Àwọn ìdánwò àwọ̀ methylene blue fún jíjó ìtọ̀ àti fístúlà: ohun tí òwú ìdánwò búlúù fi hàn

Ní ọ̀sẹ̀ díẹ̀ lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ ní agbègbè ìbàdí, aláìsàn kan ṣàkíyèsí pé ìtọ̀ ń jó lára rẹ̀ láìdáwọ́dúró. Ó rò pé àkóràn àpòòtọ́ ni, ó lo gbogbo oògùn apakòkòrò tí a fún un, ó sì dà á láàmú nígbà tí jíjó ìtọ̀ náà kò yí padà. Àwọn oògùn apakòkòrò náà kò lè ṣiṣẹ́ fún ìṣòro yìí, nítorí pé òye tí ó ní nípa rẹ̀ kò tọ́. Àkóràn jẹ́ bí àwọn kòkòrò ṣe ń wọ àsopọ̀ ara. Fístúlà jẹ́ ihò: ọ̀nà tí kò yẹ kó wà, tí ó so àyè méjì tí ó yẹ kí wọ́n yà sọ́tọ̀ pọ̀; nínú ọ̀ràn yìí, àpòòtọ́ àti òbò. Kò sí oògùn apakòkòrò tí ń ti ihò pa.

Èyí ni irú ipò tí a ṣe ìdánwò àwọ̀ methylene blue fún. Ìdánwò náà kì í ṣe ìtọ́jú ohunkóhun, kì í ṣàwárí àkóràn, kò sì lè dá àyẹ̀wò ìṣòro múlẹ̀ fúnra rẹ̀. Ó ń dáhùn ìbéèrè kan ṣoṣo tó ṣe pàtó: ṣé omi inú òbò ń wá láti àpòòtọ́ tí a fi àwọ̀ kún? Gbogbo ohun tó jẹ mọ́ ìlànà náà, títí kan àwọn ọ̀nà tí ó lè gbà kùnà, dá lórí ète kan ṣoṣo yẹn. Àkótán wa nípa methylene blue nínú ìṣègùn fi lílò yìí fún àyẹ̀wò sí ẹ̀gbẹ́ àwọn lílò àpapọ̀ kẹ́míkà náà tí a ti fọwọ́ sí àti àwọn tí a ṣì ń ṣèwádìí lé lórí.

Èrò pàtàkì: omi búlúù tí a ń ṣàkóso gẹ́gẹ́ bí ohun ìtọpasẹ̀

A mọ̀ọ́mọ̀ mú kí ìlànà náà rọrùn. A fi omi fífọ̀ tí kò ní kòkòrò, tí methylene blue díẹ̀ wà nínú rẹ̀, kún àpòòtọ́ nípasẹ̀ kátẹ́tà, ní ọ̀nà òdì sí bí ìtọ̀ ṣe máa ń ṣàn. Kò yẹ kí omi búlúù kankan wà nínú òbò. Bí omi búlúù bá wá farahàn nínú òbò ní ibi tí kò yẹ, ọ̀nà kan wà tó so àpòòtọ́ tàbí ọ̀nà ìtọ̀ síta mọ́ òbò. Àwọ̀ náà jẹ́ ohun ìtọpasẹ̀, ìdánwò náà sì jẹ́ ìlànà láti mọ ibi tí jíjó ti ń ṣẹlẹ̀.

Èyí ní àbájáde méjì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Àkọ́kọ́, ìdánwò náà lè rí jíjó ní àwọn ibi tó wà lẹ́yìn ibi tí a fi àwọ̀ sí nínú ọ̀nà ìṣàn nìkan. Àwọ̀ búlúù tó wà nínú àpòòtọ́ kò lè fi fístúlà láàárín ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín àti òbò hàn, nítorí pé ìtọ̀ láti ọ̀nà kíndìnrín tí ìṣòro náà kàn ń dé òbò láìwọ àpòòtọ́ rárá. Èkejì, àbájáde tó fi jíjó hàn tọ́ka sí ibi jíjó, ṣùgbọ́n kò sọ ohunkóhun nípa ipò àsopọ̀ ara, ìwọ̀n fístúlà, tàbí bí a ṣe lè tún un ṣe. Ìdí nìyẹn tí ètò iṣẹ́ abẹ àti àwọn ìlànà àyẹ̀wò fi máa ń kọjá ìdánwò àwọ̀ nìkan.

Ìdánwò òwú mẹ́ta, ní ìgbésẹ̀ kọ̀ọ̀kan

Àyẹ̀wò bẹ̀rẹ̀ kí a tó lo àwọ̀ kankan. Àyẹ̀wò pẹ̀lú ohun èlò ṣíṣí òbò, speculum, ń wá ìtọ̀ tí kò ní àwọ̀ tó ń kójọ àti, bí ó bá ṣeé rí, ẹnu fístúlà tó ṣí sínú òbò. Ìtàn ìlera aláìsàn àti àyẹ̀wò tó dojú kọ ìṣòro náà ní ìṣeduro tó lágbára nínú ìtọ́sọ́nà ilẹ̀ Yúróòpù nípa fístúlà ìtọ̀, kò sì sí àbájáde àwọ̀ tí ó lè fagilé ohun tí ojú rí ní tààrà.

Ìlànà òwú mẹ́ta tí a ṣètò, gẹ́gẹ́ bí ìròyìn àwọn ọ̀rọ̀ ìmọ̀ ICS/IUGA ṣe ṣàlàyé rẹ̀, ń lọ báyìí. A fi òwú kànìnkànìn ìdánwò mẹ́ta tó gbẹ sínú òbò lọ́kọ̀ọ̀kan: ọ̀kan sí òkè, ọ̀kan sí àárín, ọ̀kan sí ìsàlẹ̀. Àwọn àyípadà ìlànà náà lè lo ìdì aṣọ gọ́ọ̀sì, bọ́ọ̀lù òwú, tàbí tampon, ṣùgbọ́n òwú mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ni ìlànà tí a ti fi lélẹ̀. Lẹ́yìn náà, a fi omi fífọ̀ búlúù tí a ti pò sí omi kún àpòòtọ́ nípasẹ̀ kátẹ́tà, oníṣègùn sì ń ṣọ́ bóyá omi búlúù ń jáde láti ẹnu ihò kan nínú òbò bí a ṣe ń kún àpòòtọ́. Ó ṣe pàtàkì láti fi àwọn òwú síbẹ̀ kí a tó kún àpòòtọ́: fífi tampon sínú òbò lẹ́yìn tí àwọ̀ ti dà sí àyíká ẹnu òbò máa ń jẹ́ kí àwọ̀ bà á láti òde, tí àbájáde náà kò sì ní ìtumọ̀.

Kò sí ìwọ̀n omi, ìfojúsùn àwọ̀, tàbí àkókò tí a fi ń jẹ́ kí ó dúró kan ṣoṣo tó wúlò ní gbogbo ibi, àpilẹ̀kọ olóòótọ́ sì gbọ́dọ̀ sọ bẹ́ẹ̀. Ìwé ìkẹ́kọ̀ọ́ iṣẹ́ abẹ fístúlà FIGO ṣàlàyé lílo 60 sí 100 mL àwọ̀ tí a ti pò sí omi, pẹ̀lú àyẹ̀wò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀; bí a kò bá rí ohunkóhun, aláìsàn máa rìn, yóò sì mu omi fún 30 sí 60 ìṣẹ́jú nígbà tí àwọ̀ náà ṣì wà nínú àpòòtọ́. Ìlànà kan tí a lò lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ lo 250 sí 300 mL, ó sì kìlọ̀ ní pàtó pé àìkún àpòòtọ́ tó lè mú kí ìdánwò má fi fístúlà kékeré hàn bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó wà. Ìtumọ̀ ICS/IUGA sọ pé a yọ àwọn òwú lẹ́yìn 10 ìṣẹ́jú, ṣùgbọ́n ó gba àyè fún tó 30 ìṣẹ́jú bí ọ̀nà náà bá kéré gan-an tàbí bá ń yí. Ìtọ́ni tí a lè gbèjà ni pé kí a fi ojútùú àwọ̀ tí a ti pò sí omi kún àpòòtọ́ dáadáa gẹ́gẹ́ bí ìlànà ibi iṣẹ́ náà, kì í ṣe láti pàṣẹ ìlànà àdàlù kan fún gbogbo ibi.

Kíka àbájáde àwọn òwú

A yọ òwú kọ̀ọ̀kan lọ́tọ̀, a sì ṣe àkọsílẹ̀ bí ó ṣe tutù àti àwọ̀ rẹ̀. Ìtumọ̀ àbájáde tí a fi lélẹ̀, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìtumọ̀ ICS/IUGA:

Ìlà kejì ni ó léwu jù. Búlúù lórí òwú ìsàlẹ̀ jù nìkan ni àbájáde tó rọrùn jù láti ṣẹlẹ̀ láìsí fístúlà rárá, nípasẹ̀ jíjó ìtọ̀ lásán láti ọ̀nà ìtọ̀ síta tàbí omi búlúù tí ń ṣàn padà láti ẹnu ọ̀nà ìtọ̀. Òwú búlúù kan ṣoṣo ní ìsàlẹ̀ kò tó láti parí àyẹ̀wò ọ̀ràn náà.

Ìdánwò àwọ̀ méjì: yíya àpòòtọ́ sọ́tọ̀ sí ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín

Nígbà tí ìtọ̀ ń farahàn nínú òbò ṣùgbọ́n àwọ̀ àpòòtọ́ kò farahàn nínú rẹ̀ rárá, ìfura ń lọ sí òkè ọ̀nà ìṣàn, sí ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín. Ìdánwò àwọ̀ méjì ń mú kí a lè fi ojú dá àwọn orísun méjèèjì yàtọ̀. Aláìsàn máa ń mu phenazopyridine lẹ́nu títí ìtọ̀ yóò fi di àwọ̀ ọsàn tó mọ́lẹ̀ (ìtumọ̀ ìlànà náà lò 200 mg lẹ́ẹ̀mẹ́ta lójoojúmọ́ fún ọjọ́ kan sí méjì, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìlànà ilé ìwòsàn kan máa ń lo ìwọ̀n oògùn ẹyọ kan), lẹ́yìn náà a fi omi fífọ̀ búlúù kún àpòòtọ́ bí tẹ́lẹ̀.

Ọgbọ́n tó wà lẹ́yìn rẹ̀ jẹ́ àyẹ̀wò kékeré nípa ọ̀nà tí omi gbà. Àwọ̀ búlúù nínú òbò túmọ̀ sí pé omi náà wá láti àpòòtọ́ tàbí ọ̀nà ìtọ̀ síta. Àwọ̀ ọsàn láìsí búlúù túmọ̀ sí pé omi náà wá láti àwọn ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín tó wà lókè àpòòtọ́. Àwọ̀ méjèèjì tọ́ka sí pé ọ̀nà asopọ̀ wà ní àwọn ibi méjèèjì. Ìtọ̀ tí kò ní àwọ̀ ní apá òkè òbò, láìka àwọ̀ búlúù inú àpòòtọ́ sí, tọ́ka sí orísun òkè kan náà bí àwọ̀ ọsàn. Èyí jẹ́ ìlànà àyẹ̀wò tí oníṣègùn ń darí, kì í ṣe ìdánwò ilé.

Cystoscopy àti yàrá iṣẹ́ abẹ

Ìdánwò àwọ̀ tún ń ṣiṣẹ́ láti apá kejì. Nígbà iṣẹ́ abẹ ní agbègbè ìbàdí, a lè fi omi fífọ̀ tí ó ní àwọ̀ búlúù kún àpòòtọ́ ní ọ̀nà òdì sí ìṣàn ìtọ̀, nígbà tí a ń yẹ ibi iṣẹ́ abẹ wò; omi búlúù tó ń yọ sí ibi iṣẹ́ abẹ fi àbùkù kan nínú àpòòtọ́ hàn, a sì lè tún ìlànà náà ṣe lẹ́yìn àtúnṣe láti ṣàyẹ̀wò pé ibi tí a ti pa dà dà bí èyí tí omi kò lè kọjá. Ọ̀nà kan tí a ròyìn lo tó 600 mL fún ète yìí; ó yẹ kí a ka èyí gẹ́gẹ́ bí ìròyìn iṣẹ́ abẹ, kì í ṣe ìlànà tí gbogbo àpòòtọ́ gbọ́dọ̀ gba.

Cystoscopy, àyẹ̀wò inú àpòòtọ́ pẹ̀lú ohun èlò ìwo, ń ṣàlàyé ohun tí àwọn òwú kò lè ṣàlàyé: iye, ìwọ̀n, àti ipò àwọn àbùkù àpòòtọ́ àti ìbáṣepọ̀ wọn pẹ̀lú agbègbè onígun mẹ́ta nínú àpòòtọ́, trigone, àti àwọn ẹnu ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín. Ìtọ́sọ́nà ilẹ̀ Yúróòpù dámọ̀ràn cystoscopy pẹ̀lú fífi omi aláwọ̀ kún àpòòtọ́ ní ọ̀nà òdì sí ìṣàn ìtọ̀ láti fìdí fístúlà múlẹ̀, nígbà tí ó tún sọ pé ẹ̀rí tó wà ní ìwọ̀nba. Ìlànà mìíràn tó jọ ó ṣùgbọ́n tó yàtọ̀ ń ṣàyẹ̀wò bóyá àwọn ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín ṣí nígbà cystoscopy, nípa wíwo àwọn ìṣàn àwọ̀ tí ń jáde láti ẹnu wọn. Níhìn-ín, ohun ìtọpasẹ̀ náà gbọ́dọ̀ dé láti òkè, nípasẹ̀ ẹ̀jẹ̀ tàbí ìtọ̀, nítorí àwọ̀ tí a fi sínú àpòòtọ́ ti wà lẹ́yìn àwọn ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín nínú ọ̀nà ìṣàn, kò sì lè dán wọn wò. Dídàpọ̀ àwọn ọ̀nà àwọ̀ méjì yìí ni irú àṣìṣe òye gan-an tí tábìlì òwú náà fẹ́ dènà. Àwọn àlàyé ọ̀nà iṣẹ́ abẹ wọ̀nyí wà nínú ìtọ́sọ́nà wa tó bá èyí rìn nípa methylene blue nínú iṣẹ́ abẹ àti àyẹ̀wò.

Ìdí tí ìdánwò náà fi ń kùnà ní ọ̀nà méjèèjì

Àwọn ohun tó sábà máa ń fa àbájáde tí kò fi jíjó hàn bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó wà jẹ́ díẹ̀: àìfi omi kún àpòòtọ́ tó, ọ̀nà kékeré tàbí tó ń yí tó nílò ju ìṣẹ́jú mẹ́wàá lọ, jíjó tó ń ṣẹlẹ̀ lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan tàbí tó sinmi lórí ipò ara, fístúlà láàárín ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín àti òbò tí àwọ̀ àpòòtọ́ kò lè dé, tàbí fístúlà kejì tó farapamọ́ lẹ́yìn èyí àkọ́kọ́ tí a rí. Nínú ìwádìí kan tó wo àkọsílẹ̀ àwọn aláìsàn 56 tó ní fístúlà lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ, 10 nínú àwọn ìdánwò àwọ̀ 13 tí a ṣe kí a tó darí wọn sí ọ̀dọ̀ akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ fi jíjó hàn. Nígbà míì, a máa ń tọ́ka sí iye 10-nínú-13 yẹn bí ẹni pé ó jẹ́ ìwọ̀n agbára ìdánwò láti rí gbogbo ẹni tó ní ìṣòro náà. Kì í ṣe bẹ́ẹ̀: ẹgbẹ́ aláìsàn náà jẹ́ èyí tí a ti yan ní pàtó gan-an, a kò sì ṣe ìwádìí náà gẹ́gẹ́ bí ìdánwò ìpéye àyẹ̀wò. Ìwádìí àwọn aláìsàn lẹ́yìn iṣẹ́ abẹ ti 2020 ṣe àtìlẹ́yìn fún ìdánwò àwọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìlànà àkọ́kọ́ tó yára, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí nọ́ńbà tí a ti wọn fún agbára ìdánwò láti ṣàwárí ìṣòro.

Àwọn àbájáde tó fi jíjó hàn ní àṣìṣe àti àwọn àbájáde tó ń ṣini lọ́nà sábà jẹ mọ́ àwọ̀ tó bà ohun ìdánwò láti ibi míì: àwọ̀ tó dà nígbà fífi tampon sípò, ìtọ̀ tó ń fa gba inú aṣọ tí a dì síbẹ̀, títọ̀ nígbà ìdánwò, tàbí àìlèdá ìtọ̀ dúró lásán nítorí ìfúnpá tàbí ìfẹ́ ìtọ̀ lójijì tó ń fi àwọ̀ sí òwú ìsàlẹ̀ jù. Kò sí èyíkéyìí nínú wọ̀nyí tó tọ́ka sí fístúlà; ìdí nìyẹn tí wíwo ní tààrà nígbà fífi omi kún àpòòtọ́ àti ṣíṣọ́ ẹnu ọ̀nà ìtọ̀ fún ìṣàn padà fi jẹ́ apá ìlànà náà, kì í ṣe àfikún tí ènìyàn lè yan láti má ṣe.

Àbájáde ìdánwò àwọ̀ tó fi jíjó hàn kì í ṣe àbájáde UTI, bẹ́ẹ̀ sì ni ní ìdàkejì

Àkóràn ọ̀nà ìtọ̀ kì í dá ọ̀nà sílẹ̀ láàárín àpòòtọ́ àti òbò, nítorí náà àkóràn nìkan kò lè fa jíjó búlúù tí a ṣàkóso ní ìdánwò láti ibi tó yàtọ̀ sí ẹnu ọ̀nà ìtọ̀. Àwọn ipò méjèèjì ní àwọn àmì tó jọra, wọ́n sì lè wà papọ̀; èyí gan-an ló fa tí a fi ń dà wọ́n pọ̀. Ìfẹ́ ìtọ̀ kíákíá àti àìlèdá ìtọ̀ dúró nígbà ìfẹ́ yẹn nítorí àkóràn ń jáde nípasẹ̀ ọ̀nà ìtọ̀ síta tó yẹ; jíjó fístúlà ń gba ọ̀nà míì yàgò fún un. Àyẹ̀wò ìtọ̀ àti gbígbìn àpẹẹrẹ rẹ̀ láti ṣàwárí kòkòrò ṣì ṣe pàtàkì nígbà tí a bá fura sí àkóràn, wíwọn creatinine nínú omi tí a kó láti òbò sì lè fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé ìtọ̀ ni omi náà, bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò lè tọ́ka sí ibi jíjó fúnra rẹ̀. Ṣàkíyèsí ohun mìíràn tó lè da àbájáde rú: àwọn oògùn àdàlù fún ọ̀nà ìtọ̀ tí ó ní methylene blue kan fúnra wọn ń yí àwọ̀ ìtọ̀ padà; ó yẹ kí a sọ èyí fún oníṣègùn kí a tó ṣe àyẹ̀wò kankan tó dá lórí àwọ̀.

Ohun tí a ṣì gbọ́dọ̀ ṣe lẹ́yìn àwọn òwú

Ìdánwò àwọ̀ ń bẹ̀rẹ̀ àyẹ̀wò; kò parí rẹ̀. Àyẹ̀wò agbègbè ìbàdí ń yẹ ipò àsopọ̀ ara, àpá, àti ipò fístúlà wò. Cystoscopy àti urethroscopy, àyẹ̀wò inú ọ̀nà ìtọ̀ síta pẹ̀lú ohun èlò ìwo, ń fi ibi àwọn ẹnu ihò inú hàn kí a tó ṣe àtúnṣe kankan. Nígbà tí a bá fura sí orísun láti ọ̀nà ìtọ̀ kíndìnrín tàbí tí ìṣètò àwọn ẹ̀yà ara kò bá ṣe kedere, CT pẹ̀lú ohun ìmú-àwòrán-hàn ní ìpele pípẹ́ ti ìyọjáde rẹ̀ tàbí MRI ń fi ọ̀nà ìtọ̀ òkè hàn, retrograde pyelography sì lè ṣàlàyé ọ̀nà ìtọ̀ láti kíndìnrín tí a kò dá lójú ní tààrà. Àwọn àfiwé pẹ̀lú ultrasound wà: nínú ìwádìí kékeré kan lórí aláìsàn méjìlá láti mọ bóyá ọ̀nà náà ṣeé lò, color Doppler tí a fi ohun ìmú-àwòrán-hàn mú kí ó hàn dáadáa pín 11 nínú 12 ọ̀ràn sí ẹ̀ka tó tọ́, ṣùgbọ́n àbájáde yẹn jẹ́ ti ọ̀nà ultrasound, kì í ṣe ti ìdánwò àwọ̀ (Volkmer àti àwọn ẹlẹgbẹ́, 2000).

Ìdánwò àwọ̀ tún wáyé lẹ́yìn ìtọ́jú. Àwọn ìṣeduro FIGO fún ìṣe tó dára dámọ̀ràn àyẹ̀wò àwọ̀ ní ọjọ́ 10 sí 14 lẹ́yìn àtúnṣe fístúlà, kí a tó yọ kátẹ́tà, kí aláìsàn sì máa kọ́ nígbà tí a ń ṣọ́ ọ (Browning àti àwọn ẹlẹgbẹ́, 2025). Àbájáde tí kò fi jíjó hàn ní ìbẹ̀wò yẹn túmọ̀ sí pé a kò fi jíjó láti fístúlà hàn nígbà náà; kò ṣe ìdánilójú pé jíjó lẹ́yìn náà nítorí àìlèdá ìtọ̀ dúró, dídúró ìtọ̀ sínú àpòòtọ́, àkóràn, tàbí orísun láti ọ̀nà ìtọ̀ kíndìnrín tí a kò rí kò lè ṣẹlẹ̀.

Methylene blue ní lílò àyẹ̀wò mìíràn tí ó yẹ kí a yà sọ́tọ̀ sí iṣẹ́ fístúlà: a tún ń lò ó láti ṣàyẹ̀wò bóyá àwọn ọ̀nà fallopian ṣí, ìlànà tí a ṣàlàyé nínú ìtọ́sọ́nà wa sí ìdánwò agbára bíbímọ àti àyẹ̀wò ṣíṣí àwọn ọ̀nà fallopian. Àwọ̀ kan náà, ìbéèrè tó yàtọ̀, àwọn ẹ̀yà ara tó yàtọ̀. Jíjẹ́ kí ìbéèrè àti àbájáde wà pọ̀ ni gbogbo ìlànà ìdánwò àwọ̀ dá lé. Òwú búlúù fi hàn pé ọ̀nà kan wà. Gbogbo ohun yòókù, ìwọ̀n rẹ̀, bóyá a lè tún un ṣe, àti ohun tí a lè retí ní ọjọ́ iwájú, ṣì nílò àyẹ̀wò.