Te kikorangi metilīni me te āheinga hinengaro i muri i te pokanga: ngā whakamātautau ki te tangata me ngā tukanga i roto i ngā kararehe

I ētahi wā, ka puta mai ngā pakeke kaumātua i tētahi pokanga nui, kua heke te mārama o ō rātou whakaaro i tō mua. Ka kite ngā whānau i tēnei. Ka ine ngā mātanga haumanu i tēnei. Ko te pātai, mēnā ka tiakina te roro e te kikorangi metilīni ina hoatu i te takiwā o te whakarehu. E rua ngā momo taunakitanga e pā ana ki taua pātai, ā, he rerekē ngā wāhanga ka whakautua e ia momo. Ka pūrongo tētahi whakamātautau ki te tangata i te wā e karapoti ana i te pokanga i ngā mea i pā ki ngā tūroro. Ka whakatakoto tētahi tauira kiore kaumātua i te āhua pea o te mahi tiaki i roto i ngā pūtau io. Kāore tētahi e tū hei whakakapi mō tētahi.

Ko te mahi tuatahi, ko te wehe i ngā putanga e rua e rangiruatia tahitia ana i te nuinga o te wā.

He ariā rerekē te rangirua ohorere me te hekenga o te āheinga hinengaro kua inea

Ko te rangirua ohorere i muri i te pokanga he raruraru whakapeka, he raruraru tāupe hoki o te aro me te mōhio ki ngā mea e karapoti ana i te tangata. Ka mārama te hinengaro o te tūroro i tētahi hāora, ka rangirua i te hāora e whai ake nei. Ka kitea tēnei i ngā hōhipera mā ngā taputapu aromatawai i te taha o te moenga, pērā i te 3D-CAM. I te nuinga o te wā ka whakamahia neke atu i te kotahi wā i te rā, nā te mea ka kore pea e kitea i te tirohanga kotahi.

He mea kē te ngoikoretanga o te āheinga hinengaro i muri i te pokanga. He hekenga kua inea i ngā whakamātautau ōkawa, ina whakatauritea ki ngā inenga taketake o taua tūroro i mua i te pokanga. Ka kapi i aua whakamātautau te pūmahara, te aro, me ngā mahi whakahaere o te hinengaro. Ka whakamātauria ēnei i muri i ngā rā, i ngā wiki rānei. Ka pā pea tētahi o ēnei putanga ki te tūroro, engari kāore tētahi atu e pā.

He mea nui tēnei wehenga nā te mea ka inea ngā putanga e rua mā ngā taputapu rerekē, i ngā wā rerekē, e ngā kaiaromatawai rerekē. Ina pūrongotia ēnei e rua i tētahi whakamātautau, pānuitia hei whakapae motuhake e rua. Kei te āhua o te pānui rangahau mō te kikorangi metilīni ngā whakamārama mō tēnei tikanga pānui i ngā tuhinga whakamātautau.

Ngā mahi o te whakamātautau ki te tangata

Ko te taunakitanga matua ki te tangata i ahu mai i tētahi whakamātautau matapōkere i te Hōhipera o Huashan, kāore i huna i te maimoatanga, i whakaputaina i te Journal of Clinical Anesthesia i te tau 2021. I whakaurua ngā tūroro 248, e 60 ki te 80 tau te pakeke, e whai pokanga nui ana kua whakaritea i mua, ehara i te pokanga manawa, ā, i aukatia hoki ngā pokanga pūnaha io. I uru atu ngā pokanga pouaka, wheua, pūnaha mimi, me ngā pokanga nui o te puku. I whiwhi te haurua i te kikorangi metilīni 2 mg/kg mā te ia toto, i waimehatia kia 50 mL, ā, i whāngaihia i roto i te 60 meneti i muri tonu i te tīmatanga o te whakarehu. I whiwhi te haurua i te wairewa tote 50 mL i runga i taua hōtaka anō.

Ko te rangirua ohorere te putanga matua. I tirotiro ngā kaiaromatawai mā te 3D-CAM kia rua ngā wā i ia rā, kia kaua e iti iho i te ono hāora te tawhiti o aua tirohanga, i ngā rā 1 ki te 5 i muri i te pokanga, tae noa rānei ki te tukunga i te hōhipera. I aromatawaia ngā āhuatanga o ngā kitenga pai mā te Memorial Delirium Assessment Scale. I tuhia motuhaketia te rangirua i te rūma whakaora hei rangirua ohorere i te oho ake i te whakarehu. Ko te āheinga hinengaro te putanga tuarua: i whakahaerehia tētahi huinga whakamātautau ōkawa i te rā i mua i te pokanga, ā, i whakahaerehia anō i te takiwā o te rā 7 i muri i te pokanga. I tautuhia te hekenga hei kino haere nui ake i te kotahi ine-wehenga paerewa i roto i ngā whakamātautau e rua, neke atu rānei. He hekenga wawe tērā, e kīia ana ināianei i te nuinga o te wā ko te whakaroa o te whakaora āheinga hinengaro. I te toru marama, i whakamahia e ngā kairangahau tētahi tirohanga mā te waea, arā, te TICS-m, engari kāore he inenga taketake TICS-m i mua i te pokanga hei whakataurite.

I pai ake ngā hua wawe mō te kikorangi metilīni. I pā te rangirua ohorere ki te 9 o ngā tūroro kikorangi metilīni 124 (7.3 ōrau), ki te 30 o ngā tūroro rōpū whakataurite 124 (24.2 ōrau). Ko te ōwehenga tūponotanga kua whakatikaina he 0.24, me tētahi awhe whakapono 95 ōrau mai i te 0.11 ki te 0.53. I pā te hekenga wawe o te āheinga hinengaro ki te 20 o te 124 (16.1 ōrau), ki te 49 o te 122 (40.2 ōrau). He ōrite te pānga o te rangirua ohorere i te oho ake i te whakarehu i te rūma whakaora i waenga i ngā rōpū, tata ki te 18 me te 23 ōrau. I te toru marama, he tata tonu te ōrite o ngā kaute mā te waea (ko ngā tau waenga he 34.5 me te 34.0), kāore hoki he rerekētanga whai hiranga ā-tauanga.

Me whai tonu ngā herenga i te taha o aua tau. I āta kīia kāore i huna i te maimoatanga i tēnei whakamātautau. I mōhio ngā mātanga whakarehu ki te tohanga maimoatanga, ā, ka huri te mimi hei kikorangi-kākāriki mō te toru ki te rima rā nā te kikorangi metilīni. Mā tēnei ka mōhio pea ngā tūroro me ngā kaiaromatawai ki te rōpū. Kotahi noa te pokapū i whakahaere i te whakamātautau. Kotahi wiki pea te roa o te aroturuki i te āheinga hinengaro me ngā whakamātautau taketake e tika ana; kāore e taea e te tirohanga mā te waea i te toru marama te whakaatu i te panonitanga mai i te inenga taketake, nā te mea kāore he kaute taketake mā te waea. He ōrite ngā takahanga i tuhia ki ngā ripanga, pērā i te whakapairuaki, te ruaki, me te whanoke, i waenga i ngā rōpū. Kāore hoki i pūrongotia he mate serotonin, he anemia nā te wāwāhitanga o ngā pūtau toto whero whai hiranga haumanu rānei ki tētahi tūroro. He nui ake te kirikā i te rōpū kikorangi metilīni (16 o te 124, ki te 3 o te 124). I kitea te mahi ate rerekē i ngā rōpū e rua, ā, i hāngai ēnei ki ngā kēhi i tangohia ai tētahi wāhanga o te ate.

Te tāpiritanga o te tauira kiore kaumātua

Ka ui tētahi rangahau motuhake ki ngā kiore 18 marama te pakeke i tētahi pātai mō te tukanga mahi, ehara i te pātai haumanu. I wehea ngā kiore tāne C57BL/6J e whā tekau mā rima ki ngā rōpū e toru, tekau mā rima ki ia rōpū: ko te hāora anake; ko te sevoflurane 3 ōrau mō te rua hāora; ko taua pānga sevoflurane anō, engari i werohia kotahitia te kikorangi metilīni 5 mg/kg ki te kōhao peritoneal i te rua hāora i mua atu. I whakamātauria te ako me te pūmahara mā te ara pōraruraru wai a Morris, ā, i tirohia te kiko hippocampus mō te āhua o ngā mitokōria me ngā pūmua e whakahaere ana i te wehenga o ngā mitokōria.

I whakapiki te sevoflurane i te whākōkī wāwāhi pūmua SENP3, i tango i tētahi pūmua whakarerekē iti (SUMO2/3) i te kaiwhakahaere wehenga Drp1, i wāwāhi i ngā mitokōria kia maha ngā kongakonga, ā, i kino ake te whakatutuki i te ara pōraruraru. I whakahokia whakamuri e te maimoatanga kikorangi metilīni i mua i te whakarehu ia hononga o taua mekameka: he iti ake te tangohanga o te SUMO i te Drp1, he iti ake te wāwāhitanga, he pai ake ngā kaute pūmahara. Ka whakaatu ngā kaituhi i te tūnga tāpiringa SUMO ki te Drp1 hei pana e hono ana i te pānga whakarehu ki te kino ki ngā mitokōria me te āheinga hinengaro.

He ara tukanga mārama tēnei, ka taea te whakamātau, ā, mā tēnei ka iti ake te ohorere ā-koiora o te tohu i kitea ki te tangata. Engari kia mōhio ki ngā mea kāore e whakaaturia e te tauira. He kiore kaumātua ēnei, engari i hauora i ērā atu āhuatanga, ā, ko te whakarehu anake i hoatu. Kāore he pokanga, kāore hoki he mate kē e haere tahi ana. I werohia te rongoā ki te puku i te rua hāora i mua i te pānga whakarehu. He hoahoa maimoatanga tēnei i mua i te pānga, he rerekē i te whāngai haumanu mā te ia toto i muri i te tīmatanga o te whakarehu. Kāore ngā taunakitanga kiko i te hippocampus o te kiore e whakaū ana ko taua ara tukanga anō te whakamārama mō te hua ki te tangata.

Ngā rangahau e rua hei whakataurite

Mā tētahi kawa tuarua, he nui ake, ka mārama ake te ahunga o tēnei wāhanga rangahau. I whakamaheretia e te whakamātautau pokanga repe taiaki kua rēhitatia, NCT04529265, kia 314 ngā tūroro, e 55 ki te 80 tau te pakeke, kia huna i te maimoatanga i ngā kaiuru me ngā kaiaromatawai putanga, ā, kia hoatu e rua ngā horopeta i te wā o te pokanga, 3 mg/kg te tapeke. Ko te rangirua ohorere i te wā e noho ana i te hōhipera te putanga matua; ko te āheinga hinengaro i te rā 7, ngā tohu mumura, me te aroturuki mate pukupuku mō te wā roa ake ngā putanga tuarua. E whakaatu ana te pūkete rēhita i oti te whakamātautau i te Hakihea 2024, ā, nō muri mai i whakaputaina ngā hua i te Journal of Clinical Anesthesia i te tau 2026. Ko taua whakamātautau tukurua i huna ai te maimoatanga te rangahau hei aroturuki i mua i te whakatairanga i te kitenga o te whakamātautau kāore i huna i te maimoatanga hei whakatau kua whakaūngia.

Kāore te haumaru i te rūma pokanga e whakawhiti ki te kāinga

Ko ngā hua āheinga hinengaro katoa i runga ake nei i ahu mai i te whakamahinga mā te ia toto, i raro i te tirotiro, i te wā o te pokanga. Kei taua taiao ngā mātanga whakarehu, ngā pūrere aroturuki, ngā rongoā whakaora ohotata, me te tirotiro mō ngā rongoā ka pāhekoheko. Kāore tētahi o ēnei e whakawhiti ki te whakamahinga mā te waha i te kāinga.

E rua ngā tūpato motuhake. Ka aukati te kikorangi metilīni i te monoamine oxidase, nō reira ka puta pea te mate serotonin ina whakakotahitia ki ngā rongoā ārai pōuritanga e pā ana ki te serotonin. He tūraru tēnei kei roto i tētahi whakatūpato pouaka i ngā mōhiohio tuku rongoā mō te werohanga; kei ngā pāhekoheko rongoā o te kikorangi metilīni ngā kōrero mō ngā rongoā e pāhekoheko ana. Ka tūpono ngā tūroro he hapa G6PD ō rātou ki te wāwāhitanga o ngā pūtau toto whero. Ko te huringa kikorangi o te mimi me te kiri, kāore nei he kino i a ia anō, te take hoki me whakapau kaha ake ngā whakamātautau ā muri ake nei ki te huna i te maimoatanga i tā te rangahau kāore i huna i te maimoatanga. Kei ngā kaupapa taketake mō te haumaru o te kikorangi metilīni te whakarāpopototanga o ngā mātāpono haumaru whānui mō te whakahaere me te kimi puna.

Te whakatau matua

E ai ki tētahi whakamātautau ki ngā tūroro pokanga kaumātua, kāore i huna i te maimoatanga, he tino iti ake te rangirua ohorere me te hekenga wawe o te āheinga hinengaro kua inea i muri i te horopeta IV kotahi i te wā o te pokanga. Kāore he rerekētanga āheinga hinengaro i te toru marama, ā, ka whakapuakina e ngā kaituhi tonu ngā ngoikoretanga o te huna maimoatanga. Ka whakarato tētahi tauira whakarehu kiore kaumātua i tētahi whakamārama mitokōria tuitui mō te āhua e puta ai taua tiaki. Me whakaarohia ēnei hei kōrero motuhake e rua: he tohu haumanu e tatari ana ki te whakamātautau tukurua e huna ana i te maimoatanga, me tētahi tukanga mahi e tatari ana ki te whakaūnga ki te tangata. Ka hiahia pea ngā kaipānui e aroturuki whānui ana i ngā putanga pūmahara i te kaumātuatanga ki te kikorangi metilīni me te pūmahara i te kaumātuatanga.