Búlúù methylene àti àwọn ẹ̀sùn nípa ìpara ìdáàbòbò oòrùn: ìwádìí UV àti àwọn ààlà rẹ̀

Àtẹ̀jáde kan lórí ìkànnì àjọṣepọ̀ sọ pé búlúù methylene ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìpara ìdáàbòbò oòrùn. Ó tọ́ka sí ìwádìí gidi kan nínú èyí tí àwọ̀ náà fa ìmọ́lẹ̀ ultraviolet mọ́ra, tí ó sì dín ìpalára kù nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì awọ tí a tọ́ ní yàrá. Ìwádìí náà wà lóòótọ́. Ṣùgbọ́n ẹ̀rí rẹ̀ kò ṣe àtìlẹ́yìn fún ìparí èrò tí wọ́n fà yọ láti inú rẹ̀.

Ìṣòro náà jẹ́ èyí tí a mọ̀ dáadáa nínú àwọn ẹ̀sùn nípa ìlera. A ń ka ìwọ̀n tí a ṣe ní yàrá sí ìdánwò ọjà. Láti lóye àwọn ẹ̀sùn nípa búlúù methylene àti ìfarahàn sí oòrùn lọ́nà tó tọ́, ya ìbéèrè mẹ́ta sọ́tọ̀: ṣé molecule náà ń fa UV mọ́ra, ṣé ó ń dáàbò bo awọ alààyè lọ́wọ́ oòrùn, àti ṣé ó jẹ́ èròjà ìpara ìdáàbòbò oòrùn tí a fọwọ́ sí nínú ọjà tí a ti ṣe tán. Ìwádìí 2021 dá apá kan ìbéèrè àkọ́kọ́ lóhùn, ó fi àmì díẹ̀ hàn nípa èkejì nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì nìkan, kò sì dá ẹ̀kẹta lóhùn rárá.

Ohun tí ìwádìí tí a sábà máa ń tọ́ka sí dán wò

Ìwé ìwádìí tí a sábà máa ń fa ọ̀rọ̀ yọ láti inú rẹ̀ ni ìwádìí 2021 tí Xiong àti àwọn alábàáṣiṣẹ́ rẹ̀ ṣe lórí agbára búlúù methylene láti dáàbò bo ènìyàn lọ́wọ́ ultraviolet, tí a tò sí PubMed. Àwọn òǹkọ̀wé dábàá búlúù methylene gẹ́gẹ́ bí èròjà amúṣiṣẹ́ tí ó lè wúlò nínú ìpara ìdáàbòbò oòrùn, títí kan bí ó ṣe lè rọ́pò oxybenzone. Wọn kò sọ pé àwọn ti fìdí ìpara ìdènà oòrùn búlúù methylene múlẹ̀ fún lílò ènìyàn. Àlàyé wọn sọ pé a ó nílò iṣẹ́ àfikún lórí ààbò kí a tó bẹ̀rẹ̀ sí í wá bí a ṣe lè fi í sínú ìwé ìlànà àwọn ìpara ìdáàbòbò oòrùn.

Gbogbo àwọn ìdánwò náà wà ní ìpele ṣáájú ìdánwò lórí ènìyàn. Kò sí ènìyàn alààyè tí ó kópa, a kò sì fi ìpara ìdáàbòbò oòrùn tí a ti ṣe tán sí awọ ènìyàn. Méjì lára àwọn òǹkọ̀wé ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Mblue Labs, ilé ẹ̀kọ́ gíga àti ilé-iṣẹ́ náà sì ti jọ fi ìbéèrè ìwé àṣẹ ẹ̀tọ́ iṣẹ́ tuntun sílẹ̀ fún búlúù methylene gẹ́gẹ́ bí èròjà amúṣiṣẹ́ ìpara ìdáàbòbò oòrùn. Àǹfààní ọjà tí a ti kéde kò sọ dátà di aláìwúlò, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìdí mìíràn láti ka àwọn àbájáde tí a wọn pẹ̀lú ìṣọ́ra àti ìpéye.

Ìtúpalẹ̀ ìgbì ìmọ́lẹ̀ inú ojútùú ni wọ́n kọ́kọ́ ṣe. Ẹgbẹ́ náà fi búlúù methylene nínú omi iyọ̀ wé oxybenzone nínú omi olùyọ́ káàkiri 200 sí 400 nanometers. Búlúù methylene fa ìmọ́lẹ̀ mọ́ra jù lọ ní ìsàlẹ̀ nǹkan bí 310 nanometers, nígbà tí oxybenzone fa ìmọ́lẹ̀ mọ́ra jù lọ ní àwọn ìgbì gígùn sí i. Èyí jẹ́ ànímọ́ àwọn molecule tí ó tú sínú omi. Kì í ṣe ìwọ̀n ìpara tí a tẹ́ sí awọ gẹ́gẹ́ bí fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́.

Àwọn ìdánwò sẹ́ẹ̀lì ló tẹ̀ lé e. Wọ́n fi 100 nanomolar búlúù methylene tọ́jú àwọn sẹ́ẹ̀lì keratinocyte ènìyàn tí kò ní àìlera fún ọ̀sẹ̀ méjì, kí wọ́n tó fi wọ́n sí UVB tí agbára rẹ̀ ga jù lọ ní 302 nanometers. Àwọn àkójọpọ̀ sẹ́ẹ̀lì tí a tọ́jú fi ìdáhùn sí ìbàjẹ́ DNA tí ó kéré sí i hàn, tí a fi gamma-H2AX wọn, pẹ̀lú agbára láti wà láàyè tó dára sí i àti àmì àwọ̀ ìdarúgbó sẹ́ẹ̀lì tí ó kéré sí i. Iṣẹ́ tí wọ́n ṣe lẹ́gbẹ̀ẹ́ èyí nínú àwọn keratinocyte àti àwọn ìran sẹ́ẹ̀lì fibroblast ènìyàn mẹ́rin rí i pé superoxide inú mitochondria dín kù, ìbísí sẹ́ẹ̀lì sì pọ̀ sí i. Ìfiwéra àfikún kan rí i pé 100 nanomolar oxybenzone kò fún àwọn sẹ́ẹ̀lì ní àǹfààní kan náà ní ìpọ̀sí yẹn. Ṣùgbọ́n ojútùú nanomolar tí ó yí àwọn sẹ́ẹ̀lì tí a ya sọ́tọ̀ ká ń dán bí àwọn sẹ́ẹ̀lì ṣe ń dáhùn sí ìpalára wò, nígbà tí fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ ìpara ìdáàbòbò oòrùn lórí awọ ń dí ìmọ́lẹ̀ lọ́nà kí ó tó dé àwọn sẹ́ẹ̀lì. Àwọn ipò méjèèjì lo ọ̀rọ̀ ìdáàbòbò, ṣùgbọ́n wọ́n ń dán àwọn ọ̀nà iṣẹ́ tí ó yàtọ̀ wò.

Ìdánwò coral náà kéré, ó sì dá lórí àkíyèsí ànímọ́ dípò ìwọ̀n iye. Àwọn ẹ̀yà coral rírọ̀ Xenia umbellata wà nínú omi òkun pẹ̀lú 1 micromolar búlúù methylene tàbí 1 micromolar oxybenzone fún nǹkan bí ọ̀sẹ̀ kan. Ipò ẹgbẹ́ oxybenzone bàjẹ́ sí i, ṣùgbọ́n ti ẹgbẹ́ búlúù methylene kò rí bẹ́ẹ̀. Èyí kan wíwà àwọn ẹ̀yà náà láàyè fún àkókò kúkúrú nìkan. Kì í ṣe àyẹ̀wò ààbò fún àwọn òkìtì coral inú òkun, kò sì sọ ohunkóhun nípa ìdáàbòbò oòrùn fún ènìyàn.

Kókó kan nípa èdè tí wọ́n lò yẹ fún àfiyèsí. Àkótán ìwádìí náà mẹ́nuba mímú àwọn èròjà atẹ́gùn oníṣe púpọ̀ tí UVA ń fa nínú sẹ́ẹ̀lì kúrò, ṣùgbọ́n àwọn ọ̀nà ìwádìí ṣàpèjúwe ìlànà fífi UVB sí àwọn sẹ́ẹ̀lì láìsí ìdánwò UVA tí a ṣàkóso tí ó bá a mu. Ìtumọ̀ tí ó ṣọ́ra ni pé ìwádìí náà fi ìpalára tó dín kù hàn lẹ́yìn ìfarahàn sí UVB ìdánwò nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì tí a tọ́ ní yàrá, pẹ̀lú ìhùwàsí dídènà oxidation. Kò fi hàn tààrà pé ó dènà ROS tí UVA ń fa lábẹ́ ìfarahàn sí UVA tí a ṣàkóso.

Àwọn òǹkàwé tí ó fẹ́ mọ bí àwọn ìdánwò tó jọmọ́ ìdarúgbó awọ ṣe yàtọ̀ sí àwọn ìdánwò lórí ènìyàn lè fi èyí wé ẹ̀rí nípa àkópọ̀ àwọn ọjà ìtọ́jú awọ, tí ó ya títọ́ sẹ́ẹ̀lì ní yàrá, awọ tí a tún kọ́, àti ìdánwò ọjà tí a ti ṣe tán sọ́tọ̀.

Ìfiwéra ẹ̀rí: irú ìdánwò UV àti ohun tí ó lè fìdí múlẹ̀

Tábìlì yìí ni kókó àpilẹ̀kọ náà. Lò ó láti mọ ibi tí ẹ̀sùn èyíkéyìí nípa ìpara ìdáàbòbò oòrùn búlúù methylene wà. Ìlà kọ̀ọ̀kan sọ orúkọ ìdánwò kan, ó sọ ohun tí àbájáde rere lè fìdí múlẹ̀, ó sì sọ ohun tí ó ṣì nílò ìdánwò mìíràn.

Àpẹẹrẹ inú àwọn ìlà náà bá ara wọn mu. Àwọn ìlà àkọ́kọ́ ń dán èròjà tàbí sẹ́ẹ̀lì wò. Ìlà tó gbẹ̀yìn nìkan ló ń dán ìdáàbòbò oòrùn wò. Ẹ̀sùn nípa ìpara ìdáàbòbò oòrùn búlúù methylene nílò ìlà tó gbẹ̀yìn.

Ìdáàbòbò lọ́wọ́ ìmọ́lẹ̀ kì í ṣe òdì kejì mímú ìfarakàn sí ìmọ́lẹ̀ pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìhùwàsí tí ó yàtọ̀

Búlúù methylene ní ipa méjì tó jọmọ́ ìmọ́lẹ̀ tí ó dà bí ẹni pé wọ́n tako ara wọn, tí àwọn méjèèjì sì jẹ́ òótọ́. Nínú àwọn ètò sẹ́ẹ̀lì kan, ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí alárinà redox pẹ̀lú àwọn ipa dídènà oxidation. Lábẹ́ ìmọ́lẹ̀ tó yẹ, ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ìmọ́lẹ̀ ń mú ṣiṣẹ́ láti ṣẹ̀dá àwọn èròjà atẹ́gùn oníṣe púpọ̀, títí kan atẹ́gùn singlet. Ìtọ́jú photodynamic mọ̀ọ́mọ̀ ń lo ìhùwàsí kejì láti ba àwọn sẹ́ẹ̀lì tàbí àwọn kòkòrò kéékèèké tí a ń lépa jẹ́, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe àyẹ̀wò nínú àwọn lílò búlúù methylene nínú photodynamic. Èyí tún ni ìdí tí búlúù methylene pẹ̀lú àwọn ẹ̀rọ ìmọ́lẹ̀ pupa fi nílò àyẹ̀wò lọ́tọ̀, tí a jíròrò nínú ìtọ́sọ́nà wa sí àwọn ìtọ́jú tí ó darapọ̀ mọ́ ìmọ́lẹ̀.

Ìyàtọ̀ náà sinmi lórí àwọn ipò: gígùn ìgbì, iye ìmọ́lẹ̀, ìpọ̀sí, ipò ìkórajọpọ̀, wíwà atẹ́gùn, àti ibi tí àwọ̀ náà wà ní ìfiwéra pẹ̀lú àsopọ̀ alààyè. Ìmọ́lẹ̀ pupa tó wà ní nǹkan bí 630 sí 670 nanometers ni a sábà ń lò láti mú búlúù methylene ṣiṣẹ́ nínú iṣẹ́ photodynamic. Ìmọ́lẹ̀ oòrùn ní àwọn agbègbè ìgbì UV, ìmọ́lẹ̀ tí ojú ń rí, àti infrared papọ̀, nítorí náà fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ tí a fi sí awọ yóò bá àkópọ̀ ìmọ́lẹ̀ pàdé dípò gígùn ìgbì kan ṣoṣo ti yàrá ìwádìí.

Èròjà àlẹ̀ ìpara ìdáàbòbò oòrùn yẹ kí ó dí UV tó lè pani lára lọ́nà, kí ó sì tú agbára náà ká nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà tí ìpalára wọn kéré ní ìfiwéra, nígbà tí ó ń dúró ṣinṣin. Ohun tí ìmọ́lẹ̀ ń mú ṣiṣẹ́ ń lo agbára photon tí ó fa mọ́ra láti mú àwọn ìṣe kẹ́míkà ṣẹlẹ̀ tí ó ń ṣẹ̀dá àwọn èròjà oníṣe púpọ̀. Nítorí náà, fífa UV mọ́ra ṣe pàtàkì fún èròjà tí a ń gbèrò gẹ́gẹ́ bí àlẹ̀ UV, ṣùgbọ́n kò tó rárá. Ìwé ìwádìí 2021 kò dán bóyá fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ búlúù methylene tí a fi sí awọ lábẹ́ ìmọ́lẹ̀ oòrùn ń ṣẹ̀dá atẹ́gùn singlet lẹ́gbẹ̀ẹ́ awọ alààyè wò, tàbí àwọn ohun tí ìmọ́lẹ̀ ń dá sílẹ̀, tàbí bí àwọn fọ́ọ̀mù rẹ̀ tí ó ti ní oxidation àti reduction ṣe ń hùwà. Ẹnikẹ́ni tí ó ń ṣàyẹ̀wò àwọn ẹ̀sùn ìdènà oòrùn búlúù methylene yẹ kí ó ka àwọn ìbéèrè wọ̀nyẹn sí èyí tí kò tíì ní ìdáhùn títí a ó fi dán àkópọ̀ tí a ti ṣe tán wò lábẹ́ ìfarahàn tó dà bí ìmọ́lẹ̀ oòrùn.

Búlúù methylene kì í ṣe èròjà ìpara ìdáàbòbò oòrùn tí a fọwọ́ sí

Ipò ìfọwọ́sí lábẹ́ òfin yàtọ̀ sí ìrètí tí iṣẹ́ yàrá ń fúnni. Ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, àwọn èròjà amúṣiṣẹ́ ìpara ìdáàbòbò oòrùn fún àwọn ọjà tí a lè rà láìsí ìwé dókítà wà nínú OTC Monograph M020. Búlúù methylene kò sí nínú àkójọ náà. Ní Ìṣọ̀kan Yúróòpù, àwọn àlẹ̀ UV tí a lò nínú àwọn ọjà ìṣaralóge gbọ́dọ̀ wà nínú Àfikún VI ti Ìlànà 1223/2009. Búlúù methylene kì í ṣe àlẹ̀ UV tí a fọwọ́ sí nínú Àfikún VI.

Ìfọwọ́sí ní ibòmíràn kò kan lílò mìíràn láìfọwọ́sí tuntun. Búlúù methylene tí a ń fúnni nípasẹ̀ iṣan ní àwọn lílò bí oògùn tí a fọwọ́ sí, àwọ̀ náà sì ní àwọn ipa nínú ṣíṣe àyẹ̀wò àti àwọn ìlànà ìṣègùn tí a jíròrò nínú àkótán wa nípa àwọn lílò tí a fọwọ́ sí àti àwọn tí a ṣì ń ṣe ìwádìí lé lórí. Kò sí èyíkéyìí nínú wọ̀nyẹn tí ó sọ ọ́ di èròjà amúṣiṣẹ́ ìpara ìdáàbòbò oòrùn tí a fọwọ́ sí. Ìfọwọ́sí ìpara ìdáàbòbò oòrùn kan èròjà pàtó kan, nínú irú ọjà pàtó kan, lábẹ́ àwọn ipò lílò pàtó.

Ohun tí ìdáàbòbò oòrùn tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ yóò nílò

Ọjà búlúù methylene tí a ti ṣe tán tí ó sọ pé ó ní SPF tàbí ààbò káàkiri ìgbì yóò nílò gbogbo àwọn ìdánwò ìpara ìdáàbòbò oòrùn tó jẹ́ boṣewa, tí a ṣe lórí àkópọ̀ tí a ti ṣe tán náà. A ń wọn SPF lórí ènìyàn: a fi ọjà náà sí awọ ní 2 milligrams per square centimeter, a sì fi ẹ̀rọ àfarawé oòrùn 290 sí 400 nanometers tan ìmọ́lẹ̀ sí i, lábẹ́ àwọn ọ̀nà bí ISO 24444 fún SPF lórí ẹ̀dá alààyè. Ohun tí a ń wọn ní ìparí ni erythema, ìyẹn pípupa awọ, tí ó jẹ́ ìdáhùn sí UVB ní pàtàkì. Kò sí ìdánwò sẹ́ẹ̀lì tí ó lè rọ́pò rẹ̀.

Ìdáàbòbò UVA nílò ìwọ̀n tirẹ̀ dípò fífa ìparí èrò yọ láti inú àwòrán ìgbì ojútùú. Àwọn ìlànà àgbáyé lo ìdánwò ìwọ̀n ìdáàbòbò UVA lórí ẹ̀dá alààyè lábẹ́ ISO 24442, àyẹ̀wò àwọn ànímọ́ níta ẹ̀dá alààyè lábẹ́ ISO 24443, tàbí àwọn méjèèjì. Ìtọ́sọ́nà Yúróòpù ń retí ààbò UVA tí ó jẹ́ ó kéré tán ìdámẹ́ta SPF tí a kọ sí àmì ọjà.

Gígùn ìgbì ààlà ń wọn bí ààbò ṣe jìn tó sínú UVA, a sì ń ṣàlàyé rẹ̀ láti inú fífa ìmọ́lẹ̀ mọ́ra ti fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ ọjà tí a ti ṣe tán, pẹ̀lú 370 nanometers gẹ́gẹ́ bí ààlà fún fífi orúkọ ààbò káàkiri ìgbì sí ọjà nínú ìlànà ìwé àwọn ìpara ìdáàbòbò oòrùn. Àwọ̀ tí ó tú sínú omi iyọ̀ kò lè pèsè iye yìí. A tún gbọ́dọ̀ dán ìdúróṣinṣin lábẹ́ ìmọ́lẹ̀ wò tààrà nípa fífi ìmọ́lẹ̀ sí fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ ọjà náà ṣáájú, kí a sì wọn ààbò tí ó ṣì kù. Títí a ó fi ṣe àwọn ìdánwò wọ̀nyẹn lórí ìpara gangan, àsọyé nípa ìpara ìdáàbòbò oòrùn búlúù methylene tí ó dúró ṣinṣin jẹ́ ìfojúsùn lásán.

Ìdánwò lórí ènìyàn tún ń ṣàfihàn ohun tí iṣẹ́ yàrá kò rí: bóyá fẹ́lẹ́fẹ́lẹ́ náà ń tẹ́ déédé, bóyá òógùn ń mú un kúrò, bóyá àwọ̀ tí ó ń fi sí awọ ara lè mú kí fífi í sí awọ lọ́nà tó tọ́ má ṣẹlẹ̀, àti bóyá ìpalára tí ìmọ́lẹ̀ ń mú kí ó ṣẹlẹ̀ fara hàn. Àbàwọ́n búlúù kì í ṣe kókó kékeré níbí. Àwọ̀ tí ojú ń rí tí kò dọ́gba lè fi hàn pé a kò fi ọjà náà sí awọ déédé, fífi ọjà sí awọ láìdọ́gba sì ń dín ààbò kù.

Bí a ṣe lè bójú tó àwọn ẹ̀sùn nípa ìfarahàn sí oòrùn ní ìṣe

Ka búlúù methylene sí èròjà tó fani mọ́ra fún ìwádìí UV tí kò ní ọjà ìpara ìdáàbòbò oòrùn tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ lẹ́yìn rẹ̀. Má ṣe fi ojútùú kan, àbájáde yàrá kan, tàbí àkíyèsí coral kan rọ́pò ìpara ìdáàbòbò oòrùn tí a ti dán wò. Má ṣe da àwọ̀ sínú ìpara amúọ̀rin tàbí epo láti ṣe ìpara ìdáàbòbò oòrùn nílé. Àpilẹ̀kọ yìí kò fúnni ní ìlànà ṣíṣe bẹ́ẹ̀ nítorí pé a kò lè ṣàkóso fífomi kún un, ìṣọ̀kan àkópọ̀, ìdúróṣinṣin, ìpamọ́ kúrò lọ́wọ́ ìbàjẹ́, iye tí a fi sí awọ, àti àwọn ìṣe kẹ́míkà tí ìmọ́lẹ̀ ń fa nílé, ìtọ́sọ́nà àwọn èròjà ojútùú sì ṣàlàyé ìdí tí omi ọjà tí a ti ṣe tán fi ju àwọ̀ àti omi lásán lọ. Fún ìdáàbòbò oòrùn gidi, lo ibòji, aṣọ ìdáàbòbò, àti ìpara ìdáàbòbò oòrùn tí àmì rẹ̀ sọ SPF tí a ti dán wò àti, níbi tí ó bá yẹ, ààbò káàkiri ìgbì tàbí ààbò UVA.

Fún ìdáàbòbò oòrùn gidi, lo àwọn ọ̀nà tí ó ní ẹ̀rí tààrà: ibòji, aṣọ ìdáàbòbò, àti ìpara ìdáàbòbò oòrùn tí àmì rẹ̀ sọ SPF tí a ti dán wò àti, níbi tí ó bá yẹ, ààbò káàkiri ìgbì tàbí ààbò UVA. Fún àwọn ìbéèrè búlúù methylene tó kan gbígbé àwọ̀ náà mì fún ìdáàbòbò oòrùn, kíyè sí i pé ìdáàbòbò lọ́wọ́ ìmọ́lẹ̀ nípasẹ̀ ohun tí a gbé mì jẹ́ ẹ̀sùn lọ́tọ̀ tí ó nílò àwọn ìdánwò tirẹ̀, àti pé lílò tó kan gbogbo ara ní àwọn ọ̀ràn ìbáṣepọ̀ oògùn àti àwọn ipò tí kò yẹ kí a lò ó, tí a ṣe àkótán nínú àwọn àyẹ̀wò wa nípa ààbò àti ìbáṣepọ̀. Àwọn òǹkàwé tí ó ń ṣàyẹ̀wò àwọn ìlànà tó darapọ̀ mọ́ ìmọ́lẹ̀ yẹ kí wọ́n ya àyẹ̀wò ìpara ìdáàbòbò oòrùn sọ́tọ̀ sí ẹ̀rí ìtọ́jú photodynamic, níbi tí ìmọ́lẹ̀ àti àwọ̀ ti wà fún bíba ohun tí a ń lépa jẹ́ dípò dídáàbò bo awọ.