Мәкалә
Метилен зәңгәре инъекцияләре һәм вена эченә инфузияләр

Өстәл өстендәге куе зәңгәр сыеклык тутырылган ике флакон бертөрле күренергә мөмкин. Берсе — венага кертү өчен җитештерелгән стериль инъекция препараты. Икенчесе — авыз аша кабул ителә торган тамчылы препарат, лаборатория буявы яки аквариум өчен продукт; аны беркайчан да венага кертергә ярамый. Төс берни дә аңлатмый. Барысын да препаратның составы һәм әзерләнеше билгели.
Мәкаләнең төп фикере шунда: химик яктан бер үк матдә булу инъекция өчен яраклы булу дигән сүз түгел. Эремәдә химик чисталыгы югары булган чын метилен зәңгәре булырга мөмкин, әмма ул барыбер инъекциягә яраксыз булырга мөмкин. Чөнки инъекция препаратлары шулай ук стериль булырга, бактерия токсиннары аз булырга, кисәкчәләргә карата контроль узарга һәм яраклы савытка тутырылырга тиеш. Бу аерманы истә тотсагыз, кулланманың калган өлеше дә аңлаешлы булыр.
Расланган стериль инъекция препараты
Белешмә препарат — ProvayBlue. Бу өлкәннәрдә һәм балаларда соңыннан барлыкка килгән метгемоглобинемия өчен расланган, рецепт буенча бирелә торган метилен зәңгәре инъекциясе. Аның концентрациясе метилен зәңгәре тригидратына исәпләгәндә 5 mg/mL (0.5%) тәшкил итә; ул бер дозалы ампулаларда яки флаконнарда 2 mL эчендә 10 mg һәм 10 mL эчендә 50 mg күләмендә чыгарыла. Бердәнбер ярдәмче ингредиент — инъекцияләр өчен су; эремәнең pH күрсәткече 3.0 белән 4.5 арасында. Бу DailyMed сайтындагы гамәлдәге ProvayBlue инструкциясендә тасвирланган.
Хәзер берничә генерик эквивалент шушы препаратка таяна, шуңа күрә ProvayBlue — бердәнбер расланган инъекция препараты түгел, ә сәүдә исеме. Бер искәрмә: DailyMed сайтында продукт бите булу үзе генә FDA раславын исбатламый. Сатудагы ким дигәндә бер 1% метилен зәңгәре инъекциясенең үз инструкциясендә FDA аны имин һәм нәтиҗәле дип танымаганлыгы әйтелә. Һәр зәңгәр флакон яраклы дип уйламыйча, раслау статусын һәм «стериль», «бер дозалы» дигән сүзләрне тикшерегез.
Расланган инструкция буенча дозалау чикләнгән. Өлкәннәргә һәм балаларга 1 mg/kg вена эченә 5–30 минут дәвамында кертелә; бу 5 mg/mL эремәнең 0.2 mL/kg күләменә туры килә. Метгемоглобин 30% тан югары булып калса яки симптомнар дәвам итсә, бер сәгатьтән соң тагын бер 1 mg/kg доза кертелергә мөмкин. Ике доза мәсьәләне хәл итмәсә, инструкция метилен зәңгәрен тагын кертү урынына башка чараларга мөрәҗәгать итәргә куша. Бөер функциясе уртача яки авыр дәрәҗәдә бозылган пациентларга 1 mg/kg күләмендә бер генә доза бирелә, чөнки бөер функциясе кимегән саен организмның препарат тәэсиренә дучар булуы кискен арта.
Препаратны кертүнең үз кагыйдәләре бар. Ул вена эченә кертү өчен генә билгеләнгән һәм тире астына кертелергә тиеш түгел. Эремә гипотоник, шуңа күрә кертү урынындагы авыртуны киметү өчен, аеруча балаларда, аны 50 mL 5% декстрозада сыеклатырга мөмкин; сыеклатылган эремәне шунда ук кулланырга кирәк. Аны натрий хлориды эремәләрендә сыеклатырга ярамый, чөнки хлорид метилен зәңгәренең эрүчәнлеген киметә. Һәр савытны тикшерегез, бер дозалы ампула яки флакон эчтәлеген бер тапкыр гына кулланыгыз, калганын ташлагыз. Препарат бүлмә температурасында, яктылыктан саклап, суыткычка куймыйча һәм туңдырмыйча саклана.
Молекуланың канга эләккәч нәрсә эшләве турында белергә теләгән укучылар метилен зәңгәренең организмда ничек тәэсир итүе турындагы мәкаләдән башлый ала. Анда фармакология монда каралган препарат составы һәм әзерләнеше мәсьәләләреннән аерым аңлатыла.
Рәсми күрсәтмәләрдән тыш инфузияләрдә шул ук молекула башка кагыйдәләр буенча кулланыла
Метгемоглобинемиядән тыш, табиблар кайчак метилен зәңгәрен йөрәк операциясеннән соңгы вазоплегия яки септик шок кебек халәтләрдә вена эченә кертәләр; бу очракларда аның кан тамырлары тонусына тәэсире өйрәнелә. Мондый протоколларда гадәттә башка дозалар, өзлексез инфузияләр яки кабат кертү кулланыла, һәм алар расланган ике дозалы схемага туры килми. Шуңа күрә бу — рәсми күрсәтмәләрдән тыш куллану: препарат үзе расланган инъекция булырга мөмкин, әмма куллану схемасы FDA раслаган схема түгел. Вазоплегия һәм септик шок буенча сынауларның башлангыч нәтиҗәләре тикшеренүчеләрнең ни өчен кызыксынуын да, дозалауның ни өчен әле дә төгәл билгеләнмичә, тикшеренү этабында калуын да күрсәтә.
Даруханәдә махсус әзерләнгән инфузияләр өстәмә аермалар китерә. Мондый препаратның ахыргы концентрациясе, сыеклаткычы, савыты, ярдәмче матдәләре һәм куллануның чик вакыты башка булырга мөмкин. Даруханәдә махсус әзерләнгән дарулар, аерым төркем буларак, иминлек яки нәтиҗәлелек ягыннан FDA тарафыннан расланмый; FDA моны даруханәдә дару әзерләү турындагы сораулар һәм җавапларда аңлата. Шприцта брендлы, генерик яки махсус әзерләнгән препарат булуына карамастан, молекула расланган инструкциядә тасвирланган шул ук куркынычларны саклый. Алар арасында серотонин белән бәйле үзара тәэсирләр, гемолиз куркынычы һәм яктылыкка сизгерлек бар; болар киләсе бүлекләрдә карала.
Ни өчен чисталык дәрәҗәсе генә сыеклыкны инъекциягә яраклы итми
Буталчыклыкның күбесе нәкъ шушында туа. Ваклап сатылган эремәнең рекламасында USP дәрәҗәсендәге метилен зәңгәре кулланылуы, төп матдә күләме 98% тан югары булуы күрсәтелергә мөмкин, әмма ул барыбер инъекция өчен яраксыз булырга мөмкин. Химик чисталык дәрәҗәсе порошокны тасвирлый: матдәнең тәңгәллеге, төп матдә күләме, органик катнашмалар, калдык эреткечләр, металлар һәм шуларга охшаш тикшерүләр. Инъекция препараты бу тикшерүләрне дә, чисталык дәрәҗәсе генә беркайчан да колачламаган өстәмә парентераль таләпләрне дә үтәргә тиеш.
| Таләп | Расланган стериль инъекция препараты | Ваклап сатылган, авыз аша кабул итү яки лаборатория өчен эремә |
|---|---|---|
| Стерильлек | Асептик шартларда җитештерелә һәм стерильлеккә тикшерелә | Стериль продукт буларак җитештерелми һәм тикшерелми |
| Бактериаль эндотоксиннар | Пирогеннар өчен чик кысаларында контрольдә тотыла | Тикшерелми; инъекция ясалса, бизгәк яки шок куркынычы бар |
| Кисәкчәләр һәм савыт | Кисәкчәләр контрольдә тотыла, герметик бер дозалы пыяла савыт | Тамызгычлы яки зур күләмле шешәләр, кисәкчәләр контрольдә тотылмый |
| Куллану күрсәтмәсе һәм күзәтчелек | Инструкциядәге күрсәтмә буенча рецепт белән кулланыла | Авыз аша, тышкы, аквариум яки лаборатория кулланылышы өчен генә |
| Маркировканың ачыклыгы | Стерильлек, кертү юлы һәм бер дозалы куллану тәртибе күрсәтелә | Инъекция юлы күрсәтелмәгән; беркайчан да инъекция ясарга ярамый |
Һәр юл аерым бер хатага юл куймый. Стериль булмаган сыеклык кан агымында инфекция китереп чыгарырга мөмкин. Үле бактерияләрдән калган эндотоксиннар гади фильтрлаудан соң да саклана һәм көчле бизгәк яки шок китереп чыгарырга мөмкин. Кисәкчәләр һәм утырмалар вак кан тамырларында тоткарланырга мөмкин. Яраксыз савыттан эремәгә матдәләр бүленеп чыгарга яки савыт герметиклыгын югалтырга мөмкин. Бу кимчелекләрнең берсе дә зәңгәр төсне яки төп матдә күләме күрсәткечен үзгәртми. Нәкъ шуңа күрә күз белән карау һәм чисталык проценты продуктның венага кертү өчен яраклылыгын раслый алмый. Чисталыкны тулы тикшерү нәрсәләрне колачлавын белү өчен, USP дәрәҗәсенең ничек тикшерелүен карагыз.
Практик кагыйдә кыска: күрсәтелгән чисталыгына карамастан, авыз аша кабул итү, аквариум яки лаборатория өчен чыгарылган метилен зәңгәре продуктын беркайчан да инъекция итеп кертмәгез. Инъекция өчен нәкъ инъекция буларак җитештерелгән, тикшерелгән, маркировкаланган һәм билгеләнгән препарат кирәк.
Расланган инструкциядән алынган иминлек мәсьәләләре
Расланган инструкциядә вена эченә теләсә нинди кертү алдыннан белергә кирәк булган куркынычлар тупланган. Беренчесе — рамка эчендәге махсус кисәтү белән билгеләнгән серотонин синдромы: метилен зәңгәре моноаминоксидазаны тоткарлый, шуңа күрә аны серотонинергик антидепрессантлар, кайбер опиоидлар һәм аларга охшаш дарулар белән бергә куллану җитди яки үлемгә китерүче реакция тудырырга мөмкин. Пациентларга соңгы дозадан соң 72 сәгать дәвамында мондый дарулардан тыелырга кушыла. Табиб бергә куллану котылгысыз дип санап, тыгыз күзәтү алып барган очрак кына искәрмә булып тора.
Икенчесе — глюкоза-6-фосфатдегидрогеназа җитмәүчелеге; бу куллануга каршы күрсәтмә булып тора. Мондый пациентларда авыр гемолиз куркынычы бар, ә препарат тәэсир итмәскә мөмкин, чөнки аның тәэсире аларда җитмәгән фермент юлына бәйле. Метилен зәңгәренә яки башка тиазин буявына авыр аллергия — икенче каршы күрсәтмә.
Өстәмә кисәтүләр арасында организмның препарат тәэсиренә дучар булуын арттыручы бөер функциясе бозылуы, амнион куышлыгына эләккәндә яралгыга зыян китерү һәм препарат тәэсиренә дучар булган, вакытында туган сабыйлар өчен күзәтү исемлеге, шулай ук яктылыктан саклануны таләп итүче фототоксиклык турында хәбәрләр бар. Хастаханәләрдә күзәтүнең ике үзенчәлеге мөһим: зәңгәр төс пульсоксиметр күрсәткечләрен ялгыш түбәнәйтә, шуңа күрә артериаль кан анализына өстенлек бирелә; шулай ук ул анестезия тирәнлеген күзәтү җайланмаларына һәм зәңгәр буяу кулланыла торган сидек анализларына комачауларга мөмкин. 31 өлкән пациент буенча иминлек мәгълүматларында җитди реакцияләр якынча 3% очракта күзәтелгән. Ким дигәндә 2% очракта күзәтелгән реакцияләргә баш авыртуы, күңел болгану, эч китү, калий һәм магний дәрәҗәсенең түбәнәюе, мускулларның кинәт тартылуы һәм көзән җыеруга охшаш эпизодлар кергән.
Боларның берсе дә рәсми күрсәтмәләрдән тыш аерым бер протоколны яклау яки кире кагу өчен дәлил түгел. Бу бары тик инфузия пакетында нәрсә язылуына карамастан, куркынычларның молекула белән бергә калуын искәртә.
Вена эченә теләсә нинди куллану алдыннан нәрсәне тикшерергә
Әгәр сез пациент яки аны караучы кеше булсагыз, дәвалаучы төркем белән дүрт нәрсәне ачыклагыз: продуктның вена эченә куллану өчен расланган яки махсус әзерләнгән стериль инъекция препараты булуын; куллану күрсәтмәсе һәм дозаның уйлап сайланган протоколга туры килүен; серотонинергик даруларның һәм G6PD статусының тикшерелгән булуын; күзәтүнең пульсоксиметрия белән генә чикләнмичә, кан анализы аша кислородны үлчәүне дә колачлавын. Әгәр кем дә булса ваклап сатылган тамызгычтагы яки лаборатория эремәсен инъекция итеп кертергә тәкъдим итсә, моны һичшиксез туктату сәбәбе дип кабул итегез һәм хастаханә даруханәсенә мөрәҗәгать итүне сорагыз.
Препаратның составы һәм әзерләнеше — төп төшенчә, ә инструкция — шартларны билгеләүче документ. Сыеклыкны дөрес кертү юлына туры китерегез, һәм зәңгәр төс буталчыклык чыганагы булудан туктар.