Inqaku
IMethylene blue nokukhula kweenwele: oko kuboniswa luphando ngeeseli eziyimvelaphi zeefolikhuli zeenwele

Unwele ngalunye entlokweni yakho sisakhiwo sethutyana esiveliswa ngumzi-mveliso osisigxina. Umcu wonwele uyawa. Umzi-mveliso wona uhlala ukhona. Umi emazantsi efolikhuli, yaye abona basebenzi bawo babalulekileyo liqela elincinane leeseli eziyimvelaphi zeefolikhuli zeenwele, ezifihlwe kwisingxobo esikwindawo ethe qampu. Xa ezo seli zivuka zize zahlukane, kuqala isigaba esitsha sokukhula. Xa zihlala zingasebenzi okanye zifa, ifolikhuli iba ncinane yaye iinwele ezibonakalayo ziyabhitya.
Kuloo mzi-mveliso apho uphononongo luka-2026 oluvela kwiYunivesithi yaseMaryland lujolise khona. Abaphandi bafaka iiseli eziyimvelaphi zeefolikhuli zeenwele zabantu kwisixa esincinane semethylene blue baza babukela okwenzekayo ekuphileni kwazo, kuxinzelelo lwazo lweoksideshini, nakwindlela enye yokudlulisa imiqondiso elawula ukukhula kwakhona. Iziphumo zinomdla ngokwenene. Kodwa ziphelela kwiiseli ezisezityeni zaselebhu, yaye eli nqaku ligcina ezi nyaniso zimbini zihamba kunye ukusuka ekuqaleni ukuya ekugqibeleni.
Ifolikhuli njengenkqubo enamacandelo amabini
Ifolikhuli iqondakala kakuhle njengamacandelo amabini asebenzisanayo. Indawo ethe qampu igcina iiseli eziyimvelaphi, eziyimbewu. Ipapila yesikhumba, iqela leeseli ezithumela imiqondiso emazantsi ebhalbhu yonwele, ngumyaleli oxelela imbewu ukuba ikhule nini. Unxibelelwano phakathi kwazo lwenzeka ikakhulu ngendlela ye-Wnt/beta-catenin: xa ibeta-catenin iqokelelana ize ingene kumbindi weeseli eziyimvelaphi, ifolikhuli ityhalelwa kwi-anagen, isigaba sokukhula esisebenzayo. Xa loo mqondiso uphela, ifolikhuli iyaphumla ize ekugqibeleni ilahle unwele.
Uxinzelelo lweoksideshini luphazamisa olu nxibelelwano. Izixa ezincinane zeentlobo zeoksijini ezisebenza ngamandla ziqhelekile; nokunyuka kwazo okwethutyana kunceda ukuvuselela indawo yeeseli eziyimvelaphi xa kuphola inxeba. Kodwa ubuninzi obugqithisileyo obuqhubekayo bonakalisa iiseli buze buphazamise ukudluliswa kwemiqondiso, nto leyo esesinye isizathu sokuba ukuchanabeka kwimitha yeultraviolet, ukudumba, nokwaluphala zonke zinxulunyaniswe nokwehla kokusebenza kweefolikhuli. Umxholo obanzi wemethylene blue njenge-antioxidant esebenza kwiimitokondriya uchazwa kushwankathelo lwemethylene blue kwibhayoloji yesikhumba, yaye indlela le molekyuli evuselelwa ngayo kukukhanya inxulumene nokusetyenziswa kwayo kwiinkqubo zephotodynamic.

Uphononongo lusebenzise iiseli eziyimvelaphi ezithathwe kwindawo ethe qampu yeefolikhuli kwisikhumba sentloko esingaphambili sabantu, ezangqinwa ngeziphawuli i-CD34 ne-K15, zaza zafakwa kwi-100 nanomolar yemethylene blue kangangeentsuku ezifikelela kwi-15. Olo xinzelelo lwento enyibilikisiweyo lwathathwa kuphando lwangaphambili lweeseli zesikhumba. Lumela ukuchanabeka okuqhubekayo nokuthe ngqo kwinkqubo yokukhulisa iiseli. Alumeli naliphi na ithamo lomntu, nto leyo ababhali abayichaza ngokucacileyo neli nqaku elibuyela kuyo ngezantsi.
Oko iiseli zakwenzayo ngokwenene
Kwavela iziphumo ezine kwizitya zaselebhu, yaye ngasinye sifuna isivakalisi saso kuba zikhomba kumacala ahlukileyo kancinane.
Okokuqala, imethylene blue ayizange itshintshe uhlobo lweeseli. Emva kweentsuku ezili-15, iziphawuli zobume beeseli eziyimvelaphi i-CD34 ne-K15 zazingatshintshanga, yaye nolwabiwo lweeseli ngokwezigaba zomjikelo wazo lwalungatshintshanga. Unyango aluzange lutyhale iiseli ukuba ziguquke zibe ziiseli ezikhethekileyo okanye zilahle ubuni bazo. Lazigcina ziziiseli eziyimvelaphi.
Okwesibini, lwenza ukuba kuphile kuze kwahlukane ezininzi kuzo. Iigrafu zokukhula kwiintsuku ezili-12 novavanyo lokuphila kweeseli ngosuku lwe-15 zombini zabonisa iziphumo ezingcono kwiqela elinyangiweyo, ngoxa iintlobo zeoksijini ezisebenza ngamandla ngaphakathi kweeseli zehla kakhulu. Ukuza kuthi ga apha, oku kufana nengcaciso eqhelekileyo ye-antioxidant: umonakalo omncinane weoksideshini, iiseli ezisempilweni ngakumbi.
Okwesithathu, nokungaqhelekanga kangako, ukuvuselelwa kwebeta-catenin kwanyuka kwaza kwahlala kuphezulu de kwaba lusuku lwe-15, kulinganiswa njengomlinganiselo ophezulu webeta-catenin esebenzayo xa kuthelekiswa nayo yonke ibeta-catenin, kunye nesixa esikhulu sale proteni kumbindi weseli. Kuvavanyo lokukrwela, oluyimodeli elula yenxeba apho kukrwelwa umsantsa kumaleko weeseli kuze kulinganiswe ixesha lokuwuvala, iiseli ezinyangiweyo zawuvala phantse ngokupheleleyo umsantsa kwiiyure ezingama-36 ukuya kwezingama-48, ngaphambi kakhulu kweeseli zolawulo. Ukufuduka nokwanda kweeseli koko kulindeleke ukuba indlela ye-Wnt/beta-catenin ikukhuthaze, ngoko uvavanyo lokusebenza luyahambelana noko kulinganisiweyo kwinqanaba leemolekyuli.
Okwesine, iimvavanyo zokudibanisa izinto zaveza elinye icala lalo mba. Iivithamini A no-C, ezongezwa njengee-antioxidant eziqhelekileyo, azizange ziphinde zivelise isiphumo sebeta-catenin, yaye xa zadityaniswa nemethylene blue zasithintela ngokuyinxenye, nangona kuqikelelwa ukuba amandla e-antioxidant ewonke anyuka. Iminoxidil ekwi-1 micromolar yenza okwahlukileyo: iyodwa yandisa ukudluliswa komqondiso webeta-catenin kwezi seli ziyimvelaphi yaza yasandisa ngakumbi isiphumo semethylene blue xa ezi zimbini zazidityanisiwe. Indlela ecetywayo yokusebenza kweminoxidil ngebeta-catenin kwiiseli zepapila yesikhumba yachazwa kwiminyaka engaphambili nguKwack noogxa bakhe, ngoko oku kusebenzisana kunendawo enokukuchaza nokuba indlela epheleleyo yokusebenza ayikacaci.
Itheyibhile yamabango neziphumo ezilinganisiweyo
Lo ngumbindi wobungqina elixhomekeke kuwo eli nqaku. Umqolo ngamnye udibanisa ibango elikwi-intanethi ngemethylene blue neenwele kunye nesiphumo uphononongo olwasilinganisa ngokwenene.
| Ibango | Isiphumo esilinganisiweyo | Oko uphononongo lukubonisileyo |
|---|---|---|
| IMethylene blue ikhulisa iinwele | Ukwanda nokuphila kwee-HFSC kwinkqubo yokukhulisa iiseli | Ukunyuka kwegrafu yokukhula nokuphila kweeseli kwi-100 nM kwiintsuku ezili-12 ukuya kwezili-15; akukho zibalo zeenwele zabantu okanye zezilwanyana |
| IMethylene blue ikhusela iifolikhuli kuxinzelelo lweoksideshini | I-ROS engaphakathi kweeseli elinganiswa nge-flow cytometry | Ukwehla okukhulu kwe-ROS ngosuku lwe-12 ukuya kwele-15 xa kuthelekiswa neqela lolawulo |
| IMethylene blue ivula imiqondiso yokukhula kwakhona | Umlinganiselo webeta-catenin esebenzayo xa kuthelekiswa nayo yonke ibeta-catenin, nokufumaneka kwayo kumbindi weseli | Ukunyuka okukhulu okuqhubekayo de kwaba lusuku lwe-15 |
| IMethylene blue ikhawulezisa ukulungiswa kweefolikhuli | Ukuvaleka komsantsa kuvavanyo lokukrwela | Ukuvaleka phantse ngokupheleleyo kwiiyure ezingama-36 ukuya kwezingama-48 xa kuthelekiswa neqela lolawulo elalicotha |
| Nayiphi na i-antioxidant ingenza okufanayo | Ukuvuselelwa kwebeta-catenin ngeevithamini A no-C | Akukho vithamini yaphinda yavelisa eso siphumo; zombini zasithintela ngokuyinxenye xa zadityaniswa nemethylene blue |
| IMethylene blue ithatha indawo yeminoxidil | Ukuvuselelwa kwebeta-catenin ngeminoxidil, iyodwa naxa idityanisiwe | I-1 micromolar yeminoxidil yandisa ukudluliswa kwemiqondiso iyodwa yaza yasebenzisana nemethylene blue ukwandisa isiphumo; ukuthatha indawo yayo akuzange kuvavanywe |
| IMethylene blue ithintela ukuwa kweenwele okunxulumene namayeza | Ukuphila kwee-HFSC phantsi kokuchanabeka kwisivuseleli sesamkeli se-GLP-1 kwinkqubo yokukhulisa iiseli | Ukuphila kweeseli, okwakwehla ngokuxhomekeke kwithamo lesivuseleli elikwi-250 ukuya kwi-1000 nM, kwagcinwa kakhulu ngokunyanga kwangaphambili ngemethylene blue |
Xa ifundwa umqolo ngomqolo, itheyibhile igxininisa umgaqo ongundoqo: yonke into ebonisa isiphumo esihle sisiphumo senkqubo yokukhulisa iiseli, yaye umhlathi ongasekunene awuze ubonise intloko eneenwele.
Isizathu sokuba ukwehlisa i-ROS nokunyusa umqondiso ngaxeshanye kumangalise
Isiphumo seevithamini sifuna ukuqwalaselwa ngakumbi, kuba siphikisana nengcaciso eyenziwe lula kakhulu ye-antioxidant. Ukuba imethylene blue ibisebenza kuphela ngokususa iintlobo zeoksijini ezisebenza ngamandla, ukongeza ezinye izinto ezizisusayo bekufanele kuncede ngakumbi. Kodwa kwenzeka okwahlukileyo kumlinganiselo wokudluliswa kwemiqondiso. Ababhali balatha kwibhayoloji esele isaziwa: izinto eziphuma kwi-retinoic acid zinokuthintela indlela eqhelekileyo yokudlulisa imiqondiso ye-Wnt ngokukhuthaza ukuqhekeka kwebeta-catenin, yaye ivithamini C iziphatha ngokwahlukileyo ngokuxhomekeke kuhlobo lweseli nakwiimeko. IMethylene blue, ngokwahlukileyo, yehlisa i-ROS yaza yagcina ibeta-catenin isebenza kangangeeveki ezimbini.
Enye indlela yokuchaza lo mahluko kukuba imethylene blue ayisiyo-antioxidant kuphela kodwa ikwayinto ejikeleza phakathi kweemeko ze-redox, edibana nokuhamba kwee-elektroni kwiimitokondriya; ezi ndima zimbini zihlolisiswa kwindlela imethylene blue ehambisa ngayo ii-elektroni kwiiseli. Nokuba indlela echanileyo yokusebenza injani, isifundo esisebenzisekayo kukuba igama elithi antioxidant lichaza umsebenzi, hayi indlela osebenza ngayo, yaye iimolekyuli ezimbini ezenza loo msebenzi zinokutyhala iseli enye eyimvelaphi kumacala achaseneyo ekudluliseni imiqondiso.
Ukuwa kweenwele okunxulumene namayeza ngumcimbi owahlukileyo
Isiphumo esinokwabelwana ngaso kakhulu, sokuba imethylene blue ikhusela iiseli eziyimvelaphi kuxinzelelo olubangelwa sisivuseleli sesamkeli se-GLP-1, sifuna imida ecace kakhulu. Ukuwa kweenwele okuxelwa ngabantu abathatha amayeza e-GLP-1 afana nesemaglutide yinto eqatshelwe kwezonyango, yaye uhlalutyo olukhoyo ukuza kuthi ga ngoku luxoxa ngayo ikakhulu njengemeko enokuba yi-telogen effluvium: ukwehla kobunzima ngokukhawuleza, ukuncipha kokutya, noxinzelelo lomzimba wonke, ezithi kunye zityhale iifolikhuli kwisigaba sokuphumla, zize iinwele zikhule kwakhona xa unobangela sele udlulile. Akukangqinwa ukuba la mayeza ayazonakalisa na ngokuthe ngqo iiseli zeefolikhuli ebantwini.
Uphononongo luvavanye into emxinwa ngakumbi. Lwaqinisekisa ukuba isamkeli se-GLP-1 sikhona kwezi seli ziyimvelaphi, lwazichanabeka kwizivuseleli ezinoxinzelelo olusuka kwi-250 ukuya kwi-1000 nanomolar kangangeentsuku ezintlanu, lwaza lwabhala ukwehla kokuphila kweeseli okuxhomekeke kwithamo. Ukunyanga kwangaphambili ngemethylene blue kangangeveki kwagcina ubukhulu becala ukuphila kweeseli nkqu nakwelona xinzelelo liphezulu. Oko kukukhuselwa kohlobo olunye lweeseli ekuchanabekeni ngokuthe ngqo kwisitya saselebhu. Ayilovavanyo lokuwa kweenwele, lokukhula kwakhona, okanye lwayo nayiphi na ishedyuli yamathamo ebantwini, yaye ababhali babeka uphando lwezilwanyana lwexesha elizayo njengenyathelo elilandelayo elifunekayo kunokuba lube yinto nje yokugqibezela inkqubo. Nabani na othatha iyeza le-GLP-1 aze aqaphele ukuwa kweenwele kufuneka akuthathe oko njengomba wokuxoxa nengcali yezonyango, yaye indlela yokuxoxa ngemethylene blue nengcali yezonyango liphepha elifanelekileyo laloo ngxoxo, hayi eli.
Oko oku kungekuko
Imida emithathu, ngamnye uchazwa kube kanye. Akukho bungqina bezonyango bokukhula kwakhona kweenwele apha: akukho zikhumba zeentloko, akukho kubalwa kweenwele, akukho zithombe zangaphambi nasemva, akukho kuthelekiswa ne-placebo. Akukho ndlela yokuxuba into eza kufakwa entlokweni kweli nqaku, ngabom, kuba uxinzelelo lwe-100 nanomolar kwisitya saselebhu alunakuguqulelwa ekubeni ngamathontsi esikhumbeni sentloko; ukungena ngesikhumba, ixesha lokuhlala kuso, ukushiya amabala, nemichiza etshintsha ngenxa yokukhanya kwenza oko kube luvavanyo olwahlukileyo, ngoxa ukuginya idayi kukuchanabeka komzimba wonke, okunendlela yako yokusebenza nokusebenzisana namanye amayeza, yaye ezi ndlela zimbini azinakuthathana indawo. Kwaye i-androgenetic alopecia, ukuwohloka kweenwele okuqhelekileyo okulandela ipateni nokubangelwa ziihomoni nemfuza, ayizange imelwe kule modeli; iiseli eziyimvelaphi ezingasebenziyo kwisikhumba sentloko esiba nenkqayi zijongene noxinzelelo olwahlukileyo kolo lweeseli ezisempilweni ezikhuliswa elebhu nezijongene nomthwalo wezinto ezibangela ioksideshini.
Inqaku elifutshane ngokuthenga, kuba abafundi balo mxholo badla ngokuthenga emva kokufunda: imethylene blue ethengiswa ngaphandle kovavanyo olupheleleyo lokuthobela iinkcukacha ezimiselweyo inokuqulatha i-Azure B, iintsimbi ezinzima, neentsalela zezinyibilikisi, ngoko ukuthobela iinkcukacha ezimiselweyo ze-USP kunye noxwebhu lwebhetshi olupapashiweyo yeyona ndlela inentsingiselo yokujonga umgangatho, njengoko kuchaziwe kwindlela yokukhetha umthengisi wemethylene blue.
Isishwankathelo esinyanisekileyo sisivakalisi esinye. Kolunye uphononongo olwenziwe ngononophelo, imethylene blue yagcina iiseli eziyimvelaphi zeefolikhuli zeenwele zabantu ziphila phantsi koxinzelelo lweoksideshini nolwemetabolism ngoxa igcina umqondiso wokukhula kwakhona uvuliwe, nto leyo engumkhondo wokwenene wendlela esebenza ngayo, kodwa kungekho nolunye unwele olukhulisiweyo. Yonke into efanele ukwenziwa ngokulandelayo, kuqalwe ngeefolikhuli zezilwanyana, ixhomekeke ekugcineni eso sivakalisi singatshintshanga.