексланган метгемоглобинемия очрагы турындагы хисапта ADHD пациентның авыру тарихында искә алынган. G6PD җитешмәүчелегенә шик булганга, метилен зәңгәре кулланылмаган; соңрак бу җитешмәүчелек расланган. Мәкаләдә бу ике төшенчәне бәйләгән бернинди дәвалау тәҗрибәсе булмаса да, эзләү системасы ике терминны да таба ала.

Исемлектә 2026 елның 12 сентябрендә үткәрелгән максатчан эзләү теркәлгән: “methylene blue” яки “methylthioninium” сүзләре “ADHD” яки “attention deficit hyperactivity disorder” белән бергә кулланылган. PubMed шул очрак турындагы хисапны тапкан; ClinicalTrials.gov туры килгән язмалар тапмаган. Киңрәк эзләүләр контекст өчен танып белү тикшеренүләрен биргән. Бу — билгеле бер датага дәлилләрне тикшерү, ә барлык бастырылмаган яки башкача индексланган тикшеренүләрнең табылуын раслау түгел. Тикшеренүләр китапханәсе киңрәк тикшеренү контекстын бирә.

Даруларның үзара тәэсире практик сорауны үзгәртә

Метилен зәңгәре моноаминоксидазаны тоткарлый ала. Аның рецепт белән бирелә торган инъекция препаратының куллану инструкциясе серотонинергик дарулар һәм опиоидлар белән бергә кулланганда серотонин синдромы турында кисәтә. ADHD булган кеше өчен даруларның тулы исемлеге, шул исәптән бергә күзәтелә торган депрессия яки борчылуны дәвалау чаралары да, мөһим.

  1. Амфетамин препаратлары: Adderall XR инструкциясе MAO ингибиторлары белән бергә куллануны тыя һәм вена эченә кертелә торган метилен зәңгәрен аерым атый. Гипертоник криз хәвефе күрсәтелгән.
  2. Метилфенидат: Ritalin инструкциясе дә гипертоник криз хәвефе аркасында MAO ингибиторы белән бер үк вакытта дәвалауны тыя.
  3. Атомоксетин: Strattera инструкциясе MAO ингибиторлары белән бергә куллану ярамаган очраклар арасында вена эченә кертелә торган метилен зәңгәрен атый һәм җитди булырга мөмкин реакцияләрне тасвирлый.

Бу инструкцияләр кулланучылар өчен чыгарылган һәр авыз аша кабул ителә торган составның сынаулары түгел. Алар авыз аша кабул ителә торган комбинациянең иминлеген дә расламый. Австралиянең TGA оешмасы теркәлмәгән, авыз аша кабул ителә торган метилен зәңгәре продуктлары турында кисәтүендә даруларның хәвефле үзара тәэсиренә аерым игътибар бирә. Куллану турында уйланганчы, дару билгеләүче белгечкә яки фармацевтка продуктның үзен, концентрациясен һәм даруларның тулы исемлеген күрсәтегез. Метилен зәңгәре белән үз белдегегезчә тәҗрибә үткәрү өчен билгеләнгән ADHD дәвалауын туктатмагыз.

Матдә тәэсиреннән соң бизгәк, көчле ярсыну яки аң буталуы, мускулларның катылыгы яки тиз көчәя барган реакция күзәтелсә, кичекмәстән медицина ярдәме сорагыз. Иминлеккә күзәтү өстәмә каршы күрсәтмәләрне һәм матдә тәэсире турында теркәп куярга кирәкле мәгълүматны аңлата.

Нинди дәлилләр җавапны үзгәртер иде?

Файдалы киләсе тикшеренүдә билгеле бер состав диагноз куелган катнашучыларда сыналырга, чагыштыру чарасы кулланылырга, ADHD симптомнары һәм көндәлек эшчәнлек нәтиҗәләре алдан билгеләнергә, ә тискәре тәэсирләр җитәрлек озак вакыт күзәтелергә тиеш. Өлкәннәргә һәм балаларга кагылышлы сораулар өчен аерым дәлилләр кирәк булыр иде. Митохондрияләр турындагы механистик аңлатма бу дәлил җитешмәгән урыннарны тутыра алмый.

Кабул ителгән медицина ярдәмендә инде NICEның ADHD турындагы тәкъдимнәрендә күрсәтелгән кебек, бәяләү һәм күзәтүнең структуралы тәртипләре бар. Симптомнарның канәгатьләнерлек контрольдә булмавы — дәвалаучы белгеч белән бу ярдәмне яңадан бәяләү өчен сәбәп. Монда каралган тикшеренүләр аны метилен зәңгәре белән алыштыруны нигезләми. Үсешкә бәйле башка халәтләр турындагы дәгъвалар өчен дә тиешле катнашучылар төркемен һәм кулланылган чараны аерым тикшерергә кирәк; бу безнең метилен зәңгәре һәм аутизм тикшеренүләренә күзәтүдә аңлатыла.