ሜቲሊን ብሉን ማይክሮባዮም መዓንጣን፦ እቲ ኣብ ኣናጹ ዝተገብረ መጽናዕቲ እንታይ የርኢ

ሜቲሊን ብሉ ኣብ ሰገራ ኣናጹ ዝዕቀን ውቅር ባክተርያ ክቕይር ይኽእል። እዚ ውጽኢት እዚ፣ ጥዕና መዓንጣ ደቂ ሰብ ከም ዘመሓይሽ፣ ጎዳእቲ ባክተርያ ብምምራጽ ከም ዘወግድ፣ ወይ ዘይሚዛናዊ ኩነታት ማይክሮባዮም ከም ዝሕክም ኣየረጋግጽን። እቲ ወሳኒ ፍልልይ፣ ማሕበረሰብ ማይክሮባት ምቕያርን ጥዕና ናይቲ ዘአንግዶም ህያው ኣካል ምምሕያሽን ዘለዎ ፍልልይ እዩ።

ነዚ ሕቶ ብቐጥታ ዝምልከት ፈተነ ኣናጹ፣ DNA ባክተርያን ኣብ ፈተነ መስመራት ዘርኣዩዎ ኣፈጻጽማን ዓቂኑ። እዞም መለክዒታት እዚኦም ንተወሳኺ ምርመራ ዝግብኡ ንድፍታት ከለልዩ ይኽእሉ። ብበይኖም ግና፣ ለውጢ ባክተርያ ለውጢ ጠባይ ከም ዘስዓበ፣ ወይ ካብዚኦም ሓዲኡ ካብ ምልክታት ጸገም ምሕቃቕ ምግቢ እፎይታ ከም ዝትንበይ ከረጋግጹ ኣይክእሉን።

እቶም ተመራመርቲ ብሓቂ እንታይ ዓቂኖም

ኣብ ናይ Gureevን መሳርሕቱን ፈተነ 2020፣ ሰለስተ ወርሒ ዝዕድመኦም ኣናጹ C57Bl/6 ንኣርባዕተ ሰሙን ሜቲሊን ብሉ ብመጠን 15 mg/kg/day (ትሽዓተ ኣናጹ)፣ 50 mg/kg/day (ሸሞንተ)፣ ወይ ከም መነጻጸሪ ማይ (13) ተዋሂቦም። ክፍሊ ንድፊ ፈተነ፣ እቲ መድሃኒት ብኸመይ መንገዲ ከም ዝተዋህበ ወይ ጾታ እቶም እንስሳታት ብንጹር ኣይገልጽን።

ናሙናታት ሰገራ ቅድሚ ምሃብ እቲ መድሃኒትን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰሙንን ተወሲዶም። እቶም ተመራመርቲ ንጉጅለታት ባክተርያ ዝምልከት qPCRን ተወሳኺ ቅደም ተኸተል ኣምፕሊኮን 16S DNA ምውሳንን ተጠቒሞም። ኣብተን ናይ መወዳእታ ሓሙሽተ መዓልታት፣ እቶም ኣናጹ ክልተ መዓልታት ምልምማድ ድሕሪ ምፍጻሞም፣ ንሰለስተ መዓልታት ዓስቢ ዘለዎ ፈተነ ቅርጺ T ዘለዎ መስመር ፈጺሞም፤ መዓልታዊ ዓሰርተ ምርጫታት ነጥቢ ይወሃበሎም ነይሩ።

እዚኦም ኣብ ፈተነ ንኣናጹ ዝተዋህቡ መጠናት እምበር፣ ንደቂ ሰብ ዝምከሩ መጠናት ኣይኮኑን። ክንደይ መድሃኒት ናብ መዓንጣ ከም ዝበጽሕ ኣብ ምትርጓም፣ መንገዲ ምሃቡ ኣገዳሲ እዩ፤ ዘይተገልጸ መንገዲ ምሃብ ድማ ከም ዘይተገልጸ ክተርፍ ይግባእ። ብክብደት ሰብነት ዝግበር ምቕያር መጠን፣ ንደቂ ሰብ ውሑስ ወይ ውጽኢታዊ መደብ ኣጠቓቕማ ኣየረጋግጽን።

ሰደቓ መርትዖ መጽናዕቲ ማይክሮባዮም

እዚ ንዚ ጽሑፍ ዝተዳለወ ሰደቓ፣ እቶም ዝተጸብጸቡ ትዕዝብታት ካብቶም ኣንባቢ ከጋጥሙዎ ዝኽእሉ ተወሰኽቲ ጥርዓናት ይፈልዮም። ኣስማት ጉጅለታት ባክተርያ ንስያመ እቲ ወረቐት ይኽተሉ።

እቲ ሰደቓ ኮነ ኢሉ ብመሰረት እቲ ዝተዓቀነ ተኸፋፊሉ ኣሎ። ኣብ ሓደ መስርዕ ዝርከብ ኣወንታዊ መልሲ፣ ኣብ ካልእ መስርዕ ዝጎደለ መልሲ ክመልእ ኣይክእልን። ንኣብነት፣ ዝሓሸ ኣፈጻጽማ ኣብ ፈተነ መስመራት፣ ብዛዕባ ነድሪ መዓንጣ ዝጎደለ መርትዖ ኣይህብን።

ሚእታዊታት ባክተርያ እንታይ ከም ዝተቐትለ ስለምንታይ ኣየርእዩን

ኣንጻራዊ ብዝሒ ዝብል ቃል፣ ሓደ ጉጅለ ካብቲ ዝተዓቀነ ማሕበረሰብ ዘለዎ ብጽሒት ይገልጽ። እዚ ካብ ቁጽሪ ዋህዮታት ባክተርያ ኣብ ሓደ ግራም ሰገራ ዝተፈልየ እዩ። Vandeputteን መሳርሕቱን፣ ኣብ ብዝሒ ማይክሮባዮም ብምዕቃን ውቅሩ ዝመርመረ መጽናዕቶም፣ ፍልልያት ማሕበረሰብ ማይክሮባት ኣብ ምትርጓም ጠቕላላ ብዝሒ ማይክሮባት ስለምንታይ ኣገዳሲ ከም ዝኾነ ኣርእዮም።

ንመብርሂ ዝኸውን፣ ዓሰርተ ኣሃዱታት ህይወታዊ ኣካል Aን 90 ኣሃዱታት ካልኦት ህይወታዊ ኣካላትን ዝሓዘ ናሙና ሕሰቡ። A 10% ይውክል። A ኣብ ዓሰርተ እናጸንሐ፣ እቶም ካልኦት ናብ 40 እንተ ወሪዶም፣ A ሕጂ 20% ይውክል። ፍጹም መጠኑ ከይወሰኸ፣ ብጽሒቱ ዕጽፊ ኮይኑ። እዚ ናይ ስሌት ኣብነት ካብ ፈተነ ሜቲሊን ብሉ ዝተረኽበ ውጽኢት ኣይኮነን።

እዚ ፍልልይ እዚ፣ ብዛዕባ ምቕታል ባክተርያ ዝቐርቡ ጥርዓናት እውን ይድርቶም። ኣብ DNA ዝተመርኮሰ መጠን ብጽሒት፣ ቀጥታዊ ፈተነ ብህይወት ምትራፍ ኣይኮነን። ህያዋን ባክተርያ ከም ዝጎደሉ ንምርግጋጽ፣ ፈተነ ነቲ ብህይወት ናይ ምጽናሕ ዓቕሚ ዝምርምሩን ጠቕላላ ብዝሒ ኣብ ግምት ዘእትዉን መለክዒታት የድልዩዎ። ተግባራዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ድማ፣ ኣግባብ ዘለዎ ተግባራዊ መለክዒ የድልዮ፤ ንኣብነት፣ ኣብ ኣስማት ባክተርያ ጥራይ ዝተመርኮሰ ግምት ዘይኮነስ፣ ዝተዓቀነ ሜታቦላይት።

ሰፊሕ ስያመታት እውን ባዮሎጂያዊ ፍልልያት ይሓብኡ። ንሓደ ፋይለም ብምሉኡ ከም ጠቓሚ ወይ ጎዳኢ ምቑጻር፣ ነቶም ንሓደ ፍሉይ ውጽኢት ተሓተትቲ ዝኾኑ ህይወታዊ ኣካላትን ንጥፈታትን ይዝልሎም። ስለዚ፣ ለውጢ ሬሾ ብበይኑ፣ መለለዪ ዘይሚዛናዊ ኩነታት ማይክሮባዮም ወይ እቲ ኩነታት ከም ዝተፈወሰ መርትዖ ኣይኮነን።

ማይክሮባዮም ነቲ ውጽኢት ፈተነ መስመራት ገሊጹዎ ድዩ?

እቲ ፈተነ፣ ምውሳድ መድሃኒት፣ ውቅር ባክተርያን ጠባይን ኣብ ሓደ መጽናዕቲ ኣኪቡዎም። እዚ መላምት ንምፍጣር ጠቓሚ እዩ። ትርጉምና፣ እቲ ንድፊ ኣብ መንጎ ሓያሎ ክኾኑ ዝኽእሉ መግለጺታት ፍልልይ ኣይገብርን ዝብል እዩ፤ እዚኦም ድማ ቀጥታዊ ጽልዋ መድሃኒት ኣብ ጠባይ፣ ብማይክሮባት ዝመሓላለፍ ዘይቀጥታዊ ጽልዋ፣ ወይ ጠባይን ባክተርያን ነቲ ተመሳሳሊ መጠን መድሃኒት ዝህቡዎ ዝተፈላለየ ምላሽ እዮም።

ዝያዳ ድልዱል ፈተነ ናይ መንጎኛ ጽልዋ፣ ነቲ ከም መንጎኛ ዝተጠቆመ ማይክሮባዊ ረቛሒ ካብ መድሃኒት ብዝተፈልየ መንገዲ ምቐየሮ። ተመራመርቲ፣ ዝተወሰነ ማሕበረሰብ ማይክሮባት ምትሕልላፍ ጽልዋ እውን የመሓላልፍ ድዩ፣ ወይ ዝተጠቆመ ማይክሮባዊ መስርሕ ምውጋድ ነቲ ጽልዋ ይከላኸሎ ድዩ ኢሎም ክፍትኑ ይኽእሉ። ከምዚ ዝኣመሰሉ ፈተነታት፣ ካልእ እንታይ ከም ዝተመሓላለፈ ወይ ዝተቐየረ ዝቆጻጸሩ መነጻጸሪታት እውን የድልዮም።

እቲ ናይ ጠባይ መለክዒ ውጽኢት እውን ብተመሳሳሊ ጥንቃቐ ክንበብ ይግባእ። ዓስቢ ዘለዎ ፈተነ መስመራት፣ እንስሳ ኣብ ዝተወሰኑ ኩነታት ምርጫታት ክገብር ይሓትት። ብመሰረት መትከል ግምገማ፣ ኣፈጻጽማ ኣብ ድሌት ምድህሳስ፣ ምንቅስቓስ፣ ንዓስቢ ዘሎ ድራኸን ምምሃርን ክምርኮስ ይኽእል። ንውጽኢት “ዝሓሸ ናይ ምስትውዓል ዓቕሚ” ኢልካ ምስያም፣ ነዞም ፍልልያት ኣብ ሓደ የጠቓልሎም። እቲ ብቐጥታ ዝተዓቀነ ዕማም ምግላጽ፣ ዝያዳ ሓበሬታ ዝህብ መግለጺ ኮይኑ ይተርፍ።

ሜቲሊን ብሉ ባክተርያ መዓንጣ ይቐትል ድዩ?

ሜቲሊን ብሉ ኣብ ዝተወሰኑ ኩነታት ቤተ ፈተነ፣ ኣብ ጸረ-ማይክሮባዊ ንጥፈት ክሳተፍ ይኽእል። እዚ ግና፣ ብኣፍ ድሕሪ ምውሳዱ ኣብ ምሉእ ማሕበረሰብ ማይክሮባት መዓንጣ እንታይ ከም ዝፍጠር ኣይገልጽን።

ንኣብነት፣ ብብርሃን ዝነጥፍ መስርሕ ባክተርያ ኣብ ምዕጻው ዝምልከት መጽናዕቲ ቤተ ፈተነ፣ E. coliን S. aureusን ብንብርሃን ዝምላሹ ንጥረ ነገራትን ብዝተቆጻጸረ ምብራህን ፈቲኑ። ምፍጣር ቅኝ ግዝኣታት ባክተርያን ጉድኣት ሽፋን ዋህዮን ገምጊሙ፣ ተመጣጠንቲ ኣብ ጸልማት ዝተቐመጡ መነጻጸሪታት እውን ኣካቲቱ። ኣብቶም ዝተፈተኑ ኩነታት፣ ብርሃን በይኑ ወይ እቲ ንብርሃን ዝምልስ ንጥረ ነገር በይኑ ጽልዋ ኣይነበሮን።

እዞም መነጻጸሪታት፣ ኣብ ውሽጢ እቲ ፈተነ ንሓደ ኣገዳሲ ሕቶ ጠንቂ ይምልሱ፦ እቲ ውህደት እንታይ ኣበርክቶ ገይሩ? ሓደ ንጥረ ነገር ምውሓጥ፣ ኣብ ፈሳሲ ዝተበተኑ ባክተርያ ብብርሃን ምብራህ ኣይደግምን። ብኣንጻሩ፣ ኣብ ሓደ መጠን ክምችትን ግዜን ኣብ ጸልማት ዝተቐመጠ መነጻጸሪ ጽልዋ ዘይምርኣዩ፣ ኩሉ ብብርሃን ዘይበርሀ ኣጠቓቕማ ባዮሎጂያዊ ንጥፈት ከም ዘይብሉ ኣየረጋግጽን። ሓፈሻዊ ግምገማ ጸረ-ማይክሮባዊ ምርምር ነዞም ኣብ ኩነታት ዝምርኮሱ ፍልልያት ይገልጾም።

መጽናዕቲ ማሕበረሰብ ማይክሮባት መዓንጣ እውን፣ ንሓደ ፍሉይ ረኽሲ ሕክምና ከም ዝኸውን ከረጋግጽ ኣይክእልን። ነቲ ህይወታዊ ኣካል ምልላይን ኣግባብ ዘለዎ ክሊኒካዊ ውጽኢት ምርኣይን ዝተፈላለዩ ዕማማት እዮም፤ እዚ ንብዛዕባ ሕክምና ጽግዕተኛታት ዝቐርቡ ጥርዓናት ኣብ ምግምጋም እውን ይምልከት።

እዚ ንጥዕና መዓንጣ ደቂ ሰብ ዝምልከቱ ጥርዓናት እንታይ ማለት እዩ

ንዚ ጽሑፍ ዝተገብረ ዘተኮረ ምድላይ ሳይንሳዊ ጽሑፋት፣ ሜቲሊን ብሉ ንጥዕና መዓንጣ ረብሓ ከም ዘለዎ ዘረጋግጽ፣ መነጻጸሪ ዘለዎ ኣብ ደቂ ሰብ ዝተገብረ ፈተነ ማይክሮባዮም መዓንጣ ኣይረኸበን። እዚ ብዛዕባ እቲ ዝተረኽበ መርትዖ ዝገልጽ እምበር፣ ዝምልከት መጽናዕቲ ፈጺሙ ከም ዘየለ መረጋገጺ ኣይኮነን። ኣብ ደቂ ሰብ ዝግበር፣ ኣብ ውስን ቦታ ኣፍ ብብርሃን ዝነጥፍ ሕክምና ዝምልከት ምርምር ዝተፈልየ ሕቶ እዩ፤ ንኣብነት፣ 45 ሰባት ዝተሳተፉዎ ፈተነ ጨና ኣፍ፣ ካብ ሽፋን ልሳን ናሙና ወሲዱ፣ ጋዛት ትንፋስ ዓቂኑ፣ ጥዕና መዓንጣ ግና ኣይመርመረን።

ንጥዕና መዓንጣ ደቂ ሰብ ዝምልከት ጥርዓን ንምድጋፍ፣ መጽናዕቲ ብንጹር ዝተወሰነ ጉጅለ ሰባት፣ ደጊምካ ከተዳልዎን ክትጥቀመሉን እትኽእል ቅርጺ ምድላውን መንገዲ ምሃብን፣ ግቡእ መነጻጸሪን ነቲ ጉጅለ ኣገዳሲ ዝኾነ ውጽኢትን የድልዮ። ውቅር ማይክሮባት ነቲ ውጽኢት ኣብ ምግላጽ ክሕግዝ ይኽእል፣ ግና ምምሕያሽ ምልክታት፣ ምቁጽጻር ሕማምን ዘይተደልዩ ጽልዋታትን ገና ክግምገሙ የድሊ።

ኣብ ሓደ ሞዴል ኣናጹ ዝተገብረ ናይ ኣርባዕተ ሰሙን ፈተነ፣ ንኣዋርሕ ወይ ንዓመታት ምጥቃም ዘስዕቦ ውጽኢት እውን ከረጋግጽ ኣይክእልን። እቲ መዓልታዊን ናይ ነዊሕ ግዜን ኣጠቓቕማ ሜቲሊን ብሉ ዝምልከት ግምገማ፣ ግዜ ሕክምና ካብ መለክዒታት ትዕዝብትን ድሕነትን ይፈልዮ። ንዝሰፍሐ ክሊኒካዊ ኣውድ፣ ኣብ ደቂ ሰብ ዝተገብረ ምርምር እንታይ ከም ዝድግፍ ተመልከቱ።