Мәкалә
Метилен зәңгәре һәм аутизм: сылтама китерелгән тикшеренүләрдә чынлыкта нәрсә сыналган

Метилен зәңгәренең аутизмны дәвалау чарасы булуы расланмаган. Бу мәкалә өчен тикшерелгән чыганаклар арасында метилен зәңгәренең үзен генә куллану аутизмлы кешеләрнең көндәлек эшчәнлеген яки аутизмга бәйле нәтиҗәләрен яхшыртуын күрсәткән, пациентлар катнашындагы контрольле сынау юк. Алар арасында яктылык җайланмасын сынау, лаборатор һәм күзәтү тикшеренүләре, шулай ук берничә дәвалау ысулы кулланылган очрак тасвирламасы бар. Бу язмалар төрле сорауларга җавап бирә.
Беренче гамәли адым — сылтама китерелгән мәкаләнең тәэсир чаралары турындагы бүлеген уку. Басмада метилен зәңгәре телгә алынырга мөмкин, әмма ул бер генә катнашучыга да бирелмәгән булырга мөмкин. Кешегә метилен зәңгәре аутизмга бәйле булмаган медицина проблемасы өчен бирелүе моны аутизмны дәвалау тикшеренүенә әйләндерми.
Яктылык сынавында метилен зәңгәре сыналмаган
2024 елда ике яшьтән алты яшькә кадәрге балалар катнашында үткәрелгән рандомизацияләнгән, имитация контроле булган тикшеренүдә транскраниаль фотобиомодуляция сыналган: тикшеренү җайланмасы ярдәмендә баш тиресенә якын инфракызыл яктылык юнәлтелгән. Сигез атналык курста утыз бала катнашкан. Тәэсир чараларына метилен зәңгәре кермәгән.
Тикшеренүчеләр Балалар аутизмын бәяләү шкаласындагы үзгәреш буенча төркемнәр арасында 7.23 балл аерма булуын хәбәр иткән; 95% ышаныч интервалы 2.357 дән 12.107 гә кадәр булган. Бу кечкенә сынауда бәяләү шкаласы буенча алынган нәтиҗә. Ул метилен зәңгәренең аерым кулланылганда да, яктылык белән бергә кулланылганда да тәэсирен расламый. Авторлар чикләүләрне күрсәткән: сайланманың кечкенә булуы, катнашучыларның тикшеренүдән чыгуы һәм алыштырылуы, озак вакытлы тәэсирләрнең билгесезлеге.
Ни өчен бу мәкалә метилен зәңгәре турындагы фикер алышуда телгә алынырга мөмкин? Аның әдәбият исемлегендә буяуның нейрометаболик механизмнарына багышланган күзәтү бар. Сылтама гомуми мәгълүматны нигезли; ул катнашучыларга нәрсә бирелгәнен үзгәртми. Берләштерелгән протокол бары тик яктылык кулланылган тикшеренү нәтиҗәләренә таянганда, фотобиомодуляция белән метилен зәңгәренең фотохимиясе арасындагы аерма мөһим.
Дәгъваларны тикшеренүләр белән чагыштыру таблицасы
Бу таблица ярдәмендә дәгъваны аны нигезләү өчен сылтама китерелергә мөмкин булган язма белән чагыштырыгыз. «Басылган» сүзе нәтиҗәлелекнең исбатлануын түгел, мәгълүматның ачык булуын белдерә.
| Бәяләнә торган дәгъва | Чынлыктагы тәэсир чарасы яки үлчәү | Катнашучылар яки модель | Хәбәр ителгән нәтиҗә | Басылу статусы һәм аңлатма |
|---|---|---|---|---|
| «Аутизм буенча сынау метилен зәңгәрен куллануны нигезли.» | Якын инфракызыл яктылык имитация белән чагыштырылган; метилен зәңгәре кулланылмаган | 2–6 яшьлек 30 бала | Аутизмны бәяләү шкаласындагы үзгәреш; эзләнү характерындагы ЭЭГ үлчәүләре | 2024 елда басылган яктылык җайланмасы сынавы; даруның тәэсирен раслый алмый |
| «Метилен зәңгәре эндотоксинга бәйле аутизм симптомнарына каршы тора.» | LPS белән тәэсир итәр алдыннан яки тәртипне сынау алдыннан метилен зәңгәре инъекциясе | Депрессия моделендәге ата тычканнар | Барлыкка китерелгән тәртип бозылуларының күбесе кимегән; кан сүлендә гемоксигеназа-1 бәяләнгән | Хайваннарда үткәрелгән тәҗрибә, 2018 елда онлайн һәм 2019 елгы санда басылган; аутизмлы пациентлар буенча нәтиҗәләр юк |
| «Эндотоксин — аутизмның сәбәбе.» | Кан сүлендә эндотоксин һәм иммун маркерлар үлчәнгән; дәвалау үткәрелмәгән | Авыр аутизмы бар дип тасвирланган 22 өлкән кеше; туры китереп сайланган 28 контроль катнашучы | Эндотоксин концентрацияләре югарырак булган һәм социаль күрсәткечләр белән бәйләнешләр табылган | 2010 елда басылган күзәтү тикшеренүе; сәбәп-нәтиҗә бәйләнешен яки дәвалау файдасын расламый |
| «Митохондрияләргә кагылышлы нәтиҗәләр метилен зәңгәрен куллануга күрсәтмә булып тора.» | Кан күзәнәкләрендәге митохондрияләр үлчәнгән; метилен зәңгәре белән дәвалау булмаган | 2–5 яшьлек 10 аутизмлы бала һәм 10 контроль катнашучы | Митохондрияләр эшчәнлегендә һәм ДНК күрсәткечләрендә аермалар | 2010 елда басылган эзләнү тикшеренүе; дару нәтиҗәлелеген бәяләү күрсәткече юк |
| «Очрак тасвирламасы метилен зәңгәренең эшләвен исбатлый.» | Метилен зәңгәрен дә үз эченә алган үзгәреп торучы микробларга каршы дәвалау схемалары һәм ярдәмче чаралар | Берничә диагнозы булган бер яшүсмер | Ата-аналар теркәгән симптом үзгәрешләре һәм уку нәтиҗәләрен бәяләүдә яхшыру | 2023 елда басылган очрак тасвирламасы; метилен зәңгәренең өлешен аерып билгели алмый |
| «Тикшеренү игълан ителгән, димәк, файдасы күрсәтелгән.» | Тәкъдим ителгән тәэсир чарасын чын протоколда тикшерергә кирәк | Катнашу критерийлары күздә тотылган катнашучыларны тасвирлый | Планлаштырылган нәтиҗә күрсәткечләре күзәтелгән нәтиҗәләр түгел | Игълан яки теркәү үзе генә пациентлар нәтиҗәләре турында мәгълүмат бирми |
Эндотоксин тәҗрибәсе чынлыкта нәрсә күрсәтә
Метилен зәңгәрен, аутизмны һәм эндотоксинны бергә бәйләгән форумдагы фикер алышу берничә дәгъваның ничек берләшеп китә алуын күрсәтә. Ул — укучыларның сораулары чыганагы, клиник дәлил түгел.
Бу темага кагылышлы хезмәтләрнең берсе — Yin һәм хезмәттәшләренең LPS китереп чыгарган тәртип бозылулары буенча тычканнарда үткәргән тәҗрибәсе. LPS, ягъни липополисахарид, депрессия моделендә ялкынсыну тудыру өчен кулланылган. Тикшеренүчеләр метилен зәңгәрен тәэсир итәр алдыннан яки тәртипне сынау алдыннан корсак куышлыгына инъекция рәвешендә керткән. Алар мәҗбүри йөзү һәм койрыктан асып тору сынауларындагы тәртипне, сахарозага өстенлек бирүне, әйберләрне тануны һәм кан маркерын үлчәгән.
Мондый тикшеренү төзелеше алдан бирелгән препаратның тәҗрибәдә ясалма рәвештә тудырылган зарарлы тәэсиргә җавапны үзгәртүен тикшерә. Ул авыз аша кабул ителгән метилен зәңгәренең арыганлык кичерүче аутизмлы өлкән кешегә ярдәм итүен, балалардагы ашказаны-эчәк симптомнарын киметүен яки аутизмны үзгәртүен тикшерми. Шулай ук ул «эндотоксинсыз» диетаны сынамый һәм буяуның эндотоксин җитештерүче эчәк бактерияләрен юк итүен исбатламый.
Кешеләрдә табылган бәйләнеш — аерым нәтиҗә. Emanuele һәм хезмәттәшләре 22 аутизмлы өлкән кешедә һәм 28 контроль катнашучыда эндотоксинны үлчәгән. Алар аутизмлы төркемдә аның дәрәҗәсе югарырак булуын һәм социаль күрсәткечләр белән бәйләнешләрен тапкан. Эндотоксинны киметүче бернинди дәвалау да сыналмаган. Төркемнәр арасындагы аерма сәбәп-нәтиҗә бәйләнешенең юнәлешен, башка йогынты ясаучы факторларны һәм бу күрсәткечне үзгәртүнең кемгә дә булса ярдәм итәчәген ачык калдырган. Метилен зәңгәре һәм эчәк микробиомы буенча тикшеренүләрдә дә биологик үлчәүләрне пациент өчен файдадан шундый ук рәвештә аерырга кирәк.
Митохондрия гипотезалары һәм берничә дәвалау ысулы кулланылган очрак тасвирламасы
Митохондрияләр күзәнәкләрдә энергия җитештерүдә катнаша. Шуңа күрә алар нигезле тикшеренү объекты булып тора, әмма нигезле объект булу дәвалауга күрсәтмә дигән сүз түгел. Giulivi һәм хезмәттәшләренең эзләнү тикшеренүендә тикшеренүчеләр 10 аутизмлы баланың лимфоцит митохондрияләрен 10 контроль катнашучыныкы белән чагыштырган. Алар берничә функциональ күрсәткечтә һәм митохондриаль ДНК күрсәткечләрендә аермалар тапкан. Алар метилен зәңгәре бирмәгән һәм барлык аутизмлы кешеләргә дә уртак булган бер митохондриаль кимчелекне расламаган.
Башка төрдәге дәлил микробларга каршы дәвалау кулланылган яшүсмер очрагының 2023 елгы тасвирламасында китерелә. Метилен зәңгәре, йоктыручы организмнар аша тарала дип шикләнелгән инфекцияләр өчен үзгәреп торган схемаларга кертелгән берничә чараның берсе булган. Авторлар ата-аналар теркәгән симптомнарда һәм уку нәтиҗәләрен бәяләүдә яхшыруларны тасвирлаган. Дәвалау алмаган чагыштыру төркеме булмаган, ә вакыт узу белән берничә тәэсир чарасы үзгәргән. Бу тасвирлама дәвалаусыз нәрсә булачагын яки кайсы өлешнең йогынты ясаганын әйтә алмый. Ул инфекциянең, гомумән, аутизмны аңлатучы сәбәп булуын расламый.
Дәвалау турында уйлаганчы, нәтиҗәне билгеләгез
Арыганлыкны, йокысызлыкны, авыртуны, борчылуны яки ашказаны-эчәк симптомнарын җиңеләйтергә теләгән аутизмлы кеше нәкъ шул проблемага бәяләү алырга лаек. Йокының яхшыруы, аутизмның үзендә үзгәреш булуын күрсәтмәсә дә, зур әһәмияткә ия булырга мөмкин. Киресенчә, лаборатор күрсәткечнең үзгәрүе кеше тормышына сизелерлек тәэсир итмәскә мөмкин.
Теләсә нинди яңа дәгъва өчен күздә тотылган нәтиҗәне, аны кем үлчәгәнен, нәрсә белән чагыштырганын һәм яхшыруның күпме дәвам иткәнен теркәгез. Кешенең үз максатларын һәм тормыш сыйфатын күзәтүченең аның тәртибе гадәтигә якынрак булды дигән тәэсиреннән аерыгыз. Интернеттагы метилен зәңгәре протоколын тикшерү аның тулы комбинациясе өйрәнелгәнме икәнен тикшерүне дә аңлата.
Игълан күздә тотылган тикшеренүне тасвирлый. Реестрдагы язма планлаштырылган катнашучылар җыюны һәм нәтиҗә күрсәткечләрен тасвирларга мөмкин. Аларның берсе дә күпме кеше дәвалау алганын, һәр төркемдә нәрсә булганын һәм нинди тискәре вакыйгалар күзәтелгәнен күрсәтүче нәтиҗәләрне алыштырмый. Хәтта тәмамланган дип билгеләнгән тикшеренүнең дә ачык игълан ителгән нәтиҗәләре булмаска мөмкин.
Вена эченә кертелә торган ProvayBlue өчен АКШта гамәлдә булган препарат куллану мәгълүматы тормыш дәвамында барлыкка килгән метгемоглобинемиягә, шул исәптән балаларда куллануга кагыла. Анда аутизм өчен куллану схемасы юк. Ул серотонинергик дарулар һәм опиоидлар белән бергә кулланганда җитди серотонин синдромы турында кисәтә һәм гемолитик анемия куркынычы аркасында G6PD җитешсезлеге булганда куллануны тыя. Бу мәсьәләләр интернетта доза исәпләүне түгел, ә кабул ителә торган даруларны һәм медицина тарихын бәяләүне таләп итә.
Өлкәннәрнең сәламәтлеген ныгыту өчен кулланыла торган схеманы балага яраклаштыру максатында киметмәгез. Балаларда метилен зәңгәрен куллану турындагы дәлилләр диагнозга, препарат формасына, кертү юлына һәм яшь төркеменә туры килергә тиеш. Биредә каралган тикшеренүләр аутизм өчен балаларга хас дозаны да, бергә күзәтелгән арыганлыкны метилен зәңгәре белән дәвалауны да расламый.