Inqaku
Imethylene blue ne-HIV: amabango onyango xa ethelekiswa nophando lweplasma

Imethylene blue ayilonyango olusekiweyo lwe-HIV, yaye imethylene blue ethathwa ngomlomo okanye ethengiswa ezivenkileni ayifanele ithathe indawo yonyango lwe-antiretroviral olumiselweyo. Uphando olubonisa ukuba imethylene blue nokukhanya zinokunciphisa amandla okusulela e-HIV kwisampulu yeplasma luphendula umbuzo owahlukileyo: ngaba inkqubo inokwenza imveliso yegazi ikhuseleke ngakumbi ngaphambi kokusetyenziswa?
Lo mahluko uxhomekeke kwinto efumene ungenelelo. Isikhongozeli seplasma singaphandle komzimba. Umntu one-HIV unosulelo olubandakanya iiseli nezicubu eziphilayo. Ukusebenzisa isiphumo esifunyenwe kwenye yezi meko kwenye kufuna ubungqina bonyango kwizigulana, kungekhona nje ukuba kusetyenziswe ikhemikhali enegama elifanayo.
Oko kwalinganiswa luvavanyo lokuqala lweplasma
Kuvavanyo lukaLambrecht noogxa bakhe lwango-1994, abaphandi bongeza i-HIV-1 enoxinaniso oluphezulu kwiplasma yomntu esandul’ ukukhenkceziswa. Bayibeka isampulu ekukhanyeni okubonakalayo kunye nemethylene blue eyi-1 micromolar. Amandla okusulela avavanywa ngokulinganisa itayitha kusetyenziswa iiseli ze-MT-4, umnombo weeseli waselebhu.
Ukuncipha okuxeliweyo kwakuyi-4.3 log10 emva kwemizuzu emihlanu yaye ubuncinane iyi-6.32 log10 emva kwemizuzu elishumi, xa amandla okusulela ayengaphantsi komda onokufunyanwa luvavanyo. Imethylene blue ngaphandle kokukhanyiswa, nokukhanyiswa ngaphandle kwedayi, nganye yaba nefuthe elincinane kuphela. Ungenelelo oluvavanyiweyo yayikukudityaniswa kwazo.
Ukuncipha kwe-log10 kuchaza ukuncipha ngezigaba zokuphindaphinda ngeshumi: ukuncipha kwe-log ezintandathu kuthetha ukuncipha okuphindwe ngesigidi. Ibinzana elithi “ngaphantsi komda wokufunyanwa” lithetha ukuba uvavanyo lwalungasakwazi ukufumana into eliyilinganisayo phantsi kweemeko zalo zovavanyo. Alingqini ukuba akukho ntsholongwane kwaphela okanye ukuba kukho ukuphiliswa.
Le yayiyimilinganiselo yesampulu eyayingcoliswe ngenjongo yovavanyo. Akukho mthathi-nxaxheba waginya imethylene blue, yaye iphepha lophando alizange lixele ukwehla komthamo wentsholongwane ye-HIV kwisigulana ngexesha lonyango.
Itheyibhile yobungqina baselebhu xa buthelekiswa nobezigulana
Funda umqolo ngamnye wonke ngaphambi kokuthelekisa iziphumo. Into efundiweyo, indlela yokuhambisa ungenelelo, nesiphumo esilinganiswayo zonke kufuneka zihambelane nebango elenziwayo.
| Imeko yobungqina | Into okanye abantu abafundiweyo | Ungenelelo nendlela oluhanjiswe ngayo | Isiphumo nentsingiselo yaso |
|---|---|---|---|
| Uvavanyo lweplasma lwango-1994 | Iplasma yomntu egalelwe i-HIV-1 | Idayi yongezwe ngqo kwisampulu, yaza yalandelwa kukukhanya okubonakalayo | Amandla okusulela kwiiseli ezikhuliswe elebhu anciphile. Kungqina ukusebenza phantsi kwezo meko zesampulu, kungekhona unyango kumzimba uphela. |
| Isifundo sokuhluza nokukhanya sango-2000 | Iplasma ene-HIV engaphakathi kwiiseli okanye eneeseli ezikhuliswe elebhu ezosulelekileyo | Ukuhluza okususa iiseli, kulandelwe yimethylene blue nokukhanyiswa ngaphandle komzimba | Kuvavanywe ukupheliswa kwamandla okusulela kwiplasma esetyenzwe ngale nkqubo. Inyathelo lokuhluza liyinxalenye yongenelelo. |
| Ibango lokunyanga i-HIV ngemethylene blue ethathwa ngomlomo | Umntu one-HIV | Imveliso eginywayo; ukufikelela kwayo kumzimba uphela kuya kufuna ukuchazwa ngophando | Uvavanyo lweplasma olucatshuliweyo aluniki ziphumo zomthamo wentsholongwane kwizigulana, zokubuyela kokusebenza kwamajoni omzimba, okanye zenzuzo yonyango ngale ndlela. |
| Uvavanyo lwamazinyo lonyango lwe-photodynamic kwindawo ethile | Abantu abane-HIV ne-periodontitis | Imethylene blue nonyango lwe-laser kwindawo ethile, kunye nokucocwa kwezicubu ezingqonge amazinyo | Imilinganiselo yezicubu ezingqonge amazinyo ivavanye unyango lweentsini. Ukubandakanya abantu abane-HIV akuthethi ukuba i-HIV yeyona ijoliswe lunyango. |
| Unyango olusekiweyo lwe-HIV | Abantu abafunyaniswe bene-HIV | Unyango lwe-antiretroviral olumiselweyo nolukhethwe ngokufanele umntu lowo | Ukucinezelwa okuqhubekayo kwe-HIV RNA kwiplasma, ukusebenza kwamajoni omzimba, neziphumo zonyango zikhokela ukuvavanywa kokusebenza kwalo. |
Umqolo wesibini ubhekisa kwisifundo sokuhluza sika-Abe noogxa bakhe. Sijongane ngabom nomda wonyango lweplasma ngokukhanya ngokususa iiseli ngaphambi kokukhanyiswa. Isiphumo esifunyenwe ngokudibanisa ukuhluzwa nokukhanya asinakubalelwa kwidayi eginyiweyo yodwa.
Umqolo wamazinyo ubhekisa kuvavanyo lweenyanga ezintandathu olwalubandakanya abantu abali-12 abane-HIV. Luthelekise ukucocwa kwezicubu ezingqonge amazinyo, kukho okanye kungekho nyango olongeziweyo lwe-photodynamic kwindawo ethile emilonyeni yabathathi-nxaxheba. Iziphumo zibandakanye ubunzulu obulinganiswa ngesixhobo sokuhlola iintsini nokuncamathela kwezicubu okulinganiswa eklinikhi, kungekhona ubungqina bokuba imethylene blue ilawule usulelo lwe-HIV kumzimba uphela.
Kutheni isiphumo seplasma singangqini unyango emntwini
Into yokuqala engekangqinwa yindlela yokuhambisa ungenelelo. Kwisampulu yaselebhu, abaphandi balawula ngokuthe ngqo ukudibana kwedayi, intsholongwane, nokukhanya. Ukuginya imveliso kutshintsha indlela efikelela ngayo emzimbeni nemeko esebenza kuyo. Ibango lonyango oluthathwa ngomlomo liya kufuna ubungqina bokuba imveliso enikiweyo ifikelela kwiindawo ezifanelekileyo, ibe nefuthe eliluncedo lokulwa intsholongwane apho, yaye ikwenze oko ngokhuseleko olwamkelekileyo. Uvavanyo lweplasma aluniki nanye kwezo milinganiselo yezigulana.
Into yesibini engekangqinwa ibhekiselele kusulelo ngokwalo. Ingcaciso ye-NIH ngoovimba be-HIV engasebenziyo ichaza iiseli ezosulelekileyo ezinokuqhubeka zikhona ngoxa unyango olusebenzayo lucinezela ukuveliswa kwentsholongwane. Ukususa amandla okusulela kwisampulu yolwelo olwahluliweyo akubonisi ukususwa kwezo seli emntwini. Nomthamo wentsholongwane ongabonakaliyo kuvavanyo lweklinikhi awuthethi ukuba i-HIV ipheliswe ngokupheleleyo.
Into yesithathu engekangqinwa sisiphumo. Uvavanyo lwamandla okusulela luhlola ukuba isampulu ingazosulela na iiseli zaselebhu. Uvavanyo lomthamo wentsholongwane olwenziwa eklinikhi lulinganisa i-HIV RNA kwisampulu yegazi ethathwe kwisigulana. Izikhokelo ze-NIH zokubeka esweni ziyahlula loo milinganiselo ye-RNA kubalo lweeseli ze-CD4, olunceda ekuvavanyeni ukusebenza kwamajoni omzimba. Le milinganiselo iphendula imibuzo eyahlukileyo yaye omnye awunakuthatha indawo yomnye.
Iziphumo ezimalunga neemveliso zegazi nazo zinemida yazo. Uphando olupapashiweyo ngosulelo ngokutofelwa igazi lwabhala ngesiganeko sokosuleleka nge-HIV esibandakanya iplasma eyayinyangwe ngemethylene blue, evela kumnikelo wegazi wango-2005. Loo ngxelo ayizicimi iziphumo zaselebhu zokupheliswa kwamandla okusulela; ithintela ukutolikwa kwazo njengesiqinisekiso esisebenza kuzo zonke iimeko. Iinkqubo zokulungisa iplasma nokuqinisekiswa kokusebenza kwazo zichazwa kwisikhokelo esahlukileyo sokunciphisa iintsholongwane kwiplasma ngemethylene blue.
Oko kuxhaswa zizikhokelo zangoku zonyango lwe-HIV
Izindululo ze-NIH zokuqalisa unyango lwe-antiretroviral, ezihlaziywe ngoSeptemba 25, 2025, zicebisa i-ART kubo bonke abantu abane-HIV nokuqaliswa kwayo ngoko nangoko okanye ngokukhawuleza kangangoko emva kokufunyaniswa kosulelo. Iinjongo ziquka ukucinezelwa okuqhubekayo kwentsholongwane, ukunciphisa ukugula nokufa, nokuthintela ukusasazeka kosulelo. Ukukhethwa konyango kukwaqwalasela iimeko zempilo zaloo mntu.
Akukho bungqina bonyango kwizigulana obungqina ukuba imethylene blue ethengiswa ezivenkileni neginywayo lunyango olusebenzayo lwe-HIV obufunyenweyo kwimithombo ehlolwe kweli nqaku. Le yingxelo ngobungqina obufunyenweyo, ayilobango lokuba zonke izifundo ezinokwenzeka kwixesha elizayo sele zigqityiwe. Amaphepha ophando lwaselebhu axutyushwa apha akanakuxhasa ukutshintshwa kwe-ART, ukongeza imethylene blue ngenjongo yokulawula i-HIV, okanye ukubanga ukuphiliswa.
Izikhokelo ze-NIH zokuphazamiseka konyango zichonga ukunyuka kwakhona komthamo wentsholongwane, ukuwohloka kwamajoni omzimba, nokuqhubela phambili kwesifo njengeziphumo ezinokwenzeka. Qhubeka nonyango lwe-HIV olumiselweyo uze uxoxe neqela elikukhathalelayo nge-HIV ngayo nayiphi na into oceba ukuyongeza ukuze iyovavanywe.
Indlela yokuhlola ibango lonyango
Cela isifundo sophando ngokwaso, uze uchonge izinto ezine: ngubani okanye yintoni efundiweyo, yintoni enikiweyo, ihanjiswe njani, yaye yintoni etshintshileyo. “Iplasma yomntu” ichaza imvelaphi yesampulu; ayithethi ngokuyimfuneko ukuba luvavanyo lonyango ebantwini. “Izigulana ezine-HIV” ichaza abathathi-nxaxheba; ayithethi ngokuyimfuneko ukuba i-HIV yayisisifo esasinyangwa.
Sebenzisa uluhlu lokuhlola inkqubo yemethylene blue efumaneka kwi-intanethi ukuze uhlole imithombo ecatshulweyo exhasa ibango. Kwingxoxo yezonyango, yiza neleyibhile yemveliso nekhonkco lesifundo kwidinga lakho usebenzisa le mibuzo onokuyibuza ingcali yezonyango ngemethylene blue. Umbuzo ofanelekileyo ngowokuba ingaba ubungqina buxhasa olo ngenelelo luthile kweso siphumo sithile kwisigulana.