Йокы апноэсы һәм гырылдау өчен метилен күклеге: дәгъваны тикшерү

Йокыга багышланган форумнарда якынча шундый дәгъва йөри. Кешеләр әйтүенчә, метилен күклеге күзәнәкләрдә кислород куллануны яхшырта, һәм аны берничә көн кабул иткәннән соң алар гырылдаудан, һава җитмичә уянудан туктаган һәм төне буе битлексез сулый башлаган. Бу дәгъвага нигез итеп китерелгән фармакология уйлап чыгарылмаган. Метилен күклеге чыннан да митохондрияләрдә электроннар күчерү белән үзара тәэсир итә. Ләкин бу фикер йөртү бер адымны атлап уза: йокы апноэсы — өске сулыш юлының механик бозылуы, һәм күзәнәкнең кислород белән эшләвен үзгәртү бугазның ачык калу-калмавын үзгәртми.

Бу өзеклек еш кына бер үк нәрсә итеп телгә алынган өч төшенчәне аера: халәтнең үзен, аны билгеләүче үлчәүләрне һәм кешенең төнне яхшырак йоклап үткәрү турындагы тәэсирләрен.

Бу халәт — торба үткәрү системасындагы проблема кебек

Йокы вакытында бугазны ачык тотучы мускуллар йомшара. Кайбер кешеләрдә сулыш юлы шулкадәр тарая ки, аннан узган һава йомшак тукымаларны тибрәтә; шул тибрәнү — гырылдау. Башкаларда сулыш юлы ун секундка яки озаграк тулысынча ябыла — бу апноэ; яисә һава агымы кимеп, кислород дәрәҗәсе төшәрлек итеп тарая — бу гипопноэ. Кислородның кимүе һәм углекислый газның артуы кыска вакытлы уянуга китергәндә, эпизод тәмамлана: мускуллар тонусы кайта, сулыш юлы ачыла, һәм кеше яңадан йоклап китә.

Монда әһәмиятле үзгәрүчәннәр анатомиягә һәм үз-үзеңне тотышка бәйле. Казналык формасы, тел төбе, муен әйләнәсе, борынның һава үткәрүчәнлеге, тән торышы, алкоголь, тынычландыргыч чаралар һәм йокының тирәнлеге — болар барысы да сулыш юлының никадәр еш ябылуына тәэсир итә. Күзәнәкнең кислород белән эшләвен үзгәртә торган дару бу исемлеккә керми. Шуңа күрә механизм турындагы аңлатма, аның аерым өлешләре никадәр төгәл булса да, монда күчереп кулланыла алмый. Ул башка системаны тасвирлый.

Йокыны тикшерү нәрсәне саный һәм нәрсәне санамый

Полисомнограмма борын һәм авыз аша һава агымын, күкрәк һәм корсак тирәли куелган каешлар ярдәмендә сулыш алу тырышлыгын, бармак датчигы ярдәмендә кислород белән туенуны, гырылдау тавышын, тән торышын терки. Шулай ук баш миенең электр активлыгы, күз һәм ияк мускуллары сигналлары теркәлә — болар йокы стадияләрен һәм уянуларны бәяләргә мөмкинлек бирә. Өй шартларындагы йокы апноэсы тесты бу җыелманы кыскарта: гадәттә һава агымы, сулыш алу тырышлыгы, оксиметрия һәм тән торышы гына кала.

Бу каналлардан санлы күрсәткечләр алына. Апноэ-гипопноэ индексы — йокының һәр сәгатенә туры килгән апноэ һәм гипопноэ эпизодлары саны. Кислород десатурациясе индексы сәгатенә туену дәрәҗәсенең ничә тапкыр төшүен саный. Уяну индексы сәгатенә йокының ничә тапкыр өзелүен саный. Алар белән бергә тикшерү гомуми йокы вакытын, йокы нәтиҗәлелеген, йоклап киткәннән соң уяу үткәрелгән вакытны һәм һәр йокы стадиясендә үткәрелгән вакытны күрсәтә.

Дәвалау турындагы теләсә кайсы дәгъваны бәяләгәндә әһәмиятле өлеш менә шул. Бу саннарның һәрберсе билгеле бер төндә булган хәлне үлчи. Аларның берсе дә сулыш юлының ябылырга омтылышын үлчәми. Бу омтылыш төнге мәгълүматлардан чыгып фаразлана, һәм нәтиҗәнең ышанычлылыгы шул төннең гадәти хәлне никадәр чагылдыруына бәйле.

Эпизодлар саны да тотрыклы түгел. Төннең зуррак өлешен ян ягында ятып үткәргән кешедә эпизодлар азрак теркәләчәк. Тән торышы, йокы стадиясе, борын тыгылу, күптән түгел алкоголь куллану, авырлык үзгәрү, һава агымы датчигының төре һәм бәяләү кагыйдәләре — болар барысы да нәтиҗәне үзгәртә. Лабораториядәге беренче төн еш кына икенчесеннән начаррак була. Дәвалау турындагы дәгъвага тагын нәрсә генә кирәк булмасын, аның сынау төзелеше дәваланмаган бер үк кешенең ике рәт төндәге нәтиҗәләре туры килмәскә мөмкин булуын исәпкә алырга тиеш.

Яхшырак йокланган төн — үлчәнгән үзгәреш түгел

Кешеләр гамәл кылырга этәргән симптомнар — субъектив тәэсирләр: гырылдау кимеде, һава җитмичә уяну бетте, яхшырак йокладым, көчем күбрәк. Болар — чын кичерешләр, ләкин шул ук вакытта сулыш юлының томалануын начар үлчәүче күрсәткечләр.

Эпворт йокымсырау шкаласы кешедән көндәлек сигез хәлдә йоклап китү ихтималын бәяләүне сорый. Питтсбург йокы сыйфаты индексы узган ай турында сорый. Икесе дә кешенең үзе турында сөйләвенә нигезләнә; шуңа күрә аларны тутыру җиңел, һәм төп проблема үзгәрмәсә дә, аларның нәтиҗәләре җиңел үзгәрә. Кешеләр үзләрен иң начар хис иткәндә дәвалау эзли, шуңа күрә беренче үлчәү инде начар якка авышкан була; бары тик шул сәбәптән генә дә киләсе үлчәү яхшырак күренергә мөмкин. Дәвалау алганын белгән һәркем яхшыру көтә.

Сулыш юлы үзгәрмичә дә төннең яхшырак узуына китерә торган конкрет юллар бар. Йокыны бүлгәләүче уяну зур десатурациясез дә булырга мөмкин, ә тирән йокылы төндә мондый уянулар азрак була. Очраклы рәвештә төнне ян ягында ятып үткәргән кешедә эпизодлар азрак теркәлә. Боларның берсе дә алдау түгел; субъектив хәбәрләр белән бәяләнгән тикшерүләрнең туры килмәвенең гадәти сәбәбе шул.

Метилен күклеге чынлыкта кайда тәэсир итә

Метилен күклеге — оксидлашу-кайтарылу буявы. Ул электроннарны кабул итә һәм бирә, шулай ук аларны электроннар ташу чылбырының өлешләреннән цитохром c га күчерә ала. Аерып алынган баш мие митохондрияләрендә, I комплекс яки III комплекс тоткарланганда, ул ATP җитештерүне арттырган һәм мембрана потенциалын торгызган. Тычкан гепатоцитларында ул электроннар ташуы ике дару белән блокланган күзәнәкләрне саклаган, ә глюкозадан да, кислородтан да мәхрүм ителгән астроцитларда күзәнәк сулышын яхшырткан.

Детальләрне укыгач, күренеш үзгәрә. Шул ук баш мие митохондрияләрендә метилен күклеге водород пероксиды барлыкка килүне арттырган һәм ADP белән стимуллаштырылган сулышны үзгәртмичә, тыныч хәлдә кислород куллануны арттырган. Митохондрия актив эшләмәгәндә күбрәк кислород куллану күбрәк энергия җитештерү дигән сүз түгел. Аерып алынган күсе бавыры митохондрияләрендә концентрацияне арттыру сулыш контроле коэффициентларын киметкән һәм бүртүгә китергән; авторлар моны оксидлашу белән фосфорлашуның үзара бәйләнеше өзелү дип тасвирлаган. Метилен күклеге сулышны гади генә нәтиҗәлерәк итми; ул кислород куллану белән ATP җитештерү арасындагы бәйләнешне үзгәртә, һәм бу үзгәрешнең юнәлеше концентрациягә бәйле.

Метилен күклеге азот оксиды сигналлашуын тоткарлый дигән классик аңлатма да гадәттә сөйләнгәнчә бермәгънәле түгел. Үстерелгән үпкә артериясе шома мускул күзәнәкләрендә нитровазодилататорлар һәм эндотелийдан бүленеп чыккан йомшартучы фактор тәэсирендә циклик GMP туплануының тоткарлануы супероксид барлыкка китерү юлы белән кабатланган, ә метилен күклеге үзе дә супероксид барлыкка китергән. Глюкоза булмаган шартларда үстерелгән эндотелий күзәнәкләрендә якынча 5 микромолярдан югары концентрацияләр күзәнәк эчендәге оксидлаштыру стрессын арттырган. Дозага бәйле җавап турындагы әдәбият күзәтүе бу күренешне гормезис дип тасвирлый: уртача дозалар цитохромоксидаза активлыгын арттыра, ә югарырак дозалар аны киметә. Доза арткан саен тәэсир юнәлеше кирегә борыла.

Тагын ике үлчәү шул ук фикерне күрсәтә. Этләрдә метилен күклеге артериаль кандагы лактатның пируватка нисбәтен — тукымаларның оксидлашу-кайтарылу халәте күрсәткечен — үзгәрткән, ләкин йөрәкнең минутлык кан чыгару күләмен, йөрәк тибеше ешлыгын һәм артериаль басымны нигездә үзгәртмәгән. Метилен күклеге вена эченә бирелгән ирекле катнашучыларда баш миенең гомуми кан агымы артмаган, ә кимегән. Моны дару баш миенә күбрәк кислород җиткерә дигән фикер белән килештерү кыен.

Тиешле функциональ үзгәрешсез үлчәнә торган биохимик үзгәреш — дәгъва инде исбатланган дигән дәлил түгел, ә дәгъва җиңеп чыгарга тиешле күренеш.

Бу өзеклекне бетерми торган өч дәлил

Беренчесе борынга бәйле. Борын тыгылу кешеләрне авыз аша суларга мәҗбүр итә, ә авыз аша сулыш алу гырылдауны көчәйтә. Шуңа күрә борын симптомнарын дәвалап, бөтен проблеманың яхшыруын көтәсе килә. Борынның һава үткәрүчәнлеге — йокы вакытындагы сулыш бозылуларына өлеш кертүче факторларның берсе. Ләкин ул сулыш юлының ябылуы түгел. Йокы апноэсында томалану йомшак аңкау артында һәм тел төбендә, һава юлында борыннан соңгы өлештә була. Метилен күклеге турындагы басылган эшләрдә аның бу структураларны ачуын күрсәткән мәгълүмат юк.

Икенчесе — иң еш китерелә торган митохондриаль дәлил. Күзәнәкләрнең кислородны нәтиҗәлерәк куллануы турындагы сүз тукымалар матдәләр алмашына карый. Апноэ исә һава агымына карый. Томалану эпизоды вакытында артериаль канда кислород кими, чөнки һава хәрәкәт итүдән туктый; сәбәп күзәнәкләрнең аны кулланудан баш тартуы түгел. Митохондрия эчендә электроннарны яхшырак күчерү ябылган йоткылыкны яңадан ачмый. Әгәр метилен күклеге, ATP җитештерү белән бәйләнгән сулышны үзгәртмичә, тыныч хәлдә кислород куллануны арттыра икән, кислород аз булган төндә ул тәэмин итү турында түгел, ихтыяҗ турында сорау тудыра.

Өченчесе — шәхси тәҗрибә турында сөйләү. Метилен күклеген сынап караучы кеше үзендә сукыр сынау үткәрә алмый, һәм бу дару өчен проблема аеруча кискен: ул ачык төстәге буяу. Сидек зәңгәрләнә, тир һәм күз яшьләре дә зәңгәрләнергә мөмкин. Метилен күклеге шулай ук моноаминоксидаза A ның көчле кире кайтарылучан ингибиторы. Авыз аша кабул ителгәндә ул эчәкнең азыктагы аминнар белән эшләвен үзгәртә һәм серотонинергик дарулар белән документлаштырылган үзара тәэсир хәвефләренә ия. Мондый стимуллаштыручы тәэсир, сулыш юлында үзгәреш булмаса да, җиңел генә яхшырак йоклау булып кабул ителергә мөмкин.

Боларның берсе дә кешенең үз төннәре турында ялгышуын расламый. Алар бары тик яхшырак йокланган төн турындагы хәбәр, апноэ турындагы дәгъвага әйләнгәнче, үлчәү белән янәшә торырга тиешлеген күрсәтә.

Дәгъва нәрсәне күрсәтергә тиеш

Гади итеп әйткәндә, ышанычлы дәгъва болай күренә.

Дәвалау башланганчы бәяләнгән йокы тикшерүе белән расланган диагноз һәм күрсәтелгән авырлык дәрәҗәсе — чагыштыру өчен нигез булсын өчен.
Бер үк вакытта күзәтелә торган, очраклы бүленеш ярдәмендә формалаштырылган контроль төркем. Эпизодлар саны үзеннән-үзе үзгәргәнгә, контрольсез «алдан һәм соңыннан» күзәтүләр сериясе дәвалау тәэсирен бу үзгәрүдән аера алмый. Катнашучылар чиратлап ике шартны да үтә торган кисешмә сынау төзелеше кызыклы, ләкин аның үз проблемалары бар: сидек төсе катнашучының кайсы чорда булуын ачык күрсәтә.
Сукырлау турында ачыктан-ачык аңлатма. Күренеп торган төстәге кушылма сынавы катнашучыларның кайсы төркемдә булуларын күрә алуын ничек исәпкә алганын әйтергә тиеш; төсе буяуга туры килгән плацебо — моны эшләүнең бер юлы.
Объектив төп нәтиҗә күрсәткече: башлангыч дәрәҗә белән чагыштырганда сәгатенә эпизодлар санының яки десатурация индексының үзгәрүе. Сораулык баллары икенчел күрсәткечләр исемлегендә булырга тиеш: анда аларны дәгъвага нигез итеп куймыйча, намус белән хәбәр итәргә мөмкин.
Төннән төнгә үзгәрүчәнлекне исәпкә алырлык күләмдә теркәлгән төннәр; гадәттә бу һәр шартта бер төннән күбрәк дигән сүз.
Дәвалау тәртибен үтәүне фаразлау түгел, ә үлчәү.
Катнашучыларга туры килгән иминлек турында хисап, шул исәптән серотонинергик дарулар кабул итүчеләрне дә исәпкә алып.
Мәгълүматлар җыелганчы ук билгеләнгән нәтиҗәләр һәм анализ планы.

Теләсә кайсы конкрет дәгъваны тикшереп тутырырга мөмкин булган эш бите бу мәкаләгә өстәлгән: нәтиҗәләрне чагыштыру эш бите. Аерым эшли торган бу HTML файлны саклап, браузерда ачкач, ул интернетсыз да эшли.

Әгәр сынау диагнозы расланган кешеләрдә сәгатенә эпизодлар санының әһәмиятле кимүен күрсәтсә, бу гаҗәеп нәтиҗә булыр иде. Һәм ул электроннар күчерүгә тәэсир итүче кушылманың йоткылыкка ничек йогынты ясавын аңлатуны таләп итәр иде.

Бу сериядәге бәйле язмалар: йокысызлыкны һәм дозаны кабул итү вакытын яктыртучы метилен күклеге һәм йокы турындагы дәлилләр, шулай ук шуңа охшаш үпкәнең хроник обструктив авыруында һәм кислород аз булганда метилен күклеге турындагы мәсьәлә. Моны гамәлдә куллансагыз, ике бит әһәмиятле: метилен күклеге пульсоксиметриягә һәм лаборатория анализларына ничек тәэсир итә, чөнки кандагы буяу кайбер җайланмалар күрсәткән нәтиҗәләрне үзгәртә, һәм метилен күклеге турында табибка бирелергә тиешле сораулар исемлеге.

Аның урынына нәрсә эшләргә һәм тикшерергә кирәк булган бер нәрсә

Югарыда әйтелгәннәрнең берсе дә сулыш юлларында уңай басым тудыру терапиясен туктатырга яки диагностик йокы тикшерүен үткәрмәскә сәбәп түгел. Алар эталон стандарт булып кала, һәм аппарат белән үткәрелгән төн өстәмә чара бирә алмый торган үлчәүләрне бирә.

Әгәр сез метилен күклеген башка сәбәп белән кабул итәсез һәм начар йоклыйсыз икән, йокыны фаразлау урынына үлчәтегез. Саннарны сорагыз: сәгатенә ничә эпизод, десатурация индексы, туену дәрәҗәсе туксан проценттан түбән булганда күпме вакыт үткәрелгән һәм уяну индексы. Дәвалау нәкъ шул күрсәткечләрне үзгәртергә тиеш.

Сатып алучы чынлап та тикшерә ала торган бер үзгәрүчән — продуктның составы. Чисталык фармакопея спецификациясенә туры килгән материал белән туры килмәгән материал арасындагы аерманы билгели. Мөмкин булган иң югары чисталыкка ирешүнең гамәли юлы — АКШ Фармакопеясенең метилен күклеге монографиясенә туры килү. Шул таләпләргә туры килүне дәгъвалаган күп сатучылар авыр металларны гына тикшерә һәм шунда туктый. Blupreme фармацевтика җитештерүчесе белән эшли, тулы спецификация буенча тикшерә: матдәнең тәңгәллеге, чисталыгы, органик катышмалар, калдык эреткечләр, элемент катышмалары, яндырганнан соң калган калдык, микроблар өчен чикләр һәм бактериаль эндотоксиннар. Һәм ул партия өчен тулы анализ сертификатын бастырып чыгара. Бу документлар материалда нәрсә барлыгын әйтә. Алар материалның йокы апноэсын дәвалавын әйтми.