Makala
Metilen gögüniň täsirleşmeleri: antidepressantlar, opioidler we serotonin sindromy
Metilen gögi serotonine täsir edýän dermanlar bilen çynlakaý täsirleşmä sebäp bolup biler. PROVAYBLUE-y wena içine ulanmak boýunça maglumatda serotonergik dermanlar we opioidler bilen bile ulanylanda ölüme getirip bilýän serotonin sindromy barada çarçuwa alnan duýduryş bar. Agyzdan kabul edilýän önüm bu howpdan awtomatik ýagdaýda azat däldir.
Metilen gögüni goşmazdan öň, dermanhana hünärmenine ýa-da derman belleýän hünärmene ähli dermanlaryňyzyň sanawyny barladyň. Oňa wagtal-wagtal kabul edilýän dermanlary, üsgülewük serişdelerini, goşundylary we ulanylmagy göz öňünde tutulýan metilen gögi görnüşini hem goşuň. Oňa ýer açmak üçin eýýäm kabul edýän dermanyňyzy bes etmäň. Peýdaly sorag internetde kimdir biriniň ony synap görendigi däl-de, hut şol utgaşmanyň şol adama laýyk bolup-bolmazlygydyr.
Boýag näme üçin antidepressantlar bilen täsirleşýär?
Serotonin himiki habarçydyr. Onuň täsirleri öýjükleriň ony näçe çalt yzyna siňdirýändigine we dargadýandygyna bölekleýin baglydyr. Serotoniniň yzyna siňdirilmeginiň saýlama ingibitorlary, ýagny SSRIs, onuň yzyna siňdirilmegini azaldýar. MAO-A diýlip gysgaldylýan monoamin oksidaza A serotoniniň dargamagyna gatnaşýan fermentdir. Iki prosesiň hem basylmagy serotonergik işjeňligiň aşa ýokarlanmagyna getirip biler.
Ramsay, Dunford we Gillman tarapyndan 2007 ýylda geçirilen ferment barlagynda metilen gögi arassalanan adam MAO-A fermentini güýçli basyp ýatyrdy. Habar berlen basyp ýatyrma konstantasy takmynan 27 nanomolar boldy. MAO-B üçin ep-esli ýokary konsentrasiýalar gerek boldy. Bu laboratoriýa tejribesidi; ol agyzdan kabul etmek üçin kabul ederlikli dozany kesgitleýän ýa-da täsirleşmäniň ähtimallygyny ölçeýän synag däldi.
Basyp ýatyrma yzyna gaýtarylýan häsiýetde boldy. Bu ferment bilen täsirleşmäni häsiýetlendirýär; ol ýaramaz reaksiýanyň ýeňil boljakdygyny ýa-da ony öýde howpsuz dolandyryp boljakdygyny aňlatmaýar. Laboratoriýa netijesi kliniki habarlaryň aňyrsyndaky mehanizmi düşündirýär, ýöne şahsy howpsuzlyk çägini kesgitlemeýär.
Täsirleşme tablisasy: topar, ulanylyş ýoly we subutnamalar
Tablisa kliniki duýduryşy mümkin bolan mehanizmden we ýeterlik gönüden-göni subutnamanyň ýoklugyndan tapawutlandyrýar. Mysallar her topardaky ähli dermanlary öz içine almaýar. Başga ýol görkezilmedik bolsa, ulanylyş ýoly sütüni metilen gögüne degişlidir.
| Derman topary ýa-da sorag | Ulanylyş ýoluna mahsus subutnamalar | Netijäniň manysy |
|---|---|---|
| Serotonergik antidepressantlar: SSRIs, SNRIs we klomipramin | Wena içine ulanmak boýunça maglumat bile ulanmazlygy duýdurýar. Çap edilen kliniki habarlarda parenteral ulanylyş bar; agyzdan kabul edilýän utgaşyk önüm bilen bagly ýagdaý hem bar. | Bu diňe nazary taýdan utgaşyp bilmek baradaky sorag däl-de, anyklanan çynlakaý täsirleşme howpudyr. |
| MAO ingibitorlary, şol sanda psihiatriýada ulanylýan MAOIs we linezolid | Wena içine ulanmak boýunça maglumat bu dermanlary gaça durulmaly utgaşmalaryň arasynda görkezýär. | Metilen gögi goşmaça MAO basylmagyna getirýär; dermanyň adaty ulanylyş maksady onuň ähli täsirleşme howplaryny görkezmeýär. |
| Bupropion, şol sanda Wellbutrin | Bupropionyň ulanmak boýunça maglumatynda wena içine ulanylýan metilen gögi we gipertenziw reaksiýalar aýratyn agzalýar. | SSRI toparyna degişli bolmazlyk utgaşmanyň laýykdygyny subut etmeýär. |
| Amfetamin stimulýatorlary, şol sanda Adderall XR | Amfetamin boýunça häzirki maglumatda gipertenziw kriz howpy sebäpli wena içine ulanylýan metilen gögi MAOI garşy görkezmesine girizilýär. | Serotonin zäherliligi bilen bir hatarda ýürek-damar zäherliligi hem möhümdir. Wena içine ulanylyş baradaky bu sözler agyzdan bile kabul etmegiň howpsuzdygyny tassyklamaýar. |
| Opioidler, şol sanda buprenorfin/nalokson ýa-da Suboxone | SUBOXONE boýunça maglumat wena içine ulanylýan metilen gögüni täsirleşýän serotonergik dermanlaryň arasynda görkezýär we MAOI bilen bagly opioid zäherliligini ara alyp maslahatlaşýar. | Bölekleýin opioid agonisti üçin hem täsirleşmä baha bermek gerek. Bu duýduryş ähli opioidleriň howpunyň birmeňzeşdigini aňlatmaýar. |
| Beýleki serotonergik dermanlar, şol sanda buspiron we dekstrometorfan | Metilen gögüni wena içine ulanmak boýunça maglumat bu serişdeleri aýratyn görkezýär. | Aladalanma garşy derman ýa-da reseptsiz satylýan üsgülewük serişdesiniň düzümi antidepressant ýaly möhüm bolup biler. |
| Gabapentin we tutgaýa garşy serişdeler bilen bagly soraglar | Bir forumda bile ulanylandan soň ýüze çykan alamatlar beýan edilýär. Bu tassyklanan, ulanylyş ýoluna mahsus kliniki täsirleşme barlagy däldir. | Habar berlen reaksiýa baha berilmelidir; ol gabapentiniň serotonin sindromyna sebäp bolandygyny subut etmeýär. |
| PDE5 ingibitorlary, şol sanda sildenafil ýa-da Viagra | Azot oksidiniň täsir ýoly boýunça tejribe netijeleri mehanizme düşünmäge kömek edýär, ýöne adamlarda agyzdan bile kabul etmegiň howpsuzlyk synagy däldir. | Diňe mehanizm ne täsiriň çak edilýän üýtgemesini, ne-de utgaşmanyň laýyklygy baradaky pikiri tassyklaýar. |
| Iwermektin we ýeterlik öwrenilmedik beýleki utgaşmalar | Bu makala üçin barlanan çeşmelerde adamlarda geçirilen gözegçilikli täsirleşme barlagy tapylmady. | Utgaşma heniz ýeterlik häsiýetlendirilmedik bolup galýar. Täsirleşme gözleginde hiç zat tapylmazlygy howpsuzlygyň subutnamasy däldir. |
Wena içine ulanmak boýunça maglumatyň täsirleşmeler bölüminde mirtazapin we bupropion hem agzalýar. Diňe tanyş antidepressant söwda atlary bilen çäklenýän sanaw degişli dermanlaryň käbirini gözden düşürer.
Metilen gögi ýuwudylanda näme üýtgeýär?
Ulanylyş ýoly bedeniň maddanyň täsirine sezewar boluşyny üýtgedýär, şonuň üçin wena içine ulanmak baradaky habar agyzdan kabul edilýän ergin üçin howpuň san taýdan bahasyny berip bilmeýär. Munuň tersine netije çykarmak hem nädogrudyr: agyzdan kabul etmek barada habarlaryň azlygy agyzdan kabul edilýän utgaşmanyň howpsuzdygyny subut etmeýär.
Zuschlag we kärdeşleriniň 2018 ýyldaky habarynda birnäçe serotonergik derman kabul edýän näsaga düzüminde metilen gögi bolan, peşew ýollaryndaky agyryny aýyrmak üçin agyzdan kabul edilýän serişde goşulandan soň serotonin sindromyna şübhe dörändigi beýan edilýär. Habara goşulan syn, parenteral metilen gögi bilen serotonergik antidepressantlaryň bir wagtda ulanylmagyna degişli öňki 50 ýagdaýy ýüze çykardy.
Bu tapawut peýdalydyr. Agyzdan kabul etmek bilen bagly ýagdaý ýeke düzümli sarp ediji ergini bilen geçirilen gözegçilikli tejribä däl-de, utgaşyk dermana degişlidi. Ol belli bir çüýşedäki önümiň näçe ýygylykda täsirleşmä sebäp bolýandygyny aýdyp bilmeýär. Şeýle-de bolsa, metilen gögüni ýuwutmagyň serotonin zäherliligini mümkin däl edýändigi baradaky pikiri ret edýär. Aýratyn ýagdaýlar baradaky habarlar howplary ýüze çykarýar; täsire sezewar bolan ähli adamlaryň sany we aýratynlyklary bolmasa, olar ýüze çykyş ýygylygyny ölçemeýär.
Wellbutrin, stimulýatorlar we Suboxone aýratyn bahalandyrmagy talap edýär
Wellbutrin SSRI däl-de, bupropiondyr. Onuň ulanmak boýunça maglumatynda wena içine ulanylýan metilen gögi bilen gipertenziw reaksiýa howpy görkezilýär. Şonuň üçin «ol esasan serotonin arkaly işlemeýär» diýen jogap utgaşma baradaky soraga ýeterlik däldir.
Stimulýatorlar barada aýdylanda, ADDERALL XR boýunça maglumat wena içine ulanylýan metilen gögüni MAOI garşy görkezmesine açyk goşýar. Gan basyşynyň düýpli üýtgemegi ýokarda düşündirilen serotonin mehanizminden aýratyn howpdur. Dürli stimulýator dermanlara hem aýratyn baha bermek gerek.
Suboxone-yň düzüminde buprenorfin we nalokson bar. Onuň täsirleşme tablisasy serotonin sindromyny we MAOI bilen bagly opioid zäherliligini, şol sanda dem alşyň basylmagyny ýa-da komany beýan edýär. Naloksonyň bolmagy islendik täsirleşmäniň howpsuzdygyny tassyklamaýar. Opioid ulanmak bozulmasy sebäpli bejergi alýan adamlar metilen gögüni goşmazdan öň öz bejergi topary bilen maslahatlaşmalydyr.
Gabapentin: reaksiýa baradaky habar diagnoz däldir
Phoenix Rising forumynda gabapentin we metilen gögi baradaky soragda ugur kesgitlemegiň bozulmagy we duýuş ulgamynyň aşa gyjyndyrylmagy beýan edilýär. Ýazan adam munuň sebäbiniň serotonin sindromy bolup-bolmandygyny sorapdyr. Bu soragy şol ýazgydan çözüp bolmaýar: onda kliniki barlag we alamatlaryň tassyklanan düşündirişi ýok.
Gabapentiniň farmakologiýasy SSRI-den tapawutlanýar. Onuň ulanmak boýunça maglumatynda naprýaženiýe arkaly işjeňleşýän kalsiý kanallarynyň alfa-2-delta kiçi birligine baglanýandygy beýan edilýär, şol bir wagtda takyk bejeriş mehanizminiň näbellidigi hem bellenilýär. Bu tapawut nädogry toparlandyrmagyň öňüni alýar; ýöne metilen gögüni goşmagyň zyýansyzdygyny subut etmeýär. Reaksiýanyň sebäbini barlamak üçin forumda teklip edilen gyssagly kömek bejergisini gaýtalamaň.
Sildenafil we iwermektin: mehanizmler utgaşmanyň laýyklygyny kesgitlemeýär
Sildenafil PDE5-i basyp ýatyrmak arkaly azot oksidi/siklik GMP täsir ýoluny goldaýar. EMA-nyň Viagra baradaky ylmy seljermesi bu ýoly we metilen gögüniň tejribelerde ulanylyşyny beýan edýär. Aýrylan damarlar we arassalanan fermentler bilen geçirilen tejribelerde metilen gögi azot oksidiniň signal bermegine päsgel berip, dürli nyşanalarda we konsentrasiýalarda dürli täsirleri görkezdi.
Bu synlamalar sildenafiliň täsiriniň mümkin bolan üýtgemesi baradaky pikirleri biologik taýdan düşnükli edýär. Olar adamlarda öňünden çaklap bolýan netijäni, howpsuz utgaşmany ýa-da bir dermany beýlekisi bilen deňagramlaşdyrmagyň usulyny kesgitlemeýär. PDE5 ingibitorlary baradaky soraglar ýürek-damar farmakologiýasyna degişlidir; olar awtomatik ýagdaýda SSRI täsirleşmesi bilen bir subutnama toparyna girmeýär.
Iwermektin boýunça tapylan materiallarda gözegçilikli täsirleşme barlagynyň ýoklugy subutnamalarda boşluk galdyrýar. Iki birleşmäni hem agzaýan laboratoriýa makalalary olary deňeşdirýän ýa-da olaryň birini seljermede gözegçilik serişdesi hökmünde ulanýan bolup biler. Bu adamlaryň olary bile kabul etmeginiň synagy däldir. Şonuň ýaly-da, tejribe baradaky resmi däl gürrüňdeşlikler utgaşmanyň howpsuzdygyny tassyklamak üçin zerur bolan derman ulanyş taryhyny we yzygiderli yzarlamany üpjün etmeýär.
Gyssagly baha berilmegini talap edýän alamatlar
Serotonin zäherliligi güýçli tolgunma ýa-da aň bulaşyklygy, gyzgyn ýa-da güýçli derleme, ýüregiň çalt urmagy, titreme, myşsalaryň gatamagy we ygtyýarsyz çekilmeler ýaly alamatlaryň utgaşmasyny öz içine alyp biler. Bu alamatlar amfetamin boýunça maglumatyň serotonin sindromy baradaky duýduryşynda görkezilýär. Olar öýde diagnoz goýmak üçin barlag sanawy däldir.
Täsirleşmä sebäp bolup biljek ulanylyşa şübhe edilenden soň täze alamatlar ýüze çyksa, tiz lukmançylyk maslahatyny almak gerek. Güýçli aň bulaşyklygy, ýokary gyzgyn, tutgaýlar, birden ýykylyp özüni ýitirmek ýa-da dem almakda kynçylyk derrew gyssagly kömegi talap edýär. Önümiň gaplamasyny, derman sanawyny, ulanylyş ýoluny, mukdaryny we wagtyny beriň; maslahat gözleýän wagtyňyzda goşmaça metilen gögi kabul etmäň.
Dermanlaryň meýilleşdirilen barlagy üçin metilen gögi barada lukmana berilmeli soraglardan peýdalanyň. Metilen gögüniň howpsuzlygy barada has giň gollanma täsirleşmelerden başga howplary, şol sanda aýratyn mesele bolan G6PD ýetmezçiligini we gemolizi öz içine alýar. Doly baha bermek üçin derman sanawy hem, adamyň saglygy baradaky degişli maglumatlar hem gerek.