Metýlenblátt við varandi pruritus ani: próvtilfar og avmarkingar

Hugsa um ein sjúkling, sum í fleiri mánaðir hevur roynt verjukrem, soppadrepandi evni, steroidsmyrsl og broyttar reinførisvanar, men framvegis hevur skriða við endaþarmsopið hvørja nátt. Ein skurðlækni við sergrein í ristli og endaþarmi nevnir innspræning av bláum litevni í húðina kring endaþarmsopið. Flestu lesarar ímynda sær ein linnandi løg, ið leggur seg á húðina, sum enn eitt krem til útvortis nýtslu, latið við nál. Viðgerðin, sum her verður umrødd, byggir á eina aðra hugsan. Hon skaðar smáar kenslutaugaendar í leðurhúðini fyri at bróta ringrásina av skriða og klóri, og próvtilfarið aftanfyri hana er eitt lítið savn av skurðlæknaligum tilfellisrøðum uttan samanberingarbólk og við ójavnaðari uppfylging.

Henda grein gjøgnumgongur hesar bókmentir. Hon lýsir, hvat serlæknaviðgerðin fevnir um, hvat má útilokast, áðrenn skriðin verður kallaður idiopatiskur, hvat tvær týðandi keldur vísa, og hvar próvtilfarið ikki røkkur. Fyri bakgrund um sjálvt evnið kanst tú lesa um, hvussu metýlenblátt virkar á kyknustigi, og fyri ein breiðari lista sí góðkendar og kannaðar læknaligar nýtslur.

Ein viðgerð, ikki eitt krem

Innspræning av metýlenbláum í húðina ella beint undir henni við idiopatiskum pruritus ani, sum ikki batnar við aðrari viðgerð, er ein inntrívandi viðgerð, sum heilsustarvsfólk útinna. Í útgivnum mannagongdum verður tynt metýlenblátt lagt í leðurhúðina í ávirkaðu húðini kring endaþarmsopið undir sterilum viðurskiftum, vanliga við staðbundnari doyving ella økisdoyving og við sjúklinginum liggjandi á búkinum. Ætlaði mekanisman er evnafrøðilig oyðing av kenslutaugaendum nær húðyvirflatuni. American Society of Colon and Rectal Surgeons lýsir innspræning í og undir ávirkaðu húðina og ávarar um, at verður evnið lagt ov nær yvirflatuni, er vandi fyri húðskaða ella sárum.

Tríggir munir hava týdning. Í fyrsta lagi er metýlenblátt, sum verður smurt á húðyvirflatuna, ikki viðgerðin, ið hesar kanningar mettu um, og einki samsvarandi próvtilfar vísir, at tað kann koma í staðin fyri innspræning í húðina. Í øðrum lagi ber ikki til at nýta útgivnu mannagongdirnar sum grundarlag fyri at spræna seg sjálvan. Stýring av dýpdini er avgerandi fyri trygdina: ov grunn innspræning hevur vanda fyri sárum og vevnaðardeyða, meðan ov djúp innspræning ella ikki-steril arbeiðsháttur hevur vanda fyri kýli og skaða á kropsbygnaðin. Í triðja lagi er metýlenblátt til innspræning, sum verður selt í USA, merkt til viðgerð í æðr við fingnari methemoglobinemi, so innspræning í húðina kring endaþarmsopið er nýtsla uttan fyri góðkenda ábending. Lesarar, ið taka serotonerg heilivág, eiga eisini at lesa ávaringarnar um serotoninsyndrom og samvirkan við heilivág, sum verða umrøddar nærri niðanfyri.

Staðfest orsøkina fyrst: skriði hevur oftast eina orsøk

Pruritus ani lýsir eitt sjúkueyðkenni, ikki eina ávísa sjúku. Leiðreglur flokka undirliggjandi orsakir sum endaþarmsligar, húðligar, smittuligar, systemiskar, ertandi og sálarligar, og mæla til sjúkusøgu, kanning av endaþarmi við anoskopi og málrættaðar kanningar, áðrenn heitið idiopatiskur verður nýtt. Klinisku leiðreglurnar hjá Italian Society of Colorectal Surgery lýsa hesa útgreining, millum annað sýni við vattpinni ella skav, starvsstovukanningar, plásturroyndir og vevnaðarsýni vald eftir kanningarúrslitunum.

Vanligar orsakir, sum skulu útilokast, eru gyllinæðr, rivur, fistlar, húðflippar, leki av skarni ella skarninkontinensur, framfall og vørtur, umframt kontaktdermatitis frá sápu, vátserviettum, angevnum og vørum til útvortis nýtslu, eins og væta og duld dálking við skarni. Húðsjúkur við líknandi eyðkennum eru psoriasis, lichen sclerosus og lichen simplex chronicus. Smittur fevna um Candida, dermatofyttar, njálg, skabb og kynsliga yvirførdar orsakir. Systemiskar sjúkur, ið kunnu hava samband við skriðan, eru diabetes, kolestatisk livrasjúka, varandi nýrasjúka og órógv í skjaldkertlinum. Varandi, óvanligar broytingar ella broytingar við sárum eiga at verða kannaðar við vevnaðarsýni fyri at útiloka intraepiteliala neoplasi við endaþarmsopið ella ekstramammera Paget-sjúku. Bert tann sera lítli bólkurin við varandi, sterkum eyðkennum hóast hesa útgreining og konservativa viðgerð verður mettur til innspræning. Hetta er eisini støðan í sjúklingaleiðbeiningini hjá ASCRS.

Hvat metagreiningin frá 2023 vísti

Breiðasta samanfatingin er ein metagreining frá 2023 av kanningum við einum viðgerðararmi, gjørd av Jia og starvsfeløgum, sum tók saman 7 kanningar og 225 sjúklingar. Eyðkennini hvurvu eftir eina innspræning hjá 76.1 prosentum (95 prosent CI 64.9 til 87.3), og hetta hækkaði til 85.4 prosent eftir aðru innspræning. Fráboðað eyðkennisfrælsi var 75.3 prosent eftir eitt ár og 77.3 prosent eftir trý ár, men lækkaði til 24.0 prosent eftir fimm ár.

Hesi tøl skulu lesast við varsemi. Samanlø gdu kanningarnar vóru røðir uttan samanberingarbólk frá 1979 til 2019 við ymiskum arbeiðsháttum, styrkjum og endapunktum, og hagfrøðiliga ólíkleikin var stórur. Prosenttølini fyri langtíðarúrslit stava ikki frá einum bólki, sum varð fylgdur í fimm ár. Ymsar smáar kanningar góvu upplýsingar á ymiskum tíðspunktum, so talið fyri fimm ár er ótrygt. Vanligir fylgikvillar vóru fyribils blá húðliting og kensluloysi kring endaþarmsopið. Fráboðaðar hendingar fevndu um cellulitis, blóðsavning, fyribils skarnleka, vantandi evni at kasta sær av vatninum, kýli nær húðyvirflatuni og broytta kenslu í longri tíð. Vert er at leggja til merkis, at eldri røðin við húðnekrosu hjá Eusebio og starvsfeløgum (1990) ikki var millum tær sjey samanløgdu kanningarnar. Tí merkir uggandi orðalag um trygd í metagreiningini ikki, at nekrosa ongantíð er komin fyri. Okkara samanfating av trygdini við metýlenbláum setur hesar hendingar í samanhang.

Hvat størsta einstaka kanningin vísti

Størsta einstaka kanningin er ein afturlítandi gjøgnumgongd frá 2019 av einum fram lítandi dátugrunni, gjørd av Kim og starvsfeløgum. Av 362 sjúklingum, sum komu við skriða við endaþarmsopið, fingu 259 bata við konservativari viðgerð. Eftir vóru 103 við ringum eyðkennum, sum ikki batnaðu við viðgerð, og teir fingu innspræning í húðina. Mannagongdin blandaði 5 mL av 1 prosent metýlenbláari grundloysn við 15 mL av 1 prosent lidokaini. Hetta gav 20 mL av innspræningarblanding við endaligari styrki á umleið 0.25 prosent, sum varð givin undir saduldoyving. Hesin munurin millum styrkina á grundloysnini og endaligu styrkina gongur aftur í bókmentunum: greinar, sum siga 1 prosent, lýsa ofta grundloysnina, ikki tynntu blandingina, sum í veruleikanum varð sprænd inn.

Eftir seks vikur vóru 87 av 96 sjúklingum í uppfylgingini (90.6 prosent) flokkaðir sum batnaðir. Átta sjúklingar fingu seinni eina innspræning afturat, og fimm teirra fingu bata. Eftir trý ár høvdu 53 av 62 sjúklingum, sum vóru tøkir til langtíðarmeting (85.5 prosent), fingið bata, og millum 53, sum fyrst høvdu fingið bata, høvdu 4 (7.5 prosent) fingið afturfall. Fráfall avmarkar tulkingina av hesum tølum: bert 62 av upprunaligu 103 góvu upplýsingar eftir trý ár. Blá húðliting var framvegis til staðar hjá 84 av 96 (87.5 prosent) eftir seks vikur og var vanliga minkað til smá, nálapriksstór øki eftir umleið fýra vikur. Blóðsavning kom fyri hjá 6 av 62 (9.7 prosent) og hvarv av sær sjálvari. Høvundarnir fráboðaðu ongan skarnleka, cellulitis, nekrosu ella kýli í sínum sjúklingabólki.

Talva yvir kanningardygd og uppfylging

Talvan niðanfyri er høvuðsyvirlitið í hesi gjøgnumgongd. Styrkir merktar við stjørnu eru metingar av endaligu blandingini, tí fleiri greinar bert upplýstu styrkina á grundloysnini.

Mynstrið í røðunum er tað sama. Bati í byrjanini er vanliga vanligur, meðan metingar av afturføllum í stóran mun treyta av, hvussu leingi sjúklingarnir verða eygleiddir, og hvussu nógvir verða verandi í uppfylgingini. Samalavicius fráboðaði 100 prosent eyðkennisfrælsi í byrjanini, men seinni afturfall hjá 80 prosentum við einum miðvirði fyri uppfylging á 47 mánaðir. Kim fráboðaði undir 8 prosent afturfall eftir trý ár millum tey, sum høvdu fingið bata og vóru verandi í uppfylgingini. Smá sjúklingatal, endurtiknar innspræningar, ymisk endapunkt og fráfall gera beinleiðis samanbering óálítandi.

Avmarkingar, sum lesarin eigur at hava í huga

Eingin tilvildarbýtt roynd stuðlar hesi viðgerð. Allar metingar av virkni omanfyri stava frá røðum uttan samanberingarbólk ella einum afturlítandi sjúklingabólki. Tí ber ikki til at skilja placeboávirkan, afturvending móti miðalinum og samstundis reinføristiltøk frá sjálvari viðgerðarávirkanini. Mannagongdirnar eru ymiskar viðvíkjandi, í hvørjum vevnaðarlagi sprænt verður, nøgd, fráboðan av styrki, íblanding av doyvingarevni og steroidnýtslu. Tað merkir, at eingin staðlaður skamtur er: samanber styrkirnar í endaligu blandingunum, ikki merkingina á grundloysnunum. Røðir við 6 til 103 sjúklingum kunnu ikki staðfesta títtleikan av sjáldsomum hendingum, so sum ovurviðkvæmi ella systemiskum viðbrøgðum, og uppfylging fyri seint afturfall er ófullfíggjað í flestu kanningum.

Søgan um nekrosu eigur at verða søgd beinleiðis. Tríggir av 23 sjúklingum í røðini hjá Eusebio frá 1990 fingu nekrosu gjøgnum alla húðtjúktina, sum kravdi burturtøku av deyðum vevnaði. Síðan er arbeiðshátturin broyttur móti meira tyntum endaligum blandingum og innspræning í húðina heldur enn djúpari. Seinni røðir fráboða mildari fylgikvillar, men eldri hendingin er partur av skrásetta tilfarinum og talar ímóti at taka viðgerðina í nýtslu uttan neyvt umhugsni.

Ávaringar um systemiska heilivágsnýtslu eru eisini í meginregluni viðkomandi. Núverandi fyriskrivingarupplýsingar fyri metýlenblátt til innspræning hava eina innrammaða ávaring um møguliga deyðiligt serotoninsyndrom við serotonergum heilivági og opioidum, nevna fráboðanir um anafylaksi og siga, at nýtsla er kontraindiserað við G6PD-troti og álvarsligum ovurviðkvæmi fyri thiazinlitevnum. Hesar ávaringar byggja serliga á systemiska nýtslu í æðr, og systemisk eksponering eftir innspræning kring endaþarmsopið er illa máld. Tí ber ikki til at rokna við, at ávaringarnar eru óviðkomandi. Upplýs um allan heilivág móti tunglyndi, øll opioid og G6PD-støðu, áðrenn nøkur viðgerð við metýlenbláum verður gjørd.

Hvør kann umrøða hetta við heilsustarvsfólk

Málbólkurin er trongur: idiopatiskur skriði, sum heldur fram, eftir at leitað hevur verið eftir undirliggjandi orsøkum, og konservativ tiltøk ikki hava hjálpt. Skriðin skal vera so ringur, at húðliting, kensluloysi og ein lítil vandi fyri smittu ella órógvi í evninum at halda upp á skarnið eru góðtakandi vansar. Tak við eina tíðarlinju yvir eyðkennini, upplýsingar um fyrru viðgerðir við dagfestingum, kanningarfrágreiðingar við anoskopi og møguligum vevnaðarsýnum, og ein fullfíggjaðan heilivágslista. Gagnligir spurningar eru savnaðir í okkara spurningum at seta heilsustarvsfólki um metýlenblátt. Leita ikki eftir innspræning hjá einum viðgera, sum loypur diagnostisku útgreiningina um, og royn ongantíð at spræna teg sjálvan.