Grein
Liting við metýlenbláum: smásjárhættir og eitt atlas við veruligum myndum

Liting við metýlenbláum ger annars ógreið eyðkenni í kyknum lættari at skilja sundur við ljósfeltssmásjá. Hon kann hjálpa næmingum at finna kjarnan í eini kinnkyknu ella at kanna útlit og skipan hjá smáverum. Ein bláur lutur er tó ein eygleiðing. At navngeva lívveruna, máta hana og gera av, um hon bendir á sjúku, eru hvør sín uppgáva.
Forsíðumyndin vísir meginregluna um kontrast. Atlasið niðanfyri hevur veruligar ljósmyndir av sýnum, sum eru skrásett av óheftum keldum, saman við upprunaligu kelduupplýsingunum.
Hvat vísir metýlenblátt?
Metýlenblátt er eitt basiskt litievni: litaða iónið hevur positiva løðing. Sum OpenStax greiðir frá í sínum parti um liting av sýnum, samvirka basisk litievni við negativt løtt kyknutilfar og kunnu gera kyknur sjónligari móti eini ljósari bakgrund. Í hóskandi preparatum ger metýlenblátt øki, ið eru rík av nukleinsýrum, og aðrar bygnaðir, ið binda litievnið, týðiligari.
Í eini einfaldari liting gevur eitt litievni kontrast. Fleiri lívverur kunnu tí síggja bláar út uttan at vera sama lívvera. Gagnligu spurningarnir eru í fyrstu atløgu lýsandi: eru lutirnir rundir ella avlangir, stakir ella í tyssum, javnt litaðir ella við sjónligum innari munum? Sí munin á einfaldari liting og Gram-liting, áðrenn tú tulkar litin sum eitt flokkingarúrslit.
Kontrast og loysingarevni eru ikki tað sama. Kontrast hjálpir við at skilja ein lut frá umhvørvinum rundan um hann; loysingarevni skilur smálutir, ið liggja nær hvørjum øðrum, sundur. Ein myrkari mynd tryggjar ikki, at fleiri bygnaðir kunnu skiljast sundur. Heldur ikki eigur hvør myrkt korn at verða nevnt ein kyknugøgn.
Ólitað preparat, litað vát preparat og útstrok
Eitt ólitað, ella nativt, vátt preparat varðveitir eina mynd uttan ísett litievni, hóast tað at taka sýnið úr upprunaliga umhvørvinum kortini broytir tað. Í einum litaðum vátum preparati verður reagens sett í, meðan tilfarið framvegis er í vætu undir einum dekglasi. Í einum fikseraðum útstroki verður tilfar breitt á eitt objektglas og viðgjørt við einum ávísum fikseringarhátti áðrenn víðari viðgerð. Yvirlitið hjá OpenStax yvir preparering skilur millum vát preparat og fiksering og greiðir frá, hví fikseraðar lívverur ikki longur vísa vanliga rørslu ella evnaskifti.
Hesi preparat svara ymiskum spurningum:
| Preparat | Gagnlig eygleiðing | Hvat myndin ikki kann staðfesta einsamøll |
|---|---|---|
| Ólitað vátt preparat | Rørsla, útlínur, tilfar, ið er sjónligt av náttúru | Samleiki út frá rørslu ella skapi einsamøllum |
| Litað vátt preparat | Kontrast millum bygnaðir, ið binda litievni, og umhvørvið rundan um teir | Um reagensið læt vanliga líveðlisfrøði vera óbroytta |
| Fikserað, litað útstrok | Skapfrøði, ið er varðveitt eftir eina ásetta preparering | Hvussu upprunaliga livandi sýnið bar seg at |
| Navngivin differentierandi háttur | Ein ávís litingarreaktión við hóskandi eftirlitsroyndum | Slagssamleiki ella sjúkuavgerð uttan víðari próvgrundarlagið hjá háttinum |
Til eina samanbering í undirvísingini skalt tú skráseta eitt ólitað preparat, áðrenn tú kannar eitt serstakt litað preparat, sum er gjørt eftir undirvísingarleiðbeiningini. Halt lýsing og myndatøkuinnstillingar samanberiligar. Um tvær ymiskar kyknur verða avmyndaðar, skalt tú lýsa tær sum dømi, ikki sum eina skráseting av somu kyknu fyri og eftir liting.
Smásjáratlas: trý verulig litað sýni
Hetta atlasið er eitt upprunaligt úrval og ein tulking av trimum smásjármyndum við opnum loyvum. Upprunahøvundarnir eyðmerkja sýnini og litievnini. Vit hava ikki sjálvstøðugt váttað teirra sýni. Myndirnar eru endurgivnar óskornar sum WebP-umgerðir uttan dátutap, uttan ísettar detaljur ella litbroytingar.
Mynd 1: kinnkyknur hjá menniskjum

Sýni: kinnkyknur hjá menniskjum. Litievni: metýlenblátt. Størking: 400×, sambært myndatakaranum. Málistokksstrika: ikki tøk; keldan gevur onga kalibreraða pixelstødd. Ljósmynd eftir Fritzmann2002, 2017, frá Kinnkyknur hjá menniskjum (liting við metýlenbláum), við loyvinum CC BY-SA 4.0. Hetta endurprentið varðveitir sama loyvi.
Byrja við eini stakari kyknu: myrkari kjarnin er lættari at skilja frá bláa umfryminum rundan um hann. Kanna síðani kyknurnar niðanfyri, sum skarast. Tá ið kyknur skarast, verður markið torførari at fylgja, og eitt øki kann gerast myrkari. Nýt hesa myndina til at venja teg í at fylgja útlínum, ikki til at telja hvønn myrkan blett sum ein kjarna. Vegleiðingin til eygleiðing av kinnkyknum útgreinar venjingina fyri hetta sýnið.
Mynd 2: leykskyknur

Sýni: leykskyknur, sum keldan eyðmerkir tær. Litievni: metýlenblátt. Størking: “200x” stendur í upprunaliga fílnavninum; hon er ikki sjálvstøðugt váttað. Málistokksstrika: ikki tøk; eingin kalibrering er upplýst. Ljósmynd eftir Alvy16, 2019, frá Leykskykna 200x, við loyvinum CC BY 4.0.
Tey avlongu rúmini mynda eitt skipað lag. Samanber teirra longu felags mørk við óregluligu útlínurnar í Mynd 1. Legg eisini til merkis týðiliga myrka tilfarið og ójavna ljósleikan í sjónfeltinum. Ljósmyndin staðfestir ikki, hvat hvør einstøk myrk útfelling er. Hon vísir, hví ein gagnlig eygleiðingarskráseting tekur við artefaktir og óvissu heldur enn at navngeva alt, ið tekur lit.
Mynd 3: ger, sum keldan eyðmerkir sum Candida spp.

Sýni: Candida spp., sambært myndatakaranum. Litievni: einføld positiv liting við metýlenbláum. Størking: ikki tøk. Málistokksstrika: ikki tøk; eingin kalibrerað pixelstødd er upplýst. Ljósmynd eftir Marta, Wikimedia-brúkara Martunia.g, 2021, frá Positiv liting við metýlenbláum 2, við loyvinum CC BY 4.0.
Samanber tøttu bláu tyssini við jaðrarnar, har lutirnir liggja meira spjaddir. Einstakar útlínur eru lættari at fylgja, har lutirnir skarast minni. Navnið Candida kemur úr kelduskrásetingini, ikki úr eini slagseyðmerking, ið er gjørd út frá hesi ljósmyndini. Henda myndin gevur heldur einki úrslit um lívføri. Royndir av lívføri og anding hjá geri krevja sínar egnu treytir, eftirlitsroyndir og tulking.
At lesa málistokkin rætt
Hesar myndirnar kunnu nýtast til sjónliga samanbering, ikki til mátingar í mikrometrum ella samanberingar av veruligari kyknustødd millum myndirnar. Upplýst størking kann ikki bøta um vantandi myndatólskalibrering. Verður vísingarstøddin á eini mynd broytt, broytist eisini, hvussu nógv størkt hon tykist vera.
Til tínar egnu myndir skalt tú kalibrera mátingarnar við einum kendum standardi og viðkomandi optisku uppsetingini. Vegleiðingin hjá Nikon um mikrometri greiðir frá, hvussu ein objektmikrometur umsetur tilvildarligar myndaeindir ella strikur á einum málineti til veruligar longdir. Skráset objektivið, uppsetingina av myndatólinum og kalibreringina, og set eina málistokksstriku inn við støði í teimum dátunum. Útleið ikki eina málistokksstriku út frá miðalstøddini á eini kyknu í eini lærubók.
Hóskar flaskan til háttin?
Ein flaska merkt metýlenblátt er ikki ein fullfíggjað starvsstovulýsing. Kanna styrki og eindir, loysingarevni, eyka innihaldsevni, ætlaða nýtslu, framleiðslulotuskjøl og leiðbeiningar. Trygdardátublaðið hjá einum reagensi lýsir vandar; leiðbeiningarnar til háttin áseta, hvussu tað skal nýtast til ætlaða preparatið.
Eitt ítøkiligt dømi er Löffler-metýlenbláloysnin hjá Merck. Framleiðarin lýsir hana sum eitt reagens til smásjárkanning og greiðir frá leikluti hennara sum mótlitievni í sýrufastari liting. Upplýsti eldfimleikin vísir eisini, hví “ein blá væta” er ov lítil kunning til at leggja handfaring ella upphiting til rættis. Hesir eginleikarnir galda fyri ta samansetingina, ikki sjálvvirkandi fyri allar vatnloysnir av metýlenbláum.
Á sama hátt er eosin-metýlenblá-agar ein samansettur vakstrarmiðil. Hann er ikki eitt litievni til objektglas, ið verður gjørt við at seta reint metýlenblátt í eitt sýni. Til eitt annað endamál við myndatøkuni kanst tú samanbera onnur litievni enn metýlenblátt til smásjárkanning.
Til eitt smásjársett fyri byrjarar skalt tú byrja við skrásetta undirvísingarháttinum, kendum liðugum preparatum og ásetta reagensinum. Um ein flaska hevur mist merkið, ella samansetingin ikki kann staðfestast, skalt tú skifta hana út við hóskandi reagensi við neyðugum skjølum. Nýt eygnaverju og fylg handfaringarleiðbeiningunum fyri ta samansetingina, tú í veruleikanum nýtir. Tilfar frá menniskjum og ókend umhvørvissýni krevja, at mannagongdirnar hjá undirvísingarstarvsstovuni fyri sýnishandfaring og burturbeining verða fylgdar; liting kemur ikki í staðin fyri tær.
Skriva eygleiðingina áðrenn niðurstøðuna
“Bláir ovalir lutir í tyssum” er ein lýsing av eini mynd, sum ber til at standa inni fyri. “Ein ávís infektión” krevur prógv, sum myndin ikki hevur givið. Halt upprunan hjá sýninum, prepareringina, litingarreaktiónina og eyðmerkingarháttin atskild í notatbókini. Hetta skilmarkið ger eina einfalda undirvísingarmynd gagnliga og forðar fyri, at ein vøkur smásjármynd verður brúkt til at bera fram ein pástand, hon ikki kann styðja.