MCAS र हिस्टामिन असहिष्णुताका लागि मेथिलिन ब्लू: प्रमाणले के देखाउँछ

मेथिलिन ब्लू म्यास्ट कोशिका सक्रियण सिन्ड्रोम (MCAS) वा हिस्टामिन असहिष्णुताको स्थापित उपचार होइन। यस लेखका लागि भेटिएका साहित्यमा यीमध्ये कुनै पनि अवस्थाका लागि दीर्घकालीन लाभ देखाउने नियन्त्रित बिरामी परीक्षणहरू थिएनन्। उपलब्ध निष्कर्षहरूमा प्रयोगशालाका प्रयोग र शल्यक्रियाको आसपासको अवधिसम्बन्धी एउटा केस रिपोर्ट छन्, जसले अझ सीमित प्रश्नहरूको उत्तर दिन्छन्।

यो भिन्नता महत्त्वपूर्ण छ, किनभने “सुन्निने प्रतिक्रिया घटाउँछ,” “म्यास्ट कोशिकालाई स्थिर बनाउँछ” र “हिस्टामिन हटाउँछ” ले फरक प्रभावहरू जनाउँछन्। एउटाको प्रमाणलाई सहजै अरूमा लागू गर्न सकिँदैन।

अलग राख्नुपर्ने तीन शब्द

MCAS म्यास्ट कोशिकाबाट मध्यस्थ पदार्थहरू निस्कने, बारम्बार हुने र शरीरभरि असर पार्ने घटनाहरूसँग सम्बन्धित छ। हिस्टामिन एउटा मध्यस्थ पदार्थ हो, तर म्यास्ट कोशिकाले अन्य सङ्केत दिने पदार्थहरू पनि उत्पादन गर्छन्। अमेरिकन एकेडेमी अफ एलर्जी, अस्थमा एन्ड इम्युनोलोजीले MCAS को मूल्याङ्कनबारे व्याख्या गर्छ, जसमा विशिष्ट प्रकृतिका घटनाहरू, आधारभूत स्तरको तुलनामा लक्षण देखिँदा सम्बन्धित मध्यस्थ पदार्थहरूको वृद्धि, र ती मध्यस्थ पदार्थहरूलाई लक्षित उपचारप्रतिको प्रतिक्रिया समावेश हुन्छन्। लक्षणहरूको सङ्ग्रहले मात्र रोगको निदान स्थापित गर्दैन।

तत्काल हुने IgE-मध्यस्थित एलर्जी मा कुनै विशेष एलर्जी उत्पन्न गर्ने पदार्थप्रति प्रतिरक्षा प्रतिक्रिया हुन्छ। म्यास्ट कोशिकामा रहेको IgE सँग उक्त पदार्थ बाँधिँदा मध्यस्थ पदार्थहरू निस्कन सक्छन्। एलर्जीको यो परिचित प्रक्रियामा म्यास्ट कोशिका संलग्न हुन सक्छन्, तर त्यसको अर्थ एलर्जी भएका हरेक व्यक्तिलाई अज्ञात कारणको MCAS हुन्छ भन्ने होइन। “एलर्जी” ले यो तत्काल हुने प्रक्रियाभन्दा बाहिरका संयन्त्रहरूलाई पनि समेट्छ।

हिस्टामिन असहिष्णुता भन्ने शब्द सामान्यतया खानामा भएको हिस्टामिनप्रति शङ्का गरिएका प्रतिकूल प्रतिक्रियाका लागि प्रयोग गरिन्छ। यसलाई खाद्य एलर्जी वा MCAS को पर्याय मान्न मिल्दैन। खानाबाट ग्रहण गरिएको हिस्टामिनसम्बन्धी 2021 को बहु-संस्थागत मार्गदर्शन ले सेवन र उस्तै अवस्थामा दोहोरिन सक्ने लक्षणबीचको सम्बन्धबारे सीमित र विरोधाभासी प्रमाण रहेको बताउँछ, र सीरममा डायमिन अक्सिडेजको मापनले निदान स्थापित गर्न नसक्ने चेतावनी दिन्छ। यो शब्दले लक्षणहरूको एउटा प्रस्तावित व्याख्या जनाउँछ; खानाप्रतिको प्रतिक्रियाले आफैँमा हिस्टामिनको विघटन अपर्याप्त भएको प्रमाणित गर्दैन।

म्यास्ट कोशिकाका प्रयोगहरूले वास्तवमा के मापन गरे

प्रत्यक्ष प्रयोगात्मक निष्कर्षहरूले मेथिलिन ब्लूले म्यास्ट कोशिकाबाट पदार्थ निस्कन भरपर्दो रूपमा रोक्छ भन्ने सरल व्याख्यालाई समर्थन गर्दैनन्।

किमुरा र सहकर्मीहरूको 1999 को मुसाको सूक्ष्म रक्तसञ्चारसम्बन्धी अध्ययन मा अनुसन्धानकर्ताहरूले जीवित शरीरभित्रको सूक्ष्मदर्शी अवलोकनमार्फत आन्द्रालाई अड्याउने मेसेन्टेरीका साना शिराछेउमा रहेका म्यास्ट कोशिका हेरे। स्थानीय रूपमा 50 माइक्रोमोलर मेथिलिन ब्लूको घोल सतहमाथि प्रवाहित गर्दा कोशिकाका कणिकाभित्रका पदार्थ निस्किए। श्वेत रक्तकोशिकाहरू पनि रक्तनलीको भित्री तहमा बढी टाँसिए र अझ बिस्तारै गुड्दै अघि बढे। पहिले दिइएको केटोटिफेनले कणिकाभित्रका पदार्थ निस्कने प्रतिक्रिया अवरुद्ध गर्‍यो। यो नाइट्रिक अक्साइडसम्बन्धी सङ्केत प्रक्रियाको अध्ययनका लागि तयार गरिएको पशु मोडेल थियो, MCAS भएका मानिसलाई मुखबाट औषधि दिने उपचार थिएन।

मानव बेसोफिल र मुसाको पेरिटोनियल म्यास्ट कोशिकासम्बन्धी 2001 को अध्ययन ले हिस्टामिनको निष्कासन प्रत्यक्ष मापन गर्‍यो। परीक्षण गरिएका अवस्थामा मेथिलिन ब्लूले मानव बेसोफिलबाट सामान्य अवस्थामा वा प्रतिरक्षा प्रक्रियाद्वारा उत्तेजित अवस्थामा हुने निष्कासन परिवर्तन गरेन। बेसोफिल सम्बन्धित प्रतिरक्षा कोशिका हुन्, तर तिनलाई तन्तुका म्यास्ट कोशिकाको सट्टामा मान्न मिल्दैन।

मुसाको RBL-2H3 कोशिका लाइन प्रयोग गरिएको अर्को प्रयोग ले सामान्य अवस्थामा वा L-आर्जिनिनद्वारा प्रेरित हिस्टामिन निष्कासनमा मेथिलिन ब्लूको कुनै प्रभाव भेटेन। कोशिका लाइन, छुट्याइएका कोशिका र जीवित सूक्ष्म रक्तनलीको प्रयोगात्मक मोडेलभित्रका म्यास्ट कोशिका वरपरका सङ्केत र प्रयोगात्मक सम्पर्कका हिसाबले फरक हुन्छन्। यी मोडेलमा प्रभाव नदेखिएको नतिजा वा कणिकाभित्रका पदार्थ निस्किएको नतिजा, कुनैले पनि मानिसका सबै प्रतिक्रियाको पूर्वानुमान गर्दैन। संयुक्त रूपमा हेर्दा, यी निष्कर्षहरूले यसलाई समग्र रूपमा “म्यास्ट कोशिका स्थिर बनाउने पदार्थ” भन्ने दाबीलाई उचित ठहर्‍याउन कठिन बनाउँछन्।

सुन्निने प्रतिक्रियाका सामान्य मापनहरू क्लिनिकल प्रश्नबाट अझ टाढा हुन्छन्। कुनै साइटोकाइन वा सङ्केत दिने प्रोटिनमा परिवर्तन आएको भरमा म्यास्ट कोशिकाका कणिकाभित्रका पदार्थ निस्कने प्रक्रिया घटेको स्थापित हुँदैन, जबसम्म त्यो प्रक्रिया नै मापन गरिएको छैन। मध्यस्थ पदार्थहरूको निष्कासन घटेको देखिए पनि घटना कम हुने वा दैनिक कामकाज राम्रो हुने पुष्टि गर्न अझै बिरामीसम्बन्धी प्रमाण चाहिन्छ। सुन्निने प्रतिक्रियाका सङ्केत र स्वास्थ्य नतिजा बीचको भिन्नता यहाँ पनि लागू हुन्छ।

अस्पतालको एउटा केसले फरक प्रश्नको उत्तर दिन्छ

2017 को फोक्सोको धमनीबाट अवरोधक थक्का निकाल्ने शल्यक्रियासम्बन्धी केस रिपोर्ट ले सम्भावित म्यास्ट कोशिका विकार भएका एक बिरामीमा शल्यक्रियापछि रक्तनली फैलिने खालको शक विकसित भएको वर्णन गर्छ। बिरामीलाई H1 र H2 प्रतिरोधक, स्टेरोइड र मेथिलिन ब्लू दिइयो, र रक्तसञ्चारसम्बन्धी अवस्था सुधार भयो।

यो क्लिनिकल अवलोकन हो, तर यसको नतिजा जटिल शल्यक्रियाको अवस्थामा रक्तसञ्चार पुनःस्थापित हुनु थियो। धेरै उपचार दिइएका थिए, तुलना समूह थिएन र निदान अनिश्चित थियो। यस रिपोर्टले मेथिलिन ब्लूको योगदानलाई अलग छुट्याउन, यसले मध्यस्थ पदार्थहरूको निष्कासन रोकेको देखाउन, वा बारम्बार प्रयोग गर्दा खानाप्रतिका दीर्घकालीन प्रतिक्रिया सुधारिन्छन् भन्ने स्थापित गर्न सक्दैन। कुनै घटनापछि उत्पन्न रक्तचापसम्बन्धी असर सुधार्नु र त्यो घटना रोक्नु उपचारका अलग उद्देश्य हुन्।

अवस्था र नतिजा-मापदण्डको तुलना

प्रस्तावित लाभ पुष्टि गर्न वास्तवमा के आवश्यक हुन्छ भनेर पहिचान गर्न यो तुलना प्रयोग गर्नुहोस्। तलका प्रमाणसम्बन्धी आवश्यकताहरू माथि वर्णन गरिएका निदान र प्रयोगात्मक भिन्नताहरूको मौलिक संश्लेषण हुन्, प्रमाणित निदान उपकरण होइनन्।

हिस्टामिनको विघटन MAO अवरोधन होइन

हिस्टामिनका दुई प्रमुख चयापचय मार्गमा डायमिन अक्सिडेज (DAO) र हिस्टामिन N-मिथाइलट्रान्सफरेज (HNMT) संलग्न हुन्छन्। यी मोनोअमिन अक्सिडेज A (MAO-A) भन्दा फरक इन्जाइम हुन्। आवरण चित्रले मध्यस्थ पदार्थहरूको निष्कासनलाई यी विघटन मार्गबाट अलग देखाउँछ; त्यसका इन्जाइम नामहरूले हिस्टामिनबाट बन्ने पदार्थ होइन, मार्गहरू चिनाउँछन्।

राम्से र सहकर्मीहरूले मेथिलिन ब्लूले MAO-A अवरुद्ध गर्ने देखाए, जुन सेरोटोनिन विषाक्ततासँग सम्बन्धित निष्कर्ष हो। MAO-A अवरुद्ध हुनु DAO वा HNMT को क्रियाशीलता बढेको प्रमाण होइन, र यसले हिस्टामिन छिटो हटेको देखाउँदैन। इन्जाइमका नाम मिल्दोजुल्दो हुँदैमा साझा उपचारात्मक प्रभाव स्थापित हुँदैन।

अनुसन्धानमा सजिलै छुट्न सक्ने अर्को भिन्नता पनि छ। 22 बिरामी र 22 नियन्त्रण सहभागी समावेश भएको 2020 को DAO परीक्षण अध्ययन मा इन्जाइमको क्रियाशीलता अनुमान गर्न प्रयोग गरिएको प्रयोगशालाको प्रतिक्रियाबाट रङ्गीन उत्पादनका रूपमा मेथिलिन ब्लू बनाइएको थियो। सहभागीहरूलाई मेथिलिन ब्लूको उपचार दिइएको थिएन। त्यसैले कुनै शोधपत्रमा दुवै शब्द भेटिँदैमा त्यो उपचारसम्बन्धी अनुसन्धान हो भन्ने हुँदैन।

लक्षणको परिवर्तनले किन संयन्त्र पुष्टि गर्न सक्दैन

यो प्रश्न उठाउन प्रेरित गर्ने फोरम छलफल मा मेथिलिन ब्लूपछि पाचन राम्रो भएको र पिसाब तुरुन्तै फेर्नुपर्ने अनुभूति कम भएको विवरण छन्। ती विवरणले व्यक्तिले महसुस गरेका परिवर्तन जनाउँछन्। तिनले हिस्टामिनको सान्द्रता मापन गर्दैनन्, MCAS स्थापित गर्दैनन् वा मूत्राशयको तन्तु हिस्टामिनप्रति प्रतिरोधी बनेको देखाउँदैनन्।

आहार, क्याफिन, शरीरमा पानीको मात्रा, औषधि र अन्य पदार्थसँगको सम्पर्क परिवर्तन हुँदा लक्षण पनि घटबढ हुन सक्छन्। अवलोकन सही भए पनि त्यसको प्रस्तावित व्याख्या सही नहुन सक्छ। पिसाब तुरुन्तै फेर्नुपर्ने अनुभूतिको पनि छुट्टै मूल्याङ्कन आवश्यक हुन्छ: मूत्राशयका लक्षण र पुष्टि भएको मूत्र संक्रमण फरक निष्कर्ष हुन्। लक्षणमा राहत मात्रले संक्रमण वा म्यास्ट कोशिकाको क्रियाशीलतामध्ये कुनैलाई पनि कारणका रूपमा पहिचान गर्न सक्दैन।

अतिसंवेदनशीलता अझै सान्दर्भिक छ

मेथिलिन ब्लू आफैँले अतिसंवेदनशीलता उत्पन्न गर्न सक्छ। नसाबाट दिइने PROVAYBLUE को औषधि सिफारिससम्बन्धी जानकारी ले एनाफिल्याक्सिसको वर्णन गर्छ र मेथिलिन ब्लू वर्गको उत्पादनप्रति गम्भीर अतिसंवेदनशीलता भएको अवस्थामा यसको प्रयोग निषेध गर्छ। यसले अन्तरक्रिया गर्ने औषधिसँग सेरोटोनिन सिन्ड्रोमको चेतावनी पनि दिन्छ र G6PD कमीमा प्रयोग निषेध गर्छ। यो लेबलले महत्त्वपूर्ण जोखिमहरू स्थापित गर्छ; यसले अध्ययन नभएको मुखबाट लिइने उत्पादनका हरेक जोखिमको परिमाण निर्धारण गर्दैन।

प्रमाणले चिकित्सकले सिफारिस गरेका एन्टिहिस्टामिन वा अन्य स्थापित उपचारको सट्टा मेथिलिन ब्लू प्रयोग गर्न उचित ठहर्‍याउँदैन। सास फेर्न कठिनाइ, घाँटी सुन्निनु वा ढल्नु भएमा रङ्गद्रव्यसँग प्रयोग गर्ने होइन, आपत्कालीन चिकित्सा सहायता लिनुपर्छ। योजनाबद्ध क्लिनिकल छलफलका लागि यी मेथिलिन ब्लूबारे सोध्नुपर्ने प्रश्नहरू प्रयोग गर्दै ठ्याक्कै गरिएको दाबी, उत्पादन, हालका औषधि र लक्षणको इतिहास लिएर जानुहोस्। व्यावहारिक प्रश्न भनेको प्रस्तावित उपचारले कुन निदान र नतिजालाई सम्बोधन गर्न खोजेको हो, र त्यस विशिष्ट प्रयोगका लागि प्रमाण छ कि छैन भन्ने हो।