Uky apnoesi we horlamak üçin metilen gögi: tassyklamany barlamak

Uky baradaky forumlarda takmynan şeýle bir tassyklama ýaýraýar. Adamlaryň aýtmagyna görä, metilen gögi öýjüklerde kislorodyň ulanylyşyny gowulandyrýar we ony birnäçe gün kabul edenlerinden soň olar horlamagyny, demine düwnüp oýanmagyny bes edip, gijäni maskasyz dem alyp geçirip başlapdyrlar. Bu tassyklama bilen baglanyşdyrylýan farmakologiýa toslama däl. Metilen gögi hakykatdan hem mitohondriýalardaky elektron geçirilmegine täsir edýär. Emma bu delillendiriş bir ädimi geçirip goýberýär: uky apnoesi ýokarky dem alyş ýolunyň mehaniki bozulmasydyr we öýjügiň kislorody nähili ulanýandygyny üýtgetmek bokurdagyň açyk galyp-galmaýandygyny üýtgetmeýär.

Bu boşluk köplenç bir zat ýaly gürrüň edilýän üç zady biri-birinden aýyrýar: ýagdaýyň özi, ony kesgitleýän ölçegler we gijäniň has gowy geçendigi barada aýdylýan tejribe.

Bu ýagdaý geçirijilik meselesidir

Uky wagtynda bokurdagy açyk saklaýan myşsalar gowşaýar. Käbir adamlarda dem alyş ýoly şeýle bir daralýar welin, onuň içinden geçýän howa ýumşak dokumalary titreýär we şol titreme horlamakdyr. Beýlekilerde dem alyş ýoly on sekunt ýa-da ondan köp wagtlap doly ýapylýar — bu apnoedir — ýa-da howa akymyny we kislorodyň derejesini peselder ýaly derejede daralýar — bu bolsa gipopnoedir. Kislorodyň peselmegi we kömürturşy gazynyň ýokarlanmagy gysga wagtlaýyn oýanmany döredende, myşsalaryň dartgynlygy dikeldilende, dem alyş ýoly açylanda we adam gaýtadan uka gidende hadysa tamamlanýar.

Bu ýerde ähmiýetli üýtgeýänler anatomiýa we özüni alyp baryş bilen baglanyşyklydyr. Äňiň şekili, diliň düýbi, boýnuň aýlawy, burnuň geçirijiligi, bedeniň ýagdaýy, alkogol, köşeşdiriji serişdeler we ukynyň çuňlugy dem alyş ýolunyň näçe ýygy ýapylýandygyny üýtgedýär. Öýjügiň kislorody başgaça ulanmagyna sebäp bolýan derman bu sanawyň hiç bir ýerinde ýok. Şonuň üçin täsir mehanizmi baradaky düşündirişiň bölekleri näçe dogry bolsa-da, ony bu ýagdaýa geçirmek bolmaýar. Ol başga bir ulgamyň beýanydyr.

Uky barlagy nämeleri sanaýar we nämeleri sanamaýar

Polisomnogramma burundaky we agyzdaky howa akymyny, döşüň we garnyň daşyna dakylýan guşaklar arkaly dem alyş tagallasyny, barmakdaky datçik arkaly kislorod doýgunlygyny, horlama sesini, bedeniň ýagdaýyny hem-de beýniniň elektrik işjeňligini ýazga alýar. Gözüň we eňegiň myşsa işjeňliginiň ýazgylary bilen bilelikde bu maglumatlar uky tapgyrlaryny we oýanmalary bahalandyrmaga mümkinçilik berýär. Öýde geçirilýän uky apnoesi barlagynda bu ölçegler adatça howa akymy, dem alyş tagallasy, oksimetriýa we bedeniň ýagdaýy bilen çäklendirilýär.

Şol ýazgylardan san görkezijileri alynýar. Apnoe-gipopnoe indeksi ukynyň her sagadyndaky apnoeleriň we gipopnoeleriň sanydyr. Kislorod desaturasiýasy indeksi doýgunlygyň sagatda näçe gezek peselýändigini sanaýar. Oýanma indeksi ukynyň sagatda näçe gezek bölünýändigini sanaýar. Bularyň ýany bilen barlagda ukynyň umumy dowamlylygy, ukynyň netijeliligi, uka gidilenden soň oýa geçirilen wagt we her uky tapgyrynda geçirilen wagt görkezilýär.

Islendik bejergi baradaky tassyklamany bahalandyrmak üçin möhüm bolan bölegi şudur. Bu sanlaryň her biri belli bir gijede bolup geçen zady ölçýär. Olaryň hiç biri dem alyş ýolunyň çöküp ýapylmaga meýilliligini ölçemeýär. Şol meýillilik gijeki maglumatlardan çak edilýär we bu çaklama diňe şol gijäniň adaty ýagdaýy näderejede görkezýändigine görä ygtybarly bolýar.

Hadysalaryň sany hem durnukly däl. Gijäniň köp bölegini gapdalyna ýatyp geçirýän adamda has az hadysa hasaba alynýar. Bedeniň ýagdaýy, uky tapgyry, burnuň dykylmagy, ýakynda alkogol içilmegi, agramyň üýtgemegi, howa akymynyň datçiginiň görnüşi we bahalandyrma düzgünleri netijä täsir edýär. Laboratoriýada geçirilen ilkinji gije köplenç ikinjisinden erbet bolýar. Bejergi baradaky tassyklama başga nämeler gerek bolsa-da, şol bir bejerilmedik adamda yzly-yzyna iki gijäniň netijeleriniň biri-birinden tapawutlanyp bilýändigini göz öňünde tutýan synag gurluşy hökman gerek.

Gijäniň gowy geçmegi ölçenen üýtgeşme däldir

Adamlaryň hereket etmegine sebäp bolýan alamatlar şahsy duýgulardyr: horlamak azaldy, demime düwnüp oýanmak bes boldy, has gowy ýatdym, güýjüm köpeldi. Bular hakyky tejribelerdir, ýöne dem alyş ýolunyň dykylmagyny ölçemek üçin gowşak görkezijilerdir.

Epworth ukululyk şkalasy adamyň gündelik sekiz ýagdaýda uklap galmak ähtimallygyna baha bermegini soraýar. Pittsburgh ukynyň hili indeksi bolsa geçen aý barada soraýar. Bularyň ikisi hem adamyň özi hakyndaky beýanydyr. Şonuň üçin olary doldurmak aňsat we esasy mesele üýtgemese-de, olaryň netijeleri aňsat üýtgäp biler. Adamlar özlerini iň erbet duýýan wagty bejergi gözleýärler, şonuň üçin ilkinji ölçeg eýýäm erbet tarapa gyşarýar we diňe şol sebäbe görä indiki ölçeg has gowy görünmäge meýilli bolýar. Bejergi alandygyny bilýän her bir adam gowulaşma garaşýar.

Dem alyş ýolunda hiç hili üýtgeşme bolmazdan gijäniň gowulanmagynyň anyk ýollary bar. Ukyny böleklere bölýän oýanma doýgunlygyň kän peselmezden hem bolup biler we çuň ukuly gijede şeýle oýanmalar az bolýar. Tötänden gijäni gapdalyna ýatyp geçirýän adamda has az hadysa hasaba alynýar. Bularyň hiç biri aldaw däl; bu şahsy beýanlar bilen bahalandyrylan barlaglaryň netijeleriniň gabat gelmezliginiň adaty sebäbidir.

Metilen gögi hakykatda nirede täsir edýär

Metilen gögi oksidlenme-gaýtarylma boýagydyr. Ol elektronlary kabul edýär we berýär, şeýle hem olary elektron transport zynjyrynyň böleklerinden sitohrom c-e geçirip bilýär. Bölünip alnan beýni mitohondriýalarynda I kompleks ýa-da III kompleks päsgellenende, ol ATP öndürilişini artdyrdy we membrana potensialyny dikeltdi. Syçanyň gepatositlerinde elektron transporty iki derman bilen petiklenen öýjükleri gorady, glýukozadan we kisloroddan mahrum edilen astrositlerde bolsa öýjük dem alşyny gowulandyrdy.

Jikme-jiklikleri okasaňyz, ýagdaý başgaça görünýär. Şol bir beýni mitohondriýalarynda metilen gögi wodorod peroksidiniň emele gelmegini artdyrdy we ADP bilen höweslendirilen dem alşy üýtgetmezden, dynçlyk ýagdaýynda kislorodyň sarp edilişini ýokarlandyrdy. Mitohondriýa işjeň däl wagty has köp kislorodyň sarp edilmegi has köp energiýanyň öndürilýändigini aňlatmaýar. Bölünip alnan alakanyň bagyr mitohondriýalarynda konsentrasiýanyň ýokarlanmagy dem alyş gözegçilik gatnaşyklaryny peseltdi we çişmäni döretdi. Awtorlar muny oksidlenme fosforlaşmasynyň baglanyşygynyň üzülmegi diýip häsiýetlendirdiler. Metilen gögi dem alşy diňe has netijeli etmeýär; ol kislorodyň sarp edilişi bilen ATP öndürilişiniň arasyndaky baglanyşygy konsentrasiýa bagly ugurda üýtgedýär.

Metilen gögüniň azot oksidiniň signal berşini päsgelleýändigi baradaky adaty düşündiriş hem köplenç aýdylşy ýaly ýönekeý däl. Ösdürilip ýetişdirilen öýken arteriýasynyň tekiz myşsa öýjüklerinde nitrowazodilatatorlaryň we endoteliýden gelip çykýan gowşadyjy faktoryň täsirinde siklik GMP-niň ýygnanmagynyň päsgellenmegi superoksid emele getirmek arkaly gaýtalandy we metilen gögi hem öz gezeginde superoksid emele getirdi. Glýukoza bolmadyk şertde ösdürilip ýetişdirilen endotelial öýjüklerde takmynan 5 micromolar möçberinden ýokary konsentrasiýalar öýjügiň içindäki oksidant dartgynlygyny ýokarlandyrdy. Doza bilen täsiriň arasyndaky gatnaşyga degişli edebiýatlaryň syny bu nusgany gormetik diýip häsiýetlendirýär: aralyk dozalar sitohrom oksidazanyň işjeňligini artdyrýar, ýokary dozalar bolsa ony peseldýär. Doza ýokarlananda täsiriň ugry tersine öwrülýär.

Ýene iki ölçeg şol bir pikiri görkezýär. Itlerde metilen gögi dokumalaryň oksidlenme-gaýtarylma ýagdaýynyň görkezijisi bolan arterial laktatyň piruwata gatnaşygyny üýtgetdi, emma ýüregiň çykaryş göwrümini, ýürek urşunyň ýygylygyny we arterial basyşy diýen ýaly üýtgetmedi. Metilen gögi damar içine berlen meýletin adamlarda beýniniň umumy gan akymy ýokarlanmagyň ýerine peseldi. Muny dermanyň beýnä has köp kislorod ýetirýändigi baradaky pikir bilen utgaşdyrmak kyn.

Degişli funksional üýtgeşmesiz ölçelýän biohimiki üýtgeşme — tassyklamanyň eýýäm subut edilendiginiň delili däl-de, onuň ýeňip geçmeli ýagdaýydyr.

Boşlugy ýapmaýan üç delil

Birinjisi burun bilen baglydyr. Dykylan burun adamlary agyzdan dem almaga iterýär, agyzdan dem almak bolsa horlamagy güýçlendirýär. Şonuň üçin burun alamatlaryny bejerip, tutuş meseläniň gowulanmagyna garaşmak özüne çekiji görünýär. Burnuň geçirijiligi uky wagtyndaky dem alyş bozulmalaryna goşant goşýan faktorlaryň biridir. Ýöne ol dem alyş ýolunyň çöküp ýapylmagynyň özi däldir. Uky apnoesindäki dykylma ýumşak kentlewügiň aňyrsynda we diliň düýbünde, howanyň geçiş ugry boýunça burundan soň bolup geçýär. Metilen gögi baradaky çap edilen işleriň hiç biri onuň şol gurluşlary açýandygyny görkezmeýär.

Ikinjisi iň ýygy öňe sürülýän mitohondriýa delilidir. Öýjükleriň kislorody has netijeli ulanmagy dokumalaryň metabolizmi baradaky pikir bolup durýar. Apnoe bolsa akym baradaky düşünjedir. Obstruktiw hadysa wagtynda arterial kislorod öýjükleriň ony ulanmakdan ýüz öwürendigi üçin däl-de, howanyň hereketiniň togtandygy üçin peselýär. Mitohondriýanyň içinde elektronlaryň has gowy geçirilmegi ýapyk bokurdagy täzeden açmaýar. Eger metilen gögi energiýa öndürilişi bilen baglanyşykly dem alşy üýtgetmezden, dynçlyk ýagdaýynda kislorodyň sarp edilişini ýokarlandyrýan bolsa, kislorodyň pes bolan gijesinde ýüze çykýan sorag üpjünçilik barada däl-de, isleg barada bolýar.

Üçünjisi şahsy tejribe baradaky gürrüňdir. Metilen gögüni synap görýän adam öz üstünde haýsy bejerginiň ulanylýandygyny bilmezden geçirilýän synagy gurap bilmeýär. Bu derman üçin mesele aýratyn ýitidir: ol açyk reňkli boýagdyr. Peşew gök reňke öwrülýär, der we gözýaş hem şeýle bolup biler. Metilen gögi şeýle hem monoamin oksidaza A-nyň güýçli, yzyna gaýtýan inhibitorydyr. Agyzdan kabul edilende bu içegäniň iýmitdäki aminleri nähili gaýtadan işleýändigini üýtgedýär we serotonergik dermanlar bilen resminamalaşdyrylan özara täsir töwekgelçiliklerini döredýär. Şeýle görnüşli höweslendiriji täsir dem alyş ýolunda üýtgeşme bolmazdan, aňsatlyk bilen has gowy uklamak hökmünde kabul edilip biler.

Bularyň hiç biri adamyň öz gijeleri baradaky tejribesinde ýalňyşýandygyny aňlatmaýar. Bu, gijäniň has gowy geçendigi baradaky habaryň apnoe baradaky tassyklama öwrülmezinden öň, onuň ýanynda bir ölçegiň hem bolmalydygyny aňladýar.

Tassyklama näme görkezmeli

Açyk aýdylanda, ynandyryjy tassyklama şeýle bolmalydyr.

Bejergi başlanmazdan öň bahalandyrylan uky barlagy bilen tassyklanan diagnoz we agyrlyk derejesiniň görkezilmegi, ýagny deňeşdirmek üçin esas bolmaly.
Şol bir döwürde gözegçilik edilýän, tötänleýin paýlama arkaly döredilen kontrol topary. Hadysalaryň sany öz-özünden üýtgeýändigi sebäpli, kontrol toparsyz öňki we soňky ölçegleriň hatary bejerginiň täsirini şol üýtgemeden aýryp bilmeýär. Gatnaşyjylaryň bejergi we kontrol şertlerini gezekleşip geçýän synag gurluşy özüne çekiji bolsa-da, onuň hem öz meseleleri bar: peşewiň reňki gatnaşyjynyň haýsy döwürde durandygyny güýçli aňladýar.
Bejergi topary baradaky maglumatyň gatnaşyjylardan gizlenişiniň aç-açan beýany. Göze görünýän reňkli birleşmäniň synagy gatnaşyjylaryň haýsy topardadygyny görüp bilýändigi bilen nähili işleşilendigini aýtmalydyr. Reňki gabat gelýän plasebo ulanmak munuň bir ýoludyr.
Obýektiw esasy netije görkezijisi: başlangyç dereje bilen deňeşdirilende sagatdaky hadysalaryň sanynyň ýa-da desaturasiýa indeksiniň üýtgemegi. Soragnama ballary ikinji derejeli görkezijileriň sanawynda bolmalydyr; şol ýerde olar tassyklamanyň esasy daýanjy bolmazdan, dogruçyl habar berlip bilner.
Gijeden gijä üýtgemeleri göz öňünde tutmak üçin ýeterlik ýazga alnan gijeler. Bu adatça her şertde bir gijeden köp bolmagyny aňladýar.
Bejergi düzgüniniň berjaý edilişi çak edilmän, ölçelmeli.
Gatnaşyjylar toparyna laýyk howpsuzlyk hasabaty; bu topara serotonergik dermanlary kabul edýän adamlar hem girýär.
Maglumatlar ýygnalmazdan öň kesgitlenen netije we seljeriş meýilnamasy.

Islendik anyk tassyklamany barlamak üçin dolduryp boljak iş sahypasy bu makala goşulandyr: netijeleri deňeşdirmek üçin iş sahypasy. Özbaşdak işleýän HTML faýly ýatda saklanyp, brauzerde açylanda internetsiz hem işleýär.

Eger bir synag keseli tassyklanan adamlarda sagatdaky hadysalaryň sanynyň ähmiýetli azalandygyny habar berse, bu üns çekiji netije bolardy we elektron geçirilmegine täsir edýän birleşmäniň bokurdaga nähili täsir ýetirendiginiň düşündirilmegini talap ederdi.

Bu tapgyrda degişli okamak üçin: ukusyzlygy we dozany kabul etmegiň wagtyny öz içine alýan metilen gögi we uky baradaky subutnamalar, şeýle hem öýkeniň dowamly obstruktiw keselinde we kislorodyň pesliginde metilen gögi baradaky meňzeş ýagdaý. Muny iş ýüzünde ulanýan bolsaňyz, iki sahypa möhümdir: metilen gögüniň puls oksimetriýasyna we laboratoriýa barlaglaryna edýän täsiri, sebäbi gandaky boýag käbir enjamlaryň görkezýän netijelerini üýtgedýär, hem-de metilen gögi barada kliniki lukmana berilmeli soraglaryň sanawy.

Munuň ýerine näme etmeli we barlamaga mynasyp bir zat

Ýokarda aýdylanlaryň hiç biri dem alyş ýolunda položitellik basyş bilen geçirilýän bejergini bes etmek ýa-da diagnostik uky barlagyndan geçmezlik üçin sebäp däldir. Olar henizem esasy standart bolup galýar we enjam bilen geçirilen gije iýmit goşundysynyň berip bilmejek ölçeglerini berýär.

Eger metilen gögüni başga bir sebäp bilen kabul edýän bolsaňyz we erbet uklaýan bolsaňyz, ukynyň ýagdaýyny çaklatmagyň ýerine ölçediň. Sanlary soraň: sagatda näçe hadysa bolýar, desaturasiýa indeksi näçe, doýgunlygyň togsan göterimden pes bolan wagty näçe we oýanma indeksi näçe. Bejerginiň üýtgetmeli görkezijileri şulardyr.

Alyjynyň hakykatdan hem barlap biljek ýeke-täk üýtgeýäni önümiň düzümidir. Arassalyk farmakopeýa spesifikasiýasyna laýyk gelýän material bilen laýyk gelmeýän materialyň arasyndaky tapawutdyr. Elýeterli iň ýokary arassalyga ýetmegiň amaly ýoly bolsa metilen gögi üçin United States Pharmacopeia monografiýasyna laýyklykdyr. Şeýle laýyklygy öňe sürýän köp satyjy diňe agyr metallary barlap, şonuň bilen çäklenýär. Blupreme farmasewtik öndüriji bilen işleýär, şol sanda maddanyň şahsyýetini, arassalygyny, organiki hapalary, galyndy eredijileri, element hapalaryny, ýakylandan soň galýan galyndyny, mikroblaryň çäklerini we bakterial endotoksinleri öz içine alýan doly spesifikasiýany barlaýar hem-de her tapgyr üçin doly seljeriş şahadatnamasyny çap edýär. Şol resminamalar materialyň içinde näme bardygyny aýdýar. Olar materialyň uky apnoesini bejerýändigini aýtmaýar.