Ubururu bwa metilene ku guhagarara guhumeka mu bitotsi no kugona: gusuzuma icyemezo

Hari icyemezo gikwirakwira mu mahuriro aganira ku bitotsi, kivugwa muri ubu buryo. Abantu bavuga ko ubururu bwa metilene butuma uturemangingo dukoresha ogisijeni neza kurushaho, kandi ko nyuma y'iminsi mike babufata baretse kugona, baretse gukanguka bahumeka bigoranye bashaka umwuka, maze batangira guhumeka ijoro ryose batambaye agapfukamunwa k'imashini ibafasha guhumeka. Ibisobanuro by'imikorere y'umuti bihuzwa n'icyo cyemezo si ibihimbano. Ubururu bwa metilene koko bugira uruhare mu ihererekanya rya elegitoroni muri mitokondiriya. Icyo iyo ngingo ikora ni ugusimbuka intambwe: guhagarara guhumeka mu bitotsi guterwa n'ifunga ry'inzira yo hejuru y'umwuka, kandi guhindura uko akaremangingo gakoresha ogisijeni ntibihindura niba inzira yo mu muhogo ikomeza kuba ifunguye.

Icyo cyuho gitandukanya ibintu bitatu bivugwa nk'aho ari kimwe: ikibazo ubwacyo, ibipimo bigisobanura, n'uko umuntu avuga ko yumvise ijoro ryagenze neza kurushaho.

Iki kibazo ni ikibazo cy'inzira umwuka unyuramo

Mu gihe cy'ibitotsi, imikaya ituma inzira yo mu muhogo iguma ifunguye iraruhuka. Ku bantu bamwe, inzira y'umwuka iragabanuka ku buryo umwuka uyinyuramo utuma ingirangingo zoroshye zinyeganyega, kandi uko kunyeganyega ni ko kugona. Ku bandi, inzira y'umwuka irafunga burundu mu gihe cy'amasegonda icumi cyangwa arenga, ari byo bita apnea, cyangwa ikagabanuka ku buryo umwuka unyuramo uba muke na ogisijeni ikagabanuka, ari byo bita hypopnea. Ibyo birangira igihe igabanuka rya ogisijeni n'izamuka rya diyokiside ya karubone bituma umuntu akanguka akanya gato, imikaya ikongera kugira imbaraga, inzira y'umwuka igafunguka, maze umuntu akongera gusinzira.

Ibintu bigira uruhare muri ibyo bifitanye isano n'imiterere y'umubiri n'imyitwarire. Imiterere y'urwasaya, umuzi w'ururimi, umuzenguruko w'ijosi, uko amazuru afunguye, uko umubiri uryamye, inzoga, imiti ituza n'uburemere bw'ibitotsi byose bihindura incuro inzira y'umwuka ifunga. Umuti utuma akaremangingo gakoresha ogisijeni mu buryo butandukanye nturi muri urwo rutonde. Ni yo mpamvu ibisobanuro by'iyo mikorere, nubwo ibice byabyo byaba ari ukuri, bidashobora gukoreshwa kuri iki kibazo. Bisobanura urundi rwunge rw'imikorere y'umubiri.

Ibyo isuzuma ry'ibitotsi ribara, n'ibyo ritabara

Isuzuma ry'ibitotsi ryitwa polysomnogram ryandika uko umwuka unyura mu mazuru no mu kanwa, imbaraga zo guhumeka zipimwa n'imikandara izengurutse igituza n'inda, urugero rwa ogisijeni iri muri hemoglobine rupimwa n'akuma ko ku rutoki, amajwi yo kugona, uko umubiri uryamye, n'ibikorwa by'amashanyarazi mu bwonko. Riherekeza ibyo n'ibipimo by'amaso n'imikaya yo ku kananwa kugira ngo ibyiciro by'ibitotsi n'ibihe umuntu akanguka akanya gato bishobore kubarwa. Isuzuma ryo guhagarara guhumeka mu bitotsi rikorerwa mu rugo rikoresha ibipimo bike muri ibyo, akenshi rikagumana uko umwuka unyura, imbaraga zo guhumeka, urugero rwa ogisijeni mu maraso n'uko umubiri uryamye.

Muri ibyo bipimo havamo imibare. Igipimo cya apnea-hypopnea ni umubare w'ibihe guhumeka bihagarara cyangwa bigabanuka kuri buri saha y'ibitotsi. Igipimo cy'igabanuka rya ogisijeni kibara incuro urugero rwa ogisijeni mu maraso rugabanuka kuri buri saha. Igipimo cyo gukanguka akanya gato kibara incuro ibitotsi bihagarikwa kuri buri saha. Hamwe n'ibyo, isuzuma rigaragaza igihe cyose umuntu yamaze asinziriye, igipimo cy'igihe yasinziriye ugereranyije n'icyo yamaze mu buriri, igihe yamaze ari maso nyuma yo gusinzira bwa mbere, n'igihe yamaze muri buri cyiciro cy'ibitotsi.

Dore igice cy'ingenzi mu gusuzuma icyemezo icyo ari cyo cyose cy'ubuvuzi. Buri umwe muri iyo mibare upima ikintu cyabaye mu ijoro runaka. Nta n'umwe upima uko inzira y'umwuka ikunda kwifunga. Uko ikunda kwifunga gukurwa mu byabaye muri iryo joro, kandi uwo mwanzuro uba mwiza gusa bitewe n'uko iryo joro rihagarariye andi majoro.

Umubare w'ibyabaye na wo ntuhora ungana. Umuntu umara igice kinini cy'ijoro aryamye ku rubavu agira ibyabaye bike mu bipimo. Uko umubiri uryamye, icyiciro cy'ibitotsi, ifunga ry'amazuru, inzoga ziherutse kunyobwa, ihinduka ry'ibiro, ubwoko bw'akuma gapima umwuka unyura n'amabwiriza yo kubara ibyabaye byose bihindura ibisubizo. Kandi akenshi ijoro rya mbere muri laboratwari riba ribi kurusha irya kabiri. Icyo icyemezo cy'ubuvuzi cyaba gikeneye kindi cyose, gikeneye igerageza riteguwe mu buryo bwita ku kuba amajoro abiri akurikirana y'umuntu umwe utaravuwe ashobora gutanga ibisubizo bitandukanye.

Ijoro ryiza kurushaho si impinduka yapimwe

Ibimenyetso abantu bashingiraho kugira icyo bakora ni uko bumva bamerewe: kugona byaragabanutse, gushaka umwuka nahumeka bigoranye byarahagaze, nasinziriye neza kurushaho, mfite imbaraga nyinshi kurushaho. Ibyo ni ibintu babayemo koko, ariko kandi ni ibipimo bidahagije by'ifunga ry'inzira y'umwuka.

Igipimo cya Epworth cy'ubushake bwo gusinzira gisaba umuntu kugereranya amahirwe afite yo guhunyiza mu bihe umunani bisanzwe by'ubuzima bwa buri munsi. Igipimo cya Pittsburgh cy'uko ibitotsi bimeze kibaza ibyabaye mu kwezi gushize. Byombi ni uko umuntu yisobanura ubwe, ari na byo bituma kubyuzuza byoroha kandi ibisubizo byabyo bikoroha guhinduka nubwo ikibazo nyamukuru kitahindutse. Abantu bashaka ubuvuzi iyo bumva bamerewe nabi kurusha ibindi bihe, bityo igipimo cya mbere kiba gisanzwe kibogamiye ku bihe bibi, naho igikurikiraho kigakunda kugaragara nk'icyiza kurushaho kubera iyo mpamvu yonyine. Umuntu wese uzi ko yafashe ubuvuzi aba yiteze ko azamera neza kurushaho.

Hari uburyo busobanutse bushobora gutuma ijoro rigenda neza kurushaho nta mpinduka yabaye mu nzira y'umwuka. Gukanguka akanya gato bicagagura ibitotsi bishobora kuba nta gabanuka rinini rya ogisijeni, kandi ijoro ririmo ibitotsi byimbitse rigira ibyo bihe bike. Umuntu bibaye ko arara aryamye ku rubavu agira ibyabaye bike mu bipimo. Nta na kimwe muri ibyo ari ukubeshya; ni impamvu isanzwe ituma ibyo abantu bavuga bashingiye ku byo bumva n'ibisubizo by'isuzuma ribara ibyabaye bitandukana.

Aho ubururu bwa metilene bukorera koko

Ubururu bwa metilene ni irangi rikora mu kwinjiza no gutanga elegitoroni, bizwi nka redox. Bwakira bukanatanga elegitoroni, kandi bushobora kuzitwara buzikura mu bice by'uruhererekane rw'ihererekanya rya elegitoroni bukazigeza kuri sitokorome c. Muri mitokondiriya zakuwe mu turemangingo tw'ubwonko, bwongereye ikorwa rya ATP kandi busubiza itandukaniro ry'ingufu z'amashanyarazi ku mpande zombi z'agahu ka mitokondiriya igihe complex I cyangwa complex III yari yabujijwe gukora. Mu turemangingo tw'umwijima w'imbeba, bwarinze uturemangingo ihererekanya rya elegitoroni twari dufite ryari ryahagaritswe n'imiti ibiri, kandi mu turemangingo twitwa astrocytes twari twimwe gulukoze na ogisijeni icyarimwe, bwatumye uguhumeka kw'uturemangingo kugenda neza kurushaho.

Iyo usomye amakuru arambuye, ishusho irahinduka. Muri za mitokondiriya z'ubwonko zimwe, ubururu bwa metilene bwongereye ikorwa rya perokiside ya hidirojeni kandi bwongera ikoreshwa rya ogisijeni igihe ziruhutse, mu gihe uguhumeka gukangurwa na ADP kutahindutse. Ogisijeni nyinshi ikoreshwa mu gihe mitokondiriya idakora cyane ntibivuze ingufu nyinshi zakozwe. Muri mitokondiriya zakuwe mu mwijima w'imbeba, kongera ubwinshi bwabwo byagabanyije ibipimo by'igenzura ry'uguhumeka kandi bitera kubyimba, ibyo abanditsi basobanuye nko gutandukanya ikoreshwa rya ogisijeni n'ikorwa rya ATP mu buryo bwa oxidative phosphorylation. Ubururu bwa metilene ntibutuma gusa uguhumeka gukora neza kurushaho; buhindura isano iri hagati y'ikoreshwa rya ogisijeni n'ingano ya ATP ikorwa, kandi icyerekezo cy'iyo mpinduka giterwa n'ubwinshi bwabwo.

Ibisobanuro bisanzwe bitangwa, by'uko ubururu bwa metilene bubuza itumanaho rikoresha monokiside ya azote, na byo ntibyoroshye nk'uko bikunze kuvugwa. Mu turemangingo tw'imikaya yoroshye yo mu mitsi ijyana amaraso mu bihaha, twakuze muri laboratwari, kubuza kwiyongera kwa GMP y'uruziga kwaterwaga n'ibintu byagura imitsi binyuze kuri monokiside ya azote n'ikintu gituruka mu gice cy'imbere cy'imitsi kigatera kuruhuka byongeye kugaragazwa hakoreshejwe ikorwa rya superokiside, kandi ubururu bwa metilene ubwabwo bwakoze superokiside. Mu turemangingo two mu gice cy'imbere cy'imitsi twakuze muri laboratwari nta gulukoze ihari, ubwinshi burenze hafi 5 micromolar bwongereye umunaniro uterwa n'ibintu bitera okisidasiyo imbere mu turemangingo. Isesengura ry'ubushakashatsi ku isano hagati y'ingano ifashwe n'igisubizo iyitera risobanura iyo miterere nka hormesis: ingano zo hagati zongera imikorere ya sitokorome oksidaze, naho ingano nyinshi zikayigabanya. Icyerekezo cy'ingaruka kirahinduka uko ingano ifashwe yiyongera.

Ibindi bipimo bibiri bigaragaza ingingo imwe. Mu mbwa, ubururu bwa metilene bwahinduye igipimo cya laktate ugereranyije na piruvate mu maraso yo mu mitsi iyakura ku mutima, kikaba ikimenyetso cy'imiterere ya redox mu ngirangingo, kandi ntibwahinduye mu buryo bugaragara ingano y'amaraso umutima wohereza, umuvuduko wo gutera k'umutima n'umuvuduko w'amaraso mu mitsi iyakura ku mutima. Mu bantu bitabiriye ubushakashatsi ku bushake bahawe ubururu bwa metilene mu mutsi, amaraso atembera mu bwonko bwose yaragabanutse aho kwiyongera, ibyo bikaba bigoye guhuza n'igitekerezo cy'uko uwo muti utanga ogisijeni nyinshi kurushaho mu bwonko.

Impinduka yo mu mikorere y'ibinyabutabire by'umubiri ishobora gupimwa ariko idafite impinduka ijyanye na yo mu mikorere y'umubiri ni imiterere icyemezo kigomba kurenga, si gihamya y'uko cyamaze kwemezwa.

Ingingo eshatu zidafunga icyo cyuho

Iya mbere yerekeye amazuru. Amazuru afunze atuma abantu bakunda guhumekera mu kanwa, kandi guhumekera mu kanwa byongera kugona, bityo birashishikaje kuvura ibimenyetso byo mu mazuru ukitega ko ikibazo cyose kizamera neza kurushaho. Kuba amazuru afunguye ni kimwe mu bintu bigira uruhare mu bibazo byo guhumeka mu bitotsi. Si ryo funga ry'inzira y'umwuka. Ifunga mu guhagarara guhumeka mu bitotsi riba inyuma y'igisenge cyoroshye cy'akanwa no ku muzi w'ururimi, ahakurikira amazuru mu nzira y'umwuka, kandi nta na kimwe mu bushakashatsi bwasohotse ku bururu bwa metilene kigaragaza ko bufungura ibyo bice.

Iya kabiri ni ingingo yerekeye mitokondiriya, ari na yo itangwa kenshi kurusha izindi. Kuvuga ko uturemangingo dukoresha ogisijeni neza kurushaho ni ukuvuga ibyerekeye ihinduranya ry'ibinyabutabire mu ngirangingo. Kuvuga apnea ni ukuvuga ibyerekeye ukunyura k'umwuka. Mu gihe habaye ifunga, ogisijeni mu maraso yo mu mitsi iyakura ku mutima iragabanuka kuko umwuka wahagaritse kunyura, atari uko uturemangingo twanze kuwukoresha. Gutwara elegitoroni neza kurushaho imbere muri mitokondiriya ntibifungura umuhogo wafunze. Kandi niba ubururu bwa metilene bwongera ikoreshwa rya ogisijeni mu gihe cyo kuruhuka ariko uguhumeka gufatanyije n'ikorwa rya ATP ntiguhinduke, ikibazo buzamura mu ijoro ririmo ogisijeni nke ni icy'iyikenewe, si icy'itangwa.

Iya gatatu ni ubuhamya bw'umuntu ku giti cye. Umuntu ugerageza ubururu bwa metilene ntashobora kwikorera igerageza atazi niba ari guhabwa umuti cyangwa ikiwusimbura, kandi kuri uyu muti icyo kibazo kirakomeye mu buryo budasanzwe: ni irangi rifite ibara rigaragara cyane. Inkari zihinduka ubururu, kandi ibyuya n'amarira na byo bishobora guhinduka. Ubururu bwa metilene kandi ni ikintu gikomeye gishobora kubuza imikorere ya monoamine oxidase A mu buryo bushobora gusubira inyuma. Ibyo bihindura uko amara akoresha amine ziri mu biribwa igihe bufashwe mu kanwa, kandi bifite ibyago byanditswe by'imikoranire n'imiti igira ingaruka kuri serotonine. Ingaruka ikangura y'ubwo bwoko ishobora kumvikana byoroshye nko gusinzira neza kurushaho kandi nta mpinduka yabaye mu nzira y'umwuka.

Nta na kimwe muri ibyo kivuga ko umuntu yibeshya ku majoro ye bwite. Bivuga ko ubuhamya bw'ijoro ryagenze neza kurushaho bukeneye igipimo buherekejwe na cyo mbere yo kuba icyemezo cyerekeye guhagarara guhumeka mu bitotsi.

Icyo icyemezo cyagombye kugaragaza

Iyo bisobanuwe mu buryo bweruye, icyemezo cyizewe kiba giteye gutya.

Isuzuma ryemejwe n'isuzuma ry'ibitotsi ryabariwemo ibyabaye mbere y'uko ubuvuzi butangira, hakagaragazwa uburemere bw'ikibazo, kugira ngo habeho icyo kugereranyaho.
Itsinda ryo kugereranya rikurikiranirwa icyarimwe n'irihabwa ubuvuzi, abantu bashyizwe mu matsinda ku buryo bw'amahirwe. Kubera ko umubare w'ibyabaye uhinduka ubwawo, urukurikirane rw'ibipimo bya mbere na nyuma y'ubuvuzi rudafite itsinda ryo kugereranya ntirushobora gutandukanya ingaruka y'ubuvuzi n'iryo hinduka. Igerageza aho abaryitabiriye bahinduranya ibihe byo guhabwa umuti n'iby'igereranya rirashimishije, ariko rifite ibibazo byaryo: ibara ry'inkari ni ikimenyetso gikomeye cy'icyiciro umuntu arimo.
Ibisobanuro bitaryarya by'uko abitabiriye batahawe amakuru y'itsinda barimo. Igerageza ry'ikinyabutabire gifite ibara rigaragara rigomba kuvuga uko ryakemuye ikibazo cy'uko abitabiriye bashobora kubona itsinda barimo, kandi gukoresha ikiwusimbura kidafite umuti ariko gifite irangi risa na wo ni uburyo bumwe bwo kubikora.
Igipimo nyamukuru cy'ibisubizo kidashingira ku byo umuntu yumva: impinduka mu mubare w'ibyabaye kuri buri saha, cyangwa mu gipimo cy'igabanuka rya ogisijeni, ugereranyije n'ibipimo bya mbere y'ubuvuzi. Amanota y'ibibazo umuntu asubiza agomba kuba ku rutonde rw'ibipimo by'inyongera, aho ashobora gutangazwa mu kuri ariko atari yo ashingirwaho icyemezo.
Amajoro ahagije yanditswe kugira ngo ihindagurika ryo kuva ku ijoro rimwe ujya ku rindi ryitabweho, ibyo ubusanzwe bikaba bisaba ijoro rirenga rimwe muri buri buryo bugeragezwa.
Kubahiriza amabwiriza y'ubuvuzi gupimwe aho gukekwa gusa.
Gutangaza amakuru y'umutekano ajyanye n'abantu barebwa n'igerageza, barimo abafata imiti igira ingaruka kuri serotonine.
Igisubizo kigomba gusuzumwa na gahunda y'isesengura byemejwe mbere y'uko amakuru akusanywa.

Urupapuro ushobora kuzuza usuzuma icyemezo icyo ari cyo cyose cyihariye ruherekeje iyi nyandiko: urupapuro rwo kugereranya ibisubizo. Iyo dosiye ya HTML yihagije kandi ikora nta murandasi iyo uyibitse ukayifungura muri mushakisha.

Igerageza riramutse ritangaje igabanuka rifatika mu mubare w'ibyabaye kuri buri saha mu bantu bafite indwara yemejwe, icyo cyaba ari igisubizo gitangaje, kandi cyasaba ibisobanuro by'uko ikinyabutabire gikora ku ihererekanya rya elegitoroni cyageze ku muhogo.

Izindi nyandiko zijyanye n'iyi muri uru ruhererekane: ibimenyetso ku bururu bwa metilene n'ibitotsi, bisobanura kubura ibitotsi n'igihe cyo gufata ingano y'umuti, n'urugero rubangikanye na rwo ku bururu bwa metilene muri COPD na ogisijeni nke. Hari impapuro ebyiri z'ingenzi niba ubukoresha: ibyo ubururu bwa metilene bukora ku gipimo cya ogisijeni gipimwa n'akuma ko ku rutoki no ku bipimo bya laboratwari, kuko irangi riri mu maraso rihindura ibyo ibikoresho bimwe bigaragaza, n'urutonde rw'ibibazo wabaza inzobere mu buvuzi ku bururu bwa metilene.

Icyo wakora aho kubushingiraho, n'ikintu kimwe gikwiye kugenzurwa

Nta na kimwe mu byavuzwe haruguru ari impamvu yo guhagarika ubuvuzi bukoresha umwuka ufite umuvuduko ufasha inzira y'umwuka gukomeza kuba ifunguye, cyangwa yo kutajya mu isuzuma ry'ibitotsi ryo kumenya ikibazo. Ibyo bikomeza kuba igipimo fatizo, kandi ijoro ukoresha imashini ritanga ibipimo inyunganiramirire idashobora gutanga.

Niba ufata ubururu bwa metilene kubera indi mpamvu kandi ukaba usinzira nabi, saba ko ibitotsi byawe bipimwa aho gukekeranywa. Saba imibare: umubare w'ibyabaye kuri buri saha, igipimo cy'igabanuka rya ogisijeni, igihe cyamaze munsi y'urugero rwa ogisijeni rwa mirongo cyenda ku ijana, n'igipimo cyo gukanguka akanya gato. Ibyo bipimo ni byo ubuvuzi bugomba guhindura.

Ikintu kimwe umuguzi ashobora kugenzura koko ni ibiri mu gicuruzwa. Ubuziranenge ni itandukaniro hagati y'ikintu cyujuje ibisabwa n'igitabo cyemewe cy'ibipimo by'imiti n'ikitabyujuje, kandi uburyo bufatika bwo kugera ku buziranenge bwo hejuru buboneka ni ukuzuza ibisabwa mu nyandiko yihariye ku bururu bwa metilene iri mu gitabo cya Leta Zunze Ubumwe za Amerika cy'ibipimo by'imiti. Abagurisha benshi bavuga ko bujuje ibyo bisabwa bapima gusa ibyuma biremereye, bakarekeraho. Blupreme ikorana n'uruganda rukora imiti, igapima ibisabwa byose, birimo umwirondoro w'ikinyabutabire, ubuziranenge, ibindi binyabutabire kama bivanze na cyo, ibisigazwa by'ibinyabutabire bishongesha, imyanda y'ibinyabutabire by'ibanze, ibisigazwa nyuma yo gutwika, imipaka yemewe y'udukoko n'uburozi bwa endotoxine bukomoka kuri bagiteri, kandi igatangaza icyemezo cy'isesengura cyuzuye kuri buri cyiciro cyakozwe. Izo nyandiko zikubwira ibiri muri icyo kinyabutabire. Ntizikubwira ko icyo kinyabutabire kivura guhagarara guhumeka mu bitotsi.