Мәкалә
MCAS һәм гистаминга түземсезлек өчен метилен зәңгәресе: дәлилләр нәрсә күрсәтә
Метилен зәңгәресе маст күзәнәкләрнең активлашу синдромын (MCAS) яки гистаминга түземсезлекне дәвалауның дәлилләнгән ысулы түгел. Бу мәкалә өчен табылган әдәбиятта әлеге ике халәтнең берсендә дә тотрыклы файданы күрсәткән, пациентлар катнашындагы контрольле сынаулар булмады. Булган мәгълүматлар лаборатория тәҗрибәләрен һәм операция тирәсендәге чорда күзәтелгән клиник очрак турындагы хисапны үз эченә ала; алар таррак сорауларга җавап бирә.
Бу аерма мөһим, чөнки «ялкынсынуны киметә», «маст күзәнәкләрне тотрыклыландыра» һәм «гистаминны чистарта» дигән сүзләр төрле тәэсирләрне тасвирлый. Берсенә караган дәлилләрне башкаларына турыдан-туры күчереп булмый.
Аерым каралырга тиешле өч төшенчә
MCAS маст күзәнәкләрдән медиаторлар бүленеп чыгу белән бәйле, кабатлана торган системалы эпизодларга карый. Гистамин — медиаторларның берсе, ләкин маст күзәнәкләр башка сигнал матдәләрен дә җитештерә. Америка аллергия, астма һәм иммунология академиясе MCASны бәяләүне аңлата: ул үзенчәлекле өянәкләр, симптомнар вакытында тиешле медиаторларның башлангыч дәрәҗә белән чагыштырганда артуы һәм шул медиаторларга юнәлтелгән дәвалауга җавапның бергә булуына нигезләнә. Симптомнар җыелмасы гына диагнозны расламый.
IgE аша арадашланган тиз типтагы аллергия билгеле бер аллергенга иммун җавапны үз эченә ала. Аллергенның маст күзәнәкләрдәге IgE белән бәйләнеше медиаторлар бүленеп чыгуны кузгатырга мөмкин. Бу киң билгеле аллергия механизмында маст күзәнәкләр катнашырга мөмкин, ләкин бу һәр аллергияле кешедә идиопатик MCAS бар дигәнне аңлатмый. «Аллергия» төшенчәсе шулай ук бу тиз реакция юлыннан башка механизмнарны да үз эченә ала.
Гистаминга түземсезлек атамасы гадәттә ризыктагы гистаминга шикләнелгән тискәре реакцияләр өчен кулланыла. Ул ризык аллергиясе яки MCAS белән бер үк мәгънәдә түгел. Ризык белән кабул ителгән гистамин турында берничә оешманың 2021 елгы күрсәтмәсе гистамин кабул итү белән кабатлап күзәтелә торган симптомнар арасындагы бәйләнешне күрсәтүче дәлилләрнең чикле һәм каршылыклы булуын тасвирлый һәм кан сывороткасындагы диаминоксидаза үлчәүләре диагнозны раслый алмавын кисәтә. Бу атама симптомнарның фараз ителгән аңлатмасын белдерә; ризыкка реакция үзе генә гистамин таркалуның җитәрлек булмавын исбатламый.
Маст күзәнәкләр белән тәҗрибәләр чынлыкта нәрсәне үлчәгән
Турыдан-туры эксперименталь нәтиҗәләр метилен зәңгәресе маст күзәнәкләрдән матдәләр бүленеп чыгуны ышанычлы рәвештә булдырмый дигән гади аңлатманы хупламый.
Кимура һәм хезмәттәшләренең күселәрдә микроциркуляцияне тикшергән 1999 елгы эшендә тикшерүчеләр кечкенә мезентериаль веналар янындагы маст күзәнәкләрне тере организмда микроскопия ярдәмендә күзәткән. Метилен зәңгәресен 50 micromolar концентрациясендә җирле рәвештә суперфузия аша куллану дегрануляция китереп чыгарган. Шулай ук лейкоцитлар тамырның эчке өслегенә күбрәк ябышкан һәм акрынрак тәгәрәгән. Алдан кетотифен белән эшкәртү дегрануляция җавабын тоткарлаган. Бу азот оксиды белән бәйле сигнал процессларын өйрәнгән хайван моделе булган, ә MCASлы кешеләрне авыз аша кабул ителә торган препарат белән дәвалау түгел.
Кеше базофилларын һәм күселәрнең перитонеаль маст күзәнәкләрен тикшергән 2001 елгы эштә гистамин бүленеп чыгу турыдан-туры үлчәнгән. Сыналган шартларда метилен зәңгәресе кеше базофилларыннан гистаминның базаль яки иммунологик стимуллаштырылган бүленеп чыгуын үзгәртмәгән. Базофиллар — тугандаш иммун күзәнәкләр, ләкин аларны тукымадагы маст күзәнәкләр белән бер үк дип карап булмый.
Күсенең RBL-2H3 күзәнәк линиясе кулланылган башка тәҗрибәдә метилен зәңгәресенең гистаминның базаль яки L-аргинин китереп чыгарган бүленеп чыгуына тәэсире табылмаган. Күзәнәк линиясе, аерып алынган күзәнәкләр һәм тере микротамыр моделендәге маст күзәнәкләр әйләнә-тирә сигналлары һәм тәҗрибәдәге тәэсирләр ягыннан аерыла. Бу модельләрдә тәэсир булмавы да, дегрануляция күзәтелүе дә кешедәге һәр җавапны алдан әйтми. Бергә алганда, алар «маст күзәнәкләрне тотрыклыландыручы» дигән гомуми раслауны нигезләүне кыенлаштыра.
Ялкынсынуның гомуми күрсәткечләрен үлчәүләр клиник сораудан тагын да ераграк тора. Цитокин яки сигнал аксымы үзгәрүе, маст күзәнәкләрнең дегрануляциясе турыдан-туры үлчәнмәгән булса, аның кимүен расламый. Хәтта медиаторлар бүленеп чыгу кимегәнлеге күрсәтелгән очракта да, өянәкләрнең азаюын яки көндәлек эшчәнлекнең яхшыруын раслау өчен пациентлардан алынган дәлилләр кирәк булыр иде. Ялкынсыну сигналлары белән сәламәтлек нәтиҗәләре арасындагы аерма монда да әһәмиятле.
Хастаханәдәге очрак башка сорауга җавап бирә
Үпкә эмболэктомиясе турында 2017 елгы клиник очрак хисабы маст күзәнәкләр белән бәйле бозылу булуы ихтимал пациентта операциядән соң вазодилатацион шок үсүен тасвирлый. Пациент H1 һәм H2 антагонистлары, стероидлар һәм метилен зәңгәресе алган, шуннан соң гемодинамика яхшырган.
Бу — клиник күзәтү, ләкин нәтиҗә катлаулы хирургик шартларда кан әйләнешенең торгызылуы булган. Берничә дәвалау чарасы кулланылган, чагыштыру төркеме булмаган, диагноз исә анык булмаган. Хисап метилен зәңгәресенең өлешен аерып күрсәтә, аның медиаторлар бүленеп чыгуны туктатуын күрсәтә яки кабат куллануның ризыкка хроник реакцияләрне яхшыртуын раслый алмый. Эпизод нәтиҗәсендә барлыкка килгән кан басымы бозылуларын яхшырту һәм эпизодның үзен булдырмау — дәвалауның аерым максатлары.
Халәтләрне һәм нәтиҗә күрсәткечләрен чагыштыру
Тәкъдим ителгән файданы раслау өчен чынлыкта нәрсә кирәк булуын ачыклау өчен бу чагыштыруны кулланыгыз. Түбәндәге дәлил таләпләре — югарыда күрсәтелгән диагностик һәм эксперименталь аермаларның автор тарафыннан тупланган йомгагы, ә тикшереп расланган диагностика коралы түгел.
| Фараз ителгән тәэсир | Тиешле халәт яки процесс | Аны хуплый алырлык дәлилләр | Нәрсә исбатланмаган булып калыр |
|---|---|---|---|
| Маст күзәнәкләр активлашуын булдырмый | Билгеләнгән модельдә маст күзәнәкләрдән медиаторлар бүленеп чыгу | Күзәнәкләрнең яшәү сәләтен контрольдә тотып, дегрануляцияне һәм тиешле медиаторларны контрольле үлчәүләр | Расланган MCASлы кешеләр өчен файда |
| MCASны контрольдә тота | Клиник яктан тасвирланган, кабатлана торган системалы эпизодлар | Медиаторларны тиешенчә бәяләп, эпизодлар ешлыгы, авырлыгы, көндәлек эшчәнлек һәм тискәре тәэсирләр кебек пациент нәтиҗәләрен контрольле тикшерү | Файданың гистамин тизрәк таркалудан килүе |
| Ризыктагы гистаминга реакцияләрне яхшырта | Башка аңлатмалар бәяләнгәннән соң, ризык белән кабул ителгән гистаминга бәйле кабатлап күзәтелә торган симптомнар | Стандартлаштырылган шартларда, күзәтү астында симптомнарны сукыр ысул белән чагыштыру | Нигездә яткан DAO җитешсезлеге яки IgE аша арадашланган аллергия өчен файда |
| Гистаминның организмнан чистартылуын тизләтә | Гистамин метаболизмы | Контрольле тәэсир шартларында гистаминның эшкәртелүен тикшереп расланган ысуллар белән үлчәү, аерым ферментларга караган дәлилләр белән | Симптомнарның яки маст күзәнәкләргә бәйле өянәкләрнең азаюы |
| Шокны яки гомуми ялкынсынуны яхшырта | Кан әйләнеше җитешсезлеге яки билгеләнгән ялкынсыну юлы | Тиешле чагыштыру чарасы белән гемодинамик нәтиҗәләр яки ялкынсынуның нәкъ шул нәтиҗә күрсәткече | Аллергияне, MCAS эпизодларын яки ризыкка түземсезлекне булдырмау |
Гистамин таркалу MAOны ингибицияләү түгел
Гистаминның ике төп метаболик юлы бар: аларда диаминоксидаза (DAO) һәм гистамин N-метилтрансфераза (HNMT) катнаша. Болар моноаминоксидаза Aдан (MAO-A) аерыла торган ферментлар. Тышлык рәсемендә медиаторлар бүленеп чыгу бу таркалу юлларыннан аерып күрсәтелә; андагы фермент язулары гистаминнан барлыкка килгән продуктларны түгел, ә метаболик юлларны билгели.
Рэмзи һәм хезмәттәшләре метилен зәңгәресенең MAO-Aны ингибицияләвен күрсәткән; бу нәтиҗә серотонин токсиклыгы өчен әһәмиятле. MAO-Aны ингибицияләү DAO яки HNMT активлыгы артуын дәлилләми һәм гистаминның организмнан тизрәк чистартылуын күрсәтми. Фермент исемнәренең охшашлыгы аларның уртак дәвалау тәэсирен расламый.
Тикшеренүләрдә җиңел генә күз уңыннан ычкындырырга мөмкин булган тагын бер аерма бар. 22 пациент һәм 22 контроль катнашучы кергән, DAOны үлчәүгә багышланган 2020 елгы тикшеренүдә фермент активлыгын бәяләү өчен кулланылган лаборатория реакциясенең төсле продукты буларак метилен зәңгәресе барлыкка китерелгән. Катнашучылар метилен зәңгәресе белән дәваланмаган. Шуңа күрә бер мәкаләдә ике атаманың да очравы аның дәвалау тикшеренүе булуын аңлатмый.
Ни өчен симптомнар үзгәрүе механизмны раслый алмый
Бу сорауга этәргеч биргән форум фикер алышуында метилен зәңгәресеннән соң ашкайнату яхшыру һәм кичектергесез сидек чыгару теләге кимү турында хәбәрләр бар. Бу хәбәрләр кешеләр сизгән үзгәрешләрне тасвирлый. Алар гистамин концентрациясен үлчәми, MCASны расламый һәм сидек куыгы тукымасының гистаминга бирешмәүчән булуын күрсәтми.
Туклану, кофеин, су эчү, дарулар һәм башка тәэсирләр үзгәргәндә симптомнар да тирбәлергә мөмкин. Күзәтү дөрес булырга мөмкин, ләкин аңа тәкъдим ителгән аңлатма дөрес булмаска мөмкин. Кичектергесез сидек чыгару теләге дә аерым бәяләүне таләп итә: сидек куыгы симптомнары һәм расланган сидек юллары инфекциясе — төрле нәтиҗәләр. Симптомнар җиңеләюе генә сәбәпнең инфекция яки маст күзәнәкләр активлыгы булуын билгели алмый.
Артык сизгерлек тә әһәмиятле булып кала
Метилен зәңгәресе үзе дә артык сизгерлек китереп чыгарырга мөмкин. PROVAYBLUEны вена эченә куллану буенча мәгълүмат анафилаксияне тасвирлый һәм метилен зәңгәресе төркемендәге продуктка көчле артык сизгерлек реакциясеннән соң аны куллануны тыя. Анда шулай ук үзара тәэсир итүче дарулар белән бергә кулланганда серотонин синдромы турында кисәтелә һәм G6PD җитешсезлеге булганда куллану тыела. Бу күрсәтмә мөһим куркынычларны билгели; ул өйрәнелмәгән, авыз аша кабул ителә торган продуктның һәр куркынычын сан ягыннан бәяләми.
Дәлилләр билгеләнгән антигистамин даруларны яки башка танылган дәвалау чараларын метилен зәңгәресе белән алыштыруны нигезләми. Сулыш алу кыенлашу, тамак шешү яки коллапс булганда буяу белән тәҗрибә ясау түгел, ә ашыгыч медицина ярдәме кирәк. Табиб белән планлаштырылган сөйләшүгә әзерләнгәндә, метилен зәңгәресе турында бирергә тиешле шушы сорауларны кулланып, төгәл раслауны, продуктны, хәзер кабул ителә торган даруларны һәм симптомнар тарихын алып килегез. Практик сорау — тәкъдим ителгән дәвалау кайсы диагнозга һәм нинди нәтиҗәгә юнәлтелгән, һәм нәкъ шул куллану өчен дәлилләр бармы.