Metýlenblátt og POTS: pástandir um æðrar og próvgrundarlag

Metýlenblátt er ikki ein staðfest viðgerð fyri posturalt ortostatisk takykardisyndrom, ella POTS. Í bókmentaleitingini til hesa grein varð eingin kontrollerað klinisk roynd funnin, sum vísti, at tað bøtir um POTS-eyðkenni ella førleikan at virka í gerandisdegnum. Kanningar av septiskum sjokki og royndir við blóðæðrum svara øðrum spurningum.

Tað freistandi argumentið er, at POTS hevur við blóðrásina at gera, at metýlenblátt kann mótvirka summum boðum, sum fáa æðrar at slaka, og at metýlenblátt tí eigur at bøta um POTS. Hvørt stig má kannast. Ávirkanin hjá einum heilivági á eina boðleið í æðrunum staðfestir ikki, at boðleiðin er orsøkin til eyðkennini hjá einum ávísum persóni, ella at ein broyting í henni fer at hjálpa viðkomandi at standa uttan óbehag.

Hvat fyrst má skiljast sundur

Ortostatisk intoleransa merkir eyðkenni, sum eru knýtt at at vera í upprættari støðu. POTS er eitt ávíst syndrom innan henda breiðara trupulleikan. Dysautonomi er enn breiðari og vísir til órógv í autonomari stýring; tað lýsir ikki eitt ávíst blóðtrýstsmynstur.

Frágreiðingin frá NIH-serfrøðingum um semjuna um POTS lýsir eina varandi hækking í hjartatíttleika upp á minst 30 sløg um minuttin innan 10 minuttir í upprættari støðu, ella minst 40 hjá 12–19 ára gomlum, saman við varandi eyðkennum í upprættari støðu, bata við at leggja seg niður og ongari varandi ortostatiskari blóðtrýstslækking. Eyðkennini skulu hava vart í minst tríggjar mánaðir, og aðrar frágreiðingar upp á takykardi skulu vera útilokaðar. Ein máting frá einum urið einsamøll kann ikki staðfesta hesa samanseting.

Klassiskur ortostatiskur lágur blóðtrýstur hevur eitt annað avgerandi mát: semjufrágreiðingin hjá feløgunum fyri autonomar sjúkur ásetur eina varandi lækking upp á minst 20 mmHg í systoliskum ella 10 mmHg í diastoliskum blóðtrýsti innan tríggjar minuttir eftir, at ein reisir seg ella verður hallaður við høvdinum upp. Vasoplegiskt sjokk snýr seg um eitt brátt tap av spenningi í æðrunum, sum er so álvarsligt, at tað hóttir blóðrásina. Tað verður ikki greinað við eini standiroynd.

Samanbering: tilstandur, úrslit og glopp í próvgrundarlagnum

Spurningur	POTS	Klassiskur ortostatiskur lágur blóðtrýstur	Vasoplegiskt sjokk
Hvat eyðkennir tað?	Varandi eyðkenni í upprættari støðu við ov stórari hækking í hjartatíttleika, uttan ta varandi blóðtrýstslækkingina, sum krevst til greining	Varandi blóðtrýstslækking eftir at vera komin í upprætta støðu	Brátt og munandi minkaður spenningur í æðrunum við blóðrásarbreki
Hví kropsstøðan hevur týdning	At standa framkallar ta eyðkennandi takykardiina og eyðkennini	At standa avdúkar ta eyðkennandi blóðtrýstslækkingina	Lágur blóðtrýstur og trupulleikar við blóðgjøgnumrenning í lívgøgnum krevja meting óheft av, um ein stendur
Hvat hevði ein týðandi bati fevnt um?	Minni svimbul og hjartabankan í upprættari støðu, betri førleiki í gerandisdegnum, meting av hjartatíttleika og blóðtrýsti saman	Færri eyðkenni og fall, betri førleiki í upprættari støðu, hóskandi blóðtrýstur í liggjandi støðu	Endurskapað blóðgjøgnumrenning, minni tørvur á æðrasamandragandi heilivági, bati í lívgøgnum og yvirliving
Hvat próvgrundarlag um metýlenblátt varð funnið?	Kjakið um virkishættir og ókontrolleraðar frágreiðingar; eingin kontrollerað roynd av viðgerðarvirknaði við POTS	Eingin kontrollerað prógv funnin, sum staðfesta vanliga viðgerð av varandi ortostatiskum lágum blóðtrýsti	Kliniskar royndir við septiskum sjokki, millum annað ein placebokontrollerað kanning, sum verður umrødd niðanfyri
Hvat kann ikki flytast yvir?	Hægri blóðtrýstur ella broytt æðrasvar einsamalt staðfestir ikki bata í eyðkennum	Eitt svar á eini intensivari deild kann ikki staðfesta gagn ella trygd hjá sjúklingum uttan fyri sjúkrahús	Styttri nýtsla av æðrasamandragandi heilivági kann ikki staðfesta viðgerð av varandi ortostatiskum syndromum

Henda samanbering skilur kanningarspurningar sundur; hon er ikki eitt arbeiðsark til sjúkugreining. Tak samanberingina av tilstandum og kjakspurningarnar niður fyri at hava munirnar savnaðar. Teir hava eisini týdning, tá ið metýlenblátt og broytingar í blóðtrýsti verða tulkað.

Hvat sjokkroyndin í veruleikanum kannaði

Í slembibýttu royndini hjá Ibarra-Estrada og starvsfeløgum frá 2023 fingu vaksin við septiskum sjokki metýlenblátt í æðr ella saltvatn sum placebo samstundis við viðgerð á intensivari deild. Greiningin fevndi um 91 sjúklingar, 45 sum fingu metýlenblátt og 46 sum fingu placebo. Viðgerðin fevndi um innrenningar í tríggjar dagar, og úrslitini vórðu mett í upp til 28 dagar.

Høvuðsúrslitsmátið var tíðin, til æðrasamandragandi heilivágur kundi steðgast. Hetta eru heilivágir, sum verða nýttir at stuðla blóðtrýstinum undir sjokki. Miðtíðin var 69 tímar við metýlenbláum og 94 tímar við placebo. Deyðatal og tíð við mekaniskari andingarhjálp vóru á leið tey somu í báðum bólkum.

Hetta eru prógv um ískoytisviðgerð undir bráðum blóðrásarbreki í sambandi við infektión. Tað vísir ikki, at metýlenblátt tikið gjøgnum munnin minkar um takykardi í standandi støðu, fyribyrgir at vera nær við at svíma ella bøtir um skúlamøting hjá fólki við POTS. Sjúklingarnir, inngávuhátturin, samstundis viðgerðirnar, tíðarskeiðið og høvuðsúrslitsmátið eru øll ymisk. Serstaka yvirlitið yvir royndir við metýlenbláum við vasoplegi og septiskum sjokki kannar hetta próvgrundarlagið frá intensivviðgerð í sínum egna samanhangi.

Hví frágreiðingin um nitrogenmonoksid er ófullfíggjað

Nitrogenmonoksid tekur lut í, at æðrar slaka, millum annað við boðum gjøgnum upploysiliga guanylatcyklasu og sykliskt GMP. Metýlenblátt kann órógva hesar lívfrøðiligu tilgongdir, men at lýsa tað einfalt sum ein blokkera av nitrogenmonoksidi fjalir munir millum royndir.

Til dømis varð metýlenblátt í æðraroyndini hjá Wolin og starvsfeløgum frá 1990 nýtt lokalt á frílagda smáæðrablóðrás í beinagrindarvøddum hjá doyvdum rottum. Tað minkaði um útvíðkingina sum svar upp á acetylkolin og nitrogenmonoksid. Superoksiddismutasa forðaði hesi tálming, sum stuðlaði einum virkishátti við superoksidi uttan fyri kyknurnar í hesi royndaruppseting. Hetta var ein lokal roynd við smáum slagæðrum, ikki ein kanning av viðgerð gjøgnum munnin hjá fólki við POTS. Úrslitið kann hvørki staðfesta kliniskt gagn ella nervaskaða hjá hesum sjúklingum.

Forsøgnin um sjálva sjúkuna er eisini óviss. Ein kanning frá 2005 av smáæðrasvørum við POTS samanbar 15 luttakarar við POTS við lágum blóðstreymi, 17 við POTS við vanligum blóðstreymi og 13 frískar samanberingarluttakarar í aldrinum 14–22 ár. Granskararnir mátaðu blóðstreym í húðini undir lokalum ávirkanum á æðrarnar. Úrslitini bentu á minkaða streymtreytaða frígeving av nitrogenmonoksidi í bólkinum við lágum blóðstreymi. Teir kannaðu ikki metýlenblátt sum viðgerð.

Hetta úrslitið setur spurnartekin við hugskotið um, at alt POTS er tekin um ov nógv nitrogenmonoksid, sum eigur at verða tálmað. Tað prógvar heldur ikki, at hvør einasti persónur við POTS hevur ov lítið nitrogenmonoksid. Sum kliniska yvirlitið hjá Mar og Raj greiðir frá, kunnu lutvís autonom nervasjúka, lítil nøgd av blóði í blóðrásini og økt adrenerg virksemi geva sítt íkast á hættir, sum skarast. Munirnir millum NOS, cGMP og boðgeving í æðrunum hava týdning, tí navnið á eini boðleið er ikki ein sjúkugreining fyri ein ávísan sjúkling.

Hvat mótsigandi sjúklingafrágreiðingar kunnu siga okkum

Eitt kjak á Phoenix Rising hevur eina frágreiðing um munandi versnan av POTS undir nýtslu av metýlenbláum. Hinvegin hevur eitt POTS-kjak á Reddit eina frágreiðing um beinanvegin bata í hjartatíttleika, sum varð tillutaður metýlenbláum. Hesar frásagnir lýsa upplivingar og spurningar; tær staðfesta ikki orsøkina til bata ella versnan.

Teir gagnligu spurningarnir eru ítøkiligir. Vórðu eyðkennini mátað í somu kropsstøðu? Broyttist blóðtrýstið saman við hjartatíttleikanum? Vórðu heilivágir ella onnur ískoyti broytt? Kendi viðkomandi seg betur bert eina stutta løtu, ella varð tað aftur møguligt at vera í upprættari støðu í gagnliga long tíðarskeið næstu dagarnar? Ein frágreiðing, sum manglar hesar upplýsingar, kann ikki skilja eina heilivágsávirkan frá samstundis broytingum ella vanligum sveiggjum í eyðkennum.

Hjá fólki, sum eisini hava ME/CFS, svarar ein beinanvegin kensla av orku ikki spurninginum um, hvørt virksemi førdi til seinkaða versnan. ME/CFS, metýlenblátt og versnan eftir áreynslu viðger hetta serstaka úrslitið. Hvørki eldhugaðar ella órógvandi frágreiðingar rættvísgera eina mannagongd til heimaroyndir.

Hvat hevði gjørt ein pástand um POTS sannførandi?

Ein gagnlig kanning hevði tikið við sjúklingum við skjalprógvaðari sjúkugreining, nágreinað heilivágsform og inngávuhátt, brúkt eina trúverduga samanberingarviðgerð og mátað bæði eyðkenni og førleika. Hjartatíttleiki og blóðtrýstur eiga at verða mett saman. Eftirfylgingin má vara nóg leingi til at kanna varandi gagn og hjáárin, heldur enn at rokna eina jaliga máting sum bata. Hetta eru krøv til at royna pástandin, ikki prógv fyri, at viðgerðin virkar.

Trygd hevur týdning fyri júst hetta uppskotið. Amerikanska ávísingarupplýsingin fyri ProvayBlue til nýtslu í æðr ávarar um møguliga deyðiligt serotoninsyndrom saman við heilivágum, sum hava sínámillum ávirkan, og setur G6PD-trot sum kontraindikatión vegna vanda fyri hemolytiskum blóðtroti. Ábendingin er tilognað methemoglobinemi, ikki POTS. Henda vørulýsingin staðfestir ikki eina viðgerðarætlan við inntøku gjøgnum munnin fyri ortostatisk eyðkenni.

Tak tann ítøkiliga pástandin, vøruna, núverandi heilivágslistan og ætlaða úrslitið við til ein lækna, sum kennir tíni ortostatisku eyðkenni. Spurningarnir at seta, áðrenn tú umhugsar metýlenblátt hjálpa við at skipa ta samrøðuna. Tann óloysti spurningurin er, um tað gevur POTS-sjúklingum ein gagnligan, varandi bata, ikki um tað kann broyta blóðæðrar í einum øðrum samanhangi.