Meetiiliin buluu fi malawwan NAD+: akkaataa hojii, ragaa fi himannoowwan walitti makuu

Meetiiliin buluu fi dabalatawwan akka dabaltuu NAD+tti gurguraman lamaan isaanii jechoota maayitookondiriyaa fi anniisaa seelii fayyadamuun ibsamu. Ibsi lamaan keessaa tokko illee oomishni sun dhugumaan maal akka hojjetu hin himu.

Malawwan lamaan jijjiiramoota adda addaa irratti hojjetu. Tokko seelonni kee NAD+ hammam akka qaban jijjiiruuf yaala. Inni kaan reeshiyoo bifa isaa lamaan gidduu jiru jijjiira. Isaan kun karaawwan lama bakka tokko geessan miti.

Lakkoofsota lama yeroo hunda walitti makaman

NAD+ kooenzaayimii dha. Elektiroonota lama bifa aayoonii haayidiraayidiitiin fudhatee NADH ta'a. NADH elektiroonota sana gara itti aanutti yeroo dabarsu, deebi'ee NAD+ ta'a. Seelonni marsaa kana yeroo hunda fayyadamu: anniisaan nyaata keessaa baafamu sirna pirootiinii ATP ijaaru bira kan ga'u karaa kanaan.

NAD+ fi NADH haalawwan lama molakiyuulii tokkoo waan ta'aniif, seeliin hammawwan adda addaa hordofuun barbaachisu lama qaba. Inni jalqabaa kuufama waliigalaa dha: NAD+ fi NADH walitti hammam akka jiran. Inni lammaffaan reeshiyoo isaan gidduu jiru yoo ta'u, geejjibdoonni elektiroonotaa yeroo ammaa elektiroonota hammam akka baatan ibsa.

Kuusaan bishaanii garaagarummaa kana ifa godha. Hammi bishaanii hidha duuba jiru kuufama dha. Qoodinsi bishaan gara oliitti qabamee fi bishaan gara gadiitti gadhiifame gidduu jiru reeshiyoo dha. Balbala banuun, liitira tokko illee osoo hin dabaliin reeshiyoo sana ol kaasuu dandeessa. Kun waan meetiiliin buluu hojjetuuf fakkeenya qofa miti. Ibsa kallattii wajjin caalaatti walitti dhihaata.

Mala dhiyeessii

Dabalatawwan dursaa NAD+, kanneen akka nicotinamide riboside, nicotinamide mononucleotide fi nicotinamide, meeshaalee ijaarsaa dha. Seelonni karaa deebisanii fayyadamuu, karaa deebisanii fayyadamuu jedhamee waamamuun NAD+ ijaaru; dursaawwanis gara karaa kanaatti seenu. Kaayyoon kuufama guddisuu dha.

Bineensota keessatti kun sirriitti mirkanaa'eera: moodeelota hedduu keessatti NAD+ tishuu umrii fi dhukkuba meetaabolizimii wajjin hir'ata; dursaawwan kennuunis yeroo baay'ee isa ol kaasa. Namoota keessatti ragaan argamu caalaatti daangeffama. Yaaliiwwan namootaa kompaawundoonni kun sadarkaa NAD+ dhiiga keessatti safarame akka ol kaasan ni agarsiisu. Wanti isaan hin argamsiifne garuu bu'aa dhumaa klinikaa keessatti fooyya'iinsa wal irraa hin cinne dha; kunis wantoota namni tokko hubatu ykn yaaliin tokko safaruuf qophaa'e jechuu dha.

“Sadarkaan NAD+ dabale” jechuun waan qaama keessaa tokko safara. Kun namni tokko akkamitti akka itti dhaga'ame, socho'e ykn dandamate irratti argannoo miti.

Waan meetiiliin buluu bakka isaa hojjetu

Meetiiliin buluu dursaa miti. Inni halluu redoksii ti; yaala fayyaa keessatti jaarraa tokkoo ol dura irraa eegalee fayyadamaa tureera, akkasumas fayyadamni isaa hayyamame kan qorannoo jala jiru caalaa daangeffama.

Seelii keessatti, enzaayimoonni filaaviin irratti hirkatan isa gara bifa halluu hin qabne, leucomethylene blue jedhamuutti riduuksii godhu; sana booda deebi'ee oksideeffama. Elektiroononni kompleeksii I, buufata jalqabaa sansalata hargansuu keessa darbuu turan, bakka isaa karaa meetiiliin buluu NADH keessaa baafamuu danda'u. NADH gara NAD+tti jijjiirama.

Reeshiyoon ol ka'a. Kuufamni hin guddatu.

Qorannoon hantuutaa onnee dhukkuba sukkaaraa qabu irratti gaggeeffame maayitookondiriyaa onnee adda baafame keessatti kana kallattiin safare. Yeroo oksideeffama asiidii coomaa, meetiiliin buluu cimina 6 hanga 18 micromolar ta'een dabaluun NADH fi reeshiyoo NADH fi NAD+ gidduu jiru hamma kenname irratti hundaa'uun hir'ise. Hammi NAD+ guutuun NADH caalaa jijjiiramaaf deebii xiqqaa agarsiise; kunis kompaawundii bifa tokko gara isa kaaniitti jijjiiru, hamma tokkoon tokkoo isaanii dabalataan oomishu miti irraa kan eegamu dha.

Bakka elektiroononni sun itti ga'an barbaachisaa dha. Maayitookondiriyaa sammuu adda baafame keessatti, meetiiliin buluu 100 nanomolar hanga 1 micromolar ta'uun, yeroo sansalanni hargansuu danqame oomisha anniisaa fooyyesse; yeroo wal fakkaatutti immoo haalawwan qoraman hunda keessatti oomisha haayidiroojiin peerooksaayidii dabalee balleessamuu isaa hir'ise. Barreessitoonni haayidiroojiin peerooksaayidii kana meetiiliin buluu riduuktii ta'een oksijiiniin kallattiin riduuksii ta'uu irraa akka maddu ibsu. Elektiroononni karaa kanaan NADH keessaa bahan hin badan. Oksijiinii irratti qubatu.

Qorannoon adda ta'e tishuu tendinii Achilles irratti gaggeeffame qabxii kana ifatti ibsa. Meetiiliin buluu seelota tendinii miidhamanii fi moodeela hantuutaa dhukkuba tendinii keessatti madaallii NAD+/NADH deebisee oomisha ATP ol kaase; barruun qorannichaa immoo kuufamni NAD waliigalaa jijjiirama hiika qabu akka hin agarsiifne galmeessa.

Waan yaaliiwwan tishuu fi bineensotaa mirkaneessan

Yaaliiwwan afur waggoota afurtama keessatti gaggeeffaman yaada tokko hordofu; daangaa isaa irra deddeebi'anii agarsiisu.

Hantuutotaaf yeroo dheeraaf alkoolii kennuu keessatti, etaanooliin reeshiyoo NAD+/NADH saayitoosoolii fi maayitookondiriyaa tiruu keessatti hir'ise. Nyaatatti meetiiliin buluu dabaluun jijjiirama sana baay'inaan ittise. Cooma tiruu etaanooliin fide garuu hin hir'ifne. Reeshiyoo sirreessuun bu'aa hin sirreessine. Jijjiiramni redoksii akkaataa faayidaan tokko itti argamu dha jedhamee himamuu kamiyyuu dura, bu'aa 1985 sana yaadachuun barbaachisaa dha.

Seelota tiruu fi hantuutota xixiqqoo nyaata cooma baay'ee qabu nyaatan keessatti, meetiiliin buluu reeshiyoo NAD+/NADH ol kaase, SIRT1 dabale, aseetileeffama PGC-1alpha hir'ise, AMPK kakaase, akkasumas kuufama coomaa tiruu hir'ise. Asitti bu'aan reeshiyoo wajjin jijjiirame. Barruun qorannoo sun dhiibbaan kun hammi kenname dabalaa deemuun kallattii tokko qofaan akka hin jijjiiramne ni agarsiisa: guyyaatti kiilograamii tokkoof miligiraamii sadii kennuun miligiraamii kudhan caalaa qabiyyee DNA maayitookondiriyaa bu'a qabeessa ta'een dabale; fayyadamni oksijiinii fi mallattoon AMPK garuu hamma kenname wajjin ol ka'an.

Onnee dhukkuba sukkaaraa qabu keessatti, meetiiliin buluu bishaan dhugaatii keessatti torban kudha tokkoof kennamuun reeshiyoo NADH fi NAD+ gidduu jiru maayitookondiriyaa onnee keessatti hir'isee sochii sirtuin 3 ol kaase. Aseetileeffamni laaysiinii pirootiinota 34 irratti bakka 83tti hir'ate; kunis geejjibaa fi oksideeffama asiidii coomaa irratti xiyyeeffate. Qoodni dhiigaa onneen baasu fooyya'e. Garuu hargansuun kompleeksii I irratti hirkatu hin sirreeffamne. Akkasumas yaaliin jiinii hojii irraa baasuu dhiibbaawwan salphaatti walitti makamuu danda'an lama adda baase: jijjiiramni reeshiyoo irra caalaa sirtuin 3 malee uumame; aseetilii irraa baasuun garuu isa irratti hirkate.

Qorannoo tendinii keessatti, kompleeksiin I keemikaala rotenone jedhamuun yeroo danqame meetiiliin buluu hojii irra oole. Ammas madaallii NAD+ deebise; ammas immoo dhiphina oksideeffamaa, manca'uu maatriksii fi dandeettii lubbuun jiraachuu seelotaa dhabuu ittisuu hin dandeenye. Reeshiyoo deebisuun tishuun akka dandamatuuf gahaa hin turre.

Waraqaan wabiiwwan guutuu qabu kan maxxanfamuu danda'u tarreewwan wal fakkaatan fayyadama.

Sirtuin maaliif falmii kana keessa galfama

Sirtuin gareewwan aseetilii pirootiinota irraa baasa; kana gochuufis NAD+ fayyadamee fixa. Sochiin isaanii argamummaa NAD+f deebii kenna; kanaaf kompaawundiin argamummaa sana jijjiiru kamiyyuu itti aansuun sochii sirtuin jijjiira.

Kun qabxii ijoo beeksisni “meetiiliin buluu NAD+f” jedhu irra caalaan irratti hundaa'u dha. Akkasumas bakka loojikiin itti dogoggoru dha. Reeshiyoo jijjiiruun sochii sirtuin ol kaasuu danda'a. Kana irraa oomishni sun NAD+ dhiyeessa jechuun hin danda'amu; dhiibbaan isaas dursaa fudhachuu wajjin wal qixa dha jechuun hin danda'amu. Hiikni redoksii safartuuwwan kanaa dogoggoroota mataa isaa qaba; ilaalcha lamaan keessaa tokko fudhachuu kee dura dubbisuun barbaachisaa dha.

Waan namoota keessatti qoratame

Meetiiliin buluu haalawwan ariifachiisoo fi hordoffii jala jiran keessatti waggoota kudhan hedduuf fayyadama klinikaa qaba: methemoglobinemia, summii sirna narvii ifosfamide wajjin walqabatu, fi dhiibbaa dhiigaa baqaqsanii yaaluu keessatti baay'ee gadi bu'u. Isaan kun fayyadamoota daangeffamanii fi to'annoo jala jiran malee, raawwii fooyyessuuf guyyaa guyyaan afaaniin fudhachuuf ragaa miti.

Barreeffama kanaaf barbaacha taasifameen, namoota fedhiidhaan hirmaatan fayyaa qaban keessatti meetiiliin buluu erga kennamee booda meetaabolaayitoota NAD+ kan safaru qorannoon namootaa hin argamne. Argannoowwan armaan olii maayitookondiriyaa adda baafame, seelota laaboraatoorii keessatti guddifaman, tishuu hantuutaa fi tishuu namaa qaama keessaa baafame irraa dhufu. Tendiniin qaama keessaa baafamee meeshaa keessatti lubbuun tursiifame qorannoo sarara seelii irraa tarkaanfii ol ka'aa faayidaa qabu dha. Ammas garuu nama miti.

Barreeffamoonni qorannoo dursaawwanii dhugumaan namoota irratti hundaa'u; bu'aawwan isaanii immoo muraasa. NAD+ dhiigaa ol ka'a. Bu'aawwan dhumaa klinikaa wal makaa fi waliigalaan xiqqaa dha.

Kanaaf himannoon walitti makuu gaaffii madaalawaa, deebii nama hin quubsine qabu dha: qorannoo maxxanfame, yaalii ykn gabaasa walitti qabama haalawwan dhukkubsattootaa barreeffama kanaaf argame keessaa tokko illee meetiiliin buluu nicotinamide riboside, nicotinamide mononucleotide ykn NAD+ infiyuushinii wajjin hin qoranne. Namni walitti makuun kun ragaan deeggarameera ykn wal cimsuun hojjetu jechuun ibsu kamiyyuu ragaa walitti qabame lama adda addaa irraa tilmaama bal'isaa jira.

Tilmaamni akkasii kallattii lamaaninuu dogoggoruu danda'a. Reeshiyoon erga deebi'ee booda kuufamni jijjiiramaa hojii daangessu hin turre yoo ta'e, abdii garmalee guddaa qabaachuu danda'a. Akkasumas garmalee salphifame ta'uu danda'a; sababni isaas meetiiliin buluu deebii hamma kennamee irratti hundaa'u kan bakka tokko irratti kallattii jijjiiru qaba. Qorattoonni isaa mataan isaanii kompaawundicha akka hormeetikitti ibsu: ciminni gadi aanaan riduuksii deeggaru; ciminni ol aanaan immoo elektiroonota sansalata hargansuu irraa gara biraatti qajeelcha, akkasumas akka kakaastuu oksideeffamaatti hojjechuu danda'a. Wantoota itti fayyadamuuf dhiyaatan dabaluu jechuun kaarvii sana caalaatti nageenya qabu hin godhu.

Yaaddoowwan walitti dhiibbaa NAD+ wajjin wal hin qabannes jiru. Meetiiliin buluu monoamine oxidase A ni danqa; kanaaf qorichoota farra dhiphina sammuu tokko tokko wajjin balaa seerotooniin wajjin walqabatu qaba; sakatta'iinsi summii sirna narvii giddugaleessaa gabaafame haalawwan 14 keessaa 13 ulaagaalee Hunter kan summii seerotooniinii akka guutan argate. Hamma ol aanaaf saaxilamuunis methemoglobinemia fiduu danda'a. Qoricha ajaja ogeessaatiin fudhattu yoo qabaatte, gaaffiin walitti makuu ogeessa fayyaa kee gaafachuu qabdu waa'ee karaawwan sanaa ti, waa'ee madaallii redoksii miti. Of eeggannoon wal fakkaatu walitti fayyadamoota baratamoofis ni hojjeta: dabalatawwan biroo meetiiliin buluu wajjin fudhataman ragaa mataa isaanii, irra caalaa hin qoratamne, qabu.

Qulqullinni yaalii kam akka gaggeessaa jirtu maaliif murteessa

Oomishni meetiiliin buluu hanga laaboraatooriin faallaa isaa mirkaneessutti makaa dha. Xuriin asitti barbaachisaa ta'e Azure B, phenothiazine gareen meetiilii irraa baafame kan hojii hin qabne miti. Inni halluu redoksii keessatti socho'u, bu'uura eleektirookemistirii wal fakkaatu qooddatu dha; kanaaf oomishni Azure B hamma hiika qabu of keessaa qabu gidduu seensuma tokkoo bifa qulqulluu ykn xuraa'aa miti. Inni makaa adda ta'e, reeshiyoo namni tokko illee hin ibsineen karaa hojii wal fakkaatu irratti hojjetu dha.

Sadarkaan USP bitataan gara wanta eenyummaan isaa murtaa'eetti itti ga'u dha. Oomishni sadarkaa USP hin taane irra caalaa halluu sadarkaa huccuu ti; halluuwwan sadarkaa huccuu immoo sibiilota ulfaatoo fi haftee bulbulchitootaa dabalatee, xuriiwwan akka hin nyaatamne godhan qabu.

Garaagarummaan sadarkaawwan gidduu jiru qofa miti. Gurgurtoonni hedduun USP wajjin walsimuu himatan sibiilota ulfaatoo qofa qoratu; sana booda garee qorannoo tokko sana akka walsimannaa guutuutti dhiyeessu. Ulaagaan guutuun eenyummaa, qulqullina, xuriiwwan orgaanikii, haftee bulbulchitootaa, xuriiwwan elementootaa, haftee gubuu booda hafu, daangaawwan maayikiroobotaa fi endootooksiinota baakteeriyaa hammata. Gareen qorannoo muraasni waa'ee wantoota hin hammatin hin mirkaneessu; wantoonni keessaa hafan immoo wantoota walqabatan fi haftee bulbulchitootaa hammatu.

Blupreme meetiiliin buluu oomishaa qorichaa irraa bita; waraqaa ragaa xiinxalaa ulaagaa guutuu hammatus ni maxxansa. Kanaaf wanti qaruuraa keessa jiru wantuma qorannoon ibsu dha. Bituu kee dura sababa kana ofumaan mirkaneeffachuu yoo barbaadde, qorannoo meetiiliin buluu akkamitti dubbisuu akka qabdu gosti qorannoo tokkoon tokkoon maal agarsiisuu akka danda'uu fi maal agarsiisuu akka hin dandeenye ibsa.

Garaagarummaa qorannoo cimaa dandamatu

Dursaa NAD+ dabaluun NAD+ hammam akka jiru jijjiira. Meetiiliin buluu NAD+ jiru maal akka hojjetu jijjiira. Inni jalqabaa gaaffii dhiyeessii ti; inni lammaffaan gaaffii yaa'insaa ti. Yaaliiwwan isa tokko deeggaran waa'ee isa kaanii waan xiqqoo qofa himu.

Meetiiliin buluu duuba akkaataan hojii walitti hidhata qabu, maayitookondiriyaa adda baafamee fi tishuu bineensotaa keessatti mirkanaa'e jira; garuu daangaa ifaa irra deddeebi'amee ibsame qaba: reeshiyoo jijjiiruun tishuu sirreessuu wajjin tokko miti. Wanti isa hanqatu yaaliiwwan namootaa dhiibbaa NAD+ namoota keessatti safaran dha. Wanti gareewwan lamaan keessaa tokko illee hin qabne immoo lamaan waliin fudhataman kallattiin qorachuu dha.

Gareewwan lamaan ilaalcha wal fakkaatu argachuun isaanif mala. Oomishni jijjiiramaa kam jijjiirra jedhee akka himatu gaafadhu; itti aansuun jijjiiramaa sanaaf namoota keessatti safartuuwwan kam akka jiran gaafadhu. Deebiin qorannoo seelii, hantuuta ykn karaa hojii amansiisaa yoo ta'e, inni isuma sana. Inni walitti qabama dabalatawwan waliin fudhatamanii miti.