Meetiiliin cuquliisaa oksijiinii dhiibbaa ol aanaa waliin: himannoowwan yaala walitti makaa madaaluu

Fuulli kilinikaa tokko anniisaa, dandeettii hubannoo ykn bayyanannaa fooyyessuuf meetiiliin cuquliisaa HBOT dhiheessa. Yeroo tokko tokko paanaaliin ifa diimaa itti dabalama; paakeejichi immoo meetiiliin cuquliisaa, ifa diimaa fi oksijiinii dhiibbaa ol aanaa jedhama. Fuulichi maayitookondiriyaa, geejjiba oksijiinii fi barruulee qorannoo muraasa wabeeffata. Gatiin isaa yeroo yaalaa tokkoof kaffalama. Gaaffiin dubbisaan gaafachuu qabu, kutaan tokkoon tokkoon isaa amansiisaa fakkaachuu isaa caalaa daangeffamaa dha. Gaaffichi namni tokko walitti makaa kana sirriitti qoratee, faayidaa dabalataa kutaa tokkoon tokkoon isaa kophaa kennuun argamu caalu safaree jiraa kan jedhu dha.

Gaaffiin kun mata duree gamaaggama kanaa dha. Paakeejichi gidduu-seenummoota hanga afuritti walaba ta'anii jijjiiramuu danda'an qaba: dhiibbaa kutaa yaalaa, hamma oksijiinii, qophii fi yeroo qorichaa kennuu, akkasumas ifaaf saaxilamuu. Ragaan kutaa tokkoo ragaa paakeejii guutuu miti; bu'aan qorannoo walitti makaa kallattiin argame inni cimaa ta'es, maayitookondiriyaa waliigalaan jajjabeessuu osoo hin taane, ajjeechaa footoodaaynaamikii cimsuu agarsiisa.

Gidduu-seenummoonni afur maqaa tokko jalatti dhihaatu

Dhiibbaan yaada jalqabaa dha. Yaalli oksijiinii dhiibbaa ol aanaa, yeroo baay'ee HBOT jedhamu, dhiibbaa naannoo caalu keessatti oksijiinii cunnaa ol aanaa qabu harganuu jechuu dha. Kun yeroo baay'ee dhiibbaa guutuu atmosfeerii 1.9 hanga 3.0 keessatti raawwatama; yeroo oksijiinii harganuu fi boqonnaa qilleensa idilee harganuu dabalatee tilmaamaan daqiiqaa 90 hanga 120 fudhata. Kutaa nama tokkoof qophaa'e keessatti, dhiibbaan kutichaa oksijiiniin dabala; kutaa namoota hedduuf qophaa'e keessatti immoo dhiibbaan qilleensaan dabala, dhukkubsataan oksijiinii haguuggii mataa ykn maaskii keessa hargana. Dhiibbaanii fi qoodni oksijiinii adda addaan jijjiiramu; kanaaf, lakkoofsota lamaan malee dhiibbaa ol aanaa salphaa jechuun tokkoon isaanii illee hin ibsu.

Geejjibni oksijiinii yaada lammaffaa dha. Oksijiinii qulqulluu dhiibbaa atmosfeerii 2 keessatti harganuun, oksijiinii heemoogiloobiinitti hidhameen alatti, oksijiinii pilaasmaa keessatti bulbulame sadarkaa idilee caalaa baay'ee dabala. Qoodni bulbulame kun itti fayyadamoota fudhatama qaban, kanneen akka ujummoon dhiigaa gaaziin cufamuu fi tishuuwwan dabarfamanii miidhamuu, tarree sababoota yaalaa Undersea and Hyperbaric Medical Society irratti argaman deeggaru. Akkasumas miidhaawwan ni fida: miidhaa gurraa fi saayinasii jijjiirama dhiibbaatiin dhufu, summummaa oksijiinii sombaa, yeroo muraasaaf waan fagoo ilaaluu dadhabuu, akkasumas dhiibbaa oksijiinii ol aanaa irratti suuxii.

Qophiin qorichaa yaada sadaffaa dha. Dukkana keessatti halluun kun marsaa oksideeshinii fi rideekshinii raawwatuu fi baataa elektiroonii filannoo ta'ee hojjeta. Elektiroonota fudhachuun leucomethylene blue uuma; deebi'ee marsaa keessa darbuun elektiroonota sana gara fuulduraatti dabarsa. Kun meetiiliin cuquliisaa akka dabarsaa elektirooniitti akkamitti akka hojjetu keessatti ibsameera. Omishni, karaan itti kennamu, hammi mg per kg keessatti ibsamu, akkasumas yeroo qorichi kennamu yeroo kutaa yaalaa keessatti dabarfamu waliin qabu hundi as keessatti ilaalamu. Mallattoon qoricha lilmoodhaan kennamu kan US, akka odeeffannoo ajaja qorichaa ProvayBlue keessatti ibsametti, meetheemoogiloobiinemiyaa boodarra argameef 1 mg per kg ni hammata. Hammi kun yeroo yaala walitti makaa fedhiidhaan filatamuuf mirkanaa'e miti.

Ifaaf saaxilamuun yaada afraffaa dha; dhiheessiiwwan tokko tokko keessatti qofa argama. Ifni diimaan 630 hanga 680 nm, naannoo 664 nm keessatti daangaa halluun kun ifa itti xuuxu waliin walirra bu'a; keemistirii wanta ifaan kaka'uuf gargaaruu danda'a. Ifni infraaredii dhihoo 810 nm immoo halluu kana kallattiin kakaasuuf dadhabaa dha; kun meetiiliin cuquliisaa fi yaala ifa diimaa keessatti gamaaggamameera. Akka qajeelfama dheerina dambalii, cimina ifaa fi ji'oomeetirii keessatti ibsametti, dheerinni dambalii, ciminni ifaa, anniisaan ifaa bal'ina tokko irra ga'u, akkasumas yeroon qoricha kennuu fi ifa kennuu gidduu jiru adeemsa murteessu. Lakkoofsota sana malee ifa diimaa jechuun, akka dhiibbaa isaa osoo hin ibsin dhiibbaa ol aanaa jechuutti, odeeffannoo bu'uuraa ifaa hin qabu.

Barruuleen qorannoo walitti makaa dhugumaan maal qoratan?

Yaalii namoota irratti to'annoo qabu keessaa, gamaaggama kanaaf argame tokko illee, meetiiliin cuquliisaa HBOT dhugaa waliin kennuun kutaa lamaan adda addaan kennuu caalaa qaama guutuuf faayidaa dabalataa akka qabu hin agarsiisu. Ragaan jiru gareewwan sadiitti qoodama; tokkoon tokkoon isaanii gaaffii adda addaatiif deebii kennu.

Yaaliin walitti makaa kallattii ta'e inni guddaan qaama lubbu-qabeessaa alatti raawwatame. Bisland fi hiriyoonni isaanii S. aureus fi P. aeruginosa, bifa bilisaan yaa'anii fi bifa biofiilmii keessatti, halluu fi ifa diimaa filatame 600 hanga 800 nm irratti saaxilan. Kana oksijiinii qulqulluu dhiibbaa atmosfeerii 2 qabu waliin, akkasumas isaa malee qoratan; bu'aan isaa qorannoo oksijiinii footoodaaynaamikii kana keessatti gabaafameera. Oksijiinii dhiibbaa qabu dabalachuun, 5 J per square cm irratti ajjeechaa sadarkaa loogii tokko caalaa, 10 J per square cm irratti immoo sadarkaa loogii lama caalaa dabale. Kun saanii laaboraatorii keessatti oksijiiniin yaala footoodaaynaamikii irratti faayidaa dabalataa dhugaa kennuu agarsiisa; oksijiinii dhiibbaa qabu halluu waliin kennuun namoota keessatti hubannoo ykn anniisaa fooyyessaaf ragaa miti.

Yaaliin bineensotaa qophii faaktooriyaalii qabu inni itti dhihoo ta'e, oksijiinii baay'ee dhiibbaa idilee keessatti kennuu fayyadame malee HBOT hin fayyadamne. Rodriguez fi hiriyoonni isaanii hantuutota arteriin isaanii daqiiqaa 60f cufame, qilleensa ykn oksijiinii akka argatan, tokkoon tokkoon isaanii immoo dhangala'aa qoricha baatu qofa ykn halluu 1 mg per kg akka argatan ramadan; kun qorannoo bayyanannaa istirookii kana keessatti ibsameera. Walitti makaan kun kutaa tokkoon tokkoon isaa kophaa kennuu caalaa bayyanannaa dandeettii hojii fooyyesse; garuu hammi tishuu du'ee halluu qofa argateen wal fakkaata ture. Dhiibbaan waan hin dabalamneef, kun walnyaatinsa oksijiinii fi halluu ni deeggara; garuu dhiibbaan atmosfeerii 2 hanga 3 oksijiinii qofa caalaa waan dabalataa qabaachuu isaa hin ibsu.

Gabaasawwan namootaa sadarkaa dhimma dhuunfaa irra jiru. Namni umurii waggaa 52 meetheemoogiloobiinemiyaa hamaa boodarra argame qabu, oksijiinii fi halluu ujummoo dhiigaa keessa kennamu 1 mg per kg argatee, itti aansuun HBOT dhiibbaa atmosfeerii tilmaamaan 2.2 keessatti daqiiqaa 90f argate; kun gabaasa dhimma hatattamaa kana keessatti ibsameera. Yaala baraarsaa walitti aansee kennuun adeemsa uumamaa, halluu, oksijiinii fi dhiibbaa irraa bu'aa adda baasuu hin danda'u. Dhimma daapsoonii faallaa kanaa tokko keessatti, dhiibbaan atmosfeerii 2.5 sa'aatii 2f kennamu bu'aa xiqqoo qofa qaba ture; itti aansuun halluun 1.5 mg per kg saffisaan hojjete. Kun dhimma yaala walitti aansee kennamu kana keessatti gabaafameera. Kun HBOT halluu bakka bu'uu akka hin dandeenye agarsiisa; garuu yaala lamaan yeroo tokkotti kennuu hin qoratu. Barruuleen hantuutotaa 810 nm yeroo baay'ee wabeeffataman, halluu fi ifa qofa qoratu; kutaan dhiibbaa qabu matumaa hin jiru. Isaan PMID 35059872 fi PMID 31372913 jalatti galmaa'aniiru; kanaaf, qajeelfama yaala kutaa dhiibbaa qabu keessatti kennamu mirkaneessuu hin danda'an.

Oksijiinii dabalataa halluu redooksiin hojjetu waliin kennuun maaliif ofumaan wal-cimsuu hin taane

Marsaan oksideeshinii fi rideekshinii halluu mataan isaa oksijiinii ni fayyadama: qorannoo meetaabolizimii kana keessatti, halluun cunnaa maayikroomoolaarii qabu ujummoo dhiigaa keessa kennamu hantuutota keessatti fayyadama oksijiinii qaama guutuu tilmaamaan walakkaadhaan dabale; halluun rideekshinii keessa darbe elektiroonota kallattiin oksijiiniif dabarse. Dhiibbaan inni oksijiinii walnyaatinsa keemikaalaaf dammaqaa ta'e irratti qabu, wanta meetaabolizimiif bu'uura ta'u irratti hundaa'a. Maayitookondiriyaa onnee adda baafame keessatti wantoota bu'uuraa koompleeksii I waliin ni dabala; saksineetii waliin immoo ni hir'ata (qorannoo wantoota bu'uuraa). Ifa malee tilmaamni qorannoon mirkanaa'uu qaban lama jiru: oksijiiniin dabalataa bakka geejjibni gufatetti halluun deebi'ee oksideeshinii akka raawwatu gargaara; yookaan marsaa halluu irraa yaa'a oksideeshinii dabala. Dhiibbaan dabalaa yeroo deemu halluun kun dandeettii oksideeshinii ittisuu caalaatti qabaata jedhu seerri hin jiru.

Ifa diimaa dabalachuun mala hojii jijjiira. Halluun ifaan kakaafame anniisaa ykn elektiroonota oksijiiniitti dabarsa; oksijiinii singileetii dabalatee wantoota oksideeshinii raawwatan uuma. Sababni oksijiinii dabalachuun bu'aa saanii laaboraatorii keessatti baakteeriyaa ajjeesuu cimses kana. Keemistiriin kun yoo kaayyoo dogoggoraa irratti xiyyeeffate miidhaa geessisa: halluun ifa argate maayitookondiriyaa tiruu hantuutaa adda baafame keessatti wantoota oksideeshinii raawwatan uumuu, giluutaataayoonii hir'isuu, walitti hidhamiinsa adeemsa anniisaa addaan kutuu fi oomisha ATP hir'isuu fide; kun qorannoo summummaa ifaa maayitookondiriyaa kana keessatti ibsameera. Wal-cimsuun agarsiifame miidhaa seelii footoodaaynaamikii dha; tishuu fayyaa anniisaa kennuu caalaa maayikiroobota ajjeesuuf mijata.

Nageenyi tajaajila murtaa'e irratti hundaa'a; halluu qofaaf waliigalaa miti

Yaadni tokkoon tokkoon isaa madaallii duraa mataa isaa qaba; walitti makaan kun immoo qabxiilee walnyaatinsaa fuulli nageenya halluu waliigalaa tokko hammachuu hin dandeenye dabala.

Madaalliin duraa kutaa yaalaa balaa dhiibbaa fi oksijiinii irraa eegala: qilleensi naannoo sombaa keessatti kuufamee wal'aansa hin argatin, dhukkuba sombaa gufachiisaa ykn boolla qilleensaa gurguddaa uumu, dhiibbaa gurraa walqixxeessuu dadhabuu, seenaa suuxii, baqaqsanii yaaluu laphee ykn ijaa yeroo dhihoo raawwatame, akkasumas meeshaalee qaama keessatti dhaabaman. To'annoon ibiddaa sirna ijaarsaa fi hojii keessatti hundeeffamuu qaba. Xalayaan FDA waa'ee itti fayyadama nageenya qabu meeshaalee dhiibbaa ol aanaa qajeelfama oomishtootaa hordofuu, elektirikii gara lafaatti dabarsuu, leenjii hojjettootaa, to'annoo itti fufiinsa qabu, suphaa meeshaalee, meeshaalee elektirikii dhorkaman hambisuu, akkasumas uffata NFPA 99 fi ASME PVHO-1 jalatti mijataa ta'e barbaada. Paanaalii ifaa kutaa oksijiiniin badhaadhe keessa salphaatti galchuun matumaa hin ta'u; walsimannaan isaa qajeelfama kutaa sanaa fi sagantaa nageenya ibiddaa keessatti galmaa'uu qaba.

Madaalliin duraa qorichaa mallattoo halluu hordofa. Hanqinni G6PD akka sababaa itti fayyadama qorichichaa dhorkuutti mallattoo irratti ibsameera; halluun kun ittisaa monoamine oxidase yoo ta'u, qorichoota serotooniinii irratti hojjetanii fi opiooyidota tokko tokko waliin siindroomii serotooniinii fiduu irratti akeekkachiisa sanduuqaan marfame qaba. Jijjiirama qorichaa kamiyyuu ogeessi fayyaa ajaju qajeelchuu qaba; ulfi, akkasumas hojii kalee fi tiruu gamaaggamamuu qabu. Halluun kun safara oksijiinii dhiigaa meeshaa pulse oximetry jedhamuun raawwatamus ni jeeqa; kanaaf, yeroo sirrummaan safaraa barbaachisutti sadarkaa oksijiiniin quufamuu mala biraatiin safaruun barbaachisa. Garaagarummaan kun dubbistoota dhukkuba sombaa keessatti safara oksijiinii gadi aanaa ykn haala dadhabbii akka ME/CFS waliin dhufaniif barbaachisaa dha.

Kutaan yaalaa FDA irraa hayyama argachuun dhaabbatichi meetiiliin cuquliisaa HBOT ykn qajeelfama maayitookondiriyaa, hubannoo ykn umurii dheeressuu kamiyyuu madaaleera jechuu miti. Kutaaleen kun yeroo baay'ee meeshaalee Class II yoo ta'an, sababoota yaalaa mallattoo isaanii irratti ibsamaniif karaa 510(k) hayyama argatu. Xalayaan FDA armaan olii odeeffannoo nageenyaa ti; bu'a qabeessummaa mirkaneessu miti.

Tarree mirkaneessaa ragaa walitti makaa: meeshaa jalqabaa barruu kanaaf qophaa'e

Barruu qorannoo ykn fuula kilinikaa madaaluuf tarree mirkaneessaa kana fayyadami. Qajeelfamni yaalaa amanamaan qabxii hunda barreeffamaan ibsa. Qabxiin tokko yoo hir'ate, himannichi odeeffannoo gahaa hin qabu malee abdachiisaa dha jechuu miti.

Qaamolee: moodeela kutaa yaalaa fi haala hayyama isaa; nama tokkoof ykn namoota hedduuf ta'uu; dhiibbaa guutuu atmosfeerii keessatti sirriitti ibsame; qooda oksijiinii dhukkubsataan harganu; yeroo oksijiinii fi boqonnaa qilleensa idilee harganuu; yeroo waliigalaa kutaa keessatti dabarfamu; lakkoofsa yeroo yaalaa fi irra deddeebii isaa. Omisha qorichaa fi qophii isaa; karaa itti kennamu; hamma mg per kg keessatti ibsame; hamma qorichaa yeroo hunda walitti ida'amu keessaa isa guddaa hayyamame; yeroo qoricha kennuu fi kutaa seenuu gidduu jiru. Ifni yoo dabalame: dheerina dambalii; cimina ifaa; anniisaa ifaa bal'ina tokko irra ga'u; turtii; yeroo isaa halluu kennuu wajjin qabu; akkasumas maddi ifaa kutaa keessaa ykn alaa ta'uu fi dhiibbaa ol aanaa waliin walsimannaan isaa galmaa'uu.

Waan ittiin walbira qabamu: qorannoo keessatti, gareewwan yaalaa walitti makaa, kutaa tokkoon tokkoon isaa kophaa, akkasumas yoo danda'ame garee yaala fakkeessaa ykn kunuunsa idilee hammachuu qabu. Ramaddiin carraa irratti hundaa'uu fi bu'aan ijoo dursee murtaa'uun barbaachisa. Bu'aawwan paakeejii guutuu kennuu duraafi booda walitti qabuun faayidaan walitti makaa sana irraa akka dhufe murteessuu hin danda'u. Fuula kilinikaa tokko irratti, barruuleen wabeeffataman gareewwan sana keessaa kam dhugumaan qoratan gaafadhu. Yaaliiwwan halluu qofa fi HBOT qofa wabeeffachuun, tarree wabii irraa walitti makaa ijaaruu dha malee ragaa wal-cimsuu miti.

Bu'aawwan: qabxii bu'aa, mala safaraa fi yeroo safarri fudhatamu maqaan ibsi. Sadarkaaleen dandeettii hojii, hammi naannoo miidhamee, lakkoofsi maayikiroobotaa fi qabxiileen mallattoolee himannoowwan adda addaa meeshaalee safaraa adda addaa qaban dha. Jijjiiramoonni bakka bu'aa ta'anii yeroo yaalaa keessatti mul'atan, kan akka yeroo oksijiinii harganan safarri meeshaa hordoffii ol ka'uu, faayidaa turu hin mirkaneessan.

To'annoo nageenyaa: madaallii duraa barreeffamaa dhukkuba sombaa, dhiibbaa gurraa walqixxeessuu, seenaa suuxii, haala G6PD, qorichoota serotooniinii irratti hojjetanii fi opiooyidii, ulfa, akkasumas hojii kalee fi tiruu; to'annoo itti fufiinsa qabu hojjettoota dhiibbaa ol aanaa irratti leenji'an irraa; adeemsa miidhaa jijjiirama dhiibbaatiin dhufuu fi summummaa oksijiinii; karoora yeroo hatattamaatti dhiibbaa hir'isuu; to'annoo ibiddaa fi tarree meeshaalee dhorkamanii; galmeessa taateewwan miidhaa; akkasumas halluun pulse oximetry jeequu isaa tilmaama keessa galchuun karoora hordoffii oksijiinii ifatti ibsame.

Fuulli tokko qabxiilee kana dhiheessuu yoo hin dandeenye, mala mirkaneessaa qajeelfama yaalaa interneetii irratti argame sakatta'uuf itti fayyadamtu sana hojiirra oolchi. Maxxansa paakeejii sana sirriitti qorate gaafadhu; gareewwan yaalaa kam akka inni qorate dubbisi; mala hojii amansiisaa fakkaatu akka bu'aa safarameetti fudhachuu didi. Walitti makaan hiika qabu fakkaatu ammas hin qoratin ta'uu danda'a; dhimma kana keessatti immoo walnyaatinsi qorannoon ilaalame tokko keemistirii tishuu fayyaa irratti xiyyeeffachuu isaa akkaan hin barbaanne cimsaa jira.