Makala
Metilen gögi we içege mikrobiomy: syçan barlagy nämäni görkezýär
Metilen gögi syçanlaryň täretinde ölçenýän bakterial düzümi üýtgedip biler. Bu netije onuň adamlaryň içege saglygyny gowulandyrýandygyny, zyýanly bakteriýalary saýlap ýok edýändigini ýa-da disbiozy bejerýändigini subut etmeýär. Esasy tapawut mikrob jemgyýetini üýtgetmek bilen şol jemgyýetiň ýaşaýan organizminiň saglygyny gowulandyrmagyň arasyndadyr.
Bu soraga iň gönüden-göni degişli syçan tejribesi bakterial DNK-ny we labirintde ýerine ýetirişi ölçedi. Bu ölçegler öwrenmäge mynasyp kanunalaýyklyklary ýüze çykaryp biler. Emma olar özbaşdak bakterial üýtgemäniň özüni alyp barşyň üýtgemegine sebäp bolandygyny ýa-da olaryň haýsydyr biriniň iýmit siňdiriş alamatlarynyň ýeňilleşjekdigini çaklamaga mümkinçilik berýändigini subut edip bilmeýär.
Barlagçylar hakykatda nämäni ölçediler
Gureewiň we kärdeşleriniň 2020-nji ýyldaky tejribesinde üç aýlyk C57Bl/6 syçanlaryna dört hepdäniň dowamynda 15 mg/kg/day (dokuz syçan) ýa-da 50 mg/kg/day (sekiz syçan) möçberinde metilen gögi ýa-da gözegçilik üçin suw (13 syçan) berildi. Tejribäniň gurluşy baradaky bölümde serişdäniň berliş ýoly ýa-da haýwanlaryň jynsy anyk görkezilmeýär.
Täret nusgalary serişde berlip başlanmazdan öň we soňra her hepde alyndy. Barlagçylar bakteriýa toparlary üçin qPCR usulyny we goşmaça 16S DNK amplikonlarynyň sekwenirlenmegini ulandylar. Soňky bäş günüň dowamynda syçanlar iki günlük öwreniş döwrüni geçdiler, soňra üç gün sylagly T şekilli labirint synagyna gatnaşdylar; her gün on saýlaw bahalandyryldy.
Bular syçanlara tejribe şertlerinde berlen mukdarlardyr, adamlar üçin doza maslahatlary däldir. Serişdäniň näçe böleginiň içegä ýetýändigini düşündirmekde onuň berliş ýoly möhümdir; görkezilmedik ýol görkezilmedik bolup galmalydyr. Beden agramyna görä gaýtadan hasaplamak adamlar üçin howpsuz ýa-da netijeli ulanyş tertibini kesgitlemez.
Mikrobiom barlagynyň subutnamalar tablisasy
Bu özboluşly tablisa habar berlen gözegçilik netijelerini okyjynyň duş gelip biljek goşmaça tassyklamalaryndan aýyrýar. Bakteriýa toparlarynyň atlary makalada ulanylan adalgalara laýyk gelýär.
| Subutnama derejesi | Gözegçilik netijesi ýa-da ölçeg | Düşündirişiň çägi |
|---|---|---|
| Pes mukdardaky täsirde bakterial düzüm | 15 mg/kg/day derejesinde saýlanan toparlar üýtgedi; Delta/Gammaproteobacteria irki döwürde artdy we dördünji hepdede ýüze çykarylmady. | Ahyrky wagtda alnan nusga öňki üýtgemeleri görkezmän biler. Ýüze çykarylmazlyk seljeriş usulyna baglydyr. |
| Ýokary mukdardaky täsirde bakterial düzüm | 50 mg/kg/day derejesinde dördünji hepdedäki Proteobacteria paýynyň medianasy 7.49% boldy, gözegçilik toparynda bolsa 1.61% boldy. | Göterim paýynyň artmagy janly öýjükleriň absolýut sanynyň artandygyny subut etmeýär. |
| Taksonomik jikme-jiklikler | Sekwenirleme giň bakterial toparlaryň içindäki üýtgemeleri ýüze çykardy. | Bir tipiň umumy paýynyň durnukly bolmagy onuň agzalarynyň arasyndaky üýtgemeleri gizläp biler. |
| Mikrob jemgyýetini göterýän organizmiň özüni alyp barşy | Pes mukdardaky täsir T şekilli labirintiň jemlenen ballaryny gowulandyrdy; ýokary mukdardaky täsir bolsa gowulandyrmady. | Bu belli bir ýumuşy ýerine ýetirmegiň netijesidir, aň-biliş ukyplarynyň hemmetaraplaýyn bahalandyrmasy däldir. |
| Arabaglanyşyk | Deferribacteres ikinji günüň ballary bilen otrisatel korrelýasiýa görkezdi. | Korrelýasiýa sebäpkär organizmi ýa-da mehanizmi kesgitlemeýär. |
| Içegäniň işi | Içege päsgelçiligi ýa-da metabolitler bilen bagly göni ahyrky görkeziji ýok. | Barlag içegäniň geçirijiliginiň kadalaşandygyny ýa-da mikroblaryň işiniň gowulanandygyny subut edip bilmeýär. |
| Sebäpliligi barlamak | Mikrobiotany geçirmek ýa-da azaltmak tejribesi ýok. | Mikroblaryň özüni alyp barşa bolan täsiriň araçy sebäbi bolup-bolmandygy açyk galýar. |
Tablisa bilkastlaýyn nämäniň ölçenendigine görä bölündi. Bir setirdäki oňyn jogap başga bir setirdäki jogabyň ýok ýerini dolduryp bilmeýär. Mysal üçin, labirintde has gowy ýerine ýetiriş içegedäki çişme barada ýetmeýän subutnamanyň ornuny tutmaýar.
Näme üçin bakterial göterimler nämäniň öldürilendigini görkezmeýär
Otnositel köplük adalgasy bir toparyň ölçenen jemgyýetdäki paýyny aňladýar. Ol täretiň her gramyndaky bakterial öýjükleriň sanyndan tapawutlanýar. Wandeputte we kärdeşleri özleriniň mikrobiomyň mukdar taýdan düzümini kesgitlemek baradaky barlagynda jemgyýetleriň arasyndaky tapawutlary düşündirmekde mikroblaryň umumy mukdarynyň näme üçin möhümdigini görkezdiler.
A organizminden on birlik we beýleki organizmlerden 90 birlik bolan şertli nusgany göz öňüne getiriň. A-nyň paýy 10%-dir. Eger A on birlik bolup galyp, beýlekiler 40 birlige düşse, A-nyň paýy indi 20% bolýar. Onuň absolýut mukdary artmazdan paýy iki esse ýokarlandy. Bu arifmetik mysal metilen gögi tejribesiniň netijesi däldir.
Şol tapawut bakteriýalaryň öldürilmegi baradaky tassyklamalary hem çäklendirýär. DNK-a esaslanan paý bakteriýalaryň diri galmagynyň göni synagy däldir. Ýaşamaga ukyply bakteriýalaryň azalandygyny subut etmek üçin tejribede olaryň ýaşaýyş ukyplylygyny barlaýan we umumy populýasiýany hasaba alýan ölçegler gerek. Işjeňlikdäki üýtgemäni subut etmek üçin degişli funksional ölçeg, meselem, diňe bakteriýalaryň atlaryna esaslanan çaklama däl-de, ölçenen metabolit gerek.
Giň topar atlary biologik dürlüligi hem gizleýär. Tutuş bir tipi peýdaly ýa-da zyýanly hasaplamak belli bir netijä jogapkär organizmleri we olaryň işini gözden salýar. Şonuň üçin gatnaşygyň üýtgemegi özbaşdak disbiozyň diagnozy ýa-da disbiozyň bejerilendiginiň subutnamasy däldir.
Mikrobiom labirint netijesini düşündirdimi?
Tejribe serişdäniň täsirini, bakterial düzümi we özüni alyp barşy bir barlagyň çäginde öwrenýärdi. Bu çaklama döretmek üçin peýdalydyr. Biziň düşündirişimize görä, barlagyň gurluşy birnäçe mümkin düşündirişi biri-birinden tapawutlandyrmaýar: serişdäniň özüni alyp barşa göni täsiri, mikroblaryň gytaklaýyn täsiri ýa-da özüni alyp barşyň we bakteriýalaryň şol bir täsire aýry-aýry jogaplary.
Araçylyk täsirini has ygtybarly barlaýan tejribede teklip edilýän mikrob araçysy serişdä bagly bolmazdan üýtgedilerdi. Barlagçylar kesgitlenen mikrob jemgyýetini geçirmek bilen täsiriň hem geçip-geçmeýändigini ýa-da teklip edilýän mikrob ýoluny aýyrmagyň şol täsiriň öňüni alyp-almaýandygyny barlap bilerler. Şeýle tejribelerde başga nämeleriň geçirilýändigini ýa-da üýtgedilýändigini barlamak üçin hem gözegçilikler gerek.
Özüni alyp barşa degişli ahyrky görkeziji hem şonça seresap düşündirilmelidir. Sylagly labirint haýwandan belli şertlerde saýlaw etmegi talap edýär. Bahalandyrma ýörelgesi hökmünde, ýerine ýetiriş töweregi öwrenmäge bolan höwese, hereket etmäge, sylaga bolan ymtylyşa we öwrenmäge bagly bolup biler. Netijäni “has gowy aň-biliş ukyby” diýip atlandyrmak bu tapawutlary bir umumy düşünjä jemleýär. Göni ölçenen ýumuşyň özi has maglumatly düşündiriş bolup galýar.
Metilen gögi içege bakteriýalaryny öldürýärmi?
Metilen gögi kesgitlenen laboratoriýa şertlerinde mikroblara garşy işjeňlige gatnaşyp biler. Bu onuň agyzdan kabul edilmeginden soň tutuş içege jemgyýetinde näme bolýandygyny kesgitlemeýär.
Mysal üçin, bakteriýalaryň fotodinamiki işjeňsizleşdirilmegi baradaky laboratoriýa barlagy E. coli we S. aureus bakteriýalaryny fotosensibilizatorlar we gözegçilikli yşyklandyryş bilen synagdan geçirdi. Ol koloniýalaryň emele gelmegini we membrananyň zeperlenmegini bahalandyrdy, şeýle hem degişli garaňkylykdaky gözegçilik synaglaryny öz içine aldy. Synag edilen şol şertlerde diňe ýagtylygyň ýa-da diňe fotosensibilizatoryň täsiri bolmady.
Şol gözegçilik synaglary tejribäniň çägindäki möhüm sebäplilik soragyna jogap berýär: olaryň bilelikde ulanylmagy nähili goşant goşdy? Bir maddany ýuwutmak bakterial suspenziýanyň yşyklandyrylmagyny gaýtalamaýar. Beýleki tarapdan, belli bir konsentrasiýada we dowamlylykda garaňkylykdaky gözegçilik synagynyň otrisatel netijesi yşyklandyrylmazdan edilýän ähli täsirleriň biologik taýdan işjeň däldigini subut etmeýär. Mikroblara garşy barlaglaryň umumy syny şertlere bagly bu tapawutlary düşündirýär.
Içege jemgyýetiniň barlagy belli bir ýokançlygyň bejerilýändigini hem subut edip bilmeýär. Organizmi kesgitlemek we degişli kliniki netijäni görkezmek aýry-aýry wezipelerdir; bu parazitleri bejermek baradaky tassyklamalar bahalandyrylanda hem şeýledir.
Bu adamlaryň içege saglygy baradaky tassyklamalar üçin nämäni aňladýar
Bu makala üçin geçirilen maksatly ylmy edebiýat gözlegi metilen gögüniň içege saglygyna peýdasyny subut edýän, adamlaryň içege mikrobiomy boýunça geçirilen gözegçilikli synagy ýüze çykarmady. Bu tapylan subutnamalar baradaky beýannamadyr, degişli barlagyň asla ýokdugynyň subutnamasy däldir. Agyz boşlugynda ýerli fotodinamiki bejergi boýunça adam barlaglary başga meselä degişlidir: meselem, agyzdan ýakymsyz ys gelmegi boýunça 45 adamlyk synagda diliň örtüginden nusga alyndy we demdäki gazlar ölçendi, içegäniň saglygy däl.
Adamlaryň içege saglygy baradaky tassyklamany goldamak üçin barlagda anyk kesgitlenen gatnaşyjylar topary, gaýtalanyp bolýan önüm düzümi we berliş ýoly, laýyk deňeşdirme topary hem-de şol topar üçin ähmiýetli netije gerek bolar. Mikrob düzümi netijäni düşündirmäge kömek edip biler, emma alamatlaryň gowulanmagy, keseliň gözegçilikde saklanmagy we ýaramaz täsirler hem bahalandyrylmalydyr.
Bir syçan modelindäki dört hepde hem birnäçe aýyň ýa-da ýylyň dowamynda ulanmagyň netijelerini kesgitläp bilmeýär. Metilen gögüniň gündelik we uzak möhletli täsiri baradaky syn serişdäniň ulanylyş dowamlylygyny gözegçilikden we howpsuzlyk görkezijilerinden aýyrýar. Has giň kliniki maglumat üçin adam barlaglarynyň nämäni goldaýandygyna serediň.