Azul de metileno e fígado graxo: que atoparon os estudos experimentais

Fígado graxo é unha denominación que engloba varios problemas distintos. Nunha persoa, o desencadeante é un consumo elevado e sostido de alcohol. Noutra, é unha achega excesiva de nutrientes con resistencia á insulina e unha maior chegada de graxa ao fígado. O microscopio pode mostrar unha simple acumulación de graxa en ambos os casos, pero as causas iniciais son diferentes. Esa diferenza determina o que pode demostrar cada experimento.

A literatura sobre o azul de metileno e o fígado graxo é escasa e, nesta cuestión, enteiramente preclínica. Hai tres estudos en ratas e ratos que se citan con maior frecuencia, e non todos apuntan na mesma dirección. Un estudo de alimentación con etanol corrixiu un cambio redox, pero non modificou a graxa hepática. Un estudo cunha dieta rica en graxas reduciu a graxa hepática xunto cun cambio na sinalización. Un estudo en animais sans atopou resultados opostos de peroxidación lipídica no fígado e no ril. Lidos en conxunto, mostran por que hai que manter separados tres resultados: o cambio redox, a activación da sinalización e a acumulación de graxa nos tecidos.

Tres resultados que é fácil confundir

Unha medida redox describe o manexo dos electróns. A relación hepática entre NAD+ e NADH indica se o ambiente celular está relativamente oxidado ou reducido. A oxidación do etanol converte NAD+ en NADH, polo que o consumo crónico de alcohol reduce esa relación. Un colorante que acepta electróns pode volver elevala. Iso é química, non unha proba de que haxa menos graxa almacenada.

Unha medida de sinalización describe a regulación. SIRT1 é un encima regulador dependente de NAD+ que modifica proteínas implicadas na función mitocondrial e no manexo dos lípidos. AMPK actúa como un sensor de baixa dispoñibilidade de enerxía que, ao activarse, favorece a oxidación dos combustibles e limita a síntese de lípidos. Cando un artigo informa da activación hepática de SIRT1 polo azul de metileno, está a describir un cambio regulador. Aínda non está a comunicar un resultado nun paciente.

Unha medida histolóxica ou bioquímica describe o propio fígado. Exemplos habituais son o contido de triglicéridos por gramo de tecido, a tinguidura da graxa neutra con Oil Red O, a avaliación da balonización e do dano con hematoxilina e eosina, e a actividade de ALT no plasma. Só esta terceira clase permite responder se a esteatose hepática mellorou co azul de metileno nese experimento.

Manter estas clases separadas evita a interpretación errónea máis común: un resultado favorable no estado redox ou na sinalización non equivale a menos fígado graxo.

Modelo con etanol: estado redox corrixido, graxa sen cambios

O resultado negativo máis claro procede dun estudo de alimentación crónica con etanol en ratas Wistar macho. Os animais recibiron etanol como parte dunha dieta líquida, ata alcanzar o 36 por cento da enerxía total, mentres que os controis con inxesta emparellada recibiron glicosa en substitución da enerxía do etanol. Un grupo con etanol e un grupo de control recibiron tamén azul de metileno a 130 mg por litro de dieta, arredor de 42 mg por kg ao día, desde o día 5 ata o día 30.

O estado redox estimouse a partir de pares estándar de metabolitos: lactato e piruvato para o citosol, e 3-hidroxibutirato e acetoacetato para as mitocondrias. Ao inicio da alimentación con doses elevadas de etanol, os grupos con etanol mostraron grandes cambios: a relación entre NAD+ e NADH diminuíu arredor dun 62 por cento no citosol e dun 71 por cento nas mitocondrias, xunto cun aumento do glicerol 3-fosfato. O azul de metileno reverteu en gran medida eses cambios e restableceu o glicerol 3-fosfato a valores próximos aos dos controis, sen modificar a inxesta de etanol, o aumento de peso corporal nin o etanol sérico.

A graxa hepática contou unha historia distinta. No día 12, antes de que se producise unha acumulación importante de graxa, os triglicéridos non diferían entre os grupos. No día 27, os grupos con etanol presentaban grandes aumentos dos triglicéridos, independentemente do azul de metileno. No día 30, os lípidos totais aumentaron arredor dun 89 por cento e os triglicéridos arredor dun 196 por cento nos animais alimentados con etanol, de novo sen que o colorante influíse. A infiltración graxa centrolobuliñar tiña o mesmo aspecto con ou sen tratamento. Os autores concluíron que o cambio redox provocado polo etanol non é a causa principal do fígado graxo tras unha alimentación prolongada neste modelo. Aquí resulta útil aprender a distinguir como os achados en animais e células se trasladan ao risco humano: un mecanismo pode ser real e, aínda así, non determinar o resultado.

Este é o estudo que cómpre citar cando alguén afirma que calquera corrección redox debe eliminar a graxa hepática. Neste deseño non o fixo.

Modelo metabólico: sinalización e menos graxa, en ratos

Un panorama distinto procede dun estudo en hepatocitos e ratos cunha dieta rica en graxas centrado en SIRT1 e AMPK. En células HepG2, células AML-12 e hepatocitos primarios de rata, o azul de metileno elevou a relación entre NAD+ e NADH, aumentou a proteína SIRT1, reduciu a acetilación do regulador PGC-1alpha, incrementou o contido de ADN mitocondrial e o consumo de osíxeno, e activou AMPK con aumentos posteriores de CPT-1 e PPARalpha. Cando se reduciu a expresión de SIRT1, perdeuse a activación de AMPK, o que vincula esta cadea con SIRT1 nese sistema celular. O colorante tamén contrarrestou os sinais lipoxénicos do agonista de LXR T0901317 e da exposición ao palmitato, incluída a indución de SREBP-1c, FAS e ACC.

A parte animal empregou ratos C57BL/6 macho alimentados cunha dieta cun 60 por cento de graxa durante 8 semanas, con azul de metileno administrado por vía oral catro veces por semana durante as últimas 4 semanas, a 3 ou 10 mg por kg ao día. Os ratos tratados mostraron menos tinguidura con Oil Red O, menos triglicéridos hepáticos, menos balonización e dexeneración graxa na histoloxía, e menos ALT plasmática que os ratos coa dieta rica en graxas sen tratamento. O estudo farmacocinético do mesmo artigo atopou unha biodispoñibilidade oral próxima ao 31 ao 35 por cento, cunha absorción intestinal case completa pero un metabolismo considerable, e a maior relación entre tecido e plasma no fígado, o que fai polo menos plausible un efecto hepático en termos de distribución.

É un sinal real de redución da esteatose, pero os seus límites son estreitos. É un experimento curto en ratos, con 9 a 10 animais por grupo, unha única dieta, dúas doses e catro semanas de tratamento. Avalía a esteatose metabólica e características da esteatohepatite, non a enfermidade relacionada co alcohol, e non avalía a cirrose, a reversión da fibrose nin ningún resultado en humanos. O papel das medidas mitocondriais e redox ao interpretar estes resultados é consideralas un apoio a unha hipótese, non unha dose nin un protocolo.

Instantánea de tecidos sans: mesma dose, órganos opostos

Un terceiro estudo adoita empregarse para apoiar afirmacións sobre o fígado que non lle corresponden. Nun experimento de 30 días en ratas Wistar femia sas, cinco animais recibiron azul de metileno a 1 mM na auga de bebida e cinco serviron como controis. A superóxido dismutase, a catalase e o glutatión reducido non cambiaron no fígado nin no ril. A peroxidación lipídica aumentou lixeiramente no fígado e diminuíu no ril. A ALT sérica e a creatinina diminuíron, sen cambios no nitróxeno ureico no sangue.

A interpretación rigorosa é a especificidade segundo o tecido en animais sans, non o tratamento dunha enfermidade. A mesma exposición pareceu lixeiramente prooxidante segundo un marcador no fígado e lixeiramente protectora segundo o mesmo marcador no ril, mentres que as defensas antioxidantes habituais permaneceron sen cambios. Con cinco animais por grupo e sen un modelo de enfermidade, este artigo advirte contra a cualificación do azul de metileno como antioxidante hepático xeral. Tamén mostra por que os cambios nos encimas hepáticos precisan un contexto de enfermidade definido antes de significaren unha mellora.

Comparación dos tres experimentos hepáticos

A táboa deixa visible a idea principal. Un colorante azul semellante, unha bioloxía diferente. O estudo con etanol separa o éxito redox do fracaso na redución da graxa. O estudo coa dieta reúne a sinalización e a mellora da graxa nun único modelo. O estudo en animais sans mostra que os marcadores redox poden moverse en direccións opostas segundo o órgano.

Por que non se pode afirmar que sexa un tratamento

Ningún destes estudos incluíu persoas con fígado graxo. As doses, as vías e as duracións difiren entre os artigos e non se converten nunha pauta para humanos mediante un simple axuste de escala. Os grupos pequenos, especialmente os tres animais por punto temporal de avaliación redox no estudo con etanol e os cinco por grupo no estudo en animais sans, deixan unha incerteza considerable. Tamén difiren o sexo, a cepa, a composición da dieta e o momento do tratamento en relación co dano. Ademais, os dous modelos de enfermidade representan causas iniciais distintas, polo que o resultado positivo coa dieta non pode compensar o resultado negativo co etanol, nin viceversa.

Para calquera persoa cunha enfermidade hepática diagnosticada, a lectura máis urxente é de precaución, non terapéutica. A visión xeral das precaucións renais e hepáticas co azul de metileno explica por que a alteración da función dos órganos cambia as cuestións de seguridade, mesmo cando un artigo sobre animais parece favorable. Leva a un profesional médico o diagnóstico, as análises recentes, o produto exacto e a vía de administración, e a lista completa de medicamentos, e pregunta que evidencia apoia ese produto para ese fin nunha persoa con ese grao de alteración funcional.

En resumo: o azul de metileno modificou o estado redox hepático nun modelo con etanol sen reducir a graxa almacenada, activou SIRT1 e AMPK á vez que reduciu a graxa nun modelo metabólico en ratos, e mostrou efectos redox específicos de cada órgano en ratas sas. É un conxunto de pistas para a investigación, non un tratamento establecido para o fígado graxo.