Nkhani
Kuyamwidwa ndi kufalikira kwa methylene blue: zimene kafukufuku wa njira zoperekera amayeza

Methylene blue imatha kufika m'magazi ikaperekedwa pakamwa, ndipo mayesero a nyama amasonyeza kuti imafalikira ku ziwalo, kuphatikizapo ubongo. Zotsatirazi sizitsimikizira kuti mitundu yonse ya kapangidwe kake imafika pa kuchuluka kofanana, kapena kuti njira imene imatsatsidwa kuti ndi yofulumira imapereka zotsatira zabwino kwambiri pa chithandizo.
Funso lothandiza liyenera kukhala lachindunji: ndi kapangidwe kati ka mankhwala, koperekedwa mwa njira iti, kamene kanapereka muyeso uti mwa anthu kapena nyama ziti? Kuchuluka m'magazi, chithunzi cha ubongo, ndi malo a khungu opaka buluu zimayankha mafunso osiyanasiyana.
Kuyamwidwa ndi gawo limodzi la ndondomeko yaitali
Kuyamwidwa kumatanthauza kusuntha kwa chinthu kuchokera pamalo amene chaperekedwa kupita m'magazi. Kulowetsa mankhwala pang'onopang'ono mumtsempha kumawalowetsa mwachindunji m'magazi, kudumpha gawo limenelo. Kufalikira kumatanthauza kusuntha komwe kumatsatira pakati pa magazi ndi minofu ya thupi.
Kuchuluka kwenikweni kwa mankhwala komwe kumafika m'magazi kumayesedwa poyerekeza kupezeka kwawo m'thupi lonse ataperekedwa mwa njira yosakhala ya mumtsempha ndi kupezeka kwawo ataperekedwa mumtsempha, posintha mawerengedwe kuti aganizire kusiyana kwa kuchuluka koperekedwa. Kafukufuku nthawi zambiri amagwiritsa ntchito dera la pansi pa mzere wa kuchuluka kwa mankhwala potengera nthawi, kapena AUC. AUC imaphatikiza kuchuluka koyezedwa ndi nthawi; si kuchuluka kwakukulu kwambiri kokha kapena nthawi imene munthu azindikira kusintha.
Chinthu choyamwidwa chikhoza kusinthidwa ndi thupi chisanafike m'kayendedwe ka magazi m'thupi lonse. Choncho, kuchuluka kotuluka m'matumbo ndi kuchuluka kwa chinthu choyezedwacho komwe kumafika m'magazi sikuyenera kukhala ndi peresenti yofanana. Mu mayesero a Shin ndi anzake pa mbewa, olemba kafukufukuyo anayerekezera kuti pafupifupi zonse zinayamwidwa kuchokera m'mimba ndi m'matumbo, ngakhale kuti kuchuluka koyezedwa komwe kunafika m'magazi ataperekedwa pakamwa kunali kochepa. Iwo anafotokoza kuti kusinthidwa ndi thupi kungakhale chifukwa chake. Izi ndi zimene zinapezeka pa mbewa, osati peresenti yoti iperekedwe ku mankhwala ogwiritsidwa ntchito ndi anthu.
Kuyerekezera njira zoperekera ndi zitsanzo zoyezedwa
Kuyerekezera uku kumasiyanitsa kuyeza mwachindunji kuchuluka kwa mankhwala ndi kusintha kwa ntchito za thupi. Kuchuluka kogwiritsidwa ntchito mu kafukufuku kumafotokoza mmene kafukufukuyo anachitikira, osati milingo yosinthana kapena malangizo ogwiritsa ntchito.
| Njira yoperekera ndi kafukufuku | Anthu kapena nyama ndi kapangidwe ka mankhwala | Chitsanzo kapena choyezedwa | Zimene zotsatirazo zimatsimikizira |
|---|---|---|---|
| Pakamwa poyerekeza ndi mumtsempha (IV), Walter-Sack ndi anzake | Akuluakulu 16 athanzi; mlingo umodzi wa 500 mg wosungunulidwa m'madzi woperekedwa pakamwa poyerekeza ndi 50 mg mumtsempha mu kafukufuku amene anthu omwewo analandira njira zonse ziwiri motsatizana | Mizere ya kuchuluka mu plasma potengera nthawi | Pafupifupi kuchuluka kwenikweni komwe kunafika m'magazi ataperekedwa pakamwa kunali 72.3%, ndi muyezo wa kupatuka wa mfundo za peresenti 23.9. Chiwerengerochi chikugwirizana ndi kapangidwe ka mankhwala ndi ndondomeko zimene zinayesedwa. |
| Pakamwa poyerekeza ndi mumtsempha (IV), Peter ndi anzake | Odzipereka asanu ndi awiri; 100 mg mwa njira iliyonse; tsatanetsatane wa kapangidwe koperekedwa pakamwa sanafotokozedwe m'chidule cha kafukufuku | Methylene blue m'magazi athunthu yoyezedwa ndi HPLC | AUC ya m'magazi athunthu ataperekedwa pakamwa inali yochepa kwambiri kuposa AUC ya ataperekedwa mumtsempha. Chitsanzo ndi ndondomekozi zinali zosiyana ndi za kafukufuku wa mankhwala osungunulidwa m'madzi. |
| M'gawo loyamba la matumbo aang'ono poyerekeza ndi mumtsempha (IV), Peter ndi anzake | Makoswe; methylene blue yoperekedwa m'gawo loyamba la matumbo aang'ono kapena mumtsempha | Kuchuluka mu minofu ndi m'magazi athunthu | Kupereka m'gawo loyamba la matumbo aang'ono kunapangitsa kuchuluka kwakukulu m'khoma la matumbo ndi m'chiwindi, koma kuchuluka kochepa mu ubongo ndi m'magazi athunthu kuposa kupereka mumtsempha. Izi zinali miyeso ya minofu ya makoswe. |
| Kufalikira mu minofu ataperekedwa pakamwa, Shin ndi anzake | Mbewa; methylene blue yosungunulidwa m'madzi odistilidwa, yoperekedwa m'mimba ndi chubu; kuyerekezera kwapadera ndi kupereka mumtsempha (IV) | Plasma ndi minofu yochotsedwa n'kuphwanyidwa kuti ikhale yosakanikirana mofanana, pogwiritsa ntchito njira yosiyanitsa zinthu m'madzi ndi kuyeza misa yawo | Kufalikira m'chiwindi kunali kwakukulu. Kuchuluka mu minofu sikutsimikizira phindu la chithandizo mwa anthu. |
| M'mphuno, Peng ndi anzake | Makoswe osambitsidwa mpaka kutopa kwambiri; methylene blue m'madzi a mchere, yoperekedwa ngati madontho m'mphuno makoswewo atagonekedwa ndi mankhwala | Khalidwe, zizindikiro za mu minofu ya ubongo, ndi kapangidwe ka mitochondria | Mayeserowo anafotokoza kusintha kwa ntchito za thupi. Sanatsimikizire kuchuluka komwe kumafika m'magazi mwa anthu akapatsidwa m'mphuno kapena kuti njirayi ndi yabwino kuposa kupereka pakamwa kapena mumtsempha. |
| Kupaka pakhungu, kafukufuku wa 2023 wa tinthu tating'ono kwambiri ndi kugwiritsa ntchito mafunde a mawu kuthandiza kulowa pakhungu | Khungu lochotsedwa pa khutu la nkhumba; methylene blue yosungunulidwa m'madzi poyerekeza ndi tinthu tating'ono kwambiri topangidwa ndi polima, khungulo litakonzedwa kapena lisakonzedwe ndi mafunde a mawu apamwamba | Utoto m'magawo a khungu ndi m'madzi olandirira pambuyo pa maola 16 | Kuchuluka kotsalira m'khungu kunali koyezeka, pamene methylene blue m'madzi olandirira inali pansi pa malire amene njira yoyezera ingatchule kuchuluka kwake. Kulowa m'khungu ndi kudutsa khungu zinali zotsatira zosiyana. |
Plasma ndi magazi athunthu sizingatengedwe ngati zofanana
Magazi athunthu ali ndi plasma ndi maselo a magazi. Miyeso ya plasma imayang'ana gawo lamadzimadzi maselo atachotsedwa. Chinthu chikamagawikana n'kulowa m'maselo, kuchuluka kwake komwe kumatchulidwa kumadalira gawo limene labotale yasanthula.
Malangizo operekera PROVAYBLUE amasonyeza chifukwa chake kusintha miyeso pogwiritsa ntchito chiwerengero chimodzi chokhazikika sikodalirika. Mu kafukufuku wina wa kupereka mumtsempha (IV) mwa anthu, chiŵerengero cha kuchuluka m'magazi poyerekeza ndi mu plasma chinali 5.1 ± 2.8 pa mphindi zisanu ndipo chinafika pa mulingo wokhazikika wa 0.6 pa maola anayi. Ubale wa miyesoyi unasintha pakapita nthawi.
Malangizo omwewo amafotokoza kuti pafupifupi 94% imamamatira ku mapuloteni a plasma m'mayesero a labotale (in vitro). Izi zimafotokoza kulumikizana ndi mapuloteni m'mikhalidwe ya labotale. Sizikutanthauza kuti 94% sinayamwidwe, kapena kuti gawo linalake lokhazikika lotsalira linalowa mu ubongo. Kuchuluka konse mu plasma kumaphatikiza chinthu chomamatira ndi chosamamatira.
Ngakhale zotsatira za mmene mankhwala amachitirana zikhoza kudalira chitsanzo choyezedwa. Mu kafukufuku wa mankhwala osungunulidwa m'madzi operekedwa pakamwa, chloroquine inawonjezera kuchuluka kwa methylene blue mu plasma koma osati m'magazi athunthu. Phunziro lothandiza ndi lakuti muzisunga mtundu wa chitsanzo pofotokoza zotsatira, m'malo mosankha peresenti yaikulu kwambiri kuchokera m'maphunziro osiyanasiyana.
Kufika mu ubongo sikutsimikizira phindu ku ubongo
Umboni wakuti methylene blue imatha kudutsa chotchinga pakati pa magazi ndi ubongo umathandiza kufufuza zotsatira zake mu ubongo. Sutsimikizira kuchuluka komwe kumafika m'dera linalake la ubongo wa munthu, kapena ngati kufika kumeneko kumathandiza pa matenda.
Kafukufuku wa kulumikizana kwa ntchito za ubongo atapereka pakamwa analembetsa akuluakulu 28 athanzi ndipo anayerekezera methylene blue ndi mankhwala opanda chinthu chogwira ntchito pogwiritsa ntchito MRI. Zimene anaona zinali zokhudza ntchito ndi kulumikizana kwa ubongo, osati kuyeza mwachindunji kuchuluka kwa methylene blue mkati mwa ubongo.
Kafukufuku wina wa kupereka mumtsempha mwa anthu athanzi ndi makoswe anapeza kuchepa kwa kayendedwe ka magazi mu ubongo ndi miyeso ya ntchito zosintha zinthu m'thupi pansi pa mikhalidwe ya mayeserowo. Zotsatirazi zimatichenjeza kuti tisaganize kuti kufika mu ubongo kumawonjezera kugwiritsa ntchito mphamvu kwake nthawi zonse. Sizingagwiritsidwenso ntchito kusankha kuti kupereka pakamwa kapena mumtsempha kuli kwabwino, chifukwa kafukufukuyu anagwiritsa ntchito anthu ndi nyama zosiyanasiyana, ndondomeko zosiyanasiyana, ndi zinthu zosiyanasiyana zoyezedwa.
Kulowa m'maselo kudzera mu kuchepetsedwa, kubwereranso ku oxidation, ndi kugawikana kumakhudza vutoli pa mlingo wina. Kulowa kwa chinthu m'selo yolimidwa mu labotale sikutanthauza kuti chatsimikizira kugwira ntchito pa chithandizo cha anthu. Kusiyana kwa njira zoyesera kumafotokozedwa mu mmene mungawerengere kafukufuku wa methylene blue.
Zonena za kupereka pansi pa lilime, m'mphuno, popumira, ndi kudzera pakhungu
Kupereka pansi pa lilime kumatanthauza kuyamwidwa kudzera mu minofu ya pansi pa lilime. Kumeza ena mwa madziwo kumawonjezera gawo la kupereka pakamwa. Magwero amene anapezeka polemba nkhaniyi satsimikizira peresenti yodalirika ya kuchuluka komwe kumafika m'magazi mwa anthu atapatsidwa pansi pa lilime kapena ubwino wotsimikizidwa poyerekeza ndi kumeza. Kuthimbirira kwa pansi pa lilime sikungasiyanitse kuyamwidwa kudzera mu nembanemba ya m'kamwa ndi kupezeka chifukwa cha kumeza.
Kupereka m'mphuno ndi funso lapadera. Kafukufuku wa makoswe watchulidwa pamwambapa anagwiritsa ntchito madontho a m'mphuno oyendetsedwa mosamala makoswewo atagonekedwa ndi mankhwala. Zotsatira zake za khalidwe ndi minofu sizitsimikizira gawo loyamwidwa kudzera mu minofu ya m'mphuno, gawo lofika mwachindunji kuchokera m'mphuno ku ubongo, kapena mmene utsi wopopera wa ogula umagwirira ntchito. Zonena zimenezo zimafuna miyeso ya kuchuluka yokhudzana ndi njirayo ndi zinthu zoyenera zoyerekezera nazo.
Kupumira kudzera m'chipangizo chosandutsa madzi kukhala nkhungu yopumira kumawonjezera kupanga nkhungu kutengera chipangizocho ndi kumamatira kwake m'njira za mpweya. Lipoti loyambirira la kugwiritsa ntchito nkhungu yopumira pambuyo pa COVID limakhudza zotsatira pa ntchito ya mapapu ndi kupeza mpweya wa oxygen. Kukhalapo kwake sikupereka njira yosinthira kupezeka kwa mankhwala ataperekedwa pakamwa kapena mumtsempha kuti kugwirizane ndi chipangizo cha kunyumba chosandutsa madzi kukhala nkhungu yopumira. Chipangizo chonyowetsa oxygen ndi chipangizo chinanso chosiyana; kafukufuku wa pakamwa kapena lipoti loyambiriralo sizitsimikizira kuyenera kowonjezera methylene blue m'thanki yake. Musagwiritse ntchito madzi a mankhwala opangira kumwa kapena ntchito za labotale m'zida zopumira.
Kupereka kudzera pakhungu kumatanthauza kudutsa khungu kupita ku kayendedwe ka magazi m'thupi lonse. M'malo mwake, mankhwala opaka pakhungu angasunge methylene blue mkati mwa khungu. Mayesero a khungu la nkhumba amasonyeza chifukwa chake ziwirizi ziyenera kuyesedwa payokha. Mayesero ena ogwirizana nawo a kuwonongeka kwa maselo a khansa chifukwa cha kuwala satsimikiziranso mphamvu ya chithandizo kuchokera pa chigamba kapena kirimu wa anthu.
Zotsatira za chakudya zimafuna kuyerekezera kwake
Kafukufuku wochitidwa anthu atasala kudya amatsimikizira zimene zinachitika pa mikhalidwe ya kusala kudya. Sutsimikizira kuti kusala kudya kumathandiza kuyamwidwa. Kunena za zotsatira za chakudya kumafuna kuyerekezera kudya ndi kusala kudya pogwiritsa ntchito kapangidwe komweko ka mankhwala ndi miyeso yoyenera ya kupezeka kwake m'thupi.
Kafukufuku wolembetsedwa wa zotsatira za chakudya pa LMTB umakhudza kapangidwe kogwirizana ndi methylene blue kamene kaundula amasiyanitsa ndi methylthioninium chloride. Kufotokozedwa kwa kafukufukuyu si zotsatira za mmene chakudya chimakhudzira madzi wamba a methylene blue. Umboni womwe wawunikidwa pano sulungamitsa kunena kuti nthawi zonse chakudya chimachepetsa kuyamwidwa kapena kusala kudya kumakuwonjezera.
Nthawi imene munthu amamva kuti chinthu chayamba kugwira ntchito, mtundu wa mkodzo, ndi kuthimbirira kwa lilime sizingalowe m'malo mwa miyeso ya kuchuluka potengera nthawi. Mafunso a kutalika kwa nthawi imene imakhalapo akukhudzana ndi nthawi imene methylene blue imachepa kufika theka ndi kutalika kwa nthawi imene imakhala m'thupi. Kusankha njira yoperekera pa chithandizo kumadaliranso chifukwa chogwiritsira ntchito ndi zofunikira pa kapangidwe ka mankhwala obaya, osati kuchuluka komwe kumafika m'magazi kokha.