Methylene blue endoskoopii garaachaa fi mar'imaanii akkasumas kiroomoendoskoopii keessatti

Dhangala'oonni cuquliisaa lama molakiyuulii tokko waliin qabu; kanaan alatti garuu waan wal fakkaatu baay'ee xiqqoo qabu. Kutaa endoskoopii keessatti, hakiimni jijjiiramoota tishuu diriiraa salphaatti arguu akka danda'uuf methylene blue bulbulame keessa mar'imaan guddaa irratti biifa. Mana keessatti immoo namni tokko akka amala fayyaa waliigalaa eeguutiif copha cuquliisaa qaruuraa daldalaatiin gurguramu keessaa bishaanitti cuunfa. Lamaan kana walitti makuun dogoggora hubannoo ti; dogoggora hamma itti fayyadamaa qofa miti: inni tokko adeemsa jijjiiramoota tishuu ijaan mul'isuun adda baasuu kan qophiiwwan kilinikaa fayyadamuudha; inni kaan immoo oomisha maamiltootaati. Barreeffamni kun gama endoskoopii ibsa; achitti halluun meeshaa waan jiru ittiin arguudha malee, waan argame ittiin yaalanii miti. Itti fayyadama yaalaa mirkanaa'ee fi kan yaalii irra jiru bal'inaan hubachuuf, ibsa waliigalaa methylene blue yaala keessatti ilaali.

Halluu dirra tishuu qabsiisuu: halluu seelota lubbuun jiranitti seenu, mallattoo dirraa qofa miti

Endoskoopii keessatti halluu fayyadamuun waan jiru mul'isuu kiroomoendoskoopii jedhama. Methylene blue adeemsa ogeeyyiin paatooloojii halluu seelota lubbuun jiran qabsiisuu ykn halluu xuuxamuun qabsiisuu jedhan raawwata: seelonni epiteeliyaalii lubbuun jiranii fi xuuxuu danda'an halluu gara saayitoopilaazimii isaanii galchu. Kanaaf, mucosaan fayyaa qabu halluu wal fakkaatuun qabama; naannoowwan displaaziyaa qaban, inflameeshinii qaban ykn kaansarii ta'an immoo halluu xiqqoo xuuxu ykn halluu addaan cituun qabamu. Garaagarummaan kun caasaa mucosaa ifni adii qofaan mul'achuu dhiisuu danda'u, keessumaa jijjiiramoota tishuu diriiraa, mul'isa.

Adeemsi kun kan indigo carmine, halluu kiroomoendoskoopii beekamaa isa kaan, irraa adda. Indigo carmine baay'ee xiqqoo xuuxama; boollota xixiqqoo fi bo'oo keessatti kuufamee bifa dirra tishuu caalaatti mul'isa. Kun halluu seelota lubbuun jiran qabsiisuu osoo hin taane, garaagarummaa dirraa mul'isuuf halluu qabsiisuudha. Sakatta'iinsi qorannoowwanii yeroo baay'ee halluuwwan lamaan kiroomoendoskoopii halluu irratti hundaa'e jalatti walitti qaba. Kanaaf, faayidaan kiroomoendoskoopii waliigalaa gabaafame, ofumaan faayidaa methylene blue addatti argame jechuu miti.

Adeemsi hojii isaa of eeggannoo bal'aa barbaada. Kiroomoendoskoopii methylene blue mar'imaan guddaa guutuu keessatti, ogeessi endoskoopii halluu gara 0.1% ta'e kaateetarii fayyadamuun kutaa kutaan biifa, akka xuuxamuuf gara daqiiqaa tokkoo eega, achiis sakatta'uu dura halluu hafte xuuxee baasa. Pirootokoolota naannoo murtaa'e irratti xiyyeeffatan ykn suurii guddifamee ilaalamu fayyadaman keessatti cunqinni hanga gara 0.5% ta'u ni mul'ata. Garuu 0.1% qophii baramaa mar'imaan guddaa guutuuf fayyadamuudha; adeemsi guutuunis mar'imaan sirriitti qulqulleessuu fi yeroo hojii dabalataa barbaada. Hanqinoonni kun qophii adeemsi osoo hin jalqabin mar'imaan guddaa halluu qabsiisu akka qophaa'u kakaasan.

Kiniinii keessaa halluu qabsiisu

Lumeblue, methylene blue MMX jedhamuunis kan beekamu, qophii kiniinii afaaniin fudhatamu kan suuta gad lakkifamuudha. Kolonooskoopii calallii ykn hordoffii keessatti jijjiiramoota tishuu mar'imaan guddaa fi rectum caalaatti mul'isuuf akka meeshaa adda baasuutti EU keessatti hayyamameera. Hayyamni gabaa August 2020 irraa eegalu ibsa waliigalaa qorichaa EMA keessatti ibsameera(https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/lumeblue). Hammi fudhatamu kiniinii saddeet, tokkoon tokkoon isaanii 25 mg, walumaagalatti 200 mg dha. Galgala kolonooskoopii dura, yeroo qophii mar'imaanii PEG irratti hundaa'e ykn sana booda, osoo hin caccabsin tartiiba yeroo adda addaatti 3-3-2 ta'een liqimfamu.

Bu'uura dizaayinii kanaa maatiriksii MMX ti. Uwwisni isaa asiidii garaachaa dandamata; gara dhuma ileumitti dhihoo, naannoo pH 7 irratti diigama. Sana booda halluu suuta gad lakkisa, akka mucosaan mar'imaan guddaa yeroo dheeraaf halluu wal fakkaatuuf saaxilamu godha. Yeroo kolonooskoopiin jalqabu mar'imaan guddaa duraan halluu qabameera. Kun Lumeblue qoricha adda baasuu to'annoo seeraa jala jiru, hamma fudhatamaa murtaa'ee fi kaayyoo itti fayyadamaa ibsame qabu taasisa. Kunis furmaata ogeessi endoskoopii biifuu fi oomisha fayyaa waliigalaa daldalaatiin gurguramu kamirraayyuu yaada adda ta'eedha. Qophiiwwan sadan gaaffilee adda addaa deebisu; wal bakka buusuunis hin danda'an. Furmaanni daldalaatiin gurguramu qajeelfama dabalata nyaataa fi mallattoo oomishaa keessatti addatti ibsameera.

Qorannoowwan adda baasuu mar'imaan guddaa keessatti maal argatan

Ragaan jijjiiramoota tishuu mar'imaan guddaa fi rectum irratti methylene blue addatti ilaalu inni cimaa yaalii MB-MMX sadarkaa III Repici fi michoonni isaa gabaasan keessaa argame (PubMed 30742834): dhukkubsattoonni calallii fi hordoffii 1,205 carraatiin 200 mg MB-MMX ykn placebo akka fudhatan ramadaman. Adeenoomaa ykn kaarsinoomaa qorannoo tishuun mirkanaa'e adda baasuun 56.29% fi 47.81% ture; garaagarummaan kallattiin isaanii gara qabxii dhibbeentaa 8.5 ture. Fooyya'iinsi ifa ta'e jijjiiramoota tishuu poolipii hin fakkaannee fi baay'ee xixiqqoo keessatti argame; kan guddaa ykn poolipii fakkaatan irratti garuu faayidaan hiika istaatistiksii qabu hin argamne.

Ragaan duraanii halluu biifuu irratti argame irra caalaa hordoffii dhukkuba mar'imaanii inflameeshinii qabu irraa dhufe malee, calallii namoota balaa giddugaleessaa qaban irraa miti. Kiesslich fi michoonni isaa dhukkubsattoota kolaayitis madaa uumu yeroo dheeraaf qaban 165 carraatiin kolonooskoopii baramaa ykn kiroomoendoskoopii methylene blue 0.1% akka godhatan ramadanii, niyooplaaziyaa epiteeliyeemii keessaa 32 fi 10 argatan (PubMed 12671882). Kolaayitis IBD keessatti, yaalii Marion fi michoota isaa keessatti baayoopsiin halluu biifameen bakka murtaa'e irratti xiyyeeffatu, akkuma kanaan saamuda carraatiin fudhachuu caalaa bu'aa qaba ture (PubMed 18844620). Kunniin bu'aawwan hordoffii kolaayitis waan ta'aniif haala sana keessatti ilaalamuu qabu; marii addatti methylene blue fi dhukkuba mar'imaanii inflameeshinii qabu irratti dhiyaate waliin.

Xiinxalli walitti qabaa bal'aan, yeroo baay'ee indigo carmine qoratus, adda baasuu keessatti kiroomoendoskoopii halluu irratti hundaa'e ni deeggera: sakatta'iinsi Cochrane 2016 jijjiirama tishuu niyooplaastikii yoo xiqqaate tokko argachuuf carraa ol'aanaa argate (PubMed 27056645). Xiinxalli walitti qabaa Antonelli 2022 kan yaalii carraatiin ramadaman kudhan ilaale immoo, adeenoomaa adda baasuu keessatti daballii wal bira qabamee gara 20% ta'e gabaase (PubMed 35588768). Kun yaadichaaf ragaa faayidaa qabuudha; garuu ragaa methylene blue addatti mirkaneessu miti.

Adda baasuun yaala miti

Bu'aan armaan olii hundi jijjiiramoota tishuu argachuu ilaala malee, kaansarii yaaluu hin ilaalu. Lumeblue akka qoricha adda baasuutti hayyamame; yaaliin galmee isaa safare hanga adda baasuu ture malee, deebii tumoorii, deebi'ee mul'achuu ykn lubbuun turuu miti. Jechi EMA mataa isaatiiyyuu haala irratti hundaa'a: jijjiiramoonni tishuu argaman yoo baafaman, caalaatti adda baasuun balaa kaansarii hir'isuutti geessuu danda'a. Garaagarummaa adda baasuu qabxii 8.5 ta'e, kaansarii ykn du'a 8.5% hir'isa jechuun irra deebi'anii ibsuun hin danda'amu. Dubbistoonni himannaa yaalaa madaalan daangaa kana ifatti eeguu qabu; akkuma qajeelfamni ragaa laaboraatorii fi dhukkubsataa methylene blue fi kaansarii irratti ibsutti.

Ragaan kutaa garaachaa fi mar'imaanii isa gubbaa laafaa dha

Ujummoo nyaataa Barrett keessatti, methylene blue meetaplaaziyaa mar'imaanii halluu cuquliisaa qabsiisa. Kunis saamuda naannoowwan afur irraa osoo hin xiyyeeffatin fudhachuu mannaa, baayoopsii naannoo halluu qabame irratti xiyyeeffachiisuuf yaada kenne. Bu'aawwan jalqabaa wiirtuu tokko keessatti argaman abdachiisoo fakkaatan; garuu qorannoowwan guddaa fi sirriitti to'ataman displaaziyaa adda baasuu irratti faayidaa akka qabu hin mirkaneessine. Xiinxalli walitti qabaa qorannoowwan sagalii kan 2009, baayoopsii sirna qabeessa caalaa meetaplaaziyaa mar'imaanii, displaaziyaa, ykn displaaziyaa sadarkaa ol'aanaa fi kaansarii jalqabaa adda baasuu keessatti bu'aa dabalataa hiika istaatistiksii qabu hin arganne (PubMed 19215918).

Qajeelfamoonni mala biraatti ce'an. Qajeelfamoonni hordoffii Barrett kan yeroo ammaa ACG, ESGE fi ASGE, kiroomoendoskoopii asiidii aseetikii ykn kiroomoendoskoopii viirchuwalii elektirooniksii fayyadamu gorsu; yeroo hunda pirootokoolii baayoopsii Seattle caaseffame waliin. Methylene blue biifuu akka bakka bu'aa baayoopsii carraatiin fudhatamuutti hin gorsan. Kanaaf, qajeelfamoonni kiroomoendoskoopii gorsu jechuun kiroomoendoskoopii methylene blue gorsu jechuu miti.

Deeggarsa cuquliisaa jijjiirama tishuu jala jiru

Halluun cuquliisaa yeroo endoskoopiin mucosaa muranii baasuu ykn mucosaa jalaa addaan baasuu mul'atu, yaada sadaffaa adda ta'eedha. Achitti tishuu ol kaasuun furmaata soogiddaa ykn dhangala'aa biraa jijjiirama tishuu jalatti waraanuun, dallaa maashaatii irraa adda baasuudhaan uumama. Ogeessi raawwatu deeggarsa dhangala'aa, dirra addaan baasanii fi daangaa gadi fagoo akka arguuf, halluu cuquliisaa copha muraasa itti dabalu. Halluun bakka dhangala'aan waraannamu gahe mallatteessa. Waa'ee meetaplaaziyaa ykn displaaziyaa homaa hin ibsu. Kaayyoon isaa yeroo muranii baasanii nageenya hojii qaamaa eeguudha; mata dureen kun itti fayyadama hojii baqaqsanii yaaluu biroo waliin qajeelfama baqaqsanii yaaluu fi adeemsa adda baasuu keessatti ibsameera.

Yaadannoo nageenyaa barbaachisaa: ifa fi halluu

Methylene blue wanta ifaan kaka'uudha; qorannoowwan lama ogeeyyiin endoskoopii akka of eeggatan godhan. Olliver fi michoonni isaa, methylene blue 0.5% endoskoopii ifa adii waliin fayyadamuun mucosaa Barrett keessatti qorannoo comet irratti miidhaa DNA akka dabalu agarsiisan; halluun ifa malee garuu akkas hin goone (PubMed 12907012). Davies fi michoonni isaa mar'imaan guddaa keessatti haala wal fakkaatu argatan: methylene blue 0.1% fi ifni adii DNA seelota mar'imaan guddaa in vitro fi in vivo keessatti miidhan; indigo carmine garuu hin miine (PubMed 17172595).

Hiikni ragaa kanaa sirrii ta'e daangeffamaa dha: miidhaan DNA yeroo gabaabaa keessatti uumamu agarsiifame malee, kaansariin agarsiifame miti. Qorannoon kiroomoendoskoopiin methylene blue dhukkubsattoota keessatti kaansarii uume agarsiise hin jiru. Garuu faayidaa Barrett irratti laafaa ta'e waliin, mallattoon miidhaa meeshaa jeneetikii irraa of qusachuun danda'amu kun halluu kana achitti filannoo hin hawwanne taasise. Kunis sababoota qajeelfamoonni mala biraa filataniif keessaa tokko. Odeeffannoon waliigalaa itti qabuu fi miidhaa cinaa wabii nageenyaa fi miidhaa cinaa keessatti walitti qabameera.

Adeemsicha booda: halluun cuquliisaa ni eegama

Methylene blue halluu cimaadha. Sana booda fincaanii fi sagaraan yeroo muraasaaf cuquliisaa ykn magariisa ta'uun bu'aa halluu sanaa eegamuudha malee rakkoo adeemsichaa miti. Fincaan magariisa fakkaachuu danda'a, sababni isaas halluun cuquliisaa halluu uumamaa fincaanii keelloo ta'e waliin walitti makama. Halluun gogaa irratti bu'e mallattoo cuquliisaa yeroo muraasaaf turu dhiisa. Garuu jajjabina kana waliin of eeggannoon tokko jira: gogaan haaraan qaama guutuutti cuquliisaa ta'uun hafuura baafachuu rakkachuu ykn jijjiirama dammaqinaa waliin yoo mul'ate, halluu dirraa ijaan mul'atu irraa adda. Kun obsaan akka halluun badu eeguu osoo hin taane, madaallii ariifachiisaa barbaada. Of eeggannoon hubannoo inni dhumaas: halluu qofarraa halluun kam akka fayyadame gonkumaa hin murteessin. Mul'achuun cuquliisaa methylene blue ta'uu hin mirkaneessu; wantoonni biroonis tishuu cuquliisaa gochuu danda'u.

Waan yaadachuu qabdu

Ramaddiiwwan adda addaa sadiin yaadi: halluu dirraa seelonni epiteeliyaalii halluu xuuxuu isaanii fayyadamu; qophiiwwan adda baasuu afaaniin fudhataman kan hayyama gabaa jalatti mar'imaan guddaa dursee halluu qabsiisan; fi dhangala'aa halluu qabu kan mucosaa jalaa dirra muranii baasanii mallatteessu. Himannaan tokko ramaddii kam keessa akka galu, ragaan isaa adda baasuu moo yaaluu akka safare, akkasumas qophii fi cunqinni dhugumaan qoraman kam akka ta'an gaafadhu. Qorannoowwan garaagarummaa kana deeggaran kuusaa qorannoo methylene blue keessatti tarreeffamaniiru.