Nkhani
Methylene blue ndi kuthamanga kwa magazi: mmene imagwirira ntchito, kugwiritsidwa ntchito kuchipatala, ndi zoopsa zake

Methylene blue ingakweze kuthamanga kwa magazi, makamaka ikaperekedwa kudzera mumtsempha kwa odwala amene mitsempha yawo ya magazi yatambasuka mopitirira muyeso. Zotsatira zimenezi zimathandiza kufotokoza chifukwa chake ikufufuzidwa pa mitundu ina ya shock. Sizitsimikizira kuti methylene blue ndi mankhwala ochizira kutsika kwa kuthamanga kwa magazi kwa nthawi zonse, ndipo si mankhwala otsimikiziridwa ochizira kuthamanga kwambiri kwa magazi.
Kwa munthu amene akuganiza zogwiritsa ntchito mankhwala omwa, funso lothandiza liyenera kukhala lachindunji: ndi umboni uti umene umaneneratu zotsatira za mankhwala opangidwa motere, ogwiritsidwa ntchito m'njira imeneyi, mwa munthu amene ali ndi mbiri imeneyi ya thanzi? Kafukufuku wa m'zipatala amene ali pansipa sapereka kuneneratu kumeneko.
Chifukwa chake kukana kwa mitsempha ya magazi kuli kofunika
Mitsempha yonyamula magazi kuchokera mumtima ili ndi minofu yosalala imene imasintha kukula kwa malo amkati mwa mitsemphayo. Minofuyo ikamasuka, njira imene magazi amayendamo imatambasuka; ikakokana, njirayo imachepa. M'dongosolo lonse la kayendedwe ka magazi, zimenezi zimathandizira kukana kwa mitsempha ya magazi m'thupi lonse. Kuthamanga kwa magazi kumadaliranso kuchuluka kwa magazi amene mtima umapopa, choncho kusintha kukana kumeneku sikutanthauza kuti zotsatira zonse zidzakhala zotani.
Njira imodzi yomasulira minofuyi imayamba ndi nitric oxide, kapena NO. Imayambitsa ntchito ya soluble guanylate cyclase, yofupikitsidwa kuti sGC, imene imapanga cyclic GMP, kapena cGMP, yotumiza mauthenga mkati mwa selo. Kutumizidwa kwa mauthenga kumeneku kumalimbikitsa kumasuka kwa minofu yosalala.
Methylene blue ingasokoneze njira imeneyi. Komabe, kunena kuti imatsekereza sGC yokha mosankha mwangwiro kumachepetsa kwambiri kufotokoza mmene imagwirira ntchito. Mu kafukufuku woyesera wa Mayer ndi anzake pa kupangidwa kwa nitric oxide, kumasuka kwa mitsempha yochotsedwa m'thupi ndi kutumizidwa kwa mauthenga m'maselo ophimba mkati mwa mitsempha kunakhudzidwa ndi methylene blue mosavuta kuposa zotsatira zobwera chifukwa choyambitsa sGC mwachindunji. Zomwe anapeza zinasonyezanso kuti imakhudza kupangidwa kwa NO, komwe kumachitika sGC isanayambe kugwira ntchito. Mayesero ngati amenewa amafotokoza mmene ingakhudzire mitsempha ya magazi; sauza munthu kuti chiwerengero cha kuthamanga kwa magazi chimene amayeza kunyumba chidzasintha ndi kuchuluka kotani.
Chithunzi cha pachikuto chikuwonetsa mwachidule ubale umenewu pakati pa kukokana kwa mitsempha ya magazi ndi kukana kwake. Zithunzi za mitsemphazo ndi zongofotokozera lingaliro, osati kusintha koyezedwa mwa wodwala kapena m'kafukufuku woyesa ubale wa kuchuluka kwa mankhwala ndi zotsatira zake.
Zimene umboni wa kuchipatala unayesadi
Vasoplegia imatanthauza kuchepa kwambiri kwa kukokana kwa mitsempha ya magazi, ndipo nthawi zambiri imakambidwa pa zochitika monga opaleshoni yaikulu ya mtima kapena matenda oopsa kwambiri. Wodwala angakhale ndi kuthamanga kwa magazi kotsika ngakhale mtima ukupopa magazi pamlingo wabwinobwino kapena wapamwamba, chifukwa kukana kwa mitsempha kwachepa. Izi n'zosiyana ndi kutsika kwa kuthamanga kwa magazi kumene kumachitika makamaka chifukwa cha kutaya magazi kapena mtima kusapopa bwino.
Tebuloli limasiyanitsa chithandizo choperekedwa vasoplegia itayamba, kupewa kwake mwa odwala ena osankhidwa ochitidwa opaleshoni, ndi chithandizo chowonjezera pa septic shock. IV imatanthauza kudzera mumtsempha. Izi ndi njira zimene mankhwala anaperekedwera m'maphunziro, osati malangizo operekera mankhwala.
| Njira yoperekera ndi mkhalidwe wa kuchipatala | Gulu la odwala ndi kuyerekezera | Zimene zinayezedwa kapena zinapezeka | Zimene zotsatirazo sizingatsimikizire |
|---|---|---|---|
| Methylene blue yoperekedwa kudzera mumtsempha pambuyo pa opaleshoni ya mtima | Levin ndi anzake, 2004: odwala 56 omwe anali ndi vasoplegia pambuyo pa opaleshoni anagawidwa mwachisawawa kuti alandire methylene blue kapena placebo | Vasoplegia inatha pasanathe maola asanu ndi limodzi mwa odwala onse amene analandira mankhwalawo; odwala asanu ndi atatu a m'gulu loyerekezera anapitiriza kukhala nayo kupitirira maola 48. Omwalira anali 0/28 poyerekeza ndi 6/28. | Kafukufuku waung'ono wa opaleshoni yapadera sangatsimikizire kuti mankhwalawo amathandiza anthu onse kupulumuka kapena kuti ndi chithandizo cha kutsika kwa kuthamanga kwa magazi kwa odwala osagonekedwa m'chipatala. |
| Methylene blue yoperekedwa kudzera mumtsempha opaleshoni yolambalala mitsempha ya mtima isanachitike | Ozal ndi anzake, 2005: odwala 100 osankhidwa amene anali pachiwopsezo chachikulu; madzi a mankhwala a 1% anaperekedwa pang'onopang'ono mumtsempha opaleshoni isanachitike, poyerekeza ndi kusapereka methylene blue | Vasoplegia inachitika mwa odwala 0/50 poyerekeza ndi 13/50. Uku kunali kupewa matendawa panthawi yokhudzana ndi opaleshoni, osati kuchiza kutsika kwa kuthamanga kwa magazi kwa nthawi yaitali. | Zomwe anapeza sizipereka chifukwa chovomerezeka chomwera mankhwalawa popewa matendawa, kapena kusonyeza amene angapindule nawo kunja kwa mkhalidwe wa opaleshoni umenewu. |
| Methylene blue yoperekedwa kudzera mumtsempha ngati chowonjezera pa chithandizo cha septic shock | Ibarra-Estrada ndi anzake, 2023: akuluakulu 91 anaphatikizidwa pa kusanthula; mankhwalawo anaperekedwa pang'onopang'ono mumtsempha kwa maola asanu ndi limodzi tsiku lililonse, katatu, poyerekeza ndi placebo ya sodium chloride yofanana nayo | Nthawi yapakati mpaka kusiya mankhwala okweza kuthamanga kwa magazi mwa kukoketsa mitsempha inali maola 69 poyerekeza ndi 94. Kuchuluka kwa omwalira ndi nthawi yogwiritsa ntchito makina othandiza kupuma zinali zofanana. | Kusiya msanga mankhwala okoketsa mitsempha si umboni wa kupulumuka kwabwino kapena kukwera kwa kuthamanga kwa magazi komwe kunganenedweratu mwa anthu athanzi. |
| Mankhwala ovomerezedwa operekedwa kudzera mumtsempha pochiza methemoglobinemia yopezeka pambuyo pake | Malangizo operekera PROVAYBLUE; kuchiza hemoglobini yosagwira bwino ntchito, osati kafukufuku wa kuthamanga kwa magazi | Kuthamanga kwambiri kwa magazi ndi chimodzi mwa zotsatira zosafunika zomwe zanenedwa pa mankhwala a m'gulu la methylene blue. | Kutchula zotsatira zosafunika sikuyerekeza mwayi kapena kuchuluka kwa kukwera kwa kuthamanga kwa magazi chifukwa cha mankhwala omwa ogulitsidwa kwa anthu. |
| Kugwiritsa ntchito methylene blue yomwa ndi ogula pochiza kuthamanga kwa magazi kwakukulu kapena kotsika | Palibe kafukufuku wa chithandizo wokhala ndi gulu loyerekezera komanso wokhudzana mwachindunji ndi zimenezi amene anapezeka m'mabuku a kafukufuku omwe anafufuzidwa polemba nkhaniyi | Kafukufuku wa mankhwala operekedwa kudzera mumtsempha womwe uli pamwambapa supereka cholinga chotsimikiziridwa cha kuthamanga kwa magazi kapena ndondomeko ya kugwiritsa ntchito mankhwala omwa. | Kusapezeka kwa kafukufuku wotere si umboni wa chitetezo, komanso si umboni wakuti kumwa mankhwalawa nthawi iliyonse kumasintha kuthamanga kwa magazi. |
Mu kafukufuku wa septic shock, magulu onse awiri analandira chisamaliro chapadera kwambiri, kuphatikizapo norepinephrine, hydrocortisone, ndi vasopressin pakafunika. Chithandizo chinayamba pasanathe maola 24 kuchokera pamene norepinephrine inayamba kuperekedwa. Achipatala anasintha kuchuluka kwa mankhwala okoketsa mitsempha kuti afikire mulingo wolinga wa kuthamanga kwa magazi; funso lalikulu linali lakuti ngati odwala angafunike mankhwalawo kwa nthawi yochepa. Odwala amene anali ndi zinthu zingapo zofunika zowonjezera chiwopsezo, kuphatikizapo kugwiritsa ntchito SSRI posachedwapa ndi mbiri ya kuchepa kwa G6PD, sanaphatikizidwe. Zosankha zimenezi pa kapangidwe ka kafukufuku ndi zofunika pomasulira phindu komanso chitetezo chake.
Kuunika kokulirapo kwa kafukufuku wa kuchipatala pa vasoplegia ndi septic shock kumafotokoza mwatsatanetsatane umboni wa chisamaliro cha odwala amene ali m'mikhalidwe yoopsa kwambiri.
Kodi methylene blue imatsitsa kuthamanga kwa magazi?
Kufotokoza mmene imagwirira ntchito m'mitsempha pamwambapa kukulozera ku kuchepetsa kumasuka kopitirira muyeso, osati kuchiza kuthamanga kwambiri kwa magazi. Chiwerengero chotsika munthu atagwiritsa ntchito methylene blue sichingatsimikizire chokha kuti chatsika chifukwa cha mankhwalawo. Mmene munthu wakhalira kapena wayimira, kupuma, njira yoyezera, mankhwala ena, ndi mkhalidwe umene wachititsa kuti kuyeza kuchitike zonse zingasinthe kuyerekezera.
Mofananamo, chiwerengero chokwera ndi chinthu chofunika kuunikidwa, osati chitsimikizo chakuti njira yofunika yogwirira ntchito yayambitsidwa. Chithandizo chothandiza kuchipatala chimafunika umboni wokhudza zizindikiro, mmene munthu amagwirira ntchito, zotsatira zosafunika, ndi zotsatira za chithandizo, osati nambala yokha pa chipangizo choyezera.
Kusiyanitsa komweku kumakhudzanso zonena za methylene blue pa POTS ndi kusalekerera kuimirira. Zizindikiro zomwe zimachitika poimirira ndi kusintha kwa liwiro la kugunda kwa mtima zimafunika umboni wawo wa kuchipatala; anthu amene ali ndi vasoplegic shock ndi gulu lina losiyana la kafukufuku.
Mankhwala amene munthu akugwiritsa ntchito amasintha funso
Perekani mndandanda wonse wa mankhwala amene mukugwiritsa ntchito kwa wachipatala kapena katswiri wa mankhwala musanaganize zogwiritsa ntchito methylene blue. Zinthu zitatuzi ziyenera kuunikidwa payokha:
- Mankhwala okhudza serotonin ndi opioid. Malangizo a mankhwala operekedwa kudzera mumtsempha amachenjeza kuti kuphatikiza mankhwalawa kungayambitse serotonin syndrome yomwe ingaphe. Kuthamanga kwa magazi kosakhazikika kungachitike limodzi ndi kusakhazikika maganizo, malungo, kutuluka thukuta, kunjenjemera, kapena kuuma kwa minofu. Izi ndi nkhawa yokhudza poizoni wa mankhwala, osati zotsatira zofunika pa mitsempha ya magazi. Onani malangizo a kuyanjana kwa methylene blue ndi mankhwala ena.
- Mankhwala amene amagwira ntchito pa NO ndi cGMP. Nitrate ndi mankhwala oletsa PDE5 monga sildenafil amagwiritsa ntchito dongosolo limeneli la kutumiza mauthenga. Malangizo a sildenafil amafotokoza mmene imatambasulira mitsempha ya magazi ndi mmene imayanjanirana ndi nitrate. Mivi yoloza mbali zosiyana pa chithunzi cha njira yogwirira ntchito si umboni wakuti methylene blue ingathetse zotsatira za mankhwala ena mosamala.
- Mankhwala a kuthamanga kwa magazi amene munalembedwa kale. Chiwerengero choyezedwa mutagwiritsa ntchito methylene blue sichingakhale chifukwa cholumphira, kusintha ndi ena, kapena kuwonjezera chithandizo chimene munalembedwa. Lembani dzina la mankhwalawo, kuchuluka kwake m'madzi kapena chisakanizo, kuchuluka kogwiritsidwa ntchito, njira yogwiritsira ntchito, nthawi, ziwerengero zoyezedwa, ndi zizindikiro kuti amene anakulemberani mankhwala athe kuunika zomwe mwagwiritsa ntchito.
Kuthamanga kwa magazi ndi gawo limodzi lokha la kuunika chitetezo chonse. Mwachitsanzo, malangizo a mankhwala operekedwa kudzera mumtsempha amaletsa kugwiritsidwa ntchito kwa anthu amene ali ndi kuchepa kwa G6PD chifukwa cha chiwopsezo cha kuwonongeka kwa maselo ofiira a magazi. Chiwerengero chabwinobwino pa chipangizo choyezera kuthamanga kwa magazi sichingatsimikizire kuti vutoli kapena kuyanjana kwa mankhwala kulibe.
Pamene chiwerengero choyezedwa chikufunika kuunikidwa mwachangu
Kwa akuluakulu amene sali ndi pakati, American Heart Association imalangiza kuchitapo kanthu mwachangu ngati chiwerengero cha systolic chapitirira 180 ndi/kapena cha diastolic chapitirira 120. Ngati pali kupweteka pachifuwa, kupuma movutikira, kufooka, kusintha kwa kuona, kapena kuvutika kulankhula, imbani nthawi yomweyo kwa anthu opereka chithandizo chadzidzidzi. Ngati palibe zizindikiro zatsopano zodetsa nkhawa, yezaninso pakadutsa osachepera mphindi imodzi ndipo lankhulani mwachangu ndi katswiri wa zaumoyo ngati chiwerengerocho chikadali chapamwamba chotero.
Funani chithandizo chadzidzidzi ngati munthu wakomoka, akuvutika kwambiri kupuma, kapena akuganiziridwa kuti ali ndi serotonin syndrome atagwiritsa ntchito mankhwalawo, mosasamala kanthu za chiwerengero cha kuthamanga kwa magazi. Musagwiritse ntchito methylene blue yowonjezera kuti mukonze chiwerengero chokwera kapena chotsika.