Стоматологиядә метилен зәңгәре: кулланышлар һәм дәлилләр

Метилен зәңгәренең стоматология практикасында һәм тикшеренүләрдә берничә аерым роле бар. Стоматолог тештәге шикле ярыкны тикшергәндә, ул контрастны көчәйтә ала. Микробларга каршы фотодинамик терапиядә ул контрольдә тотылган яктылык тәэсире белән бергә кулланыла торган фотосенсибилизатор булып хезмәт итә. Лаборатория тикшеренүчеләре аның теш күзәнәкләренә тәэсирен дә өйрәнә. Бу кулланышлар төрле сорауларга җавап бирә һәм бер-берсен раслый алмый.

«Метилен зәңгәрен стоматологиядә куллану» дип эзләгәндә, микроскоп фотосурәтеннән теш пастасы турындагы киңәшкә күчеп китсәгез, бу аерма мөһим. Күренеп торган зәңгәр сызык — күзәтү нәтиҗәсе. Алынган үрнәкләрдә бактерияләр санының кимүе — дәвалау нәтиҗәсе. Боларның берсе дә буягыч белән теш чистарту кариесны булдырмый яки зарарланган тешне саклап кала дип расламый.

Кулланышны аның шартлары белән тәңгәлләштерегез

Бу кулланышлар таблицасы кулланылган материалны, куелган сорауны һәм дәлилләр нигезли алган нәтиҗәне аерып күрсәтә. Тикшеренүләрдәге составлар аларны танып белү өчен китерелә, әзерләү күрсәтмәләре булып тормый.

Кулланыш	Состав һәм шартлар	Нәрсәне ачыклый ала	Нәрсәне ачыкламый
Шикле ярыкны күренерлек итү	Табиб сайлаган буяу эремәсе; зурайтып карау белән стоматологик тикшерү	Карау мөмкин булган үзенчәлек буйлап контрастның артуын	Ярыкның тулы тирәнлеген, пульпаның торышын яки тешне алу кирәклеген
Тамыр каналын фотодинамик дәвалау	Тикшеренүгә хас фотосенсибилизатор һәм белгеч эшкәрткән канал эченә яктылык бирү	Үрнәкләрдәге микробларның үзгәрүен яки алдан билгеләнгән башка нәтиҗәләрне	Бактерияләр санына гына нигезләнеп тулы стерильләштерүне яки тешнең озак вакыт саклануын
Пародонтны фотодинамик дәвалау	Җирле буягыч эремәсе һәм билгеләнгән яктылык тәэсире; гадәттә механик эшкәртү белән бергә өйрәнелә	Тиешле контроль төркеме белән чагыштырганда өстәмә тәэсирләрне	Теш куныгын һәм теш ташын бетерүне алыштыру мөмкинлеген
Теш күзәнәкләрен тикшерү	Билгеләнгән үстерү мохите һәм лабораториядәге тәэсирләр	Шул тәҗрибә шартларында күзәнәкләрнең җавапларын	Пациентның тешләренә буягыч сөртүнең файдасын
Өйдә ясалган метилен зәңгәрле теш пастасы	Стандартлаштырылмаган катнашма һәм авыз куышлыгына кабат-кабат тәэсир	Югарыдагы кулланышлардан нәтиҗәлелек турында нәтиҗә ясап булмый	Кариесны булдырмауның, казналык авыруларын дәвалауның расланган нәтиҗәлелеген яки өйдә куллануның имин тәртибен

Метилен зәңгәре теш ярыгын ачыклый аламы?

Ул табибка шикле сызыкны күрергә ярдәм итә ала. Америка эндодонтлар ассоциациясе теш ярыгын бәяләгәндә метилен зәңгәре белән буяуны зурайтып карау, трансиллюминация, тешләп карау сынавы һәм пародонтны зондлау белән бергә тасвирлый. Буяу — шул тикшерүнең бер өлеше генә. Шул ук белгечләр мәкаләсендә ярыкның никадәр еракка сузылуын бәяләүнең мөһимлеге ассызыклана һәм бер генә стандарт тикшерүнең дә үзеннән-үзе озак вакытлы нәтиҗәне фаразлый алмавы билгеләнә.

Микроскоп карау мөмкин булган күренешне зурайта; ул барлык яшерен өслекләрне дә күренерлек итми. Шуңа күрә буялган сызыкны тешнең төзелеше һәм башка табылдыклар белән бәйләп аңлатырга кирәк. Ул үзе генә пульпаның сәламәт булуын күрсәтә, авыртуның барлык чыганакларын ачыклый яки тешне торгызып булмавын раслый алмый.

Ярык төрләре арасындагы аерма да мөһим. AAEның пациентлар өчен теш ярыклары турындагы белешмәлеге эмальдәге сай ярык сызыкларын теш очлары сынуыннан, ярыклы тешләрдән, икегә ярылган тешләрдән һәм тамырның вертикаль сынуларыннан аера. Дәвалау төргә, урнашуга һәм таралышына бәйле. Сызык табу — икегә ярылган теш табу дигән сүз түгел.

Әгәр стоматолог буяудан соң тешне алырга тәкъдим итсә, мондый сораулар файдалы: «Биредә нинди төр ярык бар?», «Аның таралышын нинди табылдыклар күрсәтә?» һәм «Бу табылдыклар тешне торгызу мөмкинлегенә ничек тәэсир итә?» Бу сораулар тәкъдимнең нигезен аңлатуны сорый. Караңгырак сызык үзе генә андый нигез булып тормый.

Ни өчен башка стоматологик сынаулар да мөһим

Пациент сканлау яки микроскоп белән тикшерүдән соң ни өчен өстәмә сынаулар кирәк икәнен белергә хаклы. Төрле сынаулар мәсьәләнең төрле якларын тикшерә. AAEның ярыклы һәм сынган тешләрне диагностикалау схемасы пульпаны бәяләүне, пародонт табылдыкларын, күз белән карауны һәм сурәтләүне үз эченә ала; бу табибка пульпа һәм тамыр очы тирәсе тукымалар буенча диагнозлар куярга мөмкинлек бирә.

Мәсәлән, салкын яки электр белән пульпаны сынау пульпаның җавабын тикшерә. Зондлау теш тирәсендәге тукымаларны бәяли. Трансиллюминация яктылыкның үтүен тикшерә. Буягыч өслек контрастын көчәйтә. Бу күзәтүләр бер үк аңлатманы нигезләргә яки өстәмә бәяләү таләп итә торган билгесезлек калдырырга мөмкин. Күзгә бик тәэсирле күренгән бер сынауны кабатлау калганнарын автоматик рәвештә алыштырмый.

Фотодинамик терапиядә буягыч башкача кулланыла

Еш кына aPDT дип кыскартыла торган микробларга каршы фотодинамик терапиядә метилен зәңгәре туры килгән яктылыкны йота һәм микроорганизмнарны зарарлый ала торган фотохимик реакцияләрдә катнаша. Моның өчен билгеләнгән фотосенсибилизатор составы һәм контрольдә тотылган яктылык тәэсире кирәк. Метилен зәңгәре белән кызыл яктылык арасындагы бәйләнеш ни өчен яктылыкның дулкын озынлыгы, аны бирү ысулы һәм тәэсир иттерүе процедураның үз өлешләре булуын аңлата.

Шуңа күрә өйрәнелә торган дәвалау — «метилен зәңгәре» генә түгел, ә берничә өлешнең берләшмәсе. 36 катнашучы кергән рандомизацияләнгән пародонт сынавында судагы метилен зәңгәре өслек-актив матдәле состав белән чагыштырылган; теш ташын бетерү һәм тамыр өслеген тигезләүдән соң 660-nm яктылык кулланылган. Тикшеренүдә бактерияләр кимүе яки бәяләнгән клиник күрсәткеч буенча төркемнәр арасында әһәмиятле аерма табылмавы хәбәр ителгән. Эремә нигезен үзгәртү автоматик рәвештә файдалы клиник өстенлек бирмәгән.

Стоматологик сынаулар нәрсә күрсәтә?

Нәтиҗәләр торышка, протоколга, чагыштыру чарасына һәм бәяләнә торган нәтиҗәгә бәйле. Тамыр каналлары буенча ике тикшеренү «теш бактерияләрен үтерә» кебек раслауның дәвалауны билгеләү өчен артык киң булуын күрсәтә.

Пульпа некрозы булган 30 алгы сөт теше буенча 2020 елгы рандомизацияләнгән сынауда бактерияләр йөкләнеше гадәти дәвалауда 93%, ә гадәти дәвалауга aPDT өстәгәндә 99% кимегән. Аерма статистик яктан әһәмиятле булмаган. Зуррак процент бу сынауда өстәмә процедураның өстенлеген күрсәтмәгән.

24 тамыр каналы кергән 2023 елгы клиник сынауда гадәти әзерләүдән соң aPDT кулланылганда яшәүгә сәләтле бактерияләр һәм ике бактериаль компонент күләменең әһәмиятле дәрәҗәдә күбрәк кимүе ачыкланган. Бу әлеге протоколга хас дезинфекция нәтиҗәсен нигезли. Ләкин үзе генә тешләрне алу очракларының кимүен яки тешләрнең озак вакыт яхшырак саклануын расламый.

Күрсәтмәләр киңрәк дәлилләр җыелмасын да исәпкә ала. Европа пародонтология федерациясенең 2020 елгы S3 күрсәтмәсенә нигезләнгән I–III стадиядәге пародонтит өчен икенче адым күрсәтмәсе казналык астын инструментлар белән эшкәртүгә билгеләнгән 660–670-nm яки 800–900-nm дулкын озынлыгы диапазоннарында фотодинамик терапия өстәмәскә тәкъдим итә. Бу тәкъдим пародонтны дәвалауга кагыла; аны автоматик рәвештә барлык стоматологик күрсәтмәләргә күчерергә ярамый.

Теш күзәнәкләре буенча табылдыклар теш пастасы өчен дәлил түгел

Бу темада еш искә алына торган бер мәкалә бөтенләй башка механизмга кагыла. Mikulás һәм хезмәттәшләренең 2020 елгы лаборатория тикшеренүендә тикшеренүчеләр кеше теш пульпасының тамыр күзәнәкләренә һәм аерып алынган баш мие митохондрияләренә TEGDMA сумала мономеры белән тәэсир иткән. Шул тәҗрибә шартларында метилен зәңгәре митохондрияләр эшчәнлегенең бозылган кайбер күрсәткечләрен өлешчә торгызган.

Бу эш күзәнәк биоэнергетикасын өйрәнгән. Анда кешеләрнең теш чистартуы, кариесны булдырмау, теш ярыгының төзәлүе яки әзер теш пастасы сынап каралмаган. Лабораториядәге кеше күзәнәкләре барыбер лаборатория дәлиле булып кала. Тикшеренүләр китапханәсендә кешеләр катнашындагы сынаулар белән эксперименталь тикшеренүләр арасындагы аерма мондый нәтиҗәне аңлатырга ярдәм итә.

Бу теш пастасы һәм авыз куышлыгын карау турындагы раслаулар өчен нәрсә аңлата

Югарыдагы дәлилләр өйдә метилен зәңгәрен стоматологик максатта куллану тәртибен нигезләми. Теш пастасына буягыч өстәү әзер составны үзгәртә, ләкин яңа катнашманың файдалы эшләвен, кабат-кабат тәэсиренең кабул итәрлек булуын яки теш реставрацияләре белән ярашуын күрсәтми. Көнкүреш яктылык җайланмасы да белгеч башкарган фотодинамик протоколны кабатламый.

Тәкъдим ителгән стоматологик процедура турында сүз барса, аның нинди диагнозга юнәлтелгәнен, стандарт ярдәмгә нинди файда өстәвен һәм бу файданы кайсы тикшеренү сынаганын сорагыз. Теш пастасы турындагы раслау өчен нәкъ шул әзер продуктка һәм вәгъдә ителгән нәтиҗәгә кагылышлы дәлилләрне сорагыз. Тамыр каналын дезинфекцияләү турындагы мәкалә бу бушлыкны тутыра алмый. Шулай ук авыз куышлыгындагы яссы кызыл тимрәү өчен фотодинамик сынаулар һәм авыздагы җәрәхәтләр һәм тамак авыртуы турындагы дәлилләр аерым бәяләү таләп итә торган башка торышларга кагыла.