Ṣé methylene blue jẹ́ àdánidá, ọ̀gánìkì, tàbí ó wà nínú oúnjẹ?

Methylene blue jẹ́ àwọ̀ tí a ṣe nípasẹ̀ kẹ́míkà. Ó jẹ́ àpapọ̀ ọ̀gánìkì ní ìtumọ̀ ẹ̀kọ́ kẹ́míkà, ṣùgbọ́n ìyẹn kò túmọ̀ sí pé a gbìn ín ní ọ̀nà ọ̀gánìkì, pé a yọ ọ́ láti inú ewéko, tàbí pé ó ní ìjẹ́rìísí ọ̀gánìkì. Kò sí orísun oúnjẹ àdánidá fún methylene blue tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Àwọn òdòdó búlúù àti àwọn èròjà tí a fi ń fún oúnjẹ ní àwọ̀ ní àwọn nǹkan mìíràn nínú.

Àwọn ìyàtọ̀ wọ̀nyí ṣe pàtàkì nígbà tí àkọlé ọjà bá lo àwọn ọ̀rọ̀ bí “àdánidá,” “ọ̀gánìkì,” tàbí “tí ó dá lórí ewéko” láti fi hàn pé ohun tí ó wà nínú ìgò yẹ fún jíjẹ tàbí mímu. Ọ̀rọ̀ kọ̀ọ̀kan ń dáhùn ìbéèrè tí ó yàtọ̀, kò sì sí èyíkéyìí tí ó lè rọ́pò ẹ̀rí nípa ọjà náà gan-an.

Ibi tí methylene blue ti wá

Àkọsílẹ̀ IARC nípa orísun àti ṣíṣe methylene blue fi ọdún 1876 hàn gẹ́gẹ́ bí ìgbà tí a kọ́kọ́ ṣe é nípasẹ̀ kẹ́míkà, gẹ́gẹ́ bí àwọ̀ aṣọ tí ó dá lórí aniline. Àkọsílẹ̀ ìmọ̀ yìí náà sọ ní kedere pé ohun tí a ṣe nípasẹ̀ kẹ́míkà ni, kì í sì í wà ní àdánidá. Ṣíṣe rẹ̀ fún ọjà ń dá àwọ̀ náà sílẹ̀ nípasẹ̀ àwọn ìṣesí kẹ́míkà; a kì í kórè methylene blue láti inú ewéko búlúù.

Ìtàn yẹn kò fi hàn bí olùpèsè kan ṣe ń ṣe ohun tí ó ń tà lọ́wọ́lọ́wọ́. Àlàyé gbogbogbò nípa kẹ́míkà ilé iṣẹ́ kò lè fi ilé iṣẹ́ olùtà, àwọn ohun èlò ìbẹ̀rẹ̀, àwọn ìgbésẹ̀ ìwẹ̀nùmọ́, tàbí àwọn èsì ìdánwò rẹ̀ múlẹ̀. Ìwọ̀nyí nílò àwọn ìwé ẹ̀rí tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ọ̀nà ìpèsè. Àlàyé wa nípa ṣíṣe àti ìwẹ̀nùmọ́ methylene blue ya ìmọ̀ kẹ́míkà tí gbogbo ènìyàn lè rí sọ́tọ̀ kúrò ní ẹ̀rí tí ó jẹ́ ti ọjà kan pàtó.

Fún ìdánimọ̀ ìpìlẹ̀ rẹ̀ àti àwọn ìlò rẹ̀ tí ó yàtọ̀, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ohun tí methylene blue jẹ́. Gbólóhùn nípa orísun yẹ kí ó ṣàlàyé ohun tí ó wà nínú ìgò, kì í ṣe pé kí ó kàn mú kí ènìyàn rántí ìtàn ilé iṣẹ́ àwọ̀.

“Ọ̀gánìkì” ní ìtumọ̀ méjì tí ó yàtọ̀

Nínú ẹ̀kọ́ kẹ́míkà, ọ̀rọ̀ náà ń tọ́ka sí ẹ̀ka àwọn àpapọ̀ tí ó dá lórí kábọ̀nù. Àlàyé American Chemical Society nípa ẹ̀kọ́ kẹ́míkà ọ̀gánìkì fi àwọn ohun tí ènìyàn ṣe sínú ẹ̀ka náà. Methylene blue ní ìṣètò molikula tí ó ní kábọ̀nù nínú, nítorí náà pípe é ní àwọ̀ ọ̀gánìkì tọ̀nà nípa kẹ́míkà. Ṣíṣe àpapọ̀ ọ̀gánìkì nínú ilé iṣẹ́ kò sọ ọ́ di ohun tí kì í ṣe ọ̀gánìkì.

Ìjẹ́rìísí iṣẹ́ àgbẹ̀ ń béèrè ìbéèrè mìíràn: ṣé a ṣe ọjà tí ó yẹ, a sì bójú tó o ní ìbámu pẹ̀lú ìlànà tí a ti ṣàlàyé? Lábẹ́ àwọn ìlànà USDA fún fífi àkọlé ọ̀gánìkì sí ọjà, ọjà “ọ̀gánìkì” sábà nílò kí ó kéré tán 95% àwọn ohun inú rẹ̀ jẹ́ ọ̀gánìkì, pẹ̀lú àwọn ààlà lórí ìyókù. A kò fi omi àti iyọ̀ sínú ìṣirò yẹn, a kò sì lè pe àwọn fúnra wọn ní ọ̀gánìkì lórí àkọlé.

Èyí ń fún wa ní ọ̀nà tó wúlò láti ṣàyẹ̀wò àwọn ojútùú tí a ti fi omi pọ̀ sí. Olùtà kò lè ka omi sí ohun tó ní ìjẹ́rìísí ọ̀gánìkì, kí ó sì lo ìṣirò yẹn láti fi dá ẹ̀sùn ọ̀gánìkì fún ìgò náà láre. Bákan náà, èròjà ewéko ọ̀gánìkì nínú àdàpọ̀ kò fi hàn pé èròjà methylene blue ní ìjẹ́rìísí ọ̀gánìkì. Ṣàyẹ̀wò ohun tí ìjẹ́rìísí náà kàn gan-an.

Àwọn ìlànà USDA jẹ́ àpẹẹrẹ ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Bí àkọlé kan bá ń tọ́ka sí ètò orílẹ̀-èdè mìíràn, mọ ètò náà àti ẹni tí ó fúnni ní ìjẹ́rìísí, dípò fífi àwọn òfin Amẹ́ríkà sí i láìṣàyẹ̀wò.

Ìfiwéra àwọn ọ̀rọ̀ tí a ń lò

Lo ìfiwéra àwọn àkọlé àti ìpele methylene blue nígbà tí ẹ̀sùn bá kúrò nípa orísun sí àwọn ọ̀rọ̀ ìpele fún iṣẹ́ ẹ̀rọ, èròjà ìdánwò, àpò ẹja, tàbí àwọn ìlànà inú ìwé àṣẹ oògùn.

Ṣé àwọn oúnjẹ búlúù jẹ́ orísun methylene blue?

Àwọ̀ búlúù jẹ́ àbùdá tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀, kì í ṣe ìdánwò ìdánimọ̀ kẹ́míkà. Àwọn molikula tí ó yàtọ̀ lè fa ìmọ́lẹ̀ mọ́ra ní àwọn ọ̀nà tí ó ń fúnni ní àwọ̀ tó jọra lójú. Nítorí náà, fọ́tò ohun mímu búlúù kò fúnni ní ẹ̀rí pé ohun mímu náà ní methylene blue nínú.

Ewéko butterfly pea jẹ́ àpẹẹrẹ pàtó. Àlàyé FDA nípa ohun tí a yọ láti inú òdòdó butterfly pea sọ pé anthocyanins, ní pàtàkì àwọn àpapọ̀ tí ó wá láti delphinidin, ni àwọn èròjà àwọ̀ rẹ̀ pàtàkì. Àwọn èròjà àwọ̀ ewéko wọ̀nyí yàtọ̀ sí methylene blue nípa kẹ́míkà.

“Spirulina búlúù” tún lè fa ìdàrúdàpọ̀ mìíràn. Ìlànà FDA fún ìdánimọ̀ ohun tí a yọ láti spirulina sọ pé phycocyanins ni àwọn èròjà àwọ̀ pàtàkì nínú ohun tí a yọ láti Arthrospira platensis. Spirulina jẹ́ orísun cyanobacteria, kì í ṣe ewéko tí ó ń yọ òdòdó, kì í sì í ṣe orísun methylene blue. Pípe ohun méjì ní “àwọn èròjà búlúù tó ń dènà oxidation” kò ní mú kí ẹ̀kọ́ kẹ́míkà wọn, bí ara ṣe ń fa wọn wọlé, tàbí àwọn ipa wọn lè rọ́pò ara wọn.

Ìròyìn nípa ìṣẹ́kù àwọ̀ tàbí ìbàjẹ́ nínú oúnjẹ tún máa dáhùn ìbéèrè tí ó yàtọ̀ sí bóyá ohun kan wà nínú oúnjẹ ní àdánidá. Wíwá kẹ́míkà kan nínú oúnjẹ lẹ́yìn tí ó ti wọlé láti òde kò sọ kẹ́míkà tí a ṣe di èròjà oúnjẹ tí oúnjẹ náà ń pèsè ní déédéé. Kò sí ìpìlẹ̀ fún yíyan oúnjẹ láti gba iye methylene blue kan nípasẹ̀ jíjẹ.

Àtòkọ ìṣàyẹ̀wò fún ìmúdájú orísun

Lo àtòkọ ìṣàyẹ̀wò yìí nígbà tí àkọlé àti àwọn ìwé ẹ̀rí tí ó ṣe àtìlẹ́yìn fún un wà ní ṣíṣí níwájú rẹ. O tún lè ṣe ìgbàsílẹ̀ àtòkọ ìṣàyẹ̀wò tí o lè lò léraléra.

1. Ṣe ìdánimọ̀ èròjà náà. Ṣàkọsílẹ̀ orúkọ ohun náà ní kíkún, ìfojúsùn rẹ̀, ohun tí a fi tú u, àti àwọn èròjà mìíràn. Ṣàyẹ̀wò bóyá “àdánidá” ń ṣàlàyé àwọ̀ náà, ohun tí a fi ń fún un ní adùn, tàbí àmì ọjà lápapọ̀. Ìtọ́sọ́nà wa sí àwọn èròjà inú ojútùú methylene blue ṣàlàyé ìyàtọ̀ yìí.
2. Ṣàlàyé ẹ̀sùn náà ní pàtó. Béèrè bóyá “ọ̀gánìkì” túmọ̀ sí ìsọ̀rí kẹ́míkà tàbí iṣẹ́ àgbẹ̀ tí ó ní ìjẹ́rìísí. Fọ́múlà tí ó ní kábọ̀nù ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ìtumọ̀ àkọ́kọ́ nìkan.
3. Tọpasẹ̀ orísun tí a sọ. Fún ẹ̀sùn pé ó wá láti ewéko, béèrè fún irú ẹ̀dá ewéko náà, ìdánimọ̀ èròjà náà, àti àlàyé bí a ṣe ṣe é. Fọ́tò ewéko tàbí ohun búlúù tí a yọ jáde kì í ṣe ẹ̀rí ìdánimọ̀.
4. Ṣe ìmúdájú ààlà ìjẹ́rìísí. Ṣàkọsílẹ̀ ètò náà, ẹni tí ó fúnni ní ìjẹ́rìísí, àmì ìdánimọ̀ ìwé ìjẹ́rìísí, iṣẹ́ tí a dárúkọ, àti ọjà tàbí èròjà tí ó kàn. Ìwé ìjẹ́rìísí fún èròjà mìíràn tàbí ilé iṣẹ́ mìíràn kò fi ẹ̀sùn yìí múlẹ̀.
5. Ṣàyẹ̀wò ìpele ìṣelọpọ àti ìlò tí a pinnu. Rí i dájú pé nọ́mbà ìpele ìṣelọpọ bá àwọn ìwé àyẹ̀wò mu, kí o sì ka ìlànà àlàyé àti àwọn èsì tí a sọ. Ṣàyẹ̀wò bóyá àdàpọ̀ àti àkọlé náà bá ìlò tí a pinnu mu. Lo àtòkọ ìṣàyẹ̀wò ìfiwéra fún olùra fún ìfiwéra ọjà tó gbòòrò sí i.

Orísun kò pinnu bóyá kí o mú un

Ìmọ́, bí ó ṣe ń ṣiṣẹ́, àti bóyá ó yẹ fún ẹnìkan jẹ́ àwọn ìbéèrè tí ó yàtọ̀. Èsì ìdánwò ìmọ́ ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ohun tí ó wà nínú rẹ̀. Ẹ̀rí bí ó ṣe ń ṣiṣẹ́ ní í ṣe pẹ̀lú àbájáde tí a ṣàlàyé ní ipò tí a ṣàlàyé. Bóyá ó yẹ fún ẹnìkan tún dá lórí àdàpọ̀ rẹ̀, ọ̀nà tí a fi ń lò ó, ìtàn ìlera, àti àwọn oògùn tí ó lè ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú rẹ̀.

Fún àpẹẹrẹ, ìsọfúnni fún kíkọ ProvayBlue tí a ń fúnni nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ kìlọ̀ nípa àkójọpọ̀ àmì àìsàn serotonin tó le nígbà tí a bá lò ó pẹ̀lú àwọn oògùn tí ó ní ipa lórí serotonin àti àwọn opioid, ó sì sọ pé a kò gbọdọ̀ lò ó nígbà tí G6PD kò bá tó nítorí ewu àìtó ẹ̀jẹ̀ tí ìparun àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa ń fà. Àwọn wọ̀nyí jẹ́ àbùdá tí ó ní í ṣe pẹ̀lú oògùn àti aláìsàn, kì í ṣe àbùkù tí ẹ̀sùn nípa orísun lè mú kúrò. Nítorí náà, ọ̀rọ̀ “àdánidá” tàbí “ọ̀gánìkì” lórí ọjà tí a ń tà kì í ṣe ìpìlẹ̀ fún pí pinnu láti mu methylene blue. Jíròrò ìlò ìṣègùn tí a dabaa pẹ̀lú oníṣègùn tàbí onímọ̀ oògùn, ní lílo àkọlé ọjà náà gan-an àti àtòkọ àwọn oògùn tí o ń lò.