ምምጣጥ ብርሃን መቲሊን ብሉ ስለምንታይ ምስ ክምችት ይቕየር

ሓንቲ ጥርሙዝ ክሙች ሓለላ መቲሊን ብሉ ውሰድ፣ ኣብ ክልተ ብርጭቆታት ድማ ኣፍስስ። ነታ ቀዳመይቲ ብክሙች ሓለላ፣ ነታ ካልኣይቲ ድማ ዓሰርተ ዕጽፊ ብዝቐጠነ ሓለላ ምላእ። ከምቲ ዝትጽበዮ፣ ሕብሪ እታ ካልኣይቲ ብርጭቆ ዝሃሰሰ እዩ። ብጥንቃቐ እንተ ርኢኻ ግን፣ ካልእ ነገር እውን ተቐይሩ ኣሎ። ዓይነት እቲ ሕብሪ ተቐይሩ እዩ። እቲ ሓደ ሓለላ ናብ ንጹር ሰማያዊ ሕብሪ ይቐርብ፣ እቲ ካልእ ድማ ናብ ሓምላዊ ዝተሓወሶ ሰማያዊ ሕብሪ ይቐርብ። ምቕጣን ካብ ጽዓት ሕብሪ ምንካይ ንላዕሊ ገይሩ እዩ። ኣብ ምምጣጥ ብርሃን ዝዓበየ ግደ ዘለዎ ኬሚካላዊ ዓይነት ቀይሩ እዩ።

ኣብ ድሕሪ እዚ ለውጢ ዘሎ ሓሳብ ቀሊል እዩ። ዝሓቐቐ መቲሊን ብሉ ሓደ ዓይነት ጥራይ ኣይኮነን። ሞኖመር ዝበሃል ንጽል ካትዮን ሕብሪ፣ ምስ ካልእ ካትዮን ገጽ ንገጽ ተደራሪቡ ዳይመር ክፈጥር ይኽእል፤ ዳይመራት ድማ ናብ ዝዓበዩ እኩባት ክዓብዩ ይኽእሉ። ነፍሲ ወከፍ ቅርጺ ናይ ገዛእ ርእሱ ስፔክትረም ምምጣጥ ኣለዎ። ስፔክትሮፎቶሜተር ዝህቦ ውጽኢት፣ ኣብታ ኩቬት በቶም ኩነታት ዘሎ ሕውስዋስ ጠቕላላ ድምር እዩ። ነቲ ሕውስዋስ እንተ ቐየርካዮ፣ ጠቕላላ መጠን እቲ ሕብሪ ቀጥታዊ መጠን ምቕጣን እናተኸተለ እውን እንተ ኾነ፣ እቲ ስፔክትረም ይቕየር።

ሞኖመርን ዳይመርን ዝተፈላለዩ መጠጥቲ ብርሃን እዮም

ነቲ ሞኖመር፣ ኣወንታዊ ኤሌክትሪካዊ ክፍሊቱ ኣብ ስርዓት ቀለቤታቱ ዝተዘርግሐ ጸፍሒ ካርድ ከም ዝኾነ ጌርካ ሕሰቦ። ክልተ ከምዚኦም ካርድታት ገጽ ንገጽ ክቕመጡ ይኽእሉ። እቶም ኣወንታዊ ክፍሊታት ንሓድሕዶም ይደፋፍኡ፣ እቶም ጸፋሕቲ ኣሮማቲካዊ ገጻት ግን ብምትእስሳር ምድርራብ ይሰሓሓቡ። ከባቢኦም ዘሎ ማይን ተጻረርቲ ኣዮናትን ድማ ነቲ ምድፍፋእ የዳኽምዎ። ውጽኢቱ፣ ናይ ሓባር ኤሌክትሮናዊ ኩነታት ዘለዎ ዝተኣሳሰረ ጽምዲ እዩ። ዝፍቀዱ ኤሌክትሮናዊ ስግግራቱ ካብ ናይ ሞኖመር ስግግር ዝለዓለ ጸዓት ኣለዎም። ስለዚ ናይ ዳይመር ባንድ ካብ ናይ ሞኖመር ባንድ ኣብ ዝሓጸረ ንውሓት ማዕበል ይርአ፣ ዝዓበዩ እኩባት ድማ ናብ ሰማያዊ ወገን ዝያዳ ዝተሰጋገረ ትከሻ ይፈጥሩ።

ኣብ ንጹህ ማይን ኣዝዩ ትሑት ክምችትን፣ ሞኖመራት ይዕብልሉ፣ እቲ ናይ ነዊሕ ንውሓት ማዕበል ባንድ ድማ ይዕብልል። ጠቕላላ ክምችት እናወሰኸ ምስ ከደ፣ እቲ ዝተጻመደ ቅርጺ ዝያዳ ድርሻ ይወስድ፣ እቲ ናይ ሓጺር ንውሓት ማዕበል ባንድ ድማ ብመንጽር እቲ ቀዳማይ ይዓቢ። ስለዚ ሬሾ እቶም ክልተ ባንድታት ኣቃውማ እቲ ሕውስዋስ እዩ ዝገልጽ፣ ጠቕላላ ክምችት ብቐጥታ ኣይኮነን። እንታይ ቅርጺ ከም ዘሎ ግምት ከይገበርካ፣ ኣብ ሓደ ንውሓት ማዕበል ዝግበር ንባብ ነቶም ክልተ ክፈልዮም ኣይክእልን።

መወከሲ ስፔክትረማት ኩሉ ግዜ ምስ ኩነታቶም ክቐርቡ ዘለዎም ምኽንያት እዚ እዩ። እቲ ስፔክትራዊ መወከሲ መቲሊን ብሉ ቦታታት ባንድ ምስቲ ዘፍረዮም መሕቀቒ፣ ድሕረ ባይታ ጨው፣ pH፣ ሙቐትን ወሰን ክምችትን ኣብ ሰደቓ የቕርቦም። ነቶም ኩነታት ከይጠቐስካ ጫፍ ባንድ እንተ ጠቒስካ፣ እቲ ቁጽሪ እኹል መግለጺ የብሉን። ክልተ ላቦራቶሪታት ካብ ሓደ ሕብሪ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ስፔክትረማት ዝህብኦ ውጽኢት ክልቲኡ ቅኑዕ ክኸውን ይኽእል፣ ምኽንያቱ ዝተፈላለዩ ሕውስዋሳት ስለ ዝዓቀና እዩ።

ነቲ ሚዛን እንታይ ይቕይሮ

ክምችት እቲ ቀንዲ መቐየሪ እዩ። ዳይመር ንኽፍጠር ክልተ ሞኖመራት ክራኸቡ ኣለዎም፣ ስለዚ ድርሻኡ ምስ ጠቕላላ መጠን ሕብሪ ካብ ቀጥታዊ ወሰኽ ብዝቐልጠፈ ይውስኽ። ኣብ ማያዊ ሓለላ፣ ኣብ ከባቢ ሙቐት ክፍሊ ዝተመዝገቡ ቀወምቲ ምፍጣር ዳይመር ኣብ ኣሽሓት ንሓደ molar እዮም፣ ስለዚ ድርሻ ዳይመር ኣብ ወሰን micromolar ብቕልጡፍ ይውስኽ። ካብ micromolar ክሳብ millimolar መጠን ሕብሪ ዝሽፍን ሰፊሕ ሓባራዊ ምስምማዕ ሞዴል፣ ትሕቲ 34 micromolar እውን ዜሮ ዘይኮነ ኣበርክቶ ቴትራመር ረኺቡ። እዚ፣ ኣብ ዓሰርታት micromolar ብክልተ ዓይነታት ጥራይ ዝተወሰነ ሞዴል ክትኣምን ከም ዘይግባእ የጠንቅቕ። ልክዕ ድርሻታት ኣብቲ ማእከል ይምርኮሱ። ስለዚ እዛ ጽሑፍ ንኹሉ ዝሰርሕ ሰደቓ ምቕያር ዘይኮነስ፣ ኣንፈታት ለውጢ ትህብ።

ጨው እቲ ካልኣይ መቐየሪ እዩ። ዝሓቐቑ ኣዮናት ኣብ መንጎ ክልተ ካትዮናት ዘሎ ምድፍፋእ የዳኽሙ፣ ስለዚ ዝተወሰኸ ሶድየም ክሎራይድን ተመሳሰልቲ ኤሌክትሮላይታትን፣ ኣብ ተመሳሳሊ ክምችት ሕብሪ፣ ነቲ ሕውስዋስ ናብ ዳይመራትን እኩባትን ይደፍእዎ። እዚ ጽልዋ ኣብ መጽናዕትታት ምእካብ መቲሊን ብሉ ኣብ ጨዋምን ማያውን ማእከላት ይርአ። ኣብኦም፣ ካብ ኣስታት 1 micromolar ክሳብ 3.4 millimolar ዘሎ ሕብሪ፣ ካብ 0 ክሳብ 0.15 molar ሶድየም ክሎራይድ ተዓቂኑ። ኣብቲ ዝተሰማምዐ ሞዴል፣ ኣብ ዝለዓለ መጠን ሕብርን ዝለዓለ መጠን ጨውን ዘለዎ ክፋል፣ ድርሻ ቴትራመር ኣስታት 0.93 በጺሑ። ስለዚ ኣብ ማይ ዝተመዝገበ ስፔክትረምን ኣብ ፊዚዮሎጂያዊ ጨዋም ሓለላ ዝተመዝገበ ስፔክትረምን ንሓድሕዶም ክትክኡ ዝኽእሉ መወከሲታት ኣይኮኑን።

ሙቐት ብኣንጻሩ ይሰርሕ። ምድርራብ ዝተኣስረ ማይ ይለቅቕ፣ ሙቐታዊ ምንቅስቓስ ድማ ይቃወሞ። ስለዚ ሓለላ ምምዋቕ ብተለምዶ ገለ ዳይመራት ፈላልዩ ናብ ሞኖመራት ይመልሶም፣ ምዝሓል ድማ ምትእስሳር ይድግፍ። ኣብቲ ሞዴል ዝተረኽበ ኤንታልፒ ምፍልላይ ኣሉታዊ እዩ፣ ካብ 282 ክሳብ 333 kelvin ኣስታት ሚኑስ 30 kilojoules per mole እዩ። እዚ ምትእስሳር ሙቐት ዝለቅቕ ምዃኑ የረጋግጽ። ካብ መዝሓሊ ምስ ወጸ ብኡንብኡ ዝተዓቀነ ዝሑል ናሙና፣ ምስ ሙቐት ክፍሊ ሚዛን ድሕሪ ምብጻሑ ካብ ዝተዓቀነ ተመሳሳሊ ናሙና ዝያዳ ዝተኣከበ ክመስል ይኽእል።

መሕቀቒ ነቲ መሰረታዊ ኩነታት ይውስኖ። ማይ፣ ብሓያል ካብ ማይ ናይ ምርሓቕ ጽልዋኡ፣ ጸፋሕቲ ካትዮናት ሕብሪ ክደራረቡ የተባብዕ። ከም ኤታኖልን መታኖልን ዝኣመሰሉ ኣልኮላት ነቶም ቀለቤታት ብዝሓሸ መንገዲ ብሞለኪዩላት መሕቀቒ ይኸብብዎም፣ ነቶም እኩባት ድማ ይፈላልይዎም። ስለዚ ተመሳሳሊ ክምችት ሕብሪ ኣብ ኤታኖል ካብ ኣብ ማይ ዝያዳ ሞኖመራዊ ይመስል። ፕሮቶን ዘይህቡ ሓባራዊ መሕቀቕታት እውን ተመሳሳሊ ይገብሩ፦ ኣብ 293 kelvin ዘለዉ ሕውስዋሳት ማይን DMSOን፣ ዝተወሰኸ DMSO ምፍጣር ዳይመር ኣዳኺሙ። እዚ ኣቃውማ ማይ ንምድርራብ ዝድርኽ ረቛሒ ምዃኑ ይሕብር። ኣብ ገጽ ሓለላ ዝነጥፉ ንጥረ ነገራት ብኽልቲኡ ኣንፈት ጥንቃቐ የድልዮም። ልዕሊ ወሳኒ ክምችት ምፍጣር ሚሴል፣ ሚሴላት ንሞኖመራት በበይኖም ከሕቅቑን ንሞኖመር ዝመስል ስፔክትረም ክመልሱን ይኽእሉ። ትሕቲ እቲ ነጥቢ ግን፣ ተጻራሪ ኤሌክትሪካዊ ክፍሊት ዘለዎ ኣብ ገጽ ዝነጥፍ ንጥረ ነገር ምድርራብ ከተባብዕ ይኽእል፦ ኣብ 100 micromolar ሕብሪ፣ ብSDS ዝተደረኸ ምፍጣር ፖሊመር ኣብ ከባቢ 4 millimolar SDS፣ ማለት ኣስታት ፍርቂ ነጥቢ ምፍጣር ሚሴል፣ ጫፍ በጺሑ። ድሕሪኡ ኣብ ዝለዓለ መጠን እቲ ኣብ ገጽ ዝነጥፍ ንጥረ ነገር ዳግማይ ምክፍፋል ተኸሲቱ። ብዛዕባ ጽልዋታት ሕብሪ–መሕቀቒን ዝተወደቡ ማእከላትን ኣብ ስፔክትረማት መቲሊን ብሉ ዝተገብረ ስራሕ፣ ጠቕላላ ክምችት ጥራይ ዘይኮነስ፣ እቲ ቀረባ ሞለኪዩላዊ ከባቢ ነቶም ዝርኣዩ ባንድታት ክሳብ ክንደይ ብሓይሊ ከም ዝውስኖም የርኢ።

pH ብቐንዱ ኣብ ጫፋት እዩ ኣገዳሲ። ኣብ መብዛሕትኡ ናይ ላቦራቶሪ ስራሕ ዝጥቀሙሉ፣ ናብ ገለልተኛ ዝቐረበ ወሰን፣ መቲሊን ብሉ ኣብቲ ዝተለምደ ካትዮናዊ ሰማያዊ ቅርጹ ይጸንሕ፣ ምእካብ ድማ ነቲ ስፔክትራዊ ለውጢ ይዕብልሎ። ሓያል ኣሲድ ወይ ቤዝ፣ ሕብሪ ዘይብሉ ሉኮ ቅርጺ ዘፍሪ ኬሚስትሪ ምጉዳልን ኦክሲደሽንን፣ ወይ ምስ ፕሮቲናትን ቅንጣታትን ምእሳር፣ ነፍሲ ወከፎም ካብ ጽምዲ ሞኖመር–ዳይመር ወጻኢ ዘለዉ ኩነታት ይውስኹ። ቡፈር ድሕሪ ምውሳኽ ስፔክትረም እንተ ተቐይሩ፣ ንኹሉ ብpH ጥራይ ቅድሚ ምግላጽካ፣ ኣቃውማ እቲ ቡፈር ጨውን ክኣስሩ ዝኽእሉ ክፍልታትን እንተለዉዎ መርምር። መወከሲ ኬሚስትሪን ምውሳኽ ፕሮቶንን፣ ነዞም ናይ ኬሚካላዊ መንነት ሕቶታት ካብቲ ኣብዚ ዝግለጽ ሕቶ ምእካብ ፈልዩ ይሕዞም።

ቀጥታዊ መስመር Beer-Lambert ስለምንታይ ይጥወ

ዝምድና Beer-Lambert፣ መጠን ምምጣጥ ብርሃን ማዕረ ናይ ምምጣጥ ብቕዓት ተራቢሑ ብክምችትን ብንውሓት መንገዲ ብርሃንን እዩ ይብል። ናይ ምቑጻር ሕጊ እዩ። ቁጽሮም እናተቐየረ እውን፣ እቶም ዝቑጸሩ ነገራት ተመሳሳልቲ ኮይኖም ከም ዝጸንሑ ይግምት፦ ሓደ ብርሃን ዝመጥጥ ዓይነት፣ ዘይቅየር ስፔክትረም፣ ምስ ክምችት ዘይቅየር ኬሚስትሪ፣ ሓደ ንውሓት ማዕበል ዘለዎ መዐቀኒ ብርሃን፣ ብርሃን ምብታን ወይ ዳግማይ ምልቃቕ ዘይምህላው፣ ከምኡ ድማ ብርሃን ብሓቂ በቲ ዝተገልጸ መንገዲ ምሕላፉ።

ምእካብ ነቲ ቀዳማይ ግምት ይጥሕሶ። ብመደበኛ ኣገላልጻ፣ ጠቕላላ መጠን ምምጣጥ ብርሃን ናይ ኩሎም ዓይነታት ድምር ኮይኑ ይጸንሕ፦ ንውሓት መንገዲ ብርሃን፣ ብናይ ነፍሲ ወከፍ ዓይነት ብቕዓት ምምጣጥን ናይ ገዛእ ርእሱ ክምችትን ይራባሕ። ነፍሲ ወከፍ ዓይነት ነቲ ሕጊ ይኽተሎ። እቲ ሕውስዋስ ግን ኣይኽተሎን፣ ምኽንያቱ ክምችታት እቶም ዓይነታት ምስ ጠቕላላ መጠን ሕብሪ ቀጥታዊ ዘይኮነ ዝምድና ስለ ዘለዎም እዩ። ስለዚ ኣብ ባንድ ሞኖመር ዝተዓቀነ መጠን ምምጣጥ ምስ ጠቕላላ መጠን ሕብሪ ዘዛምድ መስመር ካሊብሬሽን፣ ኣብ ኣዝዩ ዝቐጠነ ወሰን ቀጥታዊ ኮይኑ ይጅምር፣ ክምችት እናወሰኸ ምስ ከደ ድማ ንታሕቲ ይጥወ። ምኽንያቱ ነፍሲ ወከፍ ተወሳኺ መጠን፣ ብመንጽር ጠቕላላ መጠኑ ውሑድ ሞኖመር ስለ ዘምጽእ እዩ። ኣብ ባንድ ዳይመር ዝንበብ መስመር ድማ ብኣንጻሩ ይጥወ። መጽናዕትታት ምእካብ፣ ብልክዕ ነዚ መስርሕ ከም ምንጪ እቶም ዝተራእዩ ካብ Lambert-Beer ዝለግሱ ውጽኢታት ይጠቕስዎ። ብውሽጢ እቲ ዝተጠወየ ክፋል ቀጥታዊ መስመር ምስምማዕን ካብኡ ወጻኢ ምንዋሑን እቲ ልሙድ ጌጋ እዩ። እቲ መስመር ኣብቲ ዝተሃንጸሉ ወሰንን ኣቃውማ ሓለላን ጥራይ ቅኑዕ እዩ።

ምቕጣን ተመሳሳሊ መጻወድያ ይፈጥር። ክሙች ሓለላ ናብ ወሰን መሳርሒ ንምእታው ምቕጣኑ፣ ሬሾ እቶም ዓይነታት ኣይዕቅቦን። ኣብታ ዝቐጠነት ኩቬት ዘሎ ሓለላ ናብ ሞኖመር ዳግማይ ሚዛን ይበጽሕ። ስለዚ ስፔክትረሙ ነቲ ዝቐጠነ ናሙና ብትኽክል ይገልጾ፣ ነቲ ክሙች ሓለላ ግን ብጌጋ ይገልጾ። መጠናት ምምጣጥ ብምዕባይ ስፔክትረም እቲ ክሙች ሓለላ ንድሕሪት ምሕሳብ፣ ግምት ጠቕላላ ትሕዝቶ ዝመልስ እቲ ካሊብሬሽን ነቲ ለውጢ ድሮ ኣብ ግምት ኣእትዩ እንተ ኾይኑ ጥራይ እዩ። ነቲ መበቆላዊ ቅርጺ ባንድ ፈጺሙ ኣይመልሶን። ስፔክትረም ክሙች ሓለላ ምስ ዝቐጠነ መወከሲ ዘነጻጽር ሰብ፣ ክልተ ዝተፈላለዩ ሕውስዋሳት እዩ ዘነጻጽር ዘሎ።

ንውሓት መንገዲ ብርሃን ክፋል እቲ ውጽኢት እዩ

መጠን ምምጣጥ ብርሃን፣ ምስቲ ብርሃን ብውሽጢ ናሙና ዝጓዓዘሉ ርሕቀት ብተመጣጣኒ ይቕየር። 10 mm ኩቬት፣ ተመሳሳሊ ሓለላ ካብ ዝሓዘት 1 mm ኩቬት ዓሰርተ ዕጽፊ መጠን ምምጣጥ ትህብ። እዚ መጠናዊ ዝምድና ልክዕ ዝኸውን ንተመሳሳሊ ሓለላ ጥራይ እዩ፣ ምእካብ ድማ ነዚ ቅድመ ኩነት መሰረታዊ ይገብሮ።

ብተግባር፣ ንውሓት መንገዲ ብርሃን ኣብ ቅኑዕ ወሰን ንምጽናሕ ዝሕግዝ መሳርሒ እዩ። ነዊሕ መንገዲ፣ ንዝቐጠኑን ብመብዛሕትኡ ሞኖመራዊ ንዝኾኑን ሓለላታት ስሱዕ መዐቀኒ ይህብ። ሓጺር መንገዲ ድማ፣ ነቲ ሚዛን ዳግማይ ዝቕይር ዓቢ ደረጃ ምቕጣን ከየድለየ፣ ክሙች ናሙና ኣብ ወሰን መዐቀኒ የጽንሖ። እቲ ኣብ ላዕሊ ዘለዉ ቁጽርታት ዘፍረየ ፕሮግራም ምእካብ፣ ብልክዕ እዚ እዩ ተጠቒሙ፦ ን1.1 ክሳብ 34 micromolar ሕብሪ፣ 1 centimeter መዐቀኒ ክፍልታት፤ ን94 micromolar ክሳብ 3.4 millimolar ድማ፣ 0.01 centimeter መዐቀኒ ክፍልታት። መዐቀኒ መሰረታት ንኣዝዩ ንእሽቶ ይዘትን ኣንበብቲ ፕሌትን፣ ናይ ገዛእ ርእሶም ጂኦሜትሪ ይውስኹ። ሓጸርቲ፣ ሓድሓደ ግዜ ድማ ተቐያየርቲ መንገድታት ብርሃንን፣ ካትዮናዊ ሕብሪ ኣብ ገጾም ክጣበቕ ዝኽእል ገጻትን ኣለዉዎም። ከምቲ ስፔክትራዊ መወከሲ መሕቀቒን ጨውን ዝገልጽ፣ ነቲ መንገዲ ብርሃን ምስቲ ቁጽሪ ግለጾ። ንውሓት መንገዲ ብርሃን ዘይብሉ መጠን ምምጣጥ ውጽኢት ኣይኮነን። ወረ እዩ።

ስርዓት ምዕቃን ካብዚ መስርሕ ይስዕብ። ቅድሚ ምንባብካ፣ ናሙናታት ናብ ሓደ ሙቐት ሚዛን ክበጽሑ ግበር። ተመሳሳሊ ዓይነትን ኣቀማምጣን ኩቬት፣ ተመሳሳሊ ድሕረ ባይታ ጨውን ቡፈርን ዝሓዙ ዝተሰማምዑ ባዶ መወከሲታት፣ ከምኡ ድማ ንጹሃት ናይ ብርጭቆ መሳርሒታት ተጠቐም። ምኽንያቱ መቲሊን ብሉ ኣብ ገጽ ብርጭቆን ፕላስቲክን ይጣበቕ፣ ሕብሪ ዝተረፋ ኩቬት ድማ ካብቲ ዝሓለፈ ክሙች ናሙና ኣሰር ትሕዝ። ፍጥነት መስርሕ ምእካብ ኣገዳሲ ምስ ዝኸውን፣ ድሕሪ ምድላው ቀልጢፍካ ኣንብብ። ነፍሲ ወከፍ መስመር ካሊብሬሽን ድማ፣ ምስቶም ዘይተፈልጡ ናሙናታት ኣብ ተመሳሳሊ ኣቃውማ ሓለላን ተመሳሳሊ ንውሓት መንገዲ ብርሃንን ህነጾ። ብዓይኒ ንዝግበሩ ምርመራታት፣ ዓይኒ ድኹም ስፔክትሮሜተር ምዃኑ ዘክር። ሕብሪ ሓለላ ንጽህና ከረጋግጽ ይኽእል ድዩ ዝብል ዝተፈለየ ሕቶ እዩ፣ መልሱ ድማ ኣይክእልን እዩ። ብምእካብ ዝመጹ ለውጥታት ዓይነት ሕብሪ ሓደ ምኽንያት እዚ እዮም።

ኣብ ጎኒ መሳርሒ እትቕመጥ ስእላዊ መግለጺ

እቲ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ስእሊ፣ ነዛ ጽሑፍ ኣብ ሓደ ናይ ስራሕ ጠረጴዛ መወከሲ የጠቓልላ። ሰለስተ ሓለላታት ተመሳሳሊ ሕብሪ ይሓዙ፣ ኣብ ጠቕላላ ክምችትን ድሕረ ባይታ ጨውን ግን ይፈላለዩ። ስእላዊ ስፔክትረማቶም፣ ምድርራብ እናወሰኸ ምስ ከደ፣ እቲ ናይ ነዊሕ ንውሓት ማዕበል ባንድ ሞኖመር ድርሻኡ ነቲ ናይ ሓጺር ንውሓት ማዕበል ባንድ ዳይመር ከም ዘረክብ የርእዩ። ብዘይ ኩነታቶም እቶም መስመራት ዳግማይ ክጥቀሙ ስለ ዘይክእሉ፣ እቶም ኩነታት ኣብቲ ስእሊ ተጻሒፎም ኣለዉ። ኣብ ዝተገልጹ ኩነታት ዝተዓቀኑ ቦታታት ባንድ ንምርካብ፣ ነቲ ስፔክትራዊ መወከሲ ተጠቐም። እቲ ሕብሪ ኣብ ሓለላ ምስ ኮነ ከመይ ጌሩ ናብ ዋህዮታት ከም ዝኣቱ ንምፍላጥ፣ ብምጉዳልን ምክፍፋልን ናብ ዋህዮ ምእታው ርአ። መጠን ብርሃንን ጂኦሜትርን ንፎቶኬሚካላዊ ንባባት ብተወሳኺ ከመይ ከም ዝቐርጽዎም ንምፍላጥ፣ ንብርሃን ምቅላዕን ጂኦሜትሪ ምዕቃንን ርአ።

ክትዝክሮ ዘለካ መምርሒ ክልተ ክፍልታት ኣለዉዎ። ስፔክትረም፣ ኣብታ ኩቬት ኣብቶም ዝተገልጹ ኩነታት ዘሎ ሕውስዋስ የለሊ። መጠን ምምጣጥ ብርሃን ናብ ጠቕላላ ክምችት ዝቕይሮ፣ ኣብቶም ተመሳሳሊ ኩነታት ዝተሃንጸ ካሊብሬሽን ጥራይ እዩ።