Makala
Metilen gögi we agyz beklemek: autofagiýa barlaglary nämäni görkezýär
Metilen gögi iýmit maddalary bilen bagly stresse sezewar edilen öýjüklerde öwrenildi. Bu ony aralykly agyz beklemek döwründe kabul etmegiň saglygy gowulandyrýandygyny subut etmeýär. Bu makala üçin gözden geçirilen çeşmelerde metilen gögüni agyz beklemek bilen utgaşdyrmagyň autofagiýa ýa-da kliniki peýda berýändigini görkezýän, adamlarda geçirilen gözegçilik toparly synagy tapmadyk.
Bu ýerde üç aýry sorag bar: laboratoriýa tejribesi nämäni ölçedi, serişde agyz beklemegiň belli bir kesgitlemesine laýyk gelýärmi we ony naharsyz kabul etmek siňmegine ýa-da göterijiligine täsir edýärmi? Olaryň birine oňyn jogap beýlekilerine jogap bolup bilmez.
Salgylanylýan tejribede syworotkadan mahrum etmek nämäni aňladýar
Xie we kärdeşleriniň 2013-nji ýyldaky nerw öýjükleri baradaky barlagynda barlagçylar syçanyň gippokampyndan alnan HT22 öýjük liniýasyny ulandylar. Olar syworotka goşulan ösdürip ýetişdiriş gurşawyny syworotkasyz DMEM bilen çalşyrdylar. Öýjükler laboratoriýa gurşawynda galdy; olar arassa suwa geçirilmedi.
Metilen gögi syworotkadan mahrum etmek bilen bagly apoptozy, ýagny öýjügiň meýilleşdirilen ölüminiň bir görnüşini azaltdy. Barlagçylar LC3B boýalyşyny we belok derejelerini hem ölçediler, autofagiýa bilen bagly p62 belogyny öwrendiler we teklip edilen mehanizmi barlamak üçin inhibitorlary ulandylar. Olaryň netijeleri internetdäki düşündirişlerde käte çaklanylýan mTOR basylyşy bolmazdan, AMPK signal ulgamynyň gatnaşygyny görkezdi. Syçanlarda geçirilen aýry tejribelerde metilen gögi ulanylandan soň beýni dokumasy barlandy.
Syworotkany aýyrmak ösdürilip ýetişdirilýän öýjükleri goldaýan garyndyny, şol sanda ösüşi goldaýan düzüm böleklerini üýtgedýär. Bu nahar iýmeýän adamyň sazlaşykly gormonal, iýmit siňdiriş we dokuma jogaplaryny gaýtalamaýar. Şeýle hem bu öýjük liniýasynyň has gowy ýaşamagy her bir öýjük görnüşinde ýa-da keselde islenýän täsiriň bardygyny subut etmeýär.
Öňe sürülýän pikirler bilen barlaglaryň deňeşdirmesi
Bu deňeşdirme täsir ediji çäräni netijäniň görkezijisinden aýyrýar. Barlagyň adyny bilmekden, nämäniň üýtgedilendigini we nämäniň hasaba alnandygyny bilmek has peýdalydyr.
| Baha berilýän pikir | Hakyky model ýa-da zerur deňeşdirme | Ölçenen netije görkezijisi | Subutnamanyň goldap biljek netijesi |
|---|---|---|---|
| “Metilen gögi iýmitden mahrum öýjüklere kömek edýär.” | Xie 2013: syworotkasy aýrylan syçan HT22 öýjükleri, metilen gögi bilen we onsuz | Apoptoz, ýaşaýşa ukyplylyk we autofagiýa bilen bagly görkezijiler | Şol ösdürip ýetişdiriş şertinde gorag; adamlaryň agyz beklemegine degişli netije ýok |
| “Ol energiýa ýoluny işjeňleşdirýär, şonuň üçin agyz beklemäge öýkünýär.” | Atamna 2015: metilen gögi bilen işlenen, ösdürilip ýetişdirilen adam IMR90 fibroblastlary | NAD/NADH gatnaşygy, AMPK fosforlaşmagy, mitohondrial fermentleriň işjeňligi we öýjükleriň ýaşlanmagy bilen bagly netije görkezijileri | Öýjükleriň bu birleşmä jogaby; iýmitlenişe degişli çäre ýok |
| “Agyz beklemek baradaky barlaglar bu utgaşmanyň işleýändigini subut edýär.” | DIRECT synagy: himioterapiýa alýan, saýlanyp alnan süýt mäziniň rak keselli näsaglarynda agyz beklemäge öýkünýän berhiziň adaty berhiz bilen deňeşdirilmegi | Bejerginiň zäherleýji täsiri we çişiň jogap görkezijileri | Himioterapiýanyň ýanyndaky iýmitleniş çäresi baradaky subutnama; synagdan geçirilen goşmaça çäre metilen gögi däldi |
| “Bu iki çäre sinergik täsir edýär.” | Hiç bir çäräniň ulanylmaýan, hersiniň aýratyn ulanylýan we ikisiniň bilelikde ulanylýan ýagdaýlaryny öz içine alýan deňeşdirme | Toparlaryň ählisinde öňünden kesgitlenen şol bir netije görkezijisi we özara täsiriň seljermesi | Olaryň bilelikdäki täsiriniň aýratyn täsirlerden garaşylýan netijeden ýokary bolup-bolmaýandygyny barlamak; ýokardaky barlaglar muny subut etmeýär |
| “Ol meniň agyz beklemegimi bozmaz.” | Takyk serişde, onuň düzüm bölekleri we degişli agyz beklemek düzgünleri | Düzüm bölekleriniň mukdarlary ýa-da şol düzgünlere laýyklyk | Düzüm ýa-da kesgitleme baradaky jogap; autofagiýanyň ölçegi ýok |
Bu deňeşdirme şu ýerde ara alnyp maslahatlaşylýan barlaglaryň özbaşdak jemlemesidir. Onuň soňky iki setiri tamamlanan tejribeleri beýan etmegiň ýerine, degişli pikiri goldamak üçin nähili subutnamanyň gerekdigini görkezýär.
AMPK işjeňleşmegi agyz beklemegiň netijesi däldir
Köp salgylanylýan beýleki ylmy iş bolan Atamna we kärdeşleriniň 2015-nji ýylda energiýa we öýjük gorag ýollaryny öwrenen barlagynda bedeniň daşynda ösdürilip ýetişdirilen adam fibroblastlary ulanyldy. Onda täsir edilen öýjük medeniýetlerinde AMPK fosforlaşmagynyň wagtlaýyn üýtgändigi, mitohondrial kompleks-IV işjeňliginiň üýtgändigi we telomerleriň gysgalmagynyň azalandygy habar berildi. Bular öýjük ölçegleridir. “Adam” sözi agyz beklemek synagyna gatnaşan adamlary däl-de, öýjükleriň gelip çykyşyny aňladýar.
Energiýa ýagdaýyny duýýan signal ýoly birden köp gyjyndyryja jogap berip biler. Şol jogaby ýüze çykarmak gyjyndyryjylaryň biri-biriniň ornuny tutýandygyny aňlatmaýar. Metilen gögüniň AMPK-ni üýtgedýändigi baradaky subutnama bilen iýmitlenişiň çäklendirilmeginiň madda çalşygyna täsir edýändigi baradaky subutnama olaryň utgaşdyrylmagynyň peýdaly, jemlenýän ýa-da sinergik täsirli bolýandygyny görkezmeýär. Ömrüň dowamlylygy baradaky pikirler hem öz netije görkezijilerini talap edýär; bu metilen gögi we uzak ömür baradaky subutnamalarda düşündirilýär.
Autofagiýa öýjük materialynyň lizosomalarda dargadylmak we gaýtadan ulanmak üçin iberilýän prosesidir. Onuň işjeňligini diňe goşundynyň etiketkasyndaky kaloriýa sanyna syrykdyrmak bolmaz. Autofagiýany ölçemek boýunça görkezmeler autofagik gurluşlaryň sanyny autofagiýa akymyndan, ýagny materialyň tutuş prosesden geçişinden tapawutlandyrýar. Gurluşlaryň köpelmegi olaryň has köp emele gelmegini ýa-da aýrylmagynyň gijikmegini görkezip biler. Ýeke-täk marker bu tapawudy anyklap bilmez.
Metilen gögi, AMPK we autofagiýa tejribeleri baradaky düşündirişimiz şol ölçegleri has jikme-jik seljerýär.
Metilen gögi agyz beklemegi bozarmy?
Serişdäniň düzümine bagly bolmadyk ýeke-täk “hawa” ýa-da “ýok” jogaby ýok. “Metilen gögi” doly düzüm sanawyny ýa-da iýmitlik seljermesini däl-de, işjeň maddany aňladýar.
- Diňe suw içmäge esaslanýan berk kesgitleme boýunça, metilen gögi serişdesi suwa goşulýan başga bir zatdyr. Ony kaloriýasyz diýip atlandyrmak ony arassa suwa öwürmeýär.
- Kaloriýa esaslanýan düzgün boýunça, takyk düzümi barlaň. Şeker, şerbet, ýag ýa-da energiýa berýän beýleki daşaýjy maddalar hakyky mukdarlarynda göz öňünde tutulmalydyr. Diňe reňke, konsentrasiýanyň göterimine ýa-da işjeň maddanyň adyna seredip kaloriýa mukdaryny kesgitlemäň.
- “Autofagiýa üçin agyz beklemekde,” goşulan şekeriň ýoklugy-da, görkezilen kaloriýa mukdarynyň azlygy-da adamyň dokumalaryndaky autofagiýa akymynda nämeleriň bolup geçýändigini subut etmeýär.
- Lukmançylyk barlagy üçin, barlagy geçirýän gullugyň görkezmelerine eýeriň. MedlinePlus-yň gan barlaglary üçin agyz beklemek baradaky görkezmesi arassa suw içmegi dermanlara degişli kararlardan aýratyn tapawutlandyrýar we saglygy goraýyş hünärmeniniň görkezmesi bolmazdan dermanlary kabul etmegi bes etmezligi maslahat berýär.
Siňiş baradaky pikir başga tejribäni talap edýär: şol bir düzümli serişde anyk kesgitlenen naharly we naharsyz şertlerde deňeşdirilmeli, wagtyň geçmegi bilen gandaky konsentrasiýalary ölçenmelidir. Täsiri has ir duýmak has köp siňendigini subut etmeýär. Kabul ediş ýollaryna degişli subutnamalar üçin metilen gögüniň siňmegi we bedende paýlanmagy baradaky makala serediň. Ýokardaky öýjük barlaglary ony nahar bilen kabul etmek düzgünini kesgitlemeýär.
Agyz beklemek bilen metilen gögüni utgaşdyrmak rak bejergisiniň ornuny tutup bilmez
Agyz beklemek wagtynda agyrynyň azalandygy baradaky habarlar çişiň kiçelýändigini ýa-da ýaşaýşyň uzalýandygyny subut edip bilmez. Birnäçe madda, iýmitleniş üýtgeşmeleri we agyryny aýyrýan dermanlar bilelikde üýtgedilende, şahsy tejribe haýsy çäräniň gowulaşma getirendigini kesgitläp bilmez.
Rak bejergisi döwründäki iýmitleniş çäreleri barada hakyky barlaglar bar. Tötänleýin toparlara bölünen 2-nji tapgyr DIRECT synagy HER2-negatiw, II/III tapgyrdaky süýt mäziniň rak keselli näsaglarynda neoadýuwant himioterapiýa bilen bilelikde agyz beklemäge öýkünýän berhizi öwrendi. Onda toparlaryň arasynda zäherleýji täsir boýunça tapawut tapylmady we bejergä jogabyň käbir seljermelerinde amatly netijeler habar berildi. Bu netijeler saýlanyp alnan näsaglar toparyna we goşmaça iýmitleniş çäresine degişlidi. Olar metilen gögüni synagdan geçirmedi, diňe suw içmek bilen agyz beklemegiň netijeliligini görkezmedi ýa-da himioterapiýanyň ornuny tutjak usuly kesgitlemedi.
Bellenen rak bejergisini bu utgaşma sebäpli gijikdirmäň ýa-da onuň bilen çalyşmaň. Agramy azalýan ýa-da iýmitlenmekde kynçylyk çekýän adam üçin goşmaça çäklendirmeler bejerginiň zerurlyklaryna garşy gelip biler. ABŞ-nyň Milli rak institutynyň iýmitleniş boýunça görkezmesi rak bejergisi döwründe ýeterlik kaloriýanyň we belogyň, iýmitleniş ýagdaýyna baha bermegiň hem-de şahsy zerurlyklara laýyk goldawyň näme üçin möhümdigini düşündirýär.
Metilen gögüniň agyz beklemekden garaşsyz derman töwekgelçilikleri hem bar. PROVAYBLUE serişdesini bellemek baradaky maglumat serotonergik dermanlar we opioidler bilen bile ulanylanda serotonin sindromy barada duýdurýar we G6PD ýetmezçiliginde ulanmagy gadagan edýär. Sanjym görnüşindäki serişdäniň bu görkezmesi sarp edijiler üçin niýetlenen agyz arkaly kabul edilýän serişdäni ýa-da agyz beklemek tertibini tassyklamaýar. Ony ulanmagy göz öňünde tutmazdan öň, takyk önümi we derman sanawyny bejerýän lukmanlar toparyna görkeziň.
Täze pikire baha berlende, metilen gögi baradaky barlaglary okamak boýunça gollanmany ulanyp, modeli, täsir ediji çäräni, deňeşdirilýän ýagdaýy we netije görkezijisini anyklaň. Agyz bekleýän adamlar baradaky pikir agyz bekleýän adamlardan alnan subutnamany talap edýär; utgaşma baradaky pikir bolsa şol utgaşmany hakykatdan hem barlaýan subutnamany talap edýär.