Makala
Metilen gögi alkogol, kofein we goşundylar bilen bilelikde
“Belli täsirleşme ýok” diýen sözlere esaslanyp, metilen gögüni alkogol, kofe ýa-da birnäçe goşundy bilen bilelikde ulanmagyň howpsuzdygyny tassyklap bolmaz. Bu sözler utgaşmanyň hiç kim tarapyndan ýeterlik derejede barlanmandygyny aňladyp biler. Şeýle hem olar has peýdaly bir netijäni gizläp biler: barlag bir görkezijini ölçäp, üýtgeşme tapmandyr, emma beýleki netijeler baradaky soraglar jogapsyz galypdyr.
Alkogol we kofein boýunça adamlarda alnan käbir gönüden-göni subutnamalar bar. Kreatin, şilajit, N-asetilsistein (NAC) we koenzim Q10 (CoQ10) barada aýdylanda, bu makala üçin tapylan çeşmeler olaryň metilen gögi bilen bilelikde yzygiderli agyzdan kabul edilmeginiň howpsuzlygyny ýa-da peýdasyny tassyklamaýar. Bular subutnamalaryň dürli toparlarydyr we aşakdaky tablisa olary aýratyn görkezýär.
Täsirleşmeler baradaky subutnamalaryň tablisasy
“Adamlarda alnan subutnamalar ýetmeýär” diýmek, bu makala üçin şol utgaşma barada adamlarda alnan degişli subutnamalaryň tapylmandygyny aňladýar. Bu zyýanly täsirleşmäniň görkezilendigini ýa-da hiç bir barlagyň bolup bilmejekdigini aňlatmaýar. Tablisa gündelik durmuş bilen bagly utgaşmalara seredýär; reseptli dermanlar bilen täsirleşmeler we serotonin sindromy dermanlaryň aýratyn bahalandyrylmagyny talap edýär.
| Utgaşma | Bar bolan subutnamalar | Subutnamalar nämäni goldaýar | Näme çözülmän galýar |
|---|---|---|---|
| Alkogol | Syçanlarda we sagdyn meýletinçilerde etanolyň bedende gaýtadan işlenişi baradaky barlagda adamlarda geçirilen ölçegler hem bardy. | Metilen gögi meýletinçilerde etanolyň farmakokinetikasyny üýtgetmedi. | Bu alkogol içmegiň howpsuzdygyny tassyklamaýar, serhoşlygyň öňüni almaýar ýa-da alkogoldan soňky ýaramaz ýagdaýy bejermegiň usulyny esaslandyrmaýar. |
| Kofe ýa-da kofein | PROVAYBLUE derman serişdesini bellemek baradaky maglumatda kliniki täsirleşme barlagy beýan edilýär. | Barlanan şertlerde wena içine berlen metilen gögi bilen bilelikde ulanylanda kofeiniň bedendäki täsir möçberi üýtgemedi. | Bu netije gaýtalanyp agyzdan ulanylyşy, dürli önümleri, uky täsirlerini we şahsy duýgurlygy anyklamaýar. |
| Kreatin | Bu utgaşma boýunça adamlarda alnan subutnamalar ýetmeýär. | Ikisini bilelikde ulanmagyň akyl işjeňligine ýa-da fiziki maşklara goşmaça peýda berýändigi baradaky talaby goldaýan subutnama ýok. | Bedeniň utgaşmany göterişi, wagtyň geçmegi bilen döreýän täsirler we has giň goşundylar toplumynyň içindäki täsirleşmeler näbelli bolmagynda galýar. |
| Şilajit | Bu utgaşma boýunça adamlarda alnan subutnamalar ýetmeýär. | Onuň mineral ýa-da “mitohondriýalary goldaýan” önüm hökmünde häsiýetlendirilmegi bilelikde ulanmaga laýykdygyny tassyklamaýar. | Önümiň takyk düzümi we ony metilen gögi bilen bilelikde kabul etmegiň howpsuzlygy aýratyn bahalandyrmagy talap edýär. |
| NAC | Kliniki tapgyrdan öňki işleriň arasynda asetaminofen bilen zäherlenen pişiklerde utgaşma barlagy bar. | Utgaşma weterinariýada belli bir zäherlenme ýagdaýynda öwrenilipdir. | Bu adamlaryň gündelik goşundylar toplumy ýa-da metilen gögüni zyýansyzlandyrmagyň usuly üçin subutnama däldir. |
| CoQ10 | Bu utgaşma boýunça adamlarda alnan subutnamalar ýetmeýär. | Ikisiniň hem öýjük energiýasy bilen baglylykda agzalýan bolmagy peýdaly sinergiýany görkezmeýär. | Utgaşmanyň howpsuzlygy we goşmaça peýdasy tassyklanmadyk bolmagynda galýar; CoQ10-yň hem öz derman täsirleşmeleri bar. |
Sahab şekili şu subutnama toparlarynyň düşünje kartasydyr. Düzüm bölekleriniň suratlary barlanan düzümleri ýa-da maslahat berilýän utgaşmalary däl-de, soraglary görkezýär.
Alkogol: haýwanlarda alnan netije adamlarda gaýtalanmady
Barlagçylar diňe biohimiki esaslandyrma daýanman, metilen gögüniň bedeniň etanoly gaýtadan işleýşini üýtgedýändigini ýa-da üýtgetmeýändigini barladylar.
Vonlanthen, Beer we Lauterburg tarapyndan 2000 ýylda geçirilen barlagda metilen gögi aýratynlandyrylan bagyr öýjüklerinde we bitewi organizm hökmünde barlanan syçanlarda etanolyň metabolizmini ýokarlandyrdy. Emma sagdyn meýletin adamlarda ol ne etanolyň farmakokinetikasyny üýtgetdi, ne-de etanol bilen baglanyşykly laktatyň piruwata bolan gatnaşygynyň ýokarlanmagyny düzetdi. Bu gatnaşyk öwrenilýän okislenme-gaýtarylma üýtgeşmesiniň görkezijisidi.
Bu teklip edilen peýdanyň adam barlagynyň şertlerinde ýüze çykmandygyny aýdyň görkezýär. Bu netije serhoşlukdan has çalt açylmak üçin metilen gögüni kabul etmäge esas bermeýär. Şeýle hem ol metabolik ölçeg bilen howpsuzlyk bahalandyrmasynyň näme üçin tapawutlydygyny görkezýär: etanolyň bedenden çykarylyşynyň üýtgemezligi pikirlenişe, hereket sazlaşygyna ýa-da alamatlara täsir ýetmejekdigini aýdyp bilmez.
Metilen gögüni alkogol içmäge esas ýa-da içmegiň täsiriniň öwezini dolmagyň usuly hökmünde ulanmaň. Eger metilen gögi lukmançylyk bejergisiniň bir bölegi bolsa, şol bejerginiň çäginde alkogol barada sizi bejerýän topara ýüz tutuň. Tiramin we fermentlenen iýmitler baradaky soraglar monoamin oksidazanyň işjeňliginiň basylmagy bilen baglydyr, emma olar etanolyň bedenden çykarylyşyny ölçemek bilen deň däldir.
Kofe: bedendäki täsir möçberiniň üýtgemezligi çäkli netijedir
Derman maglumatynda beýan edilen kofein barlagynda metilen gögüniň wena içine berilýän 2 mg/kg dozasy ulanyldy. Kofein öz metabolizmine gatnaşýan CYP1A2 fermentiniň işjeňligini barlamak üçin görkeziji madda hökmünde hyzmat etdi. Bedendäki täsir möçberiniň üýtgemändigi baradaky habar metilen gögüniň şol şertlerde gan aýlanyşygyndaky kofeiniň mukdaryny üýtgedendigini ýa-da üýtgetmändigini görkezýär. Bu barlagyň beýanydyr, agyzdan kabul etmek üçin doza maslahaty däldir.
Kofe içýän adam adatça has giň jogap isleýär: bu utgaşma meni aladalandyrarmy, uklatmazmy ýa-da ýürek urguma täsir edermi? Farmakokinetiki netije bu soraglaryň hemmesine jogap berip bilmez. FDA kofeiniň öz ýaramaz täsirleriniň arasynda ukusyzlygy, ýürek kakmasyny, aladany we ýürek bulanmagy görkezýär. Olaryň utgaşmadan soň ýüze çykmagy özbaşdak täze himiki täsirleşmäni kesgitlemeýär ýa-da neýromediatorlaryň derejesiniň üýtgändigini subut etmeýär.
Bedene düşen kofeiniň mukdaryny beýan edeniňizde onuň ähli çeşmelerini goşuň: kofe, çaý, energiýa içgileri, türgenleşikden öň ulanylýan önümler we tabletka görnüşleri. Sagdyn ulular üçin kofeiniň umumy çägi metilen gögi bilen utgaşmalar üçin barlanan howpsuzlyk çägi däldir. Kofein baradaky netije energiýa garyndysyndaky beýleki düzüm bölekleriniň hemmesine hem degişli däldir.
Goşundylar: täsir mehanizmi barlanan utgaşma diýmek däldir
Kreatin, NAC we CoQ10 energiýa metabolizmi ýa-da oksidleýji stres baradaky gürrüňlerde köplenç bile agzalýar. Bu giň toparlar metilen gögi goşulanda kliniki netijäniň nähili boljakdygyny öňünden aýtmaýar. Peýdaly utgaşma barlagy utgaşmany onuň aýry-aýry düzüm bölekleri bilen deňeşdirip, peýdany hem, zyýany hem bahalandyrardy. Her düzüm bölegi boýunça aýratyn barlaglar şeýle deňeşdirmäniň ornuny tutup bilmez.
NAC aýratyn peýdaly mysaldyr. Azot oksidiniň döredýän metgemoglobinemiýasy bilen bagly laboratoriýa deňeşdirmesinde metilen gögi, riboflawin we NAC in vitro şertlerinde bahalandyryldy. Olaryň atlarynyň bir makalada bile duş gelmegi adamlaryň olary bilelikde ýuwutmalydygyny tassyklamaýar. Ne laboratoriýa deňeşdirmesi, ne-de pişikleriň zäherlenmegi baradaky barlag NAC-yň metilen gögüniň zäherli täsirinden goraýandygyny tassyklaýar.
Şilajit we köp düzüm bölekli garyndylar üçin önümiň takyk nämedigi hem goşmaça näbellilik döredýär. NCCIH käbir aýurweda serişdelerindäki zäherli metallar baradaky aladalary beýan edýär. Bu ähli şilajit önümleriniň hapalanandygyny tassyklamaýar. Munuň manysy düzümiň we hiliň derman täsirleşmelerinden aýratyn meselelerdigidir; hapalaýjy maddalar boýunça synagdan geçmek utgaşmanyň howpsuzdygyny tassyklamaz.
Täsirleşmä üçünji madda hem gatnaşyp biler. NCCIH CoQ10-yň warfarin we insulin bilen mümkin bolan täsirleşmelerini görkezýär. Bular metilen gögi bilen täsirleşmäniň subutnamalary däldir. Olar gözlegde diňe ady agzalan iki düzüm bölegini barlamagyň kliniki taýdan möhüm utgaşmany gözden salyp biljekdigini görkezýär.
Täsirleşmäni bahalandyrmak üçin näme getirmeli
Metilen gögüniň arassalanan adam monoamin oksidaza A-synyň işjeňligini basýandygy tejribe farmakologiýasynda tassyklanypdyr. Serotonergik dermanlar bilen bilelikde ulanylanda serotoniniň agyr zäherli täsiriniň ýüze çykyp biljekdigi hem onuň derman maglumatynda görkezilýär. Önüme goşundy diýilmegi onuň işjeň düzüm böleklerini şol howplar babatda barlamak zerurlygyny aradan aýyrmaýar.
Dermanhana hünärmenine ýa-da kliniki lukmana önümleriň hakyky etiketkalaryny, metilen gögüniň konsentrasiýasyny we ulanylyş ýoluny, kabul edilen mukdarlary, kabul edilen wagtlaryny, beýleki dermanlar baradaky maglumatlary we täze alamatlary getiriň. Wagt baradaky maglumat bedene düşen maddalaryň yzygiderliligini dikeltmek üçin peýdalydyr; ol öwrenilmedik goşundylar toplumynyň kabul edilişiniň arasynda tassyklanan aralyk wagty bermeýär. Metilen gögüne ýer bermek üçin bellenen bejergini bes etmäň.
Utgaşmadan soň täze ýüze çykan aň bulaşyklygy ýa-da güýçli ynjalyksyzlyk gyzdyrma, güýçli derleme, titreme ýa-da myşsalaryň gatamagy bilen bile bolsa, gyssagly lukmançylyk bahalandyrmasy zerurdyr. Has giň ulanyş garşy görkezmeleri we ýaramaz täsiri bahalandyrmak üçin zerur maglumatlar metilen gögüniň ýaramaz täsirleri we howpsuzlygy baradaky makalada berilýär.