Мәкалә
Бетта балыклары өчен метилен зәңгәрлеге: дәвалау турында еш бирелә торган сорауларга җаваплар

Бетта асраучы кеше теткәләнгән йөзгечләрне күрә, зәңгәр сыекчалы шешәгә үрелә һәм иң башта дөрес булмаган сорау бирә. Гадәттә ул «күпме?» дип сорый, ә «нәрсә өчен, нинди суда һәм ничек үлчәп?» дип сорарга тиеш. Бетталар аквариумда дәвалауга хас барлык гадәти хаталарны бер кечкенә савытка туплый: үлчәү хатасын көчәйтә торган бик аз су күләме, су өстендәге һаваны сулый торган балык һәм бер генә авыруны да төгәл күрсәтми торган билге — теткәләнгән йөзгечләр.
Бу сорау-җаваплар беттага хас мәсьәләләрне аңлата. Ул сез инде гомуми аквариумда дәвалау турында карар кабул итү схемасын карап чыккансыз дип исәпли һәм ике теманы аерым битләргә калдыра: йөзгеч черүе һәм гөмбә авырулары турында гомуми дәлилләр, шулай ук ванна белән аквариумда дәвалауның гомуми ысуллары.
Метилен зәңгәрлеге беттаның йөзгеч черүен дәвалыймы?
Моны гомуми рәвештә раслап булмый. Башта этикетканы укыгыз. Kordon метилен зәңгәрлеге препараты турындагы мәгълүматта 2.303% су эремәсенең балык уылдыгындагы гөмбәләрне контрольдә тоту һәм өслек гөмбә инфекцияләре өчен күрсәтелгәнлеге әйтелә. Өстәмә куллану өлкәләре — кайбер тышкы беркүзәнәклеләргә каршы куллану һәм нитрит яки цианид белән агулану билгеле булган очракларда ярдәм итү. Шул ук этикетка бактерия инфекцияләрен, трематодаларны, Oodinium һәм авыррак гөмбә авыруларын куллану күрсәтмәләренә кертми.
Йөзгеч черүенең күпчелек очракларында нәкъ шул чикләү хәлиткеч була. Бетталарда йөзгеч черүе еш кына бактерияләр белән бәйле: аны Aeromonas яки Pseudomonas кебек организмнар яисә колумнариоз китереп чыгара, ә гөмбә инде зарарланган тукымага соңыннан кушыла. Шуңа күрә йөзгеч читендәге мамыксыман катлам буягыч куллану күрсәтмәләренә кермәгән бактерия проблемасы өстенә кушылган гөмбә инфекциясе булырга мөмкин. Төп бактерия инфекциясе дәвам иткәндә күренеп торган ак үсентене генә дәвалау — гадәти уңышсызлык сценарие: су зәңгәрләнә, балык асраучы чара күрелгән дип уйлый, ә йөзгечләр таркалуын дәвам итә.
Шуңа күрә дөрес җавап шартларга бәйле. Су хайваннары белән эшләүче ветеринар беттагызда өслек гөмбә инфекциясен ачыкласа, метилен зәңгәрлеге этикеткадагы куллану күрсәтмәләренә туры килә. Диагноз бактерияләр китереп чыгарган йөзгеч черүе булса, туры килми, һәм сезгә башка план кирәк. Бу чикләүне нигезләгән дәлилләр, шул исәптән метилен зәңгәрлегенең ихтиофтириозга, йөзгеч черүенә һәм гөмбә авыруларына каршы нәрсә эшли алуы яки ала алмавы күрсәтелгәнлеге, йөзгеч черүе һәм гөмбә авырулары турындагы дәлилләр кулланмасында карала. Ул биттәге нәтиҗәне доза итеп кабул итмәгез; аны ачыкланган диагноз нигезендә карагыз.
Беттамны үз аквариумында дәвалый аламмы?
Җиһазларсыз һәм бизәкләрсез аерым дәвалау савытына өстенлек бирегез. Өй аквариумының өч үзенчәлеге препаратны турыдан-туры аңа кушуга каршы дәлил булып тора, һәм өчесе дә имеш-мимештән түгел, ә препарат этикеткасыннан алынган.
Беренчедән, җитештерүче биологик фильтрлауга таянган системаларда кулланудан кисәтә. Нитрификацияләүче бактерияләр беттагыз дәвалау вакытында да бүлеп чыгара торган аммиакны эшкәртә, һәм аларның эшен бозган дәвалау бер проблеманы икенчесенә алыштыра. Икенчедән, этикетка үсемлекләр үсешенә комачаулау турында кисәтә һәм препаратның активлаштырылган күмер белән чыгарылуын, күзәнәкле материалларга сеңүен искәртә. Бу бизәлгән, фильтрлы аквариумда балыкның чынлыкта нинди тәэсиргә дучар булуын алдан билгеләүне кыенлаштыра. Өченчедән, аквариум силиконында даими таплар калырга мөмкин; бу тышкы күренешкә генә кагыла, әмма кире кайтарып булмый торган нәтиҗә, шуңа күрә препаратны салганчы аны белү мөһим.
Альтернатива — су күләме билгеле булган, җылыткыч һәм йомшак аэрация белән җиһазландырылган, эчендә күзәнәкле әйберләр булмаган буш дәвалау савыты. Мондый шартлар төп аквариумны да препарат тәэсиреннән саклый. Әмма аерып кую гына суны куркынычсыз итми. Дәвалау савытында эшләп килгән биофильтр юк, шуңа күрә кечкенә күләмдә аммиак тиз артырга мөмкин. UF/IFASның әйләнешле су системаларында химик матдәләр куллану буенча күрсәтмәләре авырган балыкларны дәвалау өчен аерып куярга тәкъдим итә һәм химик тәэсирнең тәэсир итү шартларына һәм система шартларына бәйле булуын аңлата. Дәвалау суын күзәтеп торыгыз, температураны контрольдә тотыгыз һәм дәвалау җиһазларын аерым саклагыз. Фильтрлар, үсемлекләр, креветкалар һәм диңгез системалары белән ярашу нечкәлекләре аквариум һәм анда яшәүче организмнар белән ярашу кулланмасында тупланган.
Беттам кечкенә аквариумда яши. Дозаны арттырудан ничек сакланырга?
Кечкенә күләмнәр аз гына үлчәү хаталарын концентрациядә зур хаталарга әйләндерә. 2 liter сыйдырышлы дәвалау савытында ялгыш саналган бер тамчы концентрацияне 40 liter аквариумдагы шундый ук тамчыга караганда берничә тапкыр күбрәк үзгәртә. Бетталар еш кына нәкъ шундый кечкенә күләмнәрдә асрала һәм, димәк, шунда дәвалана.
Саклану юлы — төгәл тәртипне үтәү. Дәвалау суын әзерләгәнче дүрт нәрсәне язып куегыз: препаратның төгәл атамасын, шешәдә күрсәтелгән актив матдә концентрациясен, этикеткада кулланылган берәмлекләрдә үлчәнгән дәвалау суы күләмен һәм сайланган ысулны. Шешәдәге процент дәвалау концентрациясен түгел, ә башлангыч эремәне тасвирлый; күрсәтмәләр шул эремәнең билгеле бер су күләменә күпме кушылуын аңлата. Кыска вакытка чумдыру белән озаграк тоту — концентрация һәм вакытның төрле парлары, шуңа күрә бер протоколдагы концентрацияне икенчесендәге вакыт белән беркайчан да кушмагыз. Ванна һәм аквариумда дәвалауны чагыштырган кулланма ни өчен бу парларны үзара алыштырып булмавын аңлата һәм этикеткадагы протоколларны җентекләп карый.
Аквариумның номиналь зурлыгына ышану урынына су күләмен үлчәгез. Грунт, бизәкләр һәм түбәнәйтелгән су дәрәҗәсе игълан ителгән сыйдырышлыкны киметә, ә кечкенә савытта һәр җитмәгән ярты литр зур өлешне тәшкил итә. Метрик үлчәү берәмлекләрен кулланыгыз, башлангыч эремәне шешәдән тамызып түгел, ә шприц яки бүлемле пипетка белән үлчәгез һәм балыкны кертү алдыннан дәвалау суының бөтен күләмен әзерләгез.
Лабиринт органы дәвалауда нәрсәне дә булса үзгәртәме?
Әйе, бер гамәли яктан. Бетталар — лабиринтлы балыклар: алар саңаклары аша судан кислород алудан тыш, махсус орган аша атмосфера һавасын сулар өчен өскә күтәрелә. Шуңа күрә асрау буенча күрсәтмәләр су өслегенә тоткарлыксыз чыгу мөмкинлеген тәкъдим итә. Дәвалау савытында су өслегенә чыгу мөмкинлеге һәрвакыт булырга тиеш; аның өстендә тыгыз ябылган салкын капкач түгел, ә җылы дымлы һава булырга тиеш.
Бу ике сәбәптән мөһим. Беренчедән, дәвалау суын тыгыз капларга яки савытны кырыена кадәр тутырырга тәкъдим иткән теләсә кайсы протокол балыкның сулыш алу рәвешенә каршы килә. Һава өчен бушлык калдырыгыз һәм һава үткәрә торган капкач кулланыгыз. Дәвалау суын балык күнеккән шул ук җылы, тотрыклы температурада тотыгыз; ветеринар күрсәтмәләр бетта аквариумнары өчен 76 to 81F тәкъдим итә, гадәттә бу температура җылыткыч белән саклана. Икенчедән, су өслегендә сулыш алу начар судан сакламый. Аммиак һәм нитрит, һавага чыгу мөмкинлегенә карамастан, саңакларны зарарлый һәм балыкны стресска дучар итә. Шуңа күрә дәвалау савытындагы балык һава йота алса да, суны күзәтеп торырга кирәк. Даими рәвештә һава җитмәгәндәй сулыш алу, сүлпәнлек яки әйберләргә ышкылу күрсәгез, аларны күбрәк буягыч өстәүгә ишарә дип түгел, ә хәл ителмәгән су яки авыру проблемасы билгеләре дип кабул итегез.
Метилен зәңгәрлеген бөтенләй куллана башлаганчы нәрсәне тикшерергә кирәк?
Авыруга исем биргәнче яшәү шартларын тикшерегез. UF/IFASның балык сәламәтлеген идарә итү кулланмасы балыклар авыру булып күренгәндә иң элек су сыйфатын тикшерергә тәкъдим итә. Авыру очракларын башлангыч тикшерүдә кимендә суда эрегән кислород, аммиак, нитрит һәм pH бәяләнергә тиеш. Бетта аквариумындагы су үтә күренмәле булса да, анда зарарлы аммиак булырга мөмкин: балыкка зыян китерә торган концентрацияләрдә ул төссез һәм иссез. Ә гомуми аммиак күләменең мәгънәсен аңлау өчен температура һәм pH кирәк; моны UF/IFAS аквакультура системаларындагы аммиак турында аңлата.
Теләсә кайсы аквариум балыгы өчен булган карар кабул итү тәртибен үтәгез: су сыйфатын һәм җиһазларны тикшерегез, ачыкланган проблеманы препаратның чын куллану күрсәтмәләре белән чагыштырыгыз, препаратның төгәл төрен һәм күрсәтмәләрнең укырлык булуын раслагыз, дәвалау савытының этикеткадагы ярашу шартларына туры килә алуын тикшерегез, суның чын күләмен үлчәгез һәм күзәтү, дәвалауны тәмамлау, кирәк булса белгечкә мөрәҗәгать итү планын билгеләгез. Җәрәхәтләр, дәвамлы сулыш алу кыенлыгы яки балыкларның үлүе дәвам итү буягычны тагын бер тапкыр куллануны түгел, ә су хайваннары белән эшләүче ветеринарның яки балык сәламәтлеге белгеченең тиз арада бәяләвен таләп итә.
Һәр яңа беттаны профилактика өчен эремәгә чумдырырга кирәкме?
Моны гадәти тәртиптә башкару нигезле түгел. Ташу суының зәңгәр булуы һәр яңа килгән балыкка ваннаның файдалы икәненә дәлил түгел. Флорида университетының Тропик аквакультура лабораториясе хәбәр иткән тәҗрибәләрдә профилактик ванна буларак кулланылган метилен зәңгәрлеге балыкларның үлчәнгән тышкы күренешен яки үз-үзен тотышын яхшыртмаган. Бәрхет койрыклы кылычлы балыкларны ташу буенча аерым сынауда препарат кулланылган балыкларның шунда ук тышкы күренеше яхшырак булган, әмма бер атнадан соң аерма юкка чыккан. Тәэсир шартлары төрле, күзәтү нәтиҗәләре төрле — ташу өчен универсаль тәкъдим юк.
Яңа бетта өчен карантин һәм күзәтү профилактик препарат кулланудан яхшырак. UF/IFASның аквариумны җаваплы тоту буенча күрсәтмәләре карантинны, яраклы фильтрлауны, туклануны һәм су сыйфатын көндәлек авыруларны булдырмау чараларына кертә. Балыкны күзәтегез, суны тикшерегез һәм даруны шул план кысаларында ачыкланган ихтыяҗ булганда гына кулланыгыз.
Кыскача
Ачыкланган проблеманы билгеләгез, аның препарат этикеткасындагы куллану күрсәтмәләренә керүен раслагыз һәм балыкны су күләме үлчәнгән, җиһазларсыз һәм бизәкләрсез, су өслегенә чыгу мөмкинлеге булган савытта, күзәтү планы буенча дәвалагыз. Диагнозсыз йөзгеч черүе — куллану күрсәтмәсе түгел. Күләме үлчәнмәгән кечкенә аквариум — доза түгел. Ә күзәтү планы булмаган зәңгәр аквариум — дәвалау түгел.