Tuhinga
Ka whakapiki rānei te puru metilīni i te kaha, ka whakaiti rānei i te ngenge?

Kāore anō kia whakaūhia te puru metilīni hei maimoatanga pono mō te ngenge o ia rā, hei whakapiki kaha rānei mō te hunga hauora. Kāore ngā rapunga mō tēnei tuhinga i kite i ngā taunakitanga tangata whakatairite whakapono e whakaatu ana i te whakapaitanga mauroa o te ngenge, o ngā mahi noa o ia rā, o te whakaora rānei i muri i te korikori. E whakaatu ana ētahi whakamātau i ngā pānga koiora. He kitenga whāiti ake tēnā i te whakaatu e pai ake ana te āhua me te mahi a te tangata.
Ka tīmata te rangirua ki te kupu pūngao. I te taiwhanga, tērā pea e tohu ana ki te whakamahinga hāora, ki te whakaputanga ATP rānei, he rāpoi ngota e whakakaha ana i ngā tukanga pūtau. I te ao o ia rā, tērā pea e tohu ana ki te noho oho, te arotahi, te kimi hihiri, te hīkoi tawhiti ake, te whakaora rānei i muri i te whakapau kaha. Kāore tētahi hua i tētahi kāwai e whakautu aunoa i ngā pātai o ērā atu.
He aha tonu ngā mea i inea e ngā rangahau mitokōria?
Ka taea e te puru metilīni te tango me te tuku irahiko. Nā taua āhuatanga matū ka whai take ngā kairangahau ki te tūhura i ōna pānga ki te whakahā mitokōria. Ehara tēnā i te mea he painga ngā pikinga katoa o te whakahā.
I te whakamātau ate kiore a Visarius me ōna hoa i te tau 1997, i rangahaua e ngā kairangahau ngā mitokōria kua wehea, tae atu ki ngā tauira kua pāngia e te chloroacetaldehyde. I whakaoho te puru metilīni i te whakahā, engari i whakaiti hoki i ngā ōwehenga whakahaere whakahā i te pikinga o ngā kukū, ā, i pupuhi ngā mitokōria. I whakaahuatia e ngā kaituhi te wetenga o te hono i roto i te tukanga tāpiri pūtūtae mā te hāora. Ko te tikanga o tēnei wetenga, ka iti ake te here i waenga i te whakamahinga hāora me te whakaputanga ATP. Nō reira, ko te ine i te pikinga o te whakamahinga hāora, kāore e whakaū i te nui ake o te pūngao ka taea e te tangata te whakamahi.
I kitea e tētahi rangahau i te tau 2017 mō ngā mitokōria kua wehea mai i ngā manawa o ngā kiore mate huka me ngā kiore hauora te pikinga o te whakamahinga hāora i muri i te tāpiritanga hāngai o te puru metilīni ki te tauira. I whakawhirinaki tōna pānga ki te hauwai perōkīni ki te kora i tukuna: i piki te tukunga i te taha o te glutamate me te malate, engari i heke i te taha o te succinate. Me whai taua whakamārama here te kōrero i te taitara o te rangahau mō te hekenga o te ahotea hāora.
Kāore tētahi o ēnei whakamātau i rongoā i ngā tūao ngenge, i ine i te kaute ngenge o tētahi tūroro, i whakamātau rānei mēnā ka māmā ake ki tētahi te whakaoti i tētahi rā mahi. E whakaatu ana ēnei whakamātau i te take e hira ai te whakaritenga o te tauira whakamātau, te kukū, me te putanga i inea.
He ripanga taunakitanga e arotahi ana ki ngā putanga
Whakamahia tēnei ripanga hei tirotiro i te pūtake tūturu o tētahi kerēme. Ko te kupu “whakatairite” e whakaahua ana i te whakatauritetanga, engari mā te rōpū i rangahaua me te putanga e whakatau ko tēhea pātai ka taea te whakautu.
| Momo taunakitanga | Te rōpū i rangahaua me te whakatauritetanga | Te kitenga, te tirohanga tūturu rānei | He aha tāna e whakaū ai mō te kaha o te tangata |
|---|---|---|---|
| Tukanga mitokōria | Ngā mitokōria ate kiore kua wehea i raro i ngā āhuatanga taiwhanga kua tautuhia, 1997 | I piki te whakahā, me ngā taunakitanga o te wetenga o te hono me te pupuhi | He mahi koiora; kāore he whakamaurutanga o te ngenge i whakaaturia |
| Tukanga mitokōria | Ngā mitokōria kua wehea mai i ngā manawa kiore hauora me ngā manawa kiore mate huka, 2017 | I piki te whakamahinga hāora; i rerekē ngā ahunga o te panonitanga hauwai perōkīni i runga i ngā pūhui kora rerekē | He pānga e whakawhirinaki ana ki te horopaki, ehara i te taunakitanga o te manawaroa pai ake |
| Pūrongo whaiaro | He tangata e whakaahua ana i te mārama ake o te hinengaro, i te kaha ake rānei, kāore he whakatauritetanga matapō | He panonitanga i rangona i tētahi wā motuhake | He wheako e tika ana kia tuhia; kāore tonu i te mōhiotia te pūtake, te mauroa, me te urupare noa |
| Hua o tētahi mahi tangata i roto i te whakamātau whakatairite | 26 pakeke hauora; he whakamātau matapōrua, kua tohaina matapōkeretia, e whakataurite ana i te puru metilīni mā te waha ki te rongoā horihori, 2016 | Kāore he pānga pāhekoheko hira o te rongoā me te wā ki te wā urupare mataara; kāore te whakapaitanga mahara i roto i te rōpū i whiwhi maimoatanga i hua ai he pāhekoheko hira i waenga i ngā rōpū | Kāore he whakapaitanga mataara i whakaaturia; kāore he painga ki te kaha o ia rā i whakaūhia |
| Mātai mahi tinana tangata i roto i te whakamātau whakatairite | Tokowaru wāhine hauora; he raupapa wāhanga kua tohaina matapōkeretia, he whakamātau matapō-tahi o te puru metilīni mā te ia toto me te rongoā horihori, 2023 | I heke te rere toto ki te roro me te pākia hāora i whakatau tatatia; i kohia hoki ngā whakatauranga kaha i muri i te whāowhia | He pānga ki ngā mahi tinana tangata, engari kāore e whakaū ana i te whakamaurutanga mauroa o te ngenge mā te whakamahi ā-waha |
| Ngā putanga kararehe i roto i te whakamātau whakatairite | Ngā kiore e korikori ana kia pau rawa te kaha; he maimoatanga mā roto i te ihu i whakatauritea ki te rōpū korikori whakatairite, 2025 | I roa ake te wā i mua i te paunga o te kaha, ā, i pai ake ētahi putanga whanonga | He taunakitanga whai take mō te mahi kararehe; kāore he painga mō ngā kaipara tangata, mō te whakaora rānei, i whakaūhia |
Ka kōrerohia i konei ko ēhea rangahau ēnei me ō rātou hua; ka whakarōpū te whare pukapuka rangahau puru metilīni i ngā tuhinga whānui ake mā te rōpū i rangahaua me te momo rangahau.
E whakaatu ana rānei ngā rangahau roro tangata i te nui ake o te mataara?
He maha ngā wā e whakamahia ana te rangahau whakaahua roro i te tau 2016, i tohaina matapōkeretia ai te 26 pakeke hauora hei tautoko i ngā kerēme whānui mō te hinengaro. I muri i te tukunga kotahi mā te waha, i inea e ngā kairangahau ngā tohu whakaahua roro, te aro pūmau, me ngā mahi mahara wā-poto. Kāore te wā urupare mataara i whakaatu i tētahi pāhekoheko hira o te maimoatanga me te wā, ā, ko P = .43.
Ko te “whakapaitanga mahara 7%” e kōrerotia nuitia ana, he panonitanga i waenga i te wā i mua me te wā i muri i te maimoatanga, i roto tonu i te rōpū puru metilīni. Kāore te whakamātau pāhekoheko e hāngai ana, i tirotiro mēnā he rerekē te panonitanga i waenga i te rōpū maimoatanga me te rōpū rongoā horihori, i hira ā-tauanga, ā, ko P = .09. Kāore tēnā e whakaū ana kāore he pānga o te puru metilīni ki te hinengaro. Ko te tikanga, kaua tēnei hua e whakaatu hei painga 7% kua whakamāramatia i runga ake i te rongoā horihori, waihoki hei whakapaitanga 7% o te kaha.
I te whakamātau whakaahua tangata a Singh me ōna hoa i te tau 2023, i tae atu ngā wāhine hauora tokowaru ki tētahi wāhanga rongoā horihori me ētahi wāhanga puru metilīni mā te ia toto e rua, i te raupapa matapōkere. I heke te rere toto ki te roro me te pākia hāora o te roro i whakatau tatatia, he rerekē tēnei i tā ngā kairangahau i tūmanako ai i te tuatahi. I kohia hoki e te rangahau ngā whakatauranga whaiaro mō te kaha me te āhua o te ngākau i muri i te whāowhia. Ehara tēnei i te whakamātau mō te maimoatanga mauroa o te ngenge, mō te kai tāpiringa ā-waha o ia rā, mō te hoki rānei o ngā tūroro ngenge ki ā rātou mahi noa.
E tautoko ana ēnei rangahau i te tūhuratanga o ngā pānga ki te roro. Kāore e taea te whakakotahi i ā rātou inenga hei kerēme māmā e mea ana ka “whakapiki te puru metilīni i te pūngao o te roro.” Ka wehe te arotake whānui ake o ngā taunakitanga painga ki te tangata i ētahi atu pātai haumanu i ēnei whakamātau.
Te mahi korikori me te whakaora
He putanga hāngai ake tā te rangahau korikori kararehe i tā te whakamātau mitokōria kua wehea, engari e hira tonu ana te momo kararehe me te ara tuku. I te rangahau a Peng me ōna hoa i te tau 2025, i kaukau auau ngā kiore kia pau rawa te kaha, ā, i whiwhi rātou i te puru metilīni mā roto i te ihu i muri i ngā wāhanga whakangungu. I te rōpū i whiwhi maimoatanga, i roa ake te wā i mua i te paunga o te kaha, i pai ake hoki te mahi whanonga, i te taha o ngā panonitanga o ngā inenga wharanga roro.
Ehara tēnei i te rangahau whakangungu tangata, ā, kāore e ōrite te tuku mā roto i te ihu ki te whakamahi mā te waha. Kāore tēnei e whakaū i te pai ake o ngā wā whakataetae, i te pikinga kaha, i te iti ake o te mamae i te rā whai muri, i te tere ake rānei o te whakaora o te tangata. Ka ine tētahi whakamātau tangata whai hua i tētahi putanga mahi, whakaora rānei kua tautuhia i mua, ka whakataurite ki te rongoā horihori, ā, ka tuhi i ngā pānga kino. Ka āwhina pea ngā inenga mitokōria ki te whakamārama i tētahi hua, engari kāore e taea te whakakapi i taua hua.
He tirohanga te rongo i te kaha ake, ehara i te pūtake
Tērā pea he whakapaitanga tūturu tā te tangata e whakaahua ana ina pai ake tōna āhua i muri i te kai i tētahi mea. Ko te mea kāore i te mōhiotia, he aha te pūtake, ā, kia pēhea te roa e mau ai. Ka tūpono tahi pea te moe, te kawheīni, ngā wā kai, te panonitanga o te nui o te mahi, ngā tūmanako, me te rerekētanga noa o ngā tohumate ki te kai i tētahi matū hou. He iti hoki ngā kōrero mō te wheako o te hunga katoa i whakamātau i taua mea ka puta i tētahi pūrongo i kōwhiria nā te mea he pai rawa atu i te tikanga.
Hei tauira, ka nui ake ngā mōhiohio o te kōrero “I oti i ahau ngā mahi pepa mō ngā hāora e rua” ina hono ki ngā kōrero mō te moe i te pō o mua, ngā whakatā, ētahi atu matū, me te āhua o te mahi a taua tangata i muri mai i taua rā. He putanga rerekē te rongo i te whakaohooho i te wā e kino ake ana te moe, i te iti ake o te ngenge puta noa i tētahi wiki. Kāore tētahi o aua wheako, ko ia anake, e tautuhi i tētahi tukanga mitokōria.
Me aromatawai motuhake te ngenge mau tonu me te ME/CFS
Me aromatawai te pūtake o te ngenge mau tonu, kino haere rānei kāore e taea te whakamārama, kaua e whakapae noa me whakaoho ngā mitokōria. Ka whakawhirinaki te pātai haumanu e hāngai ana ki te tauira o ngā tohumate, te hītori hauora, te moe, me ngā rongoā.
He rerekē hoki te ME/CFS i te ngenge noa. Ko te māuiui i muri i te whakapau kaha, ko te kino haere o te mate i muri i ngā mahi, ā, he maha ngā wā ka tōmuri te putanga. E whakaahua ana te CDC i tētahi takaroa noa o te 12 ki te 48 hāora, ā, ka mau pea ngā tohumate mō ngā rā, ngā wiki rānei. Kāore tētahi hāora pai e whakaū i te whakapaitanga mēnā ka kino ake ngā rā whai muri. Ka kōrero te arotake taunakitanga mō te ME/CFS me te māuiui i muri i te whakapau kaha mō ngā kerēme e hāngai pū ana ki te mate me ngā ara tuhi i ngā tohumate tōmuri, me te kore e whakamātau i ngā pae mutunga o te kaha ki te mahi.
He mōrea nui anō tō te puru metilīni. E pā ana ngā mōhiohio whakahau rongoā o Amerika mō te PROVAYBLUE mā te ia toto ki te methemoglobinemia kua hua ake, ehara i te mea tuku iho. E whakatūpato ana mō te mate serotonin taumaha ina whakamahia me ngā rongoā e pā ana ki te serotonin me ngā opioid, ā, e rāhuitia ana te whakamahi ina he hapa G6PD, nā te mōrea o te kore toto whero nā te pakarutanga o ngā pūtau toto whero. Kāore aua mōhiohio e whakaū i tētahi hōtaka ā-waha mō te oranga. Arotakea te aratohu haumaru me ngā āhuatanga e kore ai e tika te whakamahi i te puru metilīni, me te hua tūturu me te rārangi rongoā kei te wātea; kaua e whakamutu i ngā rongoā kua whakahaua kia taea ai te whakamahi i tēnei.