मेथिलिन ब्लु, टाइरामिन र किण्वित खाद्यपदार्थ: MAOI चेतावनीहरूको अर्थ

मेथिलिन ब्लुले मोनोअमाइन अक्सिडेजलाई अवरुद्ध गर्छ, त्यसैले लामो समय परिपक्व बनाइएको चिज, किण्वित तरकारी र टाइरामिन भएका अन्य खाद्यपदार्थबारे उठ्ने प्रश्नहरूको औषधिवैज्ञानिक आधार छ। तर यस निष्कर्षले मेथिलिन ब्लुका लागि सबैमा लागू हुने खाद्यपदार्थ त्याग्ने सूची वा सुरक्षित प्रतीक्षा अवधि स्थापित गर्दैन। अर्को MAO अवरोधकका आहार निर्देशनहरू यसमा जस्ताको तस्तै लागू गर्न मिल्दैन।

दुई प्रश्नको छुट्टाछुट्टै उत्तर चाहिन्छ: टाइरामिनको विघटन कम हुँदा खानासम्बन्धी रक्तचाप प्रतिक्रिया बढ्न सक्छ कि सक्दैन, र सेरोटोनिनको विघटन कम हुँदा सेरोटोनिनमा प्रभाव पार्ने औषधिहरूसँग मिलेर विषाक्तता उत्पन्न हुन सक्छ कि सक्दैन? किण्वित खाद्यपदार्थ नखाँदैमा दोस्रो प्रश्नको समाधान हुँदैन।

टाइरामिन किन चर्चामा आउँछ

टाइरामिन एक जैवजन्य अमाइन हो, जसलाई केही सूक्ष्मजीवले टाइरोसिन नामक एमिनो एसिडबाट बनाउँछन्। किण्वित खाद्यपदार्थमा टाइरामिनसम्बन्धी ETH Zurich परियोजना ले चिज र किण्वित मासुमा हुने यस प्रक्रियाको वर्णन गर्छ। त्यसैले किण्वन सान्दर्भिक छ, तर “किण्वित” शब्दले खानाको एक परिमाणमा कति टाइरामिन छ भन्ने बताउँदैन।

सूक्ष्मजीवका प्रकार, सामग्री, परिपक्वता, भण्डारण र खाने परिमाणले टाइरामिनको सम्पर्कलाई असर गर्छन्। Olomouc कर्ड चिजको प्रयोगात्मक अध्ययनमा, अनुसन्धानकर्ताहरूले भण्डारणको तापक्रम र अवधि फरक पार्दै क्रोमाटोग्राफीबाट जैवजन्य अमाइनहरू मापन गरे। परीक्षण गरिएका अवस्थाहरूमा टाइरामिनको सांद्रता निकै फरक थियो। ती मापनहरूले उक्त चिज प्रयोगको अवस्था बताउँछन्, भान्सामा भएका हरेक चिज, साउअरक्राउट वा दहीका लागि भरपर्दो मान होइनन्।

सामान्यतया, पाचन मार्गमा रहेको मोनोअमाइन अक्सिडेजले खाइएका अमाइनहरू उल्लेख्य मात्रामा रक्तसञ्चारमा पुग्नुअघि तिनलाई विघटन गर्न मद्दत गर्छ। यो सुरक्षा पर्याप्त रूपमा कम भएमा, अवशोषित टाइरामिनले सिम्प्याथेटिक स्नायुबाट नोरएड्रेनालिन निस्कन उत्प्रेरित गर्न र रक्तचाप बढाउन सक्छ। EMSAM को औषधि लेखनसम्बन्धी जानकारीले टाइरामिनको यो क्रियाविधि व्याख्या गर्छ। यसले एउटा महत्त्वपूर्ण भिन्नता पनि देखाउँछ: क्रियाविधिले अन्तरक्रिया किन सम्भव छ भन्ने बुझाउँछ; औषधि-विशिष्ट अध्ययनहरूले कुनै विशेष औषधिको निर्देशनमा त्यसलाई कसरी समावेश गर्ने भन्ने निर्धारण गर्छन्।

“MAOI” ले एउटै आहार नियम जनाउँदैन

मोनोअमाइन अक्सिडेजका दुई रूप छन्, MAO-A र MAO-B। औषधिहरूले कुन रूपलाई अवरुद्ध गर्छन्, निश्चित सम्पर्क स्तरमा कति शक्तिशाली ढङ्गले अवरुद्ध गर्छन् र अवरोध उल्टिन सक्ने किसिमको छ कि छैन भन्ने कुरामा फरक हुन्छन्। आन्द्रा, कलेजो र अन्य तन्तुसम्म पुग्ने तरिकामा पनि तिनीहरू फरक हुन्छन्।

ट्रानिलसाइप्रोमिनजस्ता पुराना, गैर-छनोटकारी र नउल्टिने MAO अवरोधकहरू मोक्लोबेमाइडजस्ता उल्टिन सक्ने MAO-A अवरोधकभन्दा फरक हुन्छन्। उल्टिन सक्ने अवरोधले टाइरामिनको प्रभाव बढ्ने अवस्था कम गर्न सक्छ, तर “उल्टिन सक्ने” को अर्थ अन्तरक्रियारहित होइन। मोक्लोबेमाइडको उत्पादन जानकारीले सामान्यतया विशेष आहार आवश्यक मान्दैन, तर टाइरामिन धेरै भएका खाद्यपदार्थ ठूलो परिमाणमा नखान सल्लाह दिन्छ।

16 स्वस्थ स्वयंसेवकमा गरिएको दोहोरो-अन्ध, प्लासिबो-नियन्त्रित अध्ययनले बारम्बार औषधि दिइएको अवधिमा मोक्लोबेमाइड र ट्रानिलसाइप्रोमिनको प्रत्यक्ष तुलना गर्‍यो। अनुसन्धानकर्ताहरूले खानासँग टाइरामिनको मात्रा क्रमशः बढाउँदै दिए र सिस्टोलिक रक्तचाप कम्तीमा 30 mmHg ले बढाउन चाहिने मात्रा मापन गरे। ट्रानिलसाइप्रोमिनले मोक्लोबेमाइडको तुलनामा रक्तचाप बढाउने प्रतिक्रिया धेरै बढी तीव्र बनायो। यो नियन्त्रित चुनौती प्रयोग थियो, घरमै गरिने खाना परीक्षण वा मेथिलिन ब्लुको अध्ययन थिएन।

एउटै औषधिमा पनि प्रयोगको मार्ग र सम्पर्क स्तर महत्त्वपूर्ण हुन्छन्। सेलेजिलिन प्याचको लेबलले परीक्षण गरिएका फरक क्षमताहरू छुट्याउँछ: यसको प्रमाणले प्रति 24 घण्टा 6 mg मा आहार परिवर्तन आवश्यक नभएको समर्थन गर्छ, जबकि प्रति 24 घण्टा 9 र 12 mg दिने प्रणालीहरूमा आहार प्रतिबन्धहरू छन्। ती सङ्ख्याहरू त्यही प्याचका लागि हुन्। तिनलाई मुखबाट लिइने मेथिलिन ब्लुका सीमाका रूपमा लागू गर्न मिल्दैन।

मेथिलिन ब्लुको अनुसन्धानले के स्थापित गर्छ

Ramsay र सहकर्मीहरूको 2007 को एन्जाइम अध्ययनमा, अनुसन्धानकर्ताहरूले गतिज र स्पेक्ट्रोस्कोपिक विधि प्रयोग गरी शुद्ध पारिएको मानव MAO परीक्षण गरे। मेथिलिन ब्लुले MAO-A लाई शक्तिशाली र उल्टिन सक्ने ढङ्गले अवरुद्ध गर्‍यो; MAO-B को अवरोधका लागि अझ उच्च सांद्रता आवश्यक थियो। यसले आणविक अन्तरक्रिया स्थापित गर्छ। यसले मुखबाट लिइने उत्पादन प्रयोग गर्ने मानिसमा किण्वित खाना खाएपछिको रक्तचाप प्रतिक्रिया मापन गर्दैन।

टाइरामिन आफैँसँग सम्बन्धित पुराना प्रयोगात्मक प्रमाण पनि छन्। कुकुरको मेसेन्टेरिक धमनीको तन्तुमा गरिएका प्रयोगहरूमा, मेथिलिन ब्लुले तन्तुका होमोजिनेटमा टाइरामिनको डिअमिनेसन घटायो र नोरएड्रेनालिनको प्रशोधनमा परिवर्तन ल्यायो। होमोजिनेट भनेको जनावरको शरीरबाहिर अध्ययन गर्न टुक्र्याएर एकरूप बनाइएको तन्तु हो। त्यसमा मापन गरिएको सांद्रतालाई मुखबाट लिन मिल्ने सुरक्षित मात्रा वा खानाको परिमाणमा रूपान्तरण गर्न सकिँदैन।

यहाँ जाँचिएका स्रोतहरूमा, साधारण मेथिलिन ब्लु उत्पादनका लागि सामान्य आहार वा खाना त्याग्ने अवधिलाई मान्य ठहर गर्ने मानव खाद्य-चुनौती परीक्षणको नतिजा मैले भेटिनँ। यो भेटिएका प्रमाणको सीमा हो, हरेक खाद्य संयोजन सुरक्षित छ वा कुनै सान्दर्भिक अनुसन्धान नै छैन भन्ने प्रमाण होइन। सम्बन्धित औषधीय संयोजन, फरक प्रयोग मार्ग वा एन्जाइम परीक्षण—प्रत्येकको उपयोगिताको छुट्टै मूल्याङ्कन आवश्यक हुन्छ।

प्रमाण तालिका: खाना, औषधि र प्रयोगको मार्ग

हरेक पङ्क्तिलाई बायाँदेखि दायाँ पढ्नुहोस्। एउटा परिणामको प्रमाणले अर्को प्रश्नको उत्तर स्वतः दिँदैन।

हालको PROVAYBLUE लेबल नसाबाट दिइने इन्जेक्सनसँग सम्बन्धित छ। यसको बाकसमा दिइएको चेतावनीले सेरोटोनिनमा प्रभाव पार्ने औषधि र ओपिओइडसँग हुने सेरोटोनिन सिन्ड्रोमलाई सम्बोधन गर्छ। यसले टाइरामिनसम्बन्धी आहार तालिका दिँदैन। त्यो उल्लेख नहुनुलाई वा औषधि प्रयोगको समयसम्बन्धी निर्देशनलाई खाद्य-सुरक्षाको प्रत्याभूतिमा बदल्नु हुँदैन।

मुखबाट हुने सम्पर्क पनि चिकित्सकीय रूपमा सान्दर्भिक छ: धेरै सेरोटोनिनमा प्रभाव पार्ने औषधि लिइरहेका एक व्यक्तिमा मेथिलिन ब्लु भएको मुखबाट लिइने मूत्रसम्बन्धी दुखाइ कम गर्ने औषधि सुरु गरेपछि Zuschlag र सहकर्मीहरूले सेरोटोनिन विषाक्तता भएको प्रतिवेदन दिए। एउटै घटनाले घटना दरको अनुमान गर्न वा योगदान गर्ने हरेक कारक छुट्याउन सक्दैन। तर मुखबाट दिँदा यो अन्तरक्रिया असान्दर्भिक हुन्छ भन्ने धारणालाई यसले खण्डन गर्छ।

रक्तचापका लक्षण र सेरोटोनिन विषाक्तता फरक प्रश्न हुन्

टाइरामिनका कारण रक्तचाप बढ्ने प्रतिक्रिया अत्यधिक एड्रेनर्जिक गतिविधि र सम्भावित गम्भीर उच्च रक्तचापसँग सम्बन्धित हुन्छ। सेरोटोनिन विषाक्तता अत्यधिक सेरोटोनर्जिक गतिविधिसँग सम्बन्धित हुन्छ र यसमा उत्तेजना, ज्वरो, पसिना, मांसपेशी कडा हुने वा झट्का आउने तथा रक्तचाप अस्थिर हुने लक्षण समावेश हुन सक्छन्। तिनका लक्षणहरू मिल्न सक्छन्। खानापछि टाउको दुखेकै आधारमा मात्र क्रियाविधि पहिचान गर्न सकिँदैन।

सन्दिग्ध अन्तरक्रियापछि अचानक गम्भीर टाउको दुखाइ, छाती दुखाइ, नयाँ कमजोरी वा बोल्न कठिनाइ, ढल्नु, वा अलमल र मांसपेशी निकै कडा हुने वा झट्का आउनेसँगै ज्वरो भएमा आकस्मिक चिकित्सा सहायता लिनुहोस्। खाना पहिचान गर्न वा प्रतिक्रिया फेरि दोहोर्‍याउन पर्खनु हुँदैन। सजिलै उपलब्ध भए उत्पादनको भाँडो र औषधिको सूची साथमा ल्याउनुहोस्।

योजनाबद्ध प्रयोगका लागि उपयोगी प्रश्न विशिष्ट हुन्छ: “यस औषधीय संयोजन, प्रयोगको मार्ग, मात्रा र उपचार अवधिका लागि कुन आहार निर्देशन लागू हुन्छन्, र तिनको अवधिलाई कुन प्रमाणले समर्थन गर्छ?” अनलाइनको प्रयोग तालिकासँग मिलाउन चिकित्सकले लेखिदिएका औषधि बन्द नगर्नुहोस्, वा “कम मात्रा” भन्ने शब्दबाट सुरक्षा अनुमान नगर्नुहोस्।

उत्पादन र सम्पर्कहरूको विवरण लेख्न चिकित्सकसँगको कुराकानीको जाँचसूची प्रयोग गर्नुहोस्। मेथिलिन ब्लुका औषधि अन्तरक्रिया र रक्तचापमा पर्ने प्रभाव सम्बन्धी छुट्टाछुट्टै मार्गदर्शिकाले ती चिकित्सकीय प्रश्नहरू थप विस्तारमा व्याख्या गर्छन्। मदिरा, क्याफिन र पूरक पदार्थहरू सम्बन्धी प्रश्नहरूमा थप क्रियाविधिहरू समावेश हुन्छन्, जबकि न्युरोट्रान्समिटर अनुसन्धानले एन्जाइम परीक्षणको नतिजाले व्यक्तिको न्युरोट्रान्समिटर स्तर किन अनुमान गर्न सक्दैन भन्ने बुझाउँछ।