मिथिलीन ब्लूचे शोषण आणि वितरण: प्रशासनमार्गांच्या अभ्यासांत काय मोजले जाते

तोंडावाटे दिल्यानंतर मिथिलीन ब्लू रक्ताभिसरणात पोहोचू शकते, आणि प्राण्यांवरील प्रयोगांत मेंदूसह विविध अवयवांमध्ये त्याचे वितरण दिसते. या निष्कर्षांवरून प्रत्येक संरचनेमुळे समान सांद्रता गाठली जाते किंवा अधिक वेगवान म्हणून जाहिरात केलेला मार्ग अधिक चांगला चिकित्सीय परिणाम देतो, असे सिद्ध होत नाही.

उपयुक्त प्रश्न नेमका असा आहे: कोणती संरचना, कोणत्या मार्गाने दिल्यावर, कोणत्या लोकसमूहात, कोणते मापन मिळाले? रक्तातील सांद्रता, मेंदूचे स्कॅन आणि त्वचेवरील निळा डाग हे वेगवेगळ्या प्रश्नांची उत्तरे देतात.

शोषण हा एका दीर्घ प्रक्रियेतील एक टप्पा आहे

शोषण म्हणजे प्रशासनाच्या ठिकाणाहून रक्ताभिसरणात होणारी हालचाल. शिरेतील इन्फ्युजन थेट रक्तप्रवाहात प्रवेश करते आणि हा टप्पा वगळते. वितरण म्हणजे त्यानंतर रक्त आणि ऊतींमध्ये होणारी हालचाल.

निरपेक्ष जैवउपलब्धतेमध्ये शिरेव्यतिरिक्त इतर मार्गाने दिलेल्या मात्रेनंतरच्या शरीरव्यापी संपर्काची तुलना शिरेतून दिलेल्या मात्रेनंतरच्या संपर्काशी केली जाते; त्यासाठी दिलेल्या वेगवेगळ्या प्रमाणांनुसार समायोजन केले जाते. अभ्यासांत सामान्यतः सांद्रता-काल वक्राखालील क्षेत्रफळ, म्हणजेच AUC, वापरले जाते. AUC मध्ये मोजलेली सांद्रता आणि कालावधी यांचा एकत्रित विचार होतो; ती केवळ सर्वाधिक सांद्रता किंवा एखाद्याला परिणाम जाणवण्याचा क्षण नसतो.

शोषलेल्या पदार्थाचे शरीरव्यापी रक्ताभिसरणात पोहोचण्यापूर्वी चयापचय होऊ शकते. त्यामुळे आतड्यातून बाहेर जाणाऱ्या पदार्थाचे प्रमाण आणि मोजलेल्या संयुगाची जैवउपलब्धता यांची टक्केवारी समान असणे आवश्यक नाही. शिन आणि सहकाऱ्यांच्या उंदरांवरील प्रयोगांत, तोंडावाटे दिल्यानंतर मोजलेली जैवउपलब्धता कमी असूनही लेखकांनी जठरांत्रीय शोषण जवळजवळ पूर्ण असल्याचा अंदाज वर्तवला आणि चयापचय हे त्यामागील स्पष्टीकरण मानले. हा उंदरांमधील निष्कर्ष आहे, मानवांसाठीच्या उत्पादनाला लागू करता येईल अशी टक्केवारी नाही.

प्रशासनमार्ग आणि नमुन्यांची तुलना

या तुलनेत थेट सांद्रतेची मोजमापे आणि जैविक प्रतिसाद वेगळे केले आहेत. अभ्यासातील प्रमाणे संशोधनाच्या परिस्थितीचे वर्णन करतात; ती परस्पर बदलून वापरता येणारी मात्रा किंवा वापराच्या सूचना नाहीत.

प्लाझ्मा आणि संपूर्ण रक्त यांना समतुल्य मानता येत नाही

संपूर्ण रक्तात प्लाझ्मा आणि रक्तपेशी असतात. पेशी वेगळ्या केल्यानंतर उरलेल्या द्रव भागाची तपासणी प्लाझ्मा मोजमापांत होते. एखादे संयुग पेशींमध्ये विभाजित होते तेव्हा नोंदवलेली सांद्रता प्रयोगशाळा कोणत्या भागाचे विश्लेषण करते यावर अवलंबून असते.

निश्चित रूपांतरण अविश्वसनीय का आहे, हे PROVAYBLUE ची औषध लिहून देण्यासंबंधीची माहिती स्पष्ट करते. एका चिकित्सीय IV अभ्यासात रक्तातील सांद्रतेचे प्लाझ्मातील सांद्रतेशी गुणोत्तर पाच मिनिटांनी 5.1 ± 2.8 होते आणि चार तासांनी ते 0.6 वर स्थिरावले. हे नाते कालांतराने बदलले.

त्याच लेबलमध्ये इन विट्रो प्लाझ्मा प्रथिनांशी सुमारे 94% बंधन नोंदवले आहे. हे प्रयोगशाळेतील परिस्थितीत प्रथिनांशी होणारे संलग्नन दर्शवते. याचा अर्थ 94% शोषले गेले नाही किंवा उरलेला एखादा निश्चित अंश मेंदूत प्रवेश केला, असा नाही. एकूण प्लाझ्मा सांद्रतेत प्रथिनांशी बांधलेले आणि न बांधलेले असे दोन्ही प्रकारचे संयुग समाविष्ट असते.

औषधांच्या परस्परसंवादाचा निष्कर्षही नमुन्यावर अवलंबून असू शकतो. तोंडावाटे दिलेल्या जलीय संरचनेच्या अभ्यासात क्लोरोक्विनमुळे प्लाझ्मातील मिथिलीन ब्लूची सांद्रता वाढली, पण संपूर्ण रक्तातील वाढली नाही. व्यावहारिक धडा असा की वेगवेगळ्या अभ्यासांतील सर्वाधिक टक्केवारी निवडण्याऐवजी निष्कर्ष उद्धृत करताना नमुन्याचा प्रकारही नमूद करावा.

मेंदूतील संपर्क म्हणजे मेंदूला लाभ होतो असे नाही

मिथिलीन ब्लू रक्त-मेंदू अडथळा ओलांडू शकते, हा पुरावा मध्यवर्ती मज्जासंस्थेवरील परिणामांचा अभ्यास करण्यास आधार देतो. मात्र एखाद्या व्यक्तीच्या मेंदूतील विशिष्ट भागात किती प्रमाण पोहोचते किंवा त्या संपर्कामुळे एखाद्या आजारात फायदा होतो का, हे त्यावरून ठरत नाही.

तोंडावाटे प्रशासनानंतरच्या कार्यात्मक जोडणीच्या चाचणीत 28 निरोगी प्रौढांचा समावेश होता आणि MRI वापरून मिथिलीन ब्लूची प्लासिबोशी तुलना केली गेली. त्यातील निरीक्षणे मेंदूची क्रियाशीलता आणि जोडणी यांबद्दल होती; मेंदूतील मिथिलीन ब्लूचे थेट रासायनिक मापन त्यात नव्हते.

निरोगी मानव आणि घुशींमधील एका स्वतंत्र IV अभ्यासात त्याच्या प्रायोगिक परिस्थितीत मेंदूतील रक्तप्रवाह आणि चयापचयाशी संबंधित मापनांमध्ये घट आढळली. मेंदूपर्यंत पोहोचल्याने त्याचा ऊर्जावापर आवश्यकच वाढतो, असे गृहीत धरण्याबाबत हे निष्कर्ष सावध करतात. या अभ्यासांत वेगवेगळे समूह, अभ्यासपद्धती आणि मापनाचे अंतिम निकष वापरल्यामुळे त्यातून तोंडावाटे आणि IV प्रशासनाची श्रेष्ठतेनुसार क्रमवारीही ठरवता येत नाही.

अपचयन, पुनःऑक्सिडीकरण आणि विभाजनाद्वारे पेशीत प्रवेश हा या विषयाचा वेगळ्या पातळीवरील पैलू आहे. संवर्धित पेशीत प्रवेश करणाऱ्या संयुगाने केवळ त्यामुळे चिकित्सीय परिणामकारकता सिद्ध केलेली नसते. विविध प्रतिमानांतील फरक मिथिलीन ब्लूवरील संशोधन कसे वाचावे यात स्पष्ट केला आहे.

जिभेखाली, नाकावाटे, श्वसनावाटे आणि त्वचेतून देण्यासंबंधीचे दावे

जिभेखाली देणे म्हणजे जिभेखालील ऊतींमधून शोषण होणे. द्रवाचा काही भाग गिळल्यास त्यात तोंडावाटे प्रशासनाचा घटकही समाविष्ट होतो. या लेखासाठी मिळालेल्या स्रोतांत मानवांमधील जिभेखालील जैवउपलब्धतेची विश्वासार्ह टक्केवारी किंवा गिळण्यापेक्षा सिद्ध झालेला फायदा आढळत नाही. जिभेखाली रंग लागल्यावरून श्लेष्मल त्वचेतून झालेले शोषण आणि गिळलेल्या पदार्थामुळे झालेला संपर्क वेगळा करता येत नाही.

नाकावाटे देणे हा स्वतंत्र प्रश्न आहे. वरील घुशींच्या अभ्यासात भूल दिलेल्या अवस्थेत नियंत्रित पद्धतीने नाकात थेंब दिले गेले. त्यातील वर्तनविषयक आणि ऊतींतील निष्कर्षांवरून नाकाच्या ऊतींमधून शोषला गेलेला अंश, नाकातून थेट मेंदूत पोहोचलेला अंश किंवा ग्राहकांसाठीच्या स्प्रेची कामगिरी सिद्ध होत नाही. अशा दाव्यांसाठी त्या प्रशासनमार्गाला विशिष्ट अशी सांद्रतेची मोजमापे आणि योग्य तुलनात्मक घटक आवश्यक आहेत.

नेब्युलायझरद्वारे श्वसनावाटे देताना उपकरणावर अवलंबून असलेली एरोसोल निर्मिती आणि श्वसनमार्गात साचणे हे अतिरिक्त घटक येतात. COVID नंतरच्या नेब्युलायझेशनवरील प्रायोगिक अहवाल फुफ्फुसांची कार्यक्षमता आणि ऑक्सिजन पुरवठ्याशी संबंधित परिणामांबद्दल आहे. असा अहवाल अस्तित्वात असल्याने तोंडावाटे किंवा IV संपर्काचे घरगुती नेब्युलायझरसाठी रूपांतरण मिळत नाही. ऑक्सिजन ह्युमिडिफायर हे आणखी वेगळे उपकरण आहे; तोंडावाटे प्रशासनाचे अभ्यास किंवा तो प्रायोगिक अहवाल, यांपैकी कोणताही त्याच्या जलपात्रात मिथिलीन ब्लू घालण्यास वैध आधार देत नाही. तोंडावाटे वापरण्यासाठीची किंवा प्रयोगशाळेतील द्रावणे श्वसनाच्या उपकरणांसाठी वापरू नका.

त्वचेतून देणे म्हणजे त्वचेतून शरीरव्यापी रक्ताभिसरणाच्या दिशेने वाहतूक होणे. याउलट, त्वचेवर लावण्याची संरचना मिथिलीन ब्लू त्वचेतच टिकवून ठेवू शकते. या दोन्ही गोष्टी स्वतंत्रपणे का मोजल्या पाहिजेत, हे डुकराच्या त्वचेवरील प्रयोग दाखवतो. त्याच्याशी संबंधित कर्करोगपेशींवरील प्रकाशजन्य विषारी परिणामांचे प्रयोगही मानवांमध्ये पॅच किंवा क्रीममुळे उपचारात्मक परिणाम होतो असे सिद्ध करत नाहीत.

अन्नाच्या परिणामांसाठी स्वतंत्र तुलना आवश्यक आहे

उपाशीपोटी केलेला अभ्यास त्या परिस्थितीत काय घडले हे दर्शवतो. उपाशीपोटी राहिल्याने शोषण सुधारते, हे तो सिद्ध करत नाही. अन्नाच्या परिणामाबद्दलच्या दाव्यासाठी समान संरचना आणि संपर्काची संबंधित मोजमापे वापरून जेवणानंतरच्या आणि उपाशीपोटीच्या स्थितींची तुलना आवश्यक आहे.

नोंदणीकृत LMTB अन्न-परिणाम अभ्यास हा एका संबंधित संरचनेबद्दल आहे, जी नोंदणीमध्ये मिथिलथायोनिनियम क्लोराइडपेक्षा वेगळी म्हणून दर्शवली आहे. त्या अभ्यासाचे वर्णन म्हणजे सामान्य मिथिलीन ब्लू द्रावणावर अन्नाच्या परिणामाचा निष्कर्ष नाही. येथे आढावा घेतलेला पुरावा जेवणामुळे शोषण कमी होते किंवा उपाशीपोटी राहिल्याने ते सुधारते, अशा सार्वत्रिक दाव्याला आधार देत नाही.

जाणवलेली परिणामाची सुरुवात, लघवीचा रंग आणि जिभेला लागलेला रंग हे सांद्रता-काल मोजमापांची जागा घेऊ शकत नाहीत. पदार्थ किती काळ टिकतो यासंबंधीचे प्रश्न मिथिलीन ब्लूचे अर्धायुष्य आणि कालावधी या विषयात येतात. चिकित्सीय प्रशासनमार्गाची निवड केवळ जैवउपलब्धतेवर नव्हे, तर वापराच्या संकेतावर आणि इंजेक्शनद्वारे देण्याच्या संरचनांसाठीच्या आवश्यकतांवर देखील अवलंबून असते.