Tuhinga
Te kikorangi metilīni mō te mate roro nā te ifosfamide: ngā mea e whakaaturia ana e ngā pūrongo kēhi, me ngā mea kāore e whakaaturia
He rongoā whakaarakiraki matua te ifosfamide i te maimoatanga mate pukupuku, e whakamahia ana mō te sarcoma, te lymphoma, te mate pukupuku waha kōpū, te mate pukupuku pūkahukahu, me ētahi atu. Ki tētahi wāhanga iti o ngā tūroro, ka puta tētahi āhuatanga whakamataku: i ngā hāora, i ngā rā rānei i muri i te tīmatanga o te whāowhia, ka pōraruraru, ka māharahara, ka hiamoe te tūroro, ā, i ētahi wā ka tino rangirua tōna hinengaro, ka kore rānei e urupare. Ko te tikanga, kāore ngā matawai e whakaatu i tētahi raru. Kātahi, i te nuinga o ngā kēhi, ka memeha ngā tohu i roto i ētahi rā i muri i te whakamutu i te rongoā. Ko te ingoa a ngā mātanga mate pukupuku mō tēnei ko te mate roro nā te ifosfamide. Nā te kore e taea te matapae, kei te kōrerohia tonutia i ngā wāhanga hōhipera i ēnei rā tētahi pūrongo nō ngā tau 1990 mō te whakahokinga whakamuri o taua mate mā tētahi waikano kikorangi.
He whāiti te pātai e whakautua ana e tēnei tuhinga. Ka rongoā, ka ārai rānei te kikorangi metilīni i taua mate roro, ā, he pēhea te pakari o ngā taunakitanga? Ko te whakautu poto, he mīharo ngā kōrero whakaora ohotata, engari he ngoikore ngā taunakitanga, ā, he ngoikore ake anō ngā kōrero mō te ārai. He mea nui taua wehewehenga, nā te mea he whakatau hōhipera tēnei i raro i te pēhanga, ehara i te whakatau mō tētahi tāpiringa kai ki te kāinga.
Te āhua o te mate roro
Ko te tikanga ka tīmata ngā tohu i te wā o te whāowhia ifosfamide, i muri tata iho rānei: te kore mōhio ki te wāhi me te wā, te kōritorito, te kite, te rongo rānei i ngā mea kāore i reira, te tino hiamoe, ā, i ētahi wā, te hukihuki, te kōma rānei. He maha ngā wā ka kitea i te EEG te pōturi haere whānui o ngā mahi hiko o te roro. Ka piki te tūraru i ngā horopeta nui ake, te whāowhia tere, te ngoikore o ngā mahi tākihi, te iti o te albumin, te mate roro o mua, me ngā rongoā whakarata e whakamahia ngātahitia ana. Ka mutu te nuinga o ngā pānga mā te tiaki tautoko anake i roto i te kotahi ki te toru rā, ahakoa ka puta ngā kēhi taumaha, roa rānei. Ka taea hoki e te hoatutanga anō o te ifosfamide te whakaoho i tētahi pānga hou.
Me mārama koe ki taua whanaketanga māori o te mate i mua i te pānui i tētahi pūrongo mō te kikorangi metilīni. Ki te hoatu tētahi rongoā i te rā tuarua o te pōraruraru, ā, ka ora te tūroro i te rā tuatoru, tērā pea kāore rawa taua rongoā i whai pānga. Me paunatia ia whakapae kei raro iho nei ki te āhei o te tūroro ki te ora māori ake.
Te takenga mai o te whakaaro mō te kikorangi metilīni
I te tau 1994, i pūrongo tētahi rōpū nō Bern i ngā kitenga mimi o ngā tūroro ifosfamide e rite ana ki tētahi mate tuku iho onge o te whakawhiti irahiko i ngā mitokōria, me te nui rawa o te waikawa glutaric me te sarcosine. I whakaahua hoki rātou i te hokinga whakamuri tere o te mate roro i muri i te kikorangi metilīni, i tētahi pūrongo poto i Lancet. I whakatakoto te arotake whai muri mō ngā tukanga ehara i te tukanga kotahi, engari e toru e mahi ngātahi ana.
Tuatahi, ka wāwāhia te ifosfamide i te ate kia puta ai he nui o te chloroethylamine. Ka hono tēnei ki te cysteine hei hanga i tētahi pūhui porohita whai whanariki, ko te thialysine ketimine te ingoa. Ka aukati taua pūhui i ngā flavoprotein o te mekameka hā o ngā mitokōria, ka ārai i te hāoratanga noa o te NADH. Hei kaiwhiwhi irahiko kē, ka taea e te kikorangi metilīni te whakakapi i te hipanga kua āraia. I ahu mai tēnei whakamārama i tōna whakamahinga o mua mō ētahi momo glutaric aciduria.
Tuarua, nā te mekameka hāora-whakaiti kua āraia me te kawenga aldehyde nui rawa mai i te pākia o te ifosfamide, ka heke te ōwehenga NAD ki te NADH. Ka whakararu tēnei i te whakawātea aldehyde me te hanga kūhuka. Ka hāora anō te kikorangi metilīni i te NADH kia huri ki te NAD, ka whakahoki mai i tētahi wāhanga o taua taurite. Ko taua āhua kawe irahiko i ngā tauhohenga hāora-whakaiti te tūāpapa o te nuinga o ōna pānga pūtau kē e whakaarohia ana. He mea pai kia mārama motuhake ki te mātāpono whānui o te kawe irahiko a te kikorangi metilīni, kaua e herea ki tēnei whakamahinga haumanu motuhake.
Tuatoru, ka aukati te kikorangi metilīni i ngā whākōkī amine oxidase. Ki te kore e aukatia, ka huri ēnei i te chloroethylamine hei chloroacetaldehyde, he hua pākia e paitini tika ana ki te pūnaha io me ngā tākihi, e kitea ana e noho herekore ana i te wē toto o ngā tūroro ifosfamide. Mā te iti ake o te chloroacetaldehyde ka iti ake te wharanga ka whai mai, tae atu ki te iti ake o te whakararu i te hāoratanga waikawa ngako kua whakaaturia i ngā mitokōria kua wehea.
He whai take te tukanga nei, ā, he tino taipitopito kē. Ehara te whai take i te whakatūturu, engari e whakamārama ana he aha i aro nui ai ngā mātanga mate pukupuku ki ngā kēhi tōmua.
Ngā pūrongo whakaora ohotata: he tere, engari kāore he rōpū whakataurite
Ko te kēhi e tino whakahuahia ana, he pūrongo nō te tau 1995 mō tētahi wahine 68 tau te pakeke, he mate pukupuku waha kōpū tōna. I pōraruraru, i māharahara ia i muri i te whiwhi ifosfamide 5 g mō ia mita pūrua i roto i te 24 hāora. Kāore tana CT i whakaatu i tētahi raru, ā, i whakaatu tana EEG i te pōturi haere whānui. I hoatu ki a ia te 50 mg kikorangi metilīni mā te iaia i roto i te rima meneti, ā, i whakaahuatia ia kua oho, kua mārama hoki āna kōrero i roto i te tekau meneti. He tino tere ake te tekau meneti i te whanaketanga māori o te mate; nā reira i whai mana nui ai tēnei kēhi kotahi.
Kāore i pēnā te mīharo o ngā raupapa kēhi o muri mai. I tētahi raupapa whakamuri o ngā tūroro ifosfamide 52, i pā te mate roro taumata 2, taumaha ake rānei, ki te 12. Tokowaru o rātou i whiwhi kikorangi metilīni 50 mg mā te iaia, e ono ngā wā ia rā. Tokowhā i tino ora i roto i te 24 hāora, tae atu ki tētahi kēhi taumaha i ora i roto i te āhua kotahi hāora; e rua anō i ora i mua i te 48 hāora, ā, e rua i mua i te 72 hāora. Engari i ora hoki ngā tūroro tokowhā katoa kāore i whiwhi i taua rongoā i roto i te 48 hāora, pēnei i tā ngā kaituhi ake i pūrongo ai. I tētahi raupapa kēhi tamariki 15, kotahi anake o ngā tamariki tokorima i rongoātia i kitea he painga. E rua ngā kēhi pakeke i whakaputaina i te tau 2018, ā, i rongoātia ki te 50 mg ia whā hāora, kātahi anō ka tīmata te pai haere i muri i te 12 ki te 16 hāora. I hoki rāua ki tō rāua āhua o mua i muri i te rua ki te toru rā, kāore e taea te wehe atu i ngā wā whakaora mā te tiaki tautoko.
I tatau tētahi arotake tuhinga nō te tau 2020 i ngā tūroro 38 kua whakaputaina ō rātou kēhi, i rongoātia ki te kikorangi metilīni. Tata ki te toru hauwhā i whakaahuatia he pai te urupare. He whakatau manawa taua tatauranga, kia maumahara rā anō koe ka tuhia ngā whakaoranga tere, engari he maha ngā whakaoranga pōturi kāore e tuhia. Nā te rītaha whakaputa ka pai ake te āhua o ngā kohinga pūrongo kēhi i te āhua tūturu.
Ripanga taunakitanga: me wehe ngā momo hoahoa
Ko te ripanga kei raro nei te pūtake o tēnei arotake. He tohu noa iho tā ngā pūrongo kēhi; he whakaahua noa iho tā ngā raupapa kāore he rōpū whakataurite; ā, mō tēnei pātai, kāore he whakamātautau matapōkere mō te whai hua.
| Taumata taunakitanga | Rangahau | Hoahoa me ngā tūroro | Hōtaka kikorangi metilīni | Ngā hua |
|---|---|---|---|---|
| Pūrongo kēhi | Kupfer et al., Lancet 1994 | Te kēhi maimoatanga tuatahi me tētahi kēhi ārai; he kitenga matū koiora e rite ana ki te tauira glutaric aciduria | Maimoatanga 50 mg IV; ārai mā te waha | I pūrongotia te hokinga whakamuri tere; kāore i hoki mai te mate ki te tūroro tuarua i te hoatutanga anō |
| Pūrongo kēhi | Zulian et al., N Engl J Med 1995 | He wahine 68 tau, he mate pukupuku waha kōpū, he pōraruraru i muri i te ifosfamide 5 g/m2 i roto i te 24 h | 50 mg IV i roto i te 5 min, he wairewa 1 ōrau | Kua oho, kua mārama ngā kōrero i roto i te 10 min |
| Raupapa kēhi, he rangahau whakamuri me te whakataurite ki te hunga kāore i rongoātia | Pelgrims et al., Br J Cancer 2000 | 52 tūroro ifosfamide; 12 he mate roro taumata 2, taumaha ake rānei; 8 i rongoātia, 4 kāore | Maimoatanga 50 mg IV e ono ngā wā ia rā; ārai 50 mg e whā ngā wā ia rā ki ngā tūroro 3 | Te hunga i rongoātia: 4 o te 8 i ora i roto i te 24 h, i ora katoa i roto i te 72 h. Te hunga kāore i rongoātia: i ora te 4 katoa i roto i te 48 h |
| Raupapa kēhi | Turner et al., Clin Oncol 2003 | 4 kēhi whakapeka, 2 i whiwhi maimoatanga ārai i muri mai | I te nuinga o te wā, 50 mg mā te waha e toru ngā wā ia rā | I pūrongotia te tino pai haere i roto i te 24 h; he māmā ake te mate i te hoatutanga anō me te maimoatanga ārai |
| Raupapa kēhi tamariki | Dufour et al., Arch Pediatr 2006 | 15 kēhi mate roro tamariki | Maimoatanga 50 mg IV ia 4 h; ārai ia 6 h | I whakaarotia he painga ki te 1 o te 5 i rongoātia; kāore i hoki mai te mate i ngā kēhi ārai 2 o te 2 |
| Rangahau nekeneke rongoā, kāore he rōpū whakataurite mō te whai hua | Aeschlimann et al., Drug Metab Dispos 1998 | 9 tūroro mate pukupuku pūkahukahu e whiwhi ana i te ifosfamide, mesna, etoposide | 50 mg mā te waha e toru ngā wā ia rā, mai i te ahiahi i mua i te hahauora | I taea te kawe; kāore he panoni nui o te whakahohe ifosfamide; i kīia he whakamarumaru pūnaha io, engari kāore he rōpū whakataurite |
| Rangahau whakamuri, e arotahi ana ki te ārai | Sweiss et al., Drug Safety 2008 | 19 tūroro ifosfamide horopeta nui; 8 he mate roro; 5 i whiwhi anō me te maimoatanga ārai | Kikorangi metilīni hei ārai, he rerekē ngā hōtaka | I pā anō te mate roro ki te 5 katoa i whiwhi anō me te maimoatanga ārai |
| Whakataurite whakamuri o ngā huringa maimoatanga | Richards et al., J Oncol Pharm Pract 2011 | 166 huringa, e whakataurite ana i te kikorangi metilīni, thiamine, albumin rānei hei ārai ki te kore maimoatanga ārai | Ngā maimoatanga ārai rerekē | He mate roro i te 21.1 ōrau o ngā huringa whai ārai, ki te 8.4 ōrau kāore he ārai; tērā pea nā te take i kōwhiria ai te maimoatanga i whakararu te whakataurite |
| Raupapa whakamuri | Te raupapa tamariki me ngā rangatahi pakeke o MD Anderson, 2025 | 24 tūroro mate roro; 20 i whiwhi kikorangi metilīni | Ko te nuinga, 50 mg IV ia 6 h, he tauwaenga 5 horopeta | 19 o te 20 i ora i roto i te 24 ki te 120 h, kāore he whakataurite ki te hunga kāore i rongoātia; i hoki mai te mate ki te 3 o te 5 i whiwhi anō me te maimoatanga ārai |
Pānuihia iho te tīwae hua, ā, he ōrite te tauira: he kōrero takitahi mīharo i te tīmatanga, kātahi ka pōturi haere, ka rerekē haere ngā hua i te nui haere o ngā tauira me te putanga mai o ngā whakataurite. Koinei te tohu o tētahi maimoatanga he iti noa tōna pānga tūturu, mēnā he pānga tōna.
Kāore ngā taunakitanga ārai e pakari
Me whai whakatau motuhake te whakapae ārai, nā te mea ka whakaaweawe i te tuku rongoā tūturu. I muri i te wheako tōmua o Bern, i whakamahia te ifosfamide mā te waha me te 50 mg e toru ngā wā ia rā, ā, kāore i kitea he paitini ki te pūnaha io, i whakamātau ētahi pokapū i te kikorangi metilīni hei ārai i te hoatutanga anō. He marara ngā hua. I pāngia ētahi tūroro i whiwhi anō e te mate māmā ake, kāore rānei i pāngia; i ētahi atu raupapa, i pā tonu te mate roro ki te katoa i whiwhi anō me te maimoatanga ārai. I kitea hoki i tētahi whakataurite whakamuri he nui ake te mate roro i ngā huringa whai ārai i ērā kāore he ārai, ā, tata tonu te tino mōhio nā te kōwhiringa o ngā tūroro tūraru tino nui mō te ārai.
Kua aro ngā kaituhi aratohu ki tēnei. I whakatau te aratohu ngātahi mō te paitini ki te pūnaha io a ngā rōpū Pākehā o te mātai mate pukupuku me te mātai pūnaha io, kāore he whakamātautau whai rōpū whakataurite, ā, kāore e taea te tūtohu i te kikorangi metilīni hei ārai, hei maimoatanga rānei i runga i ngā taunakitanga o nāianei. He ngāwari ake te tū a ngā mōhiohio tuku rongoā me ētahi kawa whakahaere, e kī ana ka taea te whakaaro mō te mate roro āhua taumaha, tino taumaha rānei. He ōrite ngā raraunga e whakaahuatia ana e ēnei tū e rua; ko te rerekētanga anake ko te nui o te mana ka hoatu ki ngā kōrero takitahi ina kāore he kōwhiringa pai ake.
Te horopaki mātanga me mōhio e te tangata ehara i te mātanga mate pukupuku
E toru ngā take mahi e whakatakoto ana i te horopaki mō ia whakatau i te taha o te moenga tūroro. Tuatahi, kāore tēnei whakamahinga o te kikorangi metilīni i te whakaaetanga whaimana mō te rongoā. Ka hoatu mā te iaia ki te hōhipera, ko te tikanga he 50 mg ia whā ki te waru hāora kia mutu rā anō ngā tohu. Ehara i te rongoā mā te kāinga, ā, ehara tēnei tuhinga i te aratohu horopeta.
Tuarua, he aukati monoamine oxidase A te kikorangi metilīni, ā, he whakatūpato kei roto i tētahi pouaka mō te mate serotonin ina whakamahia ngātahitia ki ngā rongoā pōuritanga e pā ana ki te serotonin me ētahi opioid. Kua pūrongotia hoki te mate serotonin i te wā tonu o te maimoatanga mō te mate roro nā te ifosfamide. Kāore hoki e whakaaetia mō te tangata he hapa glucose-6-phosphate dehydrogenase tōna, nā te tūraru pakarutanga o ngā pūtau toto whero. Me whakauru te āhua haumaru me ngā pāhekoheko me te pātai whānui ake mō te haumaru o te whakamahi kikorangi metilīni ki tētahi tūroro ki te whakatau i mua i te whakatuwheratanga o tētahi ipu rongoā kikorangi.
Tuatoru, ko te whakamutu i te ifosfamide, te tuku wai, te whakatika i ngā kawehiko me ngā rongoā e whakamahia ngātahitia ana, me te whakakore i ētahi atu take mō te pōraruraru, ka noho tonu hei tūāpapa. Ina whakamahia te kikorangi metilīni, ka tāpirihia ki taua tūāpapa, ehara i te whakakapi mōna. He āwhina te ako me pēhea te pānui i tētahi rangahau kikorangi metilīni: pātaihia mēnā he rōpū whakataurite tō te pūrongo, i pēhea te whakarōpū i te taumaha o te mate roro, he aha atu i panoni i taua wā tonu, ā, mēnā he rerekē te wā whakaora i te whanaketanga māori e mōhiotia ana, arā, te kotahi ki te toru rā.
Te whakatau matua
E ahu ana te whakamahinga o te kikorangi metilīni mō te mate roro nā te ifosfamide i tētahi tukanga mitokōria whai tikanga, i ētahi kōrero takitahi mō te whakaora ohotata tere, tino mīharo hoki, me tētahi kohinga nui ake o ngā raupapa e ora ai ngā tūroro i rongoātia me ērā kāore i rongoātia i ngā wā e rite ana. Hei maimoatanga whakaora ohotata mō te mate roro taumaha, roa rānei, e whakaarohia ana e ētahi mātanga mate pukupuku he kōwhiringa whaitake nā te kore o ētahi atu kōwhiringa. Hei ārai auau, kāore ngā taunakitanga e tautoko ana. Ko te tangata ka tūtaki ki tēnei pātai, ahakoa he tūroro, he kaitiaki, he kaimahi haumanu rānei, me whakaarohia hei whakatau mā te mātanga mō te tūroro noho hōhipera, mō ia kēhi takitahi. Me pānui hoki ngā whakaoranga tere hei whakapae hei whakamātau, kaua hei taunakitanga whakatūturu.