Мәкалә
Метилен зәңгәре белән буяу: микроскопия ысуллары һәм чын сурәтләр атласы

Метилен зәңгәре белән буяу якты кырлы микроскопиядә гадәттә тонык күренгән күзәнәк үзенчәлекләрен аеруны җиңеләйтә. Ул укучыларга яңак күзәнәгенең төшен табарга яки микроорганизмнарның контурларын һәм урнашуын тикшерергә ярдәм итә ала. Әмма зәңгәр объект — күзәтү нәтиҗәсе генә. Организмның исемен билгеләү, аны үлчәү һәм аның авыруны күрсәтү-күрсәтмәвен ачыклау — аерым бурычлар.
Тышлык контраст принцибын күрсәтә. Түбәндәге атласта бер-берсеннән бәйсез рәвештә документлаштырылган үрнәкләрнең чын фотосурәтләре һәм аларның башлангыч чыганак мәгълүматы китерелгән.
Метилен зәңгәре нәрсәләрне күрсәтә?
Метилен зәңгәре — нигезле буягыч: аның төсле ионы уңай корылмага ия. OpenStax үрнәкләрне буяуга багышланган бүлегендә аңлатканча, нигезле буягычлар тискәре корылмалы күзәнәк материалы белән үзара тәэсир итешә һәм күзәнәкләрне яктырак фоннан аерып күрсәтә ала. Тиешенчә әзерләнгән препаратларда метилен зәңгәре нуклеин кислоталарына бай өлкәләрне һәм буягычны бәйләүче башка структураларны ачык күрсәтә.
Гади буяуда контрастны бер буягыч тәэмин итә. Шуңа күрә төрле организмнар, бер үк организм булмасалар да, зәңгәр булып күренергә мөмкин. Баштагы файдалы сораулар тасвирлау характерында була: объектлар түгәрәкме, әллә озынчамы; аерыммы, әллә тупланганмы; тигез буялганмы, әллә эчке өлешләре аерылып торамы? Төсне классификация нәтиҗәсе дип аңлатканчы, гади буяу белән Грам буенча буяу арасындагы аерманы карагыз.
Контраст белән аерып күрсәтү сәләте — төрле төшенчәләр. Контраст объектны тирәлегеннән аерырга ярдәм итә; аерып күрсәтү сәләте бер-берсенә якын детальләрне аерым күрергә мөмкинлек бирә. Караңгырак сурәт күбрәк структураларның аерылып күренүен гарантияләми. Һәр караңгы бөртекне дә органелла дип атарга ярамый.
Натив препаратлар, буялган юеш препаратлар һәм мазоклар
Буялмаган, ягъни натив, юеш препарат үрнәкне буягыч өстәмичә карарга мөмкинлек бирә, әмма аны башлангыч тирәлегеннән алу да үрнәкне үзгәртә. Буялган юеш препаратта материал япма пыяла астында сыеклыкта кала, ә аңа реактив өстәлә. Фиксацияләнгән мазок әзерләгәндә материалны предмет пыяласына җәяләр һәм алга таба эшкәртү алдыннан билгеләнгән фиксация ысулын кулланалар. OpenStax препарат әзерләүгә күзәтүендә юеш препаратларны фиксациядән аера һәм фиксацияләнгән организмнарның ни өчен инде гадәти хәрәкәтен яки матдәләр алмашын күрсәтмәвен аңлата.
Бу препаратлар төрле сорауларга җавап бирә:
| Препарат | Файдалы күзәтү | Сурәт үзе генә нәрсәне ачыклый алмый |
|---|---|---|
| Натив юеш препарат | Хәрәкәт, контурлар, табигый рәвештә күренә торган материал | Хәрәкәт яки форма буенча гына организмның кем булуын |
| Буялган юеш препарат | Буягычны бәйләүче структуралар белән тирәлек арасындагы контраст | Реактивның гадәти физиологияне үзгәртмичә калдыру-калдырмавын |
| Фиксацияләнгән, буялган мазок | Билгеләнгән әзерләүдән соң сакланган морфология | Башлангыч тере үрнәкнең үзен ничек тотуын |
| Исеме билгеләнгән дифференциаль ысул | Тиешле контрольләр белән билгеләнгән буяу реакциясе | Ысулга караган киңрәк дәлилләрсез төрне яки диагнозны |
Дәрестә чагыштыру өчен, укыту протоколы буенча аерым әзерләнгән буялган препаратны караганчы, буялмаган препаратны теркәп куегыз. Яктырту һәм сурәт төшерү көйләүләре чагыштырырлык булсын. Ике төрле күзәнәк фотога төшерелгән булса, аларны бер күзәнәкнең «алдан һәм соңыннан» язмасы итеп түгел, ә мисаллар итеп тасвирлагыз.
Микроскопия атласы: өч чын буялган үрнәк
Бу атлас — ачык лицензияле өч микрофотографиядән төзелгән авторлык сайланмасы һәм аларның аңлатмасы. Чыганак авторлары үрнәкләрне һәм буягычларны күрсәтә. Без аларның үрнәкләрен бәйсез рәвештә расламадык. Сурәтләр кырыйлары киселмичә, югалтусыз WebP форматына күчерелгән; аларга яңа детальләр өстәлмәгән һәм төсләре үзгәртелмәгән.
1 нче рәсем: кеше яңагы күзәнәкләре

Үрнәк: кеше яңагы күзәнәкләре. Буягыч: метилен зәңгәре. Зурайту: 400×, фотограф хәбәр иткәнчә. Масштаб сызыгы: юк; чыганакта калибрланган пиксель үлчәме бирелмәгән. Фотограф — Fritzmann2002, 2017, чыганак — Кеше яңагы күзәнәкләре (метилен зәңгәре белән буяу), лицензиясе — CC BY-SA 4.0. Бу күчермәдә шул лицензия саклана.
Аерым урнашкан күзәнәктән башлагыз: аның караңгырак төшен тирәдәге зәңгәр цитоплазмадан аеру җиңелрәк. Аннары аның астында бер-берсе өстенә туры килгән күзәнәкләрне карагыз. Өстәлеш чикне күзәтүне кыенлаштыра һәм аерым урында караңгырак өлкә барлыкка китерә ала. Бу рәсемне һәр караңгы тапны төш дип санау өчен түгел, ә контурларны күзәтергә өйрәнү өчен кулланыгыз. Яңак күзәнәкләрен күзәтү кулланмасы әлеге үрнәккә хас күнегүне җентекләп аңлата.
2 нче рәсем: суган күзәнәкләре

Үрнәк: чыганакта күрсәтелгәнчә, суган күзәнәкләре. Буягыч: метилен зәңгәре. Зурайту: башлангыч файл исемендә “200x” бар; ул бәйсез рәвештә расланмаган. Масштаб сызыгы: юк; калибрлау мәгълүматы бирелмәгән. Фотограф — Alvy16, 2019, чыганак — Суган күзәнәге 200x, лицензиясе — CC BY 4.0.
Озынча бүлемнәр тәртипле катлам хасил итә. Аларның озын уртак чикләрен 1 нче рәсемдәге дөрес булмаган формадагы контурлар белән чагыштырыгыз. Шулай ук күзгә ташланган караңгы материалга һәм күрү кырының тигез булмаган яктылыгына игътибар итегез. Фотосурәт һәр караңгы утырманың нәрсә булуын ачыкламый. Ул ни өчен файдалы күзәтү язмасында төс алган һәрнәрсәгә исем бирү урынына артефактларны һәм билгесезлекне дә теркәргә кирәклеген күрсәтә.
3 нче рәсем: чыганакта Candida spp. дип билгеләнгән чүпрә

Үрнәк: фотограф мәгълүматы буенча, Candida spp. Буягыч: метилен зәңгәре белән гади позитив буяу. Зурайту: мәгълүмат юк. Масштаб сызыгы: юк; калибрланган пиксель үлчәме бирелмәгән. Фотограф — Marta, Wikimedia кулланучысы Martunia.g, 2021, чыганак — Метилен зәңгәре белән позитив буяу 2, лицензиясе — CC BY 4.0.
Тыгыз зәңгәр тупланмаларны объектлар сирәгрәк урнашкан кырыйлар белән чагыштырыгыз. Объектлар бер-берсе өстенә азрак туры килгән урыннарда аерым контурларны күзәтү җиңелрәк. Candida исеме бу фотосурәт буенча төрне билгеләүдән түгел, ә чыганак язмасыннан алынган. Бу рәсем шулай ук яшәүчәнлек турында нәтиҗә бирми. Чүпрәнең яшәүчәнлеген һәм сулышын бәяләү сынаулары үз шартларын, контрольләрен һәм аңлатмасын таләп итә.
Масштабны дөрес аңлау
Бу рәсемнәр визуаль чагыштыру өчен яраклы, әмма микрометрларда үлчәү яки рәсемнәр арасындагы күзәнәкләрнең абсолют үлчәмен чагыштыру өчен түгел. Күрсәтелгән зурайту юк булган камера калибрлавын торгызмый. Сурәтнең экрандагы үлчәмен үзгәртү аның күренмә зурайтуын үзгәртә.
Үз сурәтләрегез өчен билгеле эталон һәм тиешле оптик көйләнеш ярдәмендә үлчәү калибрлавын башкарыгыз. Nikon компаниясенең микрометрия кулланмасы предмет микрометрының сурәттәге яки үлчәү челтәрендәге шартлы бүлемнәрне физик озынлыкларга ничек күчерүен аңлата. Объективны, камера конфигурациясен һәм калибрлауны теркәгез, аннары шул мәгълүмат нигезендә масштаб сызыгы өстәгез. Аны дәреслектәге уртача күзәнәк үлчәменнән чыгарып билгеләмәгез.
Шешәдәге состав ысулга туры киләме?
«Метилен зәңгәре» дип язылган шешә тулы лаборатория спецификациясе түгел. Аның концентрациясен һәм үлчәү берәмлекләрен, эреткечен, өстәмә ингредиентларын, билгеләнгән кулланылышын, партия документларын һәм күрсәтмәләрен тикшерегез. Реактивның куркынычсызлык паспорты куркынычларны тасвирлый; ысул күрсәтмәләре аны тиешле препарат өчен ничек кулланырга икәнен билгели.
Конкрет мисал — Merck компаниясенең Лёффлер метилен зәңгәре эремәсе. Җитештерүче аны микроскопия реактивы дип билгели һәм кислотага чыдам организмнарны буяуда өстәмә буягыч буларак ролен тасвирлый. Аның күрсәтелгән янучанлыгы да эшкәртүне яки җылытуны планлаштыру өчен «зәңгәр сыеклык» дигән мәгълүматның җитмәвен күрсәтә. Бу үзлекләр әлеге составка карый; аларны метилен зәңгәренең һәр су эремәсенә автоматик рәвештә күчерергә ярамый.
Шулай ук эозин-метилен зәңгәре агары — махсус составлы культура үстерү мохите. Ул үрнәккә гади метилен зәңгәре өстәп ясала торган предмет пыяласы буягычы түгел. Башка сурәтләү максаты өчен микроскопиядә метилен зәңгәренә альтернативаларны чагыштырыгыз.
Башлап өйрәнүчеләр өчен микроскоп җыелмасы белән эшләгәндә, аның документлаштырылган укыту ысулыннан, билгеле әзер препаратлардан һәм күрсәтелгән реактивтан башлагыз. Шешәнең этикеткасы югалган булса яки составын ачыклап булмаса, аны тиешле документлаштырылган реактив белән алыштырыгыз. Күзләрне саклау чараларын һәм нәкъ шул состав өчен бирелгән эш итү күрсәтмәләрен кулланыгыз. Кеше материалы һәм әйләнә-тирәдән алынган билгесез үрнәкләр укыту лабораториясенең үрнәкләр белән эш итү һәм утильләштерү тәртипләрен үтәүне таләп итә; буяу әлеге тәртипләрне алыштырмый.
Нәтиҗә чыгарганчы күзәтүне языгыз
«Тупланмалардагы зәңгәр овал объектлар» — сурәтнең нигезле тасвирламасы. «Билгеле бер инфекция» дигән нәтиҗә сурәттә булмаган дәлилләрне таләп итә. Дәфтәрдә үрнәкнең килеп чыгышын, әзерләүне, буяу реакциясен һәм идентификация ысулын аерым теркәгез. Бу аерма гади дәрес сурәтен файдалы итә һәм матур микрофотографиягә ул раслый алмаган мәгънә йөкләүдән саклый.