Edemede
Methylene blue maka ịda mbà n’obi na nchegbu: nnwale, oke, na ihe ize ndụ mmekọrịta ọgwụ

A na-enye ndị ọrịa uche methylene blue kemgbe afọ 1890s, a na-anwale ya na nnwale a na-achịkwa kemgbe afọ 1980s, a na-amụkwa ya n’ụdị nnwale anụmanụ ndị na-emepụta eserese mmekọrịta ọnụọgụ ọgwụ na nzaghachi dị nnọọ doo anya. Onye na-achọ “methylene blue maka ịda mbà n’obi” na-ahụ ụdị ihe akaebe atọ a agwakọtara ọnụ, na-enweghị akara na-ekewa ha.
Ikewapụ ha dị mkpa. Ihe akaebe niile sitere na nnwale a na-achịkwa n’ahụ mmadụ banyere ọnọdụ uche bụ nnwale abụọ na otu nnwale ihu ihe na-atụ egwu n’ụlọ nyocha, nnwale abụọ edebanyere aha ahụ kwụsịrịkwa ihe karịrị afọ iri gara aga. Isiokwu a na-akọ ihe nke ọ bụla chọpụtara. Ọ naghị atụ aro methylene blue dịka ọgwụgwọ maka ọrịa ọnọdụ uche.
Ihe mere ihe e ji esiji ji bata n’edemede banyere ọnọdụ uche
Methylene blue bụ ngwakọta kemịkal mbụ e ji usoro sịntetik mepụta kpamkpam nke e ji mee ọgwụ. Monoamine oxidase A, nke a na-akpọ MAO-A n’ụzọ dị mkpirikpi, na-akụrisị serotonin, ọgwụ ndị na-egbochi ya bụkwa ọgwụ a maara nke ọma maka ịda mbà n’obi. Ramsay, Dunford, na Gillman tụrụ mmetụta ya n’elu MAO-A mmadụ e mere ka ọ dị ọcha ma kọọ ọnụọgụ nkwụsị ihe dị nso na 27 nanomolar, nke nkwụsị ahụ nwere ike ịlaghachi azụ. MAO-B chọrọ mkpokọta karịrị ugboro iri ise nke ahụ. Otu molekul ahụ na-egbochikwa nitric oxide synthase na guanylate cyclase; nke a mere Delport na ndị ọrụ ibe ya ji leba ọrụ ya megide ịda mbà n’obi anya n’ọmụmụ ntụle ha nke 2017 dịka ihe na-emetụta ọtụtụ ebe, kama ịbụ nsonaazụ otu ihe nnabata.
Nke ahụ na-akọwa ihe mere edemede nyocha anụmanụ ji enye olileanya ma dịkwa iche. N’oke, methylene blue na-emepụta omume yiri nke ọgwụ megide ịda mbà n’obi na nnwale igwu mmiri a manyere ha ime, naanị n’ime otu oke ọnụọgụ ọgwụ: Eroglu na Caglayan chọpụtara mmetụta n’etiti 15 na 30 mg/kg, ma ọ dịghị nke ha chọpụtara na 60 mg/kg, na otu eserese U tụgharịrị isi ala maka omume mbelata nchegbu. Ịgbanye obere ọnụọgụ n’akụkụ elu nke mpaghara isi awọ gbara aqueduct ụbụrụ gburugburu rụrụ ọrụ na 30 nanomoles, ma ọ rụghị ọrụ n’èzí oke ahụ. Nke a bụ hormesis, a pụghịkwa iji eserese nwere ọdịdị ahụ buru amụma ihe ga-eme n’ọnụọgụ dị elu.
Nnwale nke afọ 1980s na ọnụọgụ ọgwụ placebo nke nwere ike ọ bụghị placebo
Naylor na ndị ọrụ ibe ya mere nnwale afọ abụọ ebe otu ọ bụla na-amaghị ọgwụ e nyere, ndị ọrịa wee gbanwee ọgwụ ha na-anata n’ime ndị ọrịa 31 nwere ọrịa bipolar, na-atụnyere 300 mg kwa ụbọchị na 15 mg kwa ụbọchị ka ha na-aga n’ihu ịṅụ lithium. Iri na asaa mechara nnwale ahụ, ịda mbà n’obi dịkwa obere nke ukwuu mgbe ha nọ n’ọnụọgụ ọgwụ dị elu.
Nhazi ahụ nwere nsogbu kwesịrị ịghọta, n’ihi na ọ na-emeghachi. A họọrọ milligram iri na ise kwa ụbọchị dịka ngalaba “placebo” n’echiche na ọ naghị arụ ọrụ. Ndị dere ya mechara dekọọ “obi abụọ ha banyere izochi ozi nnwale, na enweghị nkwenye ma a pụrụ ile 15 mg methylene blue kwa ụbọchị anya dịka placebo.” Methylene blue na-eme ka mmamịrị nwee agba anụnụ anụnụ-akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, ya mere onye ọrịa ọ bụla na nnwale ngbanwe ọgwụ ahụ na-aṅụ ihe e ji esiji nke ọrụ ya pụtara ìhè n’oge abụọ ahụ. Ọ bụrụ na ọnụọgụ dị ala ahụ abụghị ihe na-adịghị arụ ọrụ, nnwale ahụ tụnyere ọnụọgụ ọgwụ abụọ na-arụ ọrụ.
Nnwale dị mkpụmkpụ tụnyere 15 mg kwa ụbọchị na ezigbo placebo n’ọrịa ịda mbà n’obi siri ike ruo izu atọ, n’ime ndị ọrịa 35, ma chọpụta mmụba ka ukwuu nke doro anya n’ọnọdụ ndị natara methylene blue. Izu atọ na ndị ọrịa iri atọ na ise bụ ezigbo ihe ngosi, ma ọ bụ obere nke.
Nnwale ngbanwe ọgwụ maka bipolar: ihe akaebe kachasị ike sitere n’ahụ mmadụ
Nnwale na-enye ozi kachasị bụ ọmụmụ 2017 nke Alda na ndị ọrụ ibe ya, e debanyere aha dịka NCT00214877. Ndị sonyere dị iri atọ na asaa nwere ọrịa bipolar I ma ọ bụ II, ha niile na-aṅụ lamotrigine dịka ọgwụ isi ha maka ime ka ọnọdụ uche kwụsie ike, ọtụtụ n’ime ha nwekwara mgbaàmà fọdụrụnụ dị nro ma ọ bụ nke etiti. Nhazi ahụ bụ nnwale ngbanwe ọgwụ ebe otu ọ bụla na-amaghị ọgwụ e nyere: 15 mg kwa ụbọchị ruo ọnwa atọ megide 195 mg kwa ụbọchị ruo ọnwa atọ, n’usoro a họọrọ na-enweghị usoro eburu ụzọ kpebie. Ndị dere ya kọwara ihe mere ha ji họrọ ọnụọgụ ọgwụ dị ala dịka ihe ntụnyere n’ụzọ doro anya: “Anyị họọrọ nhazi a n’ihi na methylene blue na-agbanwe agba mmamịrị, ya mere anyị enweghị ike iji placebo ọdịnala.”
Na nyocha nke ndị ọrịa 27 mechara nnwale ahụ:
- Ịda mbà n’obi belatara karịa n’ọnụọgụ ọgwụ dị elu, na nha mmetụta 0.71 n’Ihe Ọ̀tụ̀tụ̀ Hamilton maka Ịda Mbà n’Obi (95% CI 0.15 ruo 1.25, P = 0.034) na 0.80 n’Ihe Ọ̀tụ̀tụ̀ Montgomery-Asberg maka Ịda Mbà n’Obi (95% CI 0.27 ruo 1.30, P = 0.020).
- Nchegbu belatara karịa n’ọnụọgụ ọgwụ dị elu, na nha mmetụta 0.79 n’Ihe Ọ̀tụ̀tụ̀ Hamilton maka Nchegbu (95% CI 0.22 ruo 1.33, P = 0.028). Ihe ndị na-atụ nchegbu n’uche bụ isi ebe mmetụta ahụ pụtara; nchegbu na-apụta n’ahụ ruru ọkwa pụtara ihe n’ọnụọgụ nyocha naanị na nyocha nke gụnyere ndị niile e bu n’obi ịgwọ.
- Mgbaàmà mania nọgidere dị ala ma kwụsie ike, na-enweghị mgbanwe gaa na hypomania ma ọ bụ mania.
- Ikike iche echiche agbanweghị n’ọrụ isii ọ bụla, gụnyere mmụta okwu, ikike ịhazi na ijikwa ihe, na ncheta iweghachite ihe a mụtara.
Iri n’ime ndị 37 kwụsịrị isonye: otu n’ihi mmamịrị anụnụ anụnụ, otu n’ihi mmụba nchegbu, na otu mgbe ọnọdụ ọrịa ya kawanyere njọ. Mmetụta ndị ọzọ nke ọgwụ ahụ dị nwa oge ma dị nro, ọtụtụ bụ ọkụ n’ụzọ mmamịrị, afọ ọsịsa, ọgbụgbọ, na isi ọwụwa. N’etiti ndị sonyere 20 na 27 nọgidere na-aṅụ ọgwụ megide ịda mbà n’obi ma ọ bụ ọgwụ megide psychosis n’oge niile, nnwale ahụ akọghịkwa mmebi ahụ sitere n’oke ọrụ serotonin.
Ndị a abụghị ndị ịda mbà n’obi ha siri ike. Ọnụọgụ mmalite bụ 12.7 n’ihe ọ̀tụ̀tụ̀ Montgomery-Asberg, nke na-eru 60, na 7.6 n’ihe ọ̀tụ̀tụ̀ Hamilton nke nwere ihe 17: mgbaàmà fọdụrụnụ n’ime ndị ọrịa ọnọdụ ha kwụsiri ike, ọ bụghị ọrịa ịda mbà n’obi ukwu. Otu ntụle usoro nke onwe ya nke 2021 banyere ọgwụgwọ nchegbu n’ọrịa bipolar mgbaàmà ya dajụrụ gụrụ nnwale ahụ dịka otu n’ime naanị ọmụmụ ọgwụ abụọ nwetara nsonaazụ ọma maka nchegbu n’ime nnwale iri a nyochara nke e kenyere ndị sonyere n’otu dị iche iche na-enweghị usoro eburu ụzọ kpebie, ma kwuo na ọtụtụ ndị kwụsịrị isonye na mmetụta ndị ọzọ pụtara ìhè nwere ike imebi izochi ozi nnwale.
Otu nnwale nchegbu a na-achịkwa n’ahụ mmadụ
Nnwale mbụ a na-achịkwa n’ahụ mmadụ banyere methylene blue na nchegbu abụghị nnwale ọgwụgwọ kama ọ bụ nnwale ime ka ncheta sie ike. Telch na ndị ọrụ ibe ya kpọrọ ndị okenye nwere egwu siri ike banyere ịnọ n’ebe mechiri emechi, onye ọ bụla n’ime ha mechakwara nnwale isii nke ihu ihe na-atụ egwu, nke ọ bụla were nkeji ise, n’ime ụlọ mechiri emechi. Ozugbo nke ahụ gasịrị, ma naanị mgbe ọ gasịrị, ha natara 260 mg methylene blue ma ọ bụ placebo, ebe otu ọ bụla na-amaghị nke e nyere. Nnwale ọzọ otu ọnwa gachara n’ụlọ ọzọ tụrụ ma egwu ahụ alọghachila.
Nsonaazụ ahụ kewara otu ahụ. Ndị sonyere mechara oge ihu ihe na-atụ egwu ha na obere egwu nọgidere na-enweta uru ahụ nke ukwuu karịa na methylene blue, ebe ndị mechara ka na-atụ egwu nwere nsonaazụ ka njọ karịa na placebo. Ọ dị ka ọgwụ ahụ ọ na-eme ka mmụta ọ bụla mere sikwuo ike, ya mere oge nke mere ka egwu sie ike wetara egwu ka ukwuu. Ncheta ọnọdụ ihe mere ka mma n’agbanyeghị nke ahụ, nke na-akwado na ọgwụ ahụ ruru ụbụrụ. Otu ọnụọgụ ọgwụ ahụ n’otu usoro nnwale ahụ wetara nsonaazụ abụọ na-emegide ibe ha dabere n’otu ihe na-agbanwe, nke bụ isiokwu nke ihe mere ogo oge ihu ihe na-atụ egwu ji ekpebi nsonaazụ a.
Nnwale PTSD na mkpebi sitere n’aka ndị nọọrọ onwe ha
Ọmụmụ sochirinụ nke ka ukwuu bụ nnwale Zoellner na ndị ọrụ ibe ya n’ọrịa PTSD na-adịte aka, nke e kenyere ndị sonyere n’otu dị iche iche na-enweghị usoro eburu ụzọ kpebie, e debanyere aha dịka NCT01188694. Ndị ọrịa iri anọ na abụọ natara oge ise nke iche n’echiche ihe na-atụ egwu, otu kwa ụbọchị, nke 260 mg methylene blue sochiri; ma ọ bụ otu usoro ahụ nke placebo sochiri; ma ọ bụ ha nọ na ndepụta ndị na-echere, ndị mechara nata ọgwụgwọ ihu ihe na-atụ egwu ruo ogologo oge dịka usoro a na-emekarị.
N’ihe nsonaazụ bụ isi, Ihe Ọ̀tụ̀tụ̀ Mgbaàmà PTSD nke onye nyocha nọọrọ onwe ya tụrụ, methylene blue egosighị ọdịiche na placebo. Nsonaazụ e bipụtara na ndekọ nnwale gosiri ọnụọgụ mgbe ọgwụgwọ gasịrị nke 17.10 maka methylene blue megide 14.67 maka placebo, ha abụọ ka mma karịa ihe dị ka 32 na mmalite. Ọdịiche ahụ kwadoro placebo.
Ihe abụọ nke abụọ a chọpụtara gara n’ụzọ ọzọ. A gụrụ ọtụtụ ndị ọrịa natara methylene blue dịka ndị zara ọgwụgwọ, na ọnụ ọgụgụ ndị a chọrọ ịgwọ bụ 7.5, ogo ndụ ka mma na nha mmetụta 0.58. Uru ahụ dabere n’ikike ncheta ọrụ, kama ịdabere na mgbanwe n’ihe ndị ha kwenyere metụtara mmerụ uche.
Otu ntụle usoro nke 2023 banyere ịgbanwe ncheta site n’ọgwụ n’ọgwụgwọ uche lekwasịrị anya na mmerụ uche mechara tinye methylene blue na ihe ndị na-egosighi mmetụta pụtara ihe na mbelata mgbaàmà PTSD. Nke ahụ bụ nghọta ndị nọọrọ onwe ha nwere ugbu a: a gọnarịghị ya, e guzobebeghị ya, ọ sighịkwa ike iji ya n’èzí usoro nyocha.
Ihe na-ekewa ìgwè ndị a
Gụọ kọlụm ikpeazụ n’ihe gbasara nke abụọ, ọ bụghị n’ihe gbasara nchịkọta ọmụmụ ahụ.
| Ajụjụ | Ndị a mụrụ | Ọnụọgụ ọgwụ na ọnọdụ ọgwụ ndị ọzọ | Ihe gbanwere |
|---|---|---|---|
| Ọgwụ mgbakwunye ọ na-enyere mgbaàmà bipolar fọdụrụnụ aka? | Ndị okenye 37 nwere ọrịa bipolar I ma ọ bụ II, ọtụtụ nwere mgbaàmà dị nro | 195 mg/day megide 15 mg/day, ọnwa atọ nke ọ bụla, ngbanwe ọgwụ, a gara n’ihu ịṅụ lamotrigine | Ọnụọgụ ịda mbà n’obi na nchegbu ka mma n’ọnụọgụ ọgwụ dị elu; mania na ikike iche echiche agbanweghị |
| Ọnụọgụ ọgwụ dị ala ọ na-enyere ịda mbà n’obi siri ike aka? | Ndị ọrịa 35 nwere ọrịa ịda mbà n’obi siri ike | 15 mg/day megide placebo, izu atọ | Mmụba ka ukwuu karịa placebo n’obere nnwale dị mkpụmkpụ nke nwere naanị otu ihe ntụnyere |
| Ọ na-eme ka ịkwụsị egwu sie ike n’ime ndị nwere nchegbu? | Ndị okenye 42 nwere egwu ebe mechiri emechi n’usoro nnwale ihu ihe na-atụ egwu n’ụlọ nyocha | 260 mg dịka otu ọnụọgụ ọgwụ mgbe nnwale isii dị mkpụmkpụ nke ihu ihe na-atụ egwu gasịrị | Nchekwa mbelata egwu ruo otu ọnwa ka mma mgbe oge egwu dị ala gasịrị, ma ka njọ mgbe oge egwu dị elu gasịrị |
| Ọ na-eme ka ọgwụgwọ PTSD ka mma? | Ndị ọrịa 42 nwere PTSD na-adịte aka na-anata ọgwụgwọ iche n’echiche ihe na-atụ egwu | 260 mg mgbe nke ọ bụla n’ime oge ise kwa ụbọchị gasịrị | Enweghị ọdịiche n’ihe ọ̀tụ̀tụ̀ isi nke ịdị njọ; ọtụtụ ndị ọrịa zara ọgwụgwọ |
Ọ dịghị nke nnwale ndị a nwalere methylene blue dịka ọgwụgwọ a na-eji naanị ya maka ọrịa ịda mbà n’obi ukwu, ClinicalTrials.gov edepụtaghịkwa ọmụmụ ntinye ọgwụ ọhụrụ n’ọrịa ịda mbà n’obi ma ọ bụ nchegbu karịa abụọ dị n’elu, nke e debanyere aha na 2003 na 2009. Onye ọ bụla na-akọwa methylene blue dịka ọgwụ egosila na ọ na-arụ ọrụ megide ịda mbà n’obi na-akọwa echiche nyocha nwere usoro ọrụ nwere ezi uche na otu obere nnwale nwere nsonaazụ ọma na-akwado ya. Ọ dịghị nnwale akọpụtala mgbanwe gaa na mania.
Ihe ize ndụ mmekọrịta ọgwụ bụ ihe mere e ji kwesị ịkpachara anya
Methylene blue na-egbochi MAO-A. Nke ahụ bụ ihe mere o ji bụrụ ihe na-adọrọ mmasị maka ọnọdụ uche, ọ bụkwa ihe na-eme ka ọ dị ize ndụ mgbe e tinyere ya na ọgwụ ndị ọzọ na-akwalite ọrụ serotonin, gụnyere ọtụtụ ọgwụ megide ịda mbà n’obi. Ịgbakwunye ọgwụ na-egbochi MAO na ọgwụ na-egbochi iweghachi serotonin na-eme ka ọrụ serotonin bawanye site n’ụzọ abụọ dị iche iche, ngwakọta ahụ nwekwara ike ịkpata mmebi ahụ sitere n’oke ọrụ serotonin, nke na-egbu mmadụ mgbe ụfọdụ.
Ngwaahịa a na-enye site n’akwara ọbara nwere ịdọ aka ná ntị dị n’igbe banyere nke a. FDA dọrọ aka ná ntị banyere mmekọrịta ahụ na 2011, ma mechaa lekwasị anya karị n’inye ya site n’akwara ọbara na ụfọdụ ọgwụ megide ịda mbà n’obi. Methylene blue bụkwa otu ihe dị n’ụfọdụ ngwaahịa na-ebelata mgbu n’ụzọ mmamịrị, nke bụ otú opekata mpe otu ihe metụtara ịṅụ ya si mee n’otu onye ọrịa na-aṅụ ọtụtụ ọgwụ na-akwalite ọrụ serotonin. Nduzi mmekọrịta ọgwụ na-ekewa ihe ize ndụ ahụ dịka ụdị ọgwụ na ụzọ e si enye ya.
Ọ dịghị nke nnwale ọnọdụ uche abụọ ahụ na-emegide nchegbu ahụ, ma ọ dịghịkwa nke doziri ya. E mere ha abụọ n’ime ndị ọrịa ọtụtụ n’ime ha na-aṅụ ọgwụ uche ndị ọzọ, ọ dịghịkwa nke kọọrọ mmebi ahụ sitere n’oke ọrụ serotonin. Nke ahụ na-eme ka obi ruo mmadụ ala n’ime obere nnwale a na-enyocha nke ọma ma na-ewepụ ụfọdụ ndị mmadụ, kama ịbụ nkwenye nchekwa maka ịgwakọta ọgwụ n’onwe onye. Mmebi ahụ sitere n’oke ọrụ serotonin na-apụta dịka ahụ erughị ala ma ọ bụ mgbagwoju anya, ahụ ọkụ ma ọ bụ ọsụsọ dị ukwuu, obi ịkụ ọsọ ọsọ, ịma jijiji, akwara isi ike, na ịma jijiji mberede nke mmadụ anaghị achịkwa; ọ bụghị ọnọdụ a ga-enyocha n’ụlọ.
Ihe ọkwa ngwaahịa metụtara nke a
Karama abụọ nwere otu akara nwere ike ịdị iche n’ihe ndị ọzọ dị n’ime ha. Ịgbaso ụkpụrụ monograph USP bụ ihe onye na-azụ nwere ike inyocha, ngwaahịa na-adịghị agbaso ya yikwara ka ọ bụ ihe e mere maka ákwà, nke nwere ike ibu adịghị ọcha kemịkal organic dịka Azure B na Azure C, ihe mgbaze fọdụrụnụ, na ọla dị arọ n’ọkwa ụkpụrụ ọgwụ na-amachi.
Ọtụtụ ndị na-ere ahịa na-eji okwu “ndị ọzọ nwalere” na-anwale naanị ọla dị arọ, ọ dịghịkwa ihe ọzọ, wee gosipụta otu nchịkọta nnwale ahụ dịka ọ na-emezu ụkpụrụ niile. Blupreme na-anwale ụkpụrụ USP zuru ezu: njirimara, ịdị ọcha, adịghị ọcha organic, ihe mgbaze fọdụrụnụ, adịghị ọcha nke element, ihe fọdụrụ mgbe a gbachara ya ọkụ, oke ụmụ nje, na endotoxin nje bacteria, ma na-ebipụta asambodo nyocha maka ìgwè ngwaahịa ọ bụla. Ịgụ otu nke ọma pụtara inyocha nọmba ìgwè ngwaahịa, ụlọ nyocha, usoro, na oke, kama ịchọ akara na-egosi na ọ gafere.
Nchịkọta eziokwu
Nnwale bipolar bụ ihe akaebe kachasị ike sitere n’ahụ mmadụ, ọ na-egosikwa mmetụta mgbakwunye nke etiti n’elu mgbaàmà fọdụrụnụ n’ime ndị ọnọdụ ha kwụsiri ike ma nwee mgbaàmà dị nro. Nnwale ịda mbà n’obi siri ike were izu atọ ma nwee ndị ọrịa iri atọ na ise. Nnwale egwu ebe mechiri emechi na-egosi ezigbo mmetụta n’ime ka ncheta sie ike, nke nwere ike ịrụ ọrụ n’ụzọ ọ bụla n’ime ụzọ abụọ ahụ. Nnwale PTSD emeghachighị nsonaazụ ahụ n’ihe nsonaazụ ya bụ isi. Ọ dịghị ihe ọzọ a nwalere kemgbe ahụ.
Nke ahụ bụ otú usoro ọrụ na-enye olileanya si dị tupu ọ ghọọ ọgwụgwọ, ọ bụkwa otú ọ dị mgbe a na-ere ngwakọta kemịkal n’ihi ike usoro ọrụ ya kama nsonaazụ ya. Ọ bụrụ na ị na-aṅụ ọgwụ megide ịda mbà n’obi dọkịta nyere gị, ọgwụ na-egbochi MAO, opioid, ma ọ bụ ọgwụ ọ bụla ọzọ na-akwalite ọrụ serotonin, ndepụta ahụ kwesịrị ịbụ mmalite mkparịta ụka, tupu ajụjụ ọ bụla banyere ọnụọgụ ọgwụ. Ọbá akwụkwọ nyocha zuru ezu na-edepụta nnwale na ọmụmụ nnwale ndị na-akwado okwu ndị a. Malite na nchịkọta mmetụta ndị ọzọ na ọnọdụ ndị a na-ekwesịghị iji ya na ntụle ihe nyocha n’ahụ mmadụ na-akwado, ma gụọ ihe akaebe banyere ọrịa bipolar kpọmkwem ma ọ bụrụ na nke ahụ bụ ọrịa a chọpụtara na ị nwere. Akwụsịla ọgwụ dọkịta nyere gị iji nye ohere maka ọgwụ a ka na-anwale.