Búlúù methylene àti mígréènì: àwọn ìsọ̀rọ̀ nípa ìtọ́jú àti ẹ̀fọ́rí lẹ́yìn lílò

Búlúù methylene kì í ṣe ìtọ́jú mígréènì tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Àwọn ìwé ìwádìí ìṣègùn tí a rí fún àtúnyẹ̀wò yìí kò ní ìdánwò tí ó ní ẹgbẹ́ ìfiwéra tí ó fi hàn pé ó dá ìkọlù mígréènì dúró, ó dènà wọn, tàbí ó tọ́jú aura. Ìròyìn pé ẹ̀fọ́rí dín kù àti ìròyìn pé ẹ̀fọ́rí bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn lílò lè wà papọ̀ láìfi hàn bí búlúù methylene ṣe ń kan mígréènì tí a ti ṣe àyẹ̀wò rẹ̀.

Ọ̀kan lára àwọn ìdí fún ìdàrúdàpọ̀ náà ni pé ẹ̀fọ́rí lè dín kù nígbà tí a bá tọ́jú ohun tó fà á. A máa ń lo búlúù methylene ní ilé ìwòsàn láti tọ́jú methemoglobinemia tí ènìyàn ní lẹ́yìn ìbí. Àìsàn yẹn fúnra rẹ̀ lè fa ẹ̀fọ́rí líle tó jọ mígréènì. Ìtọ́jú tó ṣàṣeyọrí ní irú ipò bẹ́ẹ̀ ń dáhùn ìbéèrè mìíràn, kì í ṣe bóyá ẹni tó ní mígréènì yẹ kí ó lo búlúù methylene.

Wá ìrànlọ́wọ́ pàjáwìrì fún ẹ̀fọ́rí tó bẹ̀rẹ̀ lójijì tí ó sì le gan-an, àìlera tuntun tàbí ìṣòro sísọ̀rọ̀, dídákú, tàbí ẹ̀fọ́rí pẹ̀lú ìṣòro mímí àti ètè aláwọ̀ búlúù tàbí eérú. Má ṣe rò pé àwọn àmì wọ̀nyí jẹ́ ìyípadà tí a retí bí ara ṣe ń bá búlúù methylene mu. Ìtọ́sọ́nà NHS nípa ẹ̀fọ́rí sọ pé ìrora líle tó bẹ̀rẹ̀ lójijì àti àwọn àmì tó kan ètò iṣan ara jẹ́ àmì pàjáwìrì.

Ohun tí àwọn ìsọ̀rọ̀ nípa mígréènì fi hàn gan-an

Àwọn ìjíròrò tí a pèsè fi àwọn ìrírí tó lòdì sí ara wọn hàn: ọ̀kan lára àwọn ìjíròrò lórí fóòrù sọ nípa ẹ̀fọ́rí lẹ́yìn lílò búlúù methylene, nígbà tí òmíràn ní àwọn ìsọ̀rọ̀ pé ìrora dín kù ní ìbẹ̀rẹ̀ ìkọlù. Àwọn àkíyèsí àwọn òǹkàwé ni wọ̀nyí, kì í ṣe dátà ìṣègùn nípa bí ìtọ́jú ṣe ń ṣiṣẹ́. Ìjíròrò kejì tilẹ̀ sọ pé agbára ojútùú náà kò dájú, èyí tó mú kí ó ṣòro láti túmọ̀ iye ìfarahàn náà.

Ìwádìí ìtọ́jú tó wúlò yóò fìdí àyẹ̀wò mígréènì múlẹ̀, yóò ṣàlàyé ohun tí a lò àti ọ̀nà tí a gbà lò ó, yóò fi í wé ẹgbẹ́ ìfiwéra, yóò sì wọn àbájáde bíi àìsí ìrora ní àkókò pàtó tàbí ìyípadà nínú iye ọjọ́ mígréènì lóṣooṣù. Ẹ̀fọ́rí ẹni kan tó ń dín kù kò lè pèsè àwọn ìfiwéra tí kò sí wọ̀nyí. Mígréènì máa ń yí padà, àwọn ènìyàn sábà máa ń lo àwọn oògùn mìíràn, a sì lè lo ìtọ́jú nígbà tí ìkọlù náà ti ń yí padà tẹ́lẹ̀.

Ìwádìí nitric oxide fún wa ní ìdí tó dá lórí bí ara ṣe ń ṣiṣẹ́ láti ṣèwádìí àwọn ìlànà ẹ̀fọ́rí, ṣùgbọ́n kò fìdí búlúù methylene múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú. Nínú ìwádìí mígréènì ti Lassen àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ní 1998, L-NMMA, oògùn tó ń dí iṣẹ́ nitric oxide synthase lọ́wọ́ tí a fi sínú iṣan ẹ̀jẹ̀, mú kí ẹ̀fọ́rí dín kù ní wákàtí méjì nínú 10 lára 15 olùkópa tí a tọ́jú, ní ìfiwéra pẹ̀lú 2 lára 14 nínú ẹgbẹ́ ìfiwéra. Ṣùgbọ́n olùkópa mẹ́ta péré nínú ẹgbẹ́ placebo ni a pín sí ẹgbẹ́ wọn lọ́nà àìlétò nínú ìdánwò yẹn; àwọn mọ́kànlá yòókù nínú ẹgbẹ́ ìfiwéra wá láti àwọn ìwádìí tẹ́lẹ̀. Ohun tó tún ṣe pàtàkì jù ni pé L-NMMA jẹ́ oògùn mìíràn. A kò lè fi àbájáde rẹ̀ sí búlúù methylene tàbí sí àwọn ọjà tí a ń tà fún lílò ní ẹnu.

Ìyàtọ̀ kan náà kan ìwádìí búlúù methylene nínú àwọn ipò ìrora mìíràn. Ìlànà ìtọ́jú fún ìrora ní apá kan pàtó tàbí ìwádìí nípa àìsàn àwọn iṣan ara kò fìdí lílò rẹ̀ fún mígréènì múlẹ̀.

Tábìlì ẹ̀rí: ya àwọn ipò ẹ̀fọ́rí sọ́tọ̀

Tábìlì yìí ya àwọn ẹgbẹ́ tí a ṣèwádìí àti àwọn ìṣòro ìṣègùn sọ́tọ̀. Kò ṣètò bí ó ṣe ṣeé ṣe tó kí ẹni kan ní ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn.

Ìdí tí ìwé nípa methemoglobinemia kì í ṣe ìdánwò mígréènì

Ìwé ìwádìí tí a tọ́ka sí, Ẹ̀fọ́rí àti Methemoglobinemia ti Khan àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀, jáde lórí ayélujára ní 2019 àti nínú ẹ̀dà ìwé ìròyìn ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì ti January 2020. Ó ṣàtúnyẹ̀wò ẹ̀fọ́rí tí àìsàn mìíràn fà, ó sì ní àpẹẹrẹ aláìsàn tó ní ìrora líle káàkiri orí, ìmọ̀lára gígún bí abẹ́rẹ́ ní àyíká ẹnu, ètè àti ọwọ́ aláwọ̀ búlúù, ríru inú, àti èémí kúkúrú nígbà ìsapá ara. Àwọn àmì náà parí lẹ́yìn ìtọ́jú pẹ̀lú búlúù methylene.

Methemoglobinemia ń yí hemoglobin padà tó fi jẹ́ pé ẹ̀jẹ̀ kò lè gbé afẹ́fẹ́ oxygen lọ bí ó ṣe yẹ. Ìtọ́jú àìsàn ẹ̀jẹ̀ yẹn lè mú àwọn àmì rẹ̀ dín kù. Ìròyìn náà kìlọ̀ pé a lè ṣàṣìṣe ka àwọn àmì rẹ̀ sí mígréènì pẹ̀lú àníyàn tàbí mímí tó yára jù. Kò pín àwọn ènìyàn tí wọ́n ní mígréènì tí kò jẹ́ àbájáde àìsàn mìíràn sí ẹgbẹ́ búlúù methylene tàbí placebo lọ́nà àìlétò, ìdáhùn sí ìtọ́jú rẹ̀ kò sì fi hàn pé ó dènà tàbí ó dín ìkọlù mígréènì lásán kù. Àlàyé tó gbòòrò nípa ìtọ́jú methemoglobinemia ní ilé ìwòsàn ṣàlàyé lílò yẹn.

Fún àwọn òǹkàwé tí wọ́n ń wá “búlúù methylene àti aura mígréènì” ní pàtó, lẹ́tà kan tí ó jáde lẹ́yìn náà ṣàlàyé methemoglobinemia tó fara jọ mígréènì pẹ̀lú aura tó kan ìríran. Ìfarajọ àwọn àmì àìsàn ni èyí, kì í ṣe ẹ̀rí fún ìtọ́jú aura pẹ̀lú búlúù methylene. Àkọsílẹ̀ PubMed tí a lè kà kò ní àkótán, nítorí náà a kò lè mọ kúlẹ̀kúlẹ̀ ìtọ́jú aláìsàn yẹn láti inú àkọlé rẹ̀.

Ẹ̀fọ́rí lẹ́yìn ìfarahàn kì í ṣe ìdánwò serotonin

Àlàyé lílò PROVAYBLUE darúkọ ẹ̀fọ́rí lára àwọn ipa tí kò fẹ́ tí a ti ròyìn. Dátà wọ̀nyẹn dá lórí oògùn tí dókítà ń pàṣẹ tí a fi sínú iṣan ẹ̀jẹ̀ fún àwọn aláìsàn tó ní methemoglobinemia. Wọn kò sọ ìwọ̀n ewu fún ìmúrasílẹ̀ tí a lò ní ẹnu tí àwọn èròjà àti ìfarahàn rẹ̀ yàtọ̀.

Ní ìṣe, ẹ̀fọ́rí tuntun lè jẹ́ ipa tí kò fẹ́, ìkọlù mígréènì tí ẹni náà ti mọ̀, àìsàn ẹ̀fọ́rí mìíràn, tàbí apá kan nínú àìsàn mìíràn. Àkókò ṣe pàtàkì, ṣùgbọ́n “lẹ́yìn” kò tó láti mọ “nítorí.” Kọ ohun tó ṣẹlẹ̀ sílẹ̀, kí o sì wá ìmọ̀ràn kí o tó tún lo ọjà tí dókítà kò pàṣẹ. Má ṣe tún lílò náà ṣe láti dán ìbáṣepọ̀ náà wò, tàbí fi oògùn mìíràn kún un láti tako ipa rẹ̀.

Ìdààmú nípa ìbáṣepọ̀ oògùn jẹ́ ohun gidi: àwọn ìdánwò pẹ̀lú àwọn ensáyímù ènìyàn tí a ti sọ di mímọ́ fi hàn pé búlúù methylene ń dí iṣẹ́ monoamine oxidase A lọ́wọ́. Ṣùgbọ́n ẹ̀fọ́rí kò fi ìwọ̀n serotonin inú ara ẹni hàn. Ìdínkù àwọn àmì lẹ́yìn lílò èròjà mìíràn tàbí àìsí ẹ̀fọ́rí kò lè fi hàn pé serotonin ń fa ìpalára, tàbí pé irú ìpalára bẹ́ẹ̀ kò sí.

Ṣàyẹ̀wò orúkọ pàtó àwọn oògùn mígréènì

Ìtọ́jú mígréènì lè ní àwọn oògùn láti inú onírúurú ẹgbẹ́. Àlàyé sumatriptan sọ pé a kò gbọdọ̀ lò ó papọ̀ pẹ̀lú oògùn tó ń dí iṣẹ́ MAO-A lọ́wọ́. Àwọn oògùn kan tí a lò fún ìdènà, títí kan àwọn oògùn ìtọ́jú ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn, tún nílò àfiyèsí. Àlàyé abẹ́rẹ́ búlúù methylene kìlọ̀ nípa àìsàn serotonin nígbà lílò rẹ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn tó ń kan serotonin àti àwọn opioid. Onímọ̀ oògùn nílò orúkọ oògùn gan-an, kì í ṣe “oògùn mígréènì” nìkan.

Wá ìtọ́jú ìṣègùn kíákíá lẹ́yìn ìfarahàn bí àìbalẹ̀ tàbí ìdàrúdàpọ̀ bá ṣẹlẹ̀ pẹ̀lú ibà, òógùn tó pọ̀ gan-an, ìwárìrì, líle iṣan, tàbí ìṣípò ara tó ń ṣèṣì ṣẹlẹ̀ lójijì. Àwọn àmì wọ̀nyí tí wọ́n bá wá papọ̀ ń fa ìdààmú ju ẹ̀fọ́rí nìkan lọ. Má ṣe dá oògùn ìdènà tí dókítà pàṣẹ dúró kí o lè lo búlúù methylene, tàbí ṣe ètò àkókò fún dídúró de ìgbà tí oògùn yóò fi kúrò nínú ara fúnra rẹ. Ìtọ́sọ́nà ìbáṣepọ̀ oògùn ṣàlàyé àwọn ẹgbẹ́ tó yẹ; bí oògùn kan kò bá sí nínú àkójọ kúkúrú, ìyẹn kò túmọ̀ sí pé a ti fọwọ́ sí lílò rẹ̀.

Kọ ìṣẹ̀lẹ̀ náà sílẹ̀ láìfi ìtọ́jú falẹ̀

Gba ìwé ìkọsílẹ̀ ìtàn àwọn àmì àìsàn sílẹ̀ láti mú lọ sí ìpàdé ìtọ́jú. Ó ń ṣe àkọsílẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ kan, kì í ṣe àyẹ̀wò àìsàn tàbí àbá ìtọ́jú.

Ṣàlàyé bóyá ìrora yìí bá àpẹẹrẹ ẹ̀fọ́rí tí o ti mọ̀ mu, ìgbà tó bẹ̀rẹ̀ ní ìbámu pẹ̀lú ìfarahàn, ohun tí o lò, àti àwọn àmì mìíràn tó ṣẹlẹ̀. Fi àwọn ìyípadà nínú àwọn oògùn ẹ̀fọ́rí tí o máa ń lò sí i, àti bí o ṣe ń lo àwọn ìtọ́jú ìkọlù lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ tó. Lílò wọn léraléra fúnra rẹ̀ lè mú àyẹ̀wò ẹ̀fọ́rí díjú.

Ìtọ́sọ́nà NICE fún àyẹ̀wò ẹ̀fọ́rí ṣe àtìlẹ́yìn fún kíkọ bí ẹ̀fọ́rí ṣe ń ṣẹlẹ̀ tó, bí ó ṣe ń pẹ́ tó, bí ó ṣe le tó, àwọn àmì tó bá a wá, àwọn oògùn, àti àwọn ohun tó lè máa fà á sílẹ̀. Ó tún ya aura tí ó sábà ń bẹ̀rẹ̀ díẹ̀díẹ̀ tí ó sì máa ń parí sọ́tọ̀ sí àwọn àmì tó nílò àyẹ̀wò síwájú. A kò gbọdọ̀ pe ìṣẹ̀lẹ̀ ìríran tàbí ètò iṣan ara tó ṣẹlẹ̀ fún ìgbà àkọ́kọ́ tàbí tó yàtọ̀ gan-an ní “aura lásán” nítorí ìròyìn kan lórí ayélujára.

Fún ẹ̀fọ́rí tuntun tàbí èyí tí kò lọ lẹ́yìn ìfarahàn, mú àpò ọjà tàbí fọ́tò àlàyé rẹ̀ tó hàn kedere àti ìwé ìkọsílẹ̀ náà lọ sọ́dọ̀ oníṣègùn tàbí onímọ̀ oògùn. Ìtọ́sọ́nà ààbò tó gbòòrò àti àwọn ìbéèrè fún ìjíròrò pẹ̀lú oníṣègùn ń ṣèrànwọ́ láti ṣètò ìjíròrò náà nípa ọjà gan-an àti lílò tí a pinnu fún un.