Makala
Metilen gögüniň molýarlyk kalkulýatory: gidrat görnüşi we mukdar kesgitlemesiniň esasy
Metilen gögüniň şol bir massasy, onuň molekulýar görnüşine we mukdar kesgitlemesiniň netijesiniň nähili berilýändigine baglylykda, dürli molýar konsentrasiýalary berip biler. Suwsuz hloridiň massasyna esaslanýan hasaplama gidratyň massasyna esaslanýan hasaplamadan tapawutlanýar. Guradylan madda esasynda berlen mukdar kesgitlemesi ýene bir tapawudy döredýär: görkezilen göterim maddanyň çekilen ýagdaýyny göni beýan etmeýär.
Massany, erginiň ahyrky göwrümini, molekulýar görnüşi we hasaplamanyň esasyny girizmek üçin metilen gögüniň molýarlyk kalkulýatoryny açyň. Ol brauzeriňizde işleýär, bahalar goýlan deňlemäni görkezýär we netijäni mol/L, mmol/L hem-de µmol/L birliklerinde berýär. Aşakdaky mysallar barlaghana hasaplamalarydyr, adam ýa-da haýwan üçin doza saýlamak däldir.
Netije nämäni ölçýär
Molýarlyk maddanyň mukdar konsentrasiýasynyň giňden ulanylýan adydyr. IUPAC-yň mukdar konsentrasiýasy baradaky kesgitlemesi düzüm böleginiň maddasynyň mukdaryny garyndynyň göwrümine bölýär:
c = n / V
Bu ýerde n — metilen gögüniň mol bilen aňladylan mukdary, V bolsa erginiň litr bilen aňladylan ahyrky göwrümidir. Belli bir görnüşdäki arassa madda üçin n = m / M, bu ýerde m — gram bilen aňladylan massa, M bolsa g/mol bilen aňladylan molýar massadyr. Bu gatnaşyklar NIST-iň molýar massa we konsentrasiýa baradaky kesgitlemelerine laýyk gelýär.
Maýdalawjyda eremeden soňky göwrüm ulanylýar. «100 mL ahyrky ergin» we «100 mL erediji goşuldy» taýýarlyk baradaky dürli ýazgylardyr. Hasaplama bu düşnüksizligi soňundan aradan aýryp bilmez.
Molýar massasyny saýlamazdan öň maddany saýlaň
Suwsuz hlorid üçin hasaplamada bu gural 319.85 g/mol ulanýar. Resminama bilen tassyklanan trigidrat üçin bolsa 373.90 g/mol ulanýar. Thermo Fisher-iň trigidrat spesifikasiýasy düzüminde üç suw molekulasy bolan formulany we soňky görkezilen molýar massany kesgitleýär. Suw çekilen massa goşant goşýar, ýöne goşmaça metilen gögi birligini goşmaýar.
Her birinde 100 mL ahyrky erginde 100 mg arassa madda bolan iki nominal taýýarlyga serediň:
| Çaklanylýan madda | Hasaplama | Konsentrasiýa |
|---|---|---|
| Suwsuz hlorid | 0.100 / (319.85 × 0.100) | 3.126 mmol/L |
| Trigidrat | 0.100 / (373.90 × 0.100) | 2.675 mmol/L |
Bular ölçegler däl-de, hasaplanan mysallardyr. Arassa trigidrat üçin suwsuz görnüşiň maýdalawjysyny ulanmak konsentrasiýany takmynan 16.9% artyk görkezerdi. Onluk belgileriň sanyny artdyrmak madda baradaky nädogry çaklamany düzetmezdi.
Diňe «gidrat» diýlip häsiýetlendirilen çüýşe suwuň kesgitli sanyny tassyklamaýar. Şonuň üçin kalkulýator gidratlaşma derejesi görkezilmedik ýagdaýda nominal hasaplamany ýerine ýetirmeýär. Munuň himiki esaslary üçin metilen gögüniň molekulýar görnüşleri we gidratlaşmasy baradaky makala serediň.
Mukdar kesgitlemesini onuň degişli massasyna laýyk getiriň
Möhüm sorag diňe «Şahadatnamada näçe göterim görkezilen?» däldir. Ol «Nämäniň göterimi we haýsy birleşme hökmünde aňladylan?» diýen soragdyr. Kalkulýator dört manyny tapawutlandyrýar:
| Hasaplamanyň esasy | Nämäni bilmeli | Deňleme |
|---|---|---|
| Nominal arassa görnüş | Takyk molekulýar görnüş; 100% arassalyk baradaky açyk çaklama | c = m / (M × V) |
| Çekilen ýagdaýyndaky saýlanan görnüş | Şol görnüşiň maddanyň çekilen ýagdaýyndaky massa paýy | c = m × a / (M × V) |
| Çekilen ýagdaýyndaky suwsuz ekwiwalent | Maddanyň çekilen ýagdaýyndaky massa birligine düşýän suwsuz hlorid ekwiwalenti | c = m × a / (319.85 × V) |
| Guradylan madda esasynda suwsuz görnüşiň mukdar kesgitlemesi | Guradylan madda esasynda suwsuz hloridiň mukdar kesgitlemesi we oňa laýyk gelýän, guradylanda ölçenen massa ýitgisi | c = m × (1 − d) × a / (319.85 × V) |
Bu deňlemelerde a — mukdar kesgitlemesiniň göteriminiň 100-e bölünen bahasy; d bolsa guradylanda degişli massa ýitgisiniň göteriminiň 100-e bölünen bahasydyr. Soňky deňleme açyk görkezilen hasabat esaslarynyň arasynda massa balansyna görä geçirilýän öwürmedir. Ol diňe guratmak düzedişi mukdar kesgitlemesiniň kesgitlemesine laýyk gelende ýerliklidir.
USP monografiýasynyň deslapky görnüşi mukdar kesgitlemesini guradylan madda esasynda suwsuz metilen gögi hökmünde aňladýar we kabul edilýän aralygy 97.0–103.0% diýip görkezýär. 100%-den ýokary analitiki netije nusgada onuň öz massasyndan hem köp arassa birleşmäniň bardygyny göni aňlatmaýar. Gural guradylan madda esasynda mukdar kesgitlemesiniň bahalaryna 103%-e çenli rugsat berýär we şeýle netijäni analitiki baha diýip belleýär.
Işlenip görkezilen mysal: guradylan madda esasynda netije
Barlaghana ýazgysynda 100.0 mg madda, guradylan madda esasynda 99.0% suwsuz ekwiwalentiň mukdar kesgitlemesi, oňa laýyk gelýän 14.0% ölçenen guratma ýitgisi we 100.0 mL ahyrky ergin görkezilendigini göz öňüne getiriň. Bu bahalar şertlidir.
- Çekilen massany öwüriň: 100.0 mg = 0.1000 g.
- Gury massanyň paýyny ulanyň: 0.1000 × 0.860 = 0.0860 g.
- Mukdar kesgitlemesiniň bahasyny ulanyň: 0.0860 × 0.990 = 0.08514 g suwsuz hlorid ekwiwalenti.
- Maddanyň mukdaryna öwüriň we göwrüme bölüň: 0.08514 / (319.85 × 0.1000) = 2.662 mmol/L.
Muny goşmaça trigidratyň molýar massasyna bölmäň. Sanawjy eýýäm suwsuz hlorid ekwiwalenti hökmünde aňladylandyr. Gidrat düzedişini goşmak suw üçin düzedişi iki gezek hasaba alardy.
Eger şol ýazgyda munuň ýerine alnan ýagdaýynda 85.14% suwsuz ekwiwalent göni görkezilen bolsa, alnan ýagdaýyndaky hasaplama tertibi aýratyn guratma maglumatyny girizmezden şol bir jogaby bererdi. Bu iki ýoluň netijeleriniň gabat gelmegi peýdaly arifmetiki barlagdyr.
Bar bolan maglumatlar ýeterlik bolmadyk ýagdaýynda
Spesifikasiýalar hökman partiýa boýunça ölçegler däldir. Mysal üçin, Merck-iň metilen gögüniň gidraty baradaky önüm sanawy gidraty beýan edýändigine garamazdan, guradylan madda boýunça hasaplanan iň pes mukdar kesgitlemesini, guradylanda iň ýokary massa ýitgisini we suwsuz görnüş esasynda molekulýar massany berýär. Bu çäkleri ölçenen bahalar ýaly ulanmak, sanawdaky maglumatlaryň goldamaýan ýeke-täk hasaplama bahasyny dörederdi.
Şonuň ýaly-da, esasy görkezilmedik mukdar kesgitlemesiniň göterimi ýa-da hromatografiki meýdan göterimi bu ýerde zerur bolan massa paýyny öz-özünden kesgitlemeýär. Netijäniň nähili aňladylandygyny şahadatnamadan ýa-da üpjün edijiden anyklaň. Metilen gögüniň seljerme şahadatnamasyny okamak baradaky gollanma resminamada nämeleri barlamalydygyny düşündirýär.
Boş meýdanlar, nol ýa-da otrisatel massa ýa-da göwrüm, goldanylmaýan birlikler we mukdar kesgitlemesiniň esasynyň ýoklugy netijäniň ýerine ýalňyşlyk berýär. Giriş maglumatynyň üýtgedilmegi öňki netijäni çalyşýar, täze baha nädogry bolanda-da şeýle bolýar. Sanlaryň hasaplama çäginden aşmagy ret edilýär. Gural şol konsentrasiýada maddanyň eräp biljekdigini, eremäniň doly bolandygyny ýa-da taýýarlanan erginiň durnukly galandygyny barlamaýar.
Hasaplamany gaýtalap boljak görnüşde saklaň
Partiýany, molekulýar görnüşi, mukdar kesgitlemesiniň netijesini we esasyny, islendik guratma düzedişini, çekilen massany, ahyrky göwrümi we taýýarlyk şertlerini ýazga alyň. Diňe ölçegleriňiziň goldaýan takyklygyny görkeziň; kalkulýatoryň görkezýän sanlary amatlylyk üçin berilýär.
Eýýäm resminamalaşdyrylan başlangyç ergin üçin metilen gögüni suwuklandyrmagyň aýratyn hasaplamalaryny ulanyň. Göterim bilen görkezilen bellikler üçin ilki metilen gögüniň konsentrasiýasyny öwürmek baradaky makalany barlaň. Ne dogry molýarlyk, ne-de dogry öwrülen göterim maddanyň nähili ulanylmalydygyny kesgitleýär.