Grein
Metýlenblátt við ADHD: hvat er í veruleikanum kannað?
Tað er ikki staðfest, at metýlenblátt er ein virkin viðgerð fyri ADHD. Leitingarnar til hetta yvirlitið funnu onga roynd, sum kannaði, um tað bøtir um ADHD-eyðkenni hjá fólki, sum vórðu tikin við í royndina við hesi diagnosu. Royndirnar við menniskjum, sum vanliga verður víst til, snúgva seg um minni, uppmerksemisuppgávur á rannsóknarstovu ella heilamyndatøku hjá øðrum fólkabólkum. Hesi úrslit kunnu ikki staðfesta, at metýlenblátt hjálpir fólki at stýra impulsiviteti, halda fram við arbeiði ella virka betur við ADHD.
Hesin munurin hevur eisini týdning fyri trygdina. Fleiri ADHD-heilivágir hava frámælingar, sum fevna um monoaminoksidasutálmarar, heilivágsbólkin, ið hevur týdning fyri vandan fyri samspæli við metýlenblátt. Ein óvissur ágóði ger ikki eina roynd við samansettari nýtslu meinleysa.
Ein uppmerksemiskanning er ikki ein roynd við ADHD-viðgerð
ADHD fevnir um varandi eyðkenni og skert virkisføri í ymiskum umhvørvum. Frágreiðingin hjá CDC um at seta diagnosu lýsir eina kliniska meting, sum tekur atlit at søgu, atferð í ymiskum umhvørvum og øðrum møguligum frágreiðingum. Ein sein reaktión í eini telduuppgávu kann ikki staðfesta diagnosuna. Ein skjótari reaktión eftir eitt inntriv kann heldur ikki einsamøll staðfesta, at viðgerðin eydnast.
Ein ADHD-roynd hevði verið noydd at taka luttakarar við eini hóskandi staðfestari diagnosu við og máta viðkomandi úrslit. Hesi kundu fevnt um metingar av eyðkennum við staðfestum mátiamboðum og virkisføri í skúla, á arbeiði ella heima. Royndin hevði eisini verið noydd at skilja ávirkanina av inntrivinum frá broytingum í svøvni, verandi heilivági, væntanum og endurtiknari venjing.
Hugsa um tveir spurningar: kann eitt fólk kenna aftur eina mynd, sum júst er víst, við størri neyvleika, og kann sama fólk regluliga skipa og gera dagligar uppgávur lidnar? Báðir snúgva seg um kognitión. Men úrslitini kunnu ikki nýtast í staðin fyri hvørt annað. Okkara yvirlit yvir próvgrundarlagið fyri metýlenblátt hjá menniskjum ger sama skilnað millum ymisku ágóðarnar, ið verða skotnir upp.
Hvat royndin við frískum vaksnum í veruleikanum vísti
Tilvildarbýtta myndatøkukanningin hjá Rodriguez og starvsfeløgum frá 2016 greinaði 26 frísk vaksin í aldrinum 22 til 62 ár. Hon samanbar eina einstaka inntøku av metýlenbláum við USP-góðsku við eitt blátt litað placebo. Kanningarnar áðrenn inntøku og umleið ein tíma aftaná fevndu um eina uppgávu við varandi uppmerksemi, eina uppgávu við stutttíðarminni og funktionella MRI. Sálarligar sjúkur og nýlig nýtsla av sálarheilivági vóru útilokanartreytir.
Heilamyndatøkan vísti broyttar reaktiónir í fleiri økjum. Atferðarúrslitini krevja størri varsemi: samanberingin av reaktiónstíð í uppmerksemisuppgávuni millum bólkarnar yvir tíð var ikki hagfrøðiliga týðandi, við P = .43. Greinin fráboðaði eina betring á umleið 7% í røttum minnissvarum innan bólkin, sum fekk metýlenblátt, men samsvarandi samspælið millum bólk og tíð var heldur ikki hagfrøðiliga týðandi, við P = .09.
Eitt hagfrøðiliga týðandi úrslit fyri og eftir í einum bólki staðfestir ikki ein hagfrøðiliga týðandi viðgerðarágóða samanborið við ein annan bólk. Hesi úrslit geva grund til víðari kanningar, men vísa ikki ein ágóða við ADHD. Royndin kann heldur ikki svara spurningum um endurtikna nýtslu, børn ella samansetingar við ADHD-heilivág.
Eitt søkiligt kanningaryvirlit, eisini við tí próvgrundarlagi, sum vantar
Lat søkiliga kanningaryvirlitið upp fyri at síla skrásetingar eftir fólkabólki, úrsliti, høvundi ella vitanargloppi. Tað hevur keldulink og skilir millum viðkomandi bakgrundsroyndir og eitt óviðkomandi leitiúrslit.
| Skráseting | Hvat varð kannað | Hvat hon ikki kann staðfesta |
|---|---|---|
| Rodriguez, 2016 | Uppmerksemi, minni og myndatøka hjá frískum vaksnum | Bøting av ADHD-eyðkennum ella trygd við langtíðarviðgerð |
| Telch, 2014 | Avlæring av ótta og minni um samanhang eftir útsetingarvenjing | Viðgerð av óuppmerksemi, impulsiviteti ella hyperaktiviteti |
| PubMed 27099330 | Eitt methemoglobinemi-tilfelli, har ADHD varð nevnt í sjúkrasøguni | Nakran viðgerðarágóða av metýlenbláum: heilivágurin varð ikki nýttur |
| Royndir við fólki við staðfestum ADHD | Ongar funnar í málrættaðu leitingunum til hetta yvirlitið | Virkni, ein ADHD-skammt ella eina samanbering við viðurkendar viðgerðir |
| Endurtikin nýtsla saman við ADHD-heilivági | Ongin viðkomandi kontrollerað roynd við samansettari nýtslu funnin | Trygd ella eyka ágóða við at seta viðgerðir saman |
Telch-royndin býtti við tilvild 42 vaksin við sterkum ótta fyri trongum rúmum í bólkar, sum fingu metýlenblátt ella placebo eftir útsetingarvenjing. Minniskanningar og ein óttameting eftir ein mánað vóru viðkomandi fyri læring og varðveiting av ótta. Óttaúrslitini vóru treytað av, hvussu væl útsetingarvenjingin endaði. Hetta var ikki ein roynd við ADHD-eyðkennum, og hon staðfestir ikki ein almennan ágóða fyri uppmerksemi.
Eitt leitiúrslit vísir, hví tað ikki er nóg mikið at telja greinar. Í tilfellisfrágreiðingini um methemoglobinemi, skrásett sum PMID 27099330, varð ADHD nevnt í sjúkrasøguni hjá sjúklinginum. Metýlenblátt varð ikki nýtt vegna illgruna um G6PD-trot, sum seinni varð staðfest. Ein leitimaskina kann finna bæði orðini, hóast greinin ikki hevur nakra viðgerðarroynd, sum knýtir tey saman.
Yvirlitið skrásetir eina málrættaða leiting tann 12. september 2026 við “methylene blue” ella “methylthioninium” saman við “ADHD” ella “attention deficit hyperactivity disorder”. PubMed fann hesa tilfellisfrágreiðingina; ClinicalTrials.gov fann ongar samsvarandi skrásetingar. Breiðari leitingar góvu bakgrundskanningarnar av kognitión. Hetta er ein dagfest kanning av próvgrundarlagnum, ikki prógv fyri, at allar óútgivnar ella øðrvísi skrásettar kanningar eru funnar. Granskingarsavnið gevur breiðara samanhangin fyri kanningunum.
Samspæl við heilivág broytir tann praktiska spurningin
Metýlenblátt kann tálma monoaminoksidasu. Vøruupplýsingarnar fyri reseptskylduga innspræning ávara um serotoninsyndrom saman við serotonergum heilivági og opioidum. Hjá fólki við ADHD hevur allur heilivágslistin týdning, eisini viðgerð fyri samstundis tunglyndi ella angist.
- Amfetaminvørur: vøruupplýsingarnar fyri Adderall XR frámæla nýtslu saman við MAO-tálmarum og nevna beinleiðis metýlenblátt givið í æðr. Har verður víst á vandan fyri blóðtrýstkreppu.
- Metýlfenidat: vøruupplýsingarnar fyri Ritalin frámæla eisini samstundis viðgerð við MAO-tálmarum vegna vandan fyri blóðtrýstkreppu.
- Atomoxetin: vøruupplýsingarnar fyri Strattera nevna metýlenblátt givið í æðr í frámælingini um MAO-tálmarar og lýsa møguliga álvarsligar reaktiónir.
Hesar vøruupplýsingar eru ikki royndir við øllum vørusamansetingum til inntøku gjøgnum munnin, sum verða seldar til brúkarar. Tær staðfesta heldur ikki, at ein samanseting til inntøku gjøgnum munnin er trygg. Ávaringin hjá australska TGA um óskrásettar metýlenbláar vørur til inntøku gjøgnum munnin viðger serliga vandamikið samspæl við heilivág. Tak ta ítøkiligu vøruna, styrkina og allan heilivágslistan við til læknan, sum ávísir heilivágin, ella apotekaran, áðrenn tú umhugsar nýtslu. Steðga ikki ávísari ADHD-viðgerð fyri sjálvur at gera eina roynd við metýlenbláum.
Um tú eftir at hava fingið evnið fært fepur, sterkan órógv ella ørkymlan, stívar vøddar ella eina reaktión, sum versnar skjótt, søk bráðfeingis læknahjálp. Trygdaryvirlitið greiðir frá øðrum frámælingum og upplýsingum um, hvussu tú hevur fingið evnið, sum eru verdar at skráseta.
Hvat próvgrundarlag hevði broytt svarið?
Ein gagnlig næsta kanning hevði roynt eina nágreiniliga ásetta vørusamanseting hjá luttakarum við staðfestari diagnosu, nýtt eitt samanberingargrundarlag, frammanundan ásett úrslitsmát fyri ADHD-eyðkenni og virkisføri og fylgt hjáárinum í eitt nóg langt tíðarskeið. Spurningar um vaksin og børn høvdu kravt hvør sítt próvgrundarlag. Ein frágreiðing um virkishættir í mitokondrium kann ikki fylla hesi gloppini.
Viðurkend viðgerð hevur longu skipaðar mannagongdir fyri meting og eftirlit, sum tær í tilmælunum hjá NICE um ADHD. Ónøktandi tamarhald á eyðkennum er ein grund til at endurmeta hesa viðgerð saman við viðgerandi læknanum. Kanningarnar, sum eru viðgjørdar her, stuðla ikki at nýta metýlenblátt í staðin. Pástandir um skyldar menningartreytir krevja egnar kanningar av fólkabólki og inntrivi, sum greitt frá í okkara yvirliti yvir gransking í metýlenbláum og autismu.